Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Ο  Ευαγόρας Παλληκαρίδης γεννήθηκε στην Τσάδα της Πάφου, στις 26 Φεβρουαρίου 1938. Ήταν το τέταρτο παιδί της οικογένειας του Μιλτιάδη. Στην οικογένεια του Ευαγόρα ανήκει – δεύτερος ξάδερφος – και ο Στέλιος Μαυρομμάτης. Πέρασε τις 6 τάξεις του Δημοτικού σχολείου με άριστα. Την 1η Απριλίου 1953, ο Ευαγόρας πρωταγωνιστεί σε διάφορες διαδηλώσεις κατά των Άγγλων. Συγκεκριμένα, στις 2 Ιουνίου θα γινόταν η στέψη της βασίλισσας Ελισάβετ. Στην Αγγλία και σε όλες τις αποικίες γίνονταν προετοιμασίες για το μεγάλο γεγονός. Στην Πάφο στο «Ιακώβιο Γυμναστήριο» αναρτάται η αγγλική σημαία, γεγονός που εξοργίζει τους μαθητές. Παραμονή της στέψης, οι μαθητές της Πάφου και οι φοιτητές του Λιασιδίου Κολεγίου οργάνωσαν διαδήλωση με αίτημα να υποσταλεί η αγγλική σημαία και να εκκενωθεί το γήπεδό τους από ...

Φωτο:odyssee-periples.org   ΑΠΟ ΤΑ ΘΑΥΜΑΤΑ ΤΗΣ «ΙΑΤΡΟΥ» ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΣΟΥΜΕΛΑ Πέρασαν εξήντα πέντε χρόνια από τότε! Ήμην μαθητής της α΄ τάξεως του Φροντιστηρίου Τραπεζούντος. Ετελείωσαν αι εξετάσεις και ευρισκόμην εις το χωριό μας, Κοινώνισσα των Σουρμένων. Εις γειτονικόν μας αγρόκτημα αρρώστησεν ο μεγαλύτερος υιός του Κ. Καλαντίδου, νέος 30 ετών, εύρωστος, υγιέστατος και ακατάβλητος πεζοπόρος. Έπαθε από αφασίαν, με το βλέμμα απλανές, έχασε κάθε ενεργητικότητα και βούλησιν. Ιατρός στο χωριό βέβαια δεν υπήρχε, και η μητέρα του Ελέγκω, τύπος ανδρογυναίκας, απεφάσισε να τον πάγη στην Τραπεζούντα. Επήρε κι εμένα μαζί της ως γνώστην της πόλεως και διερμηνέα. Ανεχωρήσαμεν πολύ πρωί απ’ τα Σούρμενα, και το απόγευμα είμεθα στην Τραπεζούντα. Απ’ τη βάρκα κατ’ ευθείαν επήγαμεν εις το φαρμακείον του Σπαθάρου. Ο ιατρός εξήτασε με ...

  Συμπληρώνονται σήμερα 135 χρόνια από τη γέννηση του Άλμπερτ Αϊνστάιν, του μεγάλου φυσικού που βραβεύθηκε, το 1921, με νόμπελ για τις μελέτες του σχετικά με το φως (φωτοηλεκτρικό φαινόμενο), αλλά στην ιστορία θα μείνει κυρίως γνωστός για το γεγονός ότι ήταν αυτός που διατύπωσε τη Θεωρία της Σχετικότητας, αλλάζοντας την αντίληψή μας για το χρόνο και το χώρο. Ο Αλμπερτ Αϊνστάϊν γεννήθηκε στην πόλη Ούλμ της Γερμανίας στις 14 Μαρτίου του 1879. Το 1880 η οικογένειά του εγκαταστάθηκε στο Μόναχο, όπου ο Αϊνστάϊν πέρασε τα παιδικά του χρόνια. Παράλληλα με τις σπουδές του, σπούδασε μουσική και παρ’ ότι έπαιζε μόνο για να χαλαρώνει, έγινε ένας ολοκληρωμένος βιολιστής. Από το συγγενικό του περιβάλλον πήρε τα πρώτα ερεθίσματα, για να στραφεί αρχικά προς ...

 «Ο  άνθρωπος είναι όμοιος με τη ματαιότητα· οι ημέρες του περνούν σαν τη σκιά»(Ψαλμ. 143, 4.).             Δεν  υπάρχει καταλληλότερος ιερός λόγος για να περιγράψουμε την ανθρώπινη ζωή και δραστηριότητα. Ματαιότητα δεν είναι κάθε επιδίωξη του ανθρώπου μέσα στο  χώρο και το χρόνο;             «Ποιο είναι το κέρδος του ανθρώπου, μετά από τους κόπους που καταβάλλει, εδώ στη γη κάτω από τον ήλιο;»(Εκκλ. 1, 3.) Μήπως  είναι αυτός ο λόγος, που το πρώτο πράγμα που κάνει ο άνθρωπος μόλις έλθει στον κόσμο είναι το κλάμα! Ποιός είναι ο παράγοντας που τον κάνει να κλαίει και να σπαράζει με πόνο, ενώ θα έπρεπε να χαίρεται και να σκιρτά για το προνόμιό του να μπαίνει στη σφαίρα της ζωής; Πόσο παράδοξα αρχίζει ο άνθρωπος! ...

Οι σύλλογοι σήμερα επιτελούν ένα σημαντικό έργο διατήρησης και αναβίωσης της παράδοσης. Η παράδοση είναι ένα σύστημα αξιών, προϊόν μιας κοινής, ομαδικής διανόησης και ευαισθησίας που εδράζεται στην τοπική κουλτούρα και την τοπική ιδιαιτερότητα, η οποία διέφερε από τη διπλανή, τη γειτονική. Έτσι σε ένα ευρύ γεωγραφικό χώρο που συχνά υπερκάλυπτε την εθνική ή κρατική οριοθέτηση, είχαμε την πολυμορφία και πολυχρωμία, την ιδιαιτερότητα των πολιτισμικών αγαθών του κάθε τόπου, αποκλείοντας κάθε είδους ομογενοποίηση και ισοπέδωση. Σε αυτή τη βάση νομίζουμε ότι κινούνται οι σύλλογοι στις μέρες μας, δεδομένων των συνθηκών εντός του αστικού τοπίου, με το ενδιαφέρον τους να κινείται όχι μόνο στο τραγούδι, το χορό, ή την ενδυμασία αλλά στην βίωση της παράδοσης ως οργανικό κομμάτι της καθημερινότητας, τόσο σε ...

Ο Βενέδικτος γεννήθηκε στην ιταλική επαρχία Νουρσία το έτος 480, από ευσεβείς, ευκατάστατους και επιφανείς γονείς. Δεν επέμεινε για πολύ στις σχολικές γνώσεις, καθώς γρήγορα αντιλήφθηκε ότι από μόνη τη γνώση των βιβλίων θα μπορούσε να χάσει τη «βαθιά γνώση της ψυχής του». Άφησε το σχολείο ως ένας «αμαθής σοφός» και μωρός για τον κόσμο. Αποσύρθηκε για να μονάσει και έλαβε το μοναχικό σχήμα από τον μοναχό Ρωμανό. Στη συνέχεια αναχώρησε για να βρει ενδιαίτημα σε απόκρημνο ορεινό τόπο, σ' ένα σπήλαιο. Εκεί έζησε για περισσότερα από τρία χρόνια, αφιερωμένος στη σκληραγωγία του πνευματικού αγώνα για τη σωτηρία της ψυχής του. Ο Ρωμανός του έφερνε λίγη τροφή από μια απόκρημνη πλαγιά και την κατέβαζε με σκοινί ως το άνοιγμα του ...

Η διαστημική αποστολή «Ίππαρχος» σχεδόν απέτυχε το 1989. Κι όμως, παρόλες τις δυσκολίες που αντιμετώπισε, όπως τις δύσκολες καιρικές συνθήκες που καθυστέρησαν την εκτόξευση και τη βλάβη που παρουσιάστηκε στην κύρια μηχανή της τη στιγμή που η διαστημοσυσκευή βρισκόταν ήδη στο Διάστημα, εντούτοις η αποστολή είχε τεράστια επιτυχία. Ο αστρομετρικός αυτός δορυφόρος της ESA κατάφερε τελικά να μετρήσει την ακριβή απόσταση 100.000 άστρων του Γαλαξία μας. Με την διαστημική αποστολή «ΓΑΙΑ», η απεικόνιση του Γαλαξία μας θα φτάσει σε πρωτόγνωρα επίπεδα. Η παράσταση «ΓΑΙΑ: Γέφυρα σ’ ένα Δισεκατομμύριο Ήλιους» εξιστορεί την προσπάθεια να μετρηθούν όλες αυτές οι αποστάσεις των άστρων και να διευρυνθούν οι γνώσεις μας για το Σύμπαν. Παρ’ όλο που οι άνθρωποι παρατηρούσαν τα άστρα από τα αρχαία ακόμη χρόνια, οι ...

Το Τμήμα Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών της Σχολής Καλών Τεχνών του ΑΠΘ και οι Οργανώσεις Νεολαίας της Ένωσης Κυπρίων Βόρειας Ελλάδας και της Ομοσπονδίας Κυπριακών Οργανώσεων Ελλάδας, διοργανώνουν στο Τελλόγλειο Ίδρυμα ΑΠΘ έκθεση έργων «Κύπριοι Νέοι Δημιουργοί». «Οι Κύπριοι φοιτητές είναι ένα μεγάλο κομμάτι της φοιτητικής οικογένειας. Με αυτήν την έκθεση, 19 νέων καλλιτεχνών-φοιτητών, πιστεύουμε ότι προσθέτουμε ένα μικρό λιθαράκι έτσι ώστε οι απόφοιτοι Κύπριοι φοιτητές μας να αποτελέσουν ένα συστατικό της ρώμης που ο Κυπριακός Λαός χρειάζεται για να αντιμετωπίσει τα προβλήματα που η σύνθετη γεωπολιτική πραγματικότητα του έχει προκαλέσει και που δυστυχώς μένουν άλυτα για δεκαετίες», τονίζει ο Πρόεδρος του Τμήματος Εικαστικών του ΑΠΘ Ξενοφών Σαχίνης. Στα εγκαίνια ο Γενικός Πρόξενος της Κύπρου στη Θεσσαλονίκη, Κώστας Ψευδιώτης, αναφέρθηκε στη σημερινή εποχή η ...

Η Γηραιά ήπειρος μετά την Γαλλική Επανάσταση θα στρέψει το βλέμμα στο παρελθόν. Ο κλασικισμός, η μίμηση των κλασικών αρχετύπων του Ε΄και Δ΄ αιώνα, που εμφανίστηκε ως αντίδραση στην Ανώτερη Μπαρόκ γλυπτική ξεκίνησε από τις ανασκαφές του Ερκουλάνεουμ( 1738) και της Πομπηίας(1748), την δημοσίευση της συλλογής αρχαίων αγγείων του λόρδου Hamilton, την παρουσίαση των ελγίνειων  στο Βρετανικό Μουσείο(θεωρήθηκαν τα κατεξοχήν έργα λόγου και αρμονίας rational )και επεκτάθηκε με την δημιουργία εταιρειών όπως η  Diletanti που είχαν ως ιδανικό την επιβολή της αρχαιοελληνικής καλαισθησίας. «τους Παρθενώνες και τα Ερεχθεία που στερήθηκαν στην μνήμη τους με πάθος ν΄αναγείρουν». Η επιστημονική αντιμετώπιση της αρχαιότητας ξεκίνησε με το έργο του Winckhelman Ιστορία της τέχνης της αρχαιότητας(1764),  τα ερείπια έγιναν της μόδας και ο υλικός πολιτισμός ...

«Δώρησαί  μοι του οράν τα εμά πταίσματα και μη κατακρίνει τον αδελφόν μου». Στην υπέροχη αυτή προσευχή του αγίου Εφραίμ του Σύρου «Κύριε και Δέσποτα της ζωής μου» υπάρχει και το εξής αίτημα: «Δώρησαί μοι του οράν τα εμά πταίσματα και μη κατακρίνειν τον αδελφόν μου»· δηλαδή, δώρησαί μου την χάρη σου, να βλέπω και να κατακρίνω τα δικά μου σφάλματα και να μην κατακρίνω τον αδελφό μου. Από τη μια μεριά ο Άγιος  παρακαλεί τον Θεό να του δώσει αυτομεμψία και από την άλλη Τον ικετεύει προκειμένου να αποφύγει την κατάκριση. Πηγή:justforfun.ucoz.ru/ Τί είναι όμως κατάκριση; Η κατάκριση ή η κα­ταλαλιά είναι καρπός μίσους. Είναι αρρώστια λεπτή, είναι κατάσταση που εξαφανίζει την αγάπη, είναι ακαθαρσία της καρδιάς, είναι εξαφάνιση της αγνότητος. ...

Στη σειρά των δημοσιεύσεων της μελέτης του Δρος Β. Ταμιωλάκη (προηγούμενο άρθρο: http://www.pemptousia.gr/?p=62302), που συγκεντρώνει τις μαρτυρίες που περιλαμβάνει η χριστιανική παράδοση σχετικά με τα λείψανα του Τιμίου Προδρόμου και των σχετικών με αυτά θαυμάτων, συνεχίζουμε σήμερα με τις παραδόσεις που αφορούν τη Σεβάστεια και την Αρμενία. “ Όταν ”, είπε, “ υποδέχθηκες τους πολιούχους αυτούς, που ήρθαν από τη Φοινίκη και την Παλαιστίνη, με δαβιτικούς ψαλμούς, μου γεννήθηκε κάποια αμφιβολία, εάν πραγματικά ήταν αυτά τα λείψανα του μεγάλου Ιωάννη η κάποιου άλλου μάρτυρα που είχε το ίδιο μ’ αυτόν όνομα. Μετά από μία μέρα λοιπόν εγώ σηκώθηκα νύχτα για την υμνωδία· Βλέπω τότε κάποιον λευκοφορεμένο να μου λέγει: “ Αδελφέ Ιάκωβε, για ποιό λόγο δεν βγήκες να μας προϋπαντήσεις, όταν ερχόμασταν; “. ...

Ζούσε κάποτε ένας άνθρωπος που ήταν πολύ πλούσιος. Σ΄ όλη του τη ζωή αγωνιζόταν να πλουτίσει περισσότερο και περισσότερο κι ακόμη περισσότερο. Μη φανταστείτε όμως πως χαιρόταν τα πλούτη και τ‘  αγαθά του. Αντίθετα, αγωνιούσε κάθε μέρα, κάθε ώρα και στιγμή για το πώς θα τα φυλάξει  καλύτερα. Ούτε στον ύπνο ούτε στον ξύπνιο ησύχαζε. Μια μέρα λοιπόν τ’ αποφάσισε: εξαργύρωσε όλη την περιουσία του, πούλησε δηλαδή ό,τι είχε και δεν είχε, μάζεψε όλο το έχει του σε χρυσά νομίσματα και στη συνέχεια όλα τα έλιωσε και τα έκανε μια μπάλα χρυσάφι. Ύστερα έσκαψε έναν τοίχο, έκανε μια ειδική κρυψώνα και καταχώνιασε το χρυσάφι του. Χαρούμενος πια, πήγαινε κάθε μέρα  κι έβλεπε τη μπάλα το χρυσάφι μέσα στον τοίχο. - Ωραία, ...

Το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης επιστρέφει για 16η χρονιά στη Θεσσαλονίκη, από τις 14 έως και τις 23 Μαρτίου 2014. Μέσα από ένα πολυσυλλεκτικό πρόγραμμα, το οποίο περιλαμβάνει ντοκιμαντέρ από όλο τον κόσμο και παράλληλες δράσεις φιλοδοξώντας να ενημερώσει, να ευαισθητοποιήσει και να κινητοποιήσει το κοινό, γύρω από κρίσιμες θεματικές που απαιτούν την κριτική στάση και την ενεργή συμμετοχή του. Οι χώροι διεξαγωγής των ποικίλων δράσεών του είναι οι αίθουσες Ολύμπιον, Παύλος Ζάννας, Τζον Κασσαβέτης, Σταύρος Τορνές, Φρίντα Λιάππα και Τώνια Μαρκετάκη. Μεταξύ άλλων περιλαμβάνει ταινίες τεκμηρίωσης από όλο τον κόσμο καθώς και  ομιλίες, συζητήσεις, masterclass, έκθεση. Το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης στηρίζει ενεργά τα ελληνικά ντοκιμαντέρ, βοηθά τους έλληνες ντοκιμαντερίστες να βρουν τον δικό τους τρόπο έκφρασης και ενισχύει με όποιο τρόπο μπορεί την παρουσία τους στην ...

Η βυζαντινή περίοδος που σηματοδοτείται από την απουσία της πόλης κράτους οδήγησε την μουσική δραστηριότητα να αναπτυχθεί στα περιβάλλοντα της συγκεντρωτικής εξουσίας. Το κράτος ασκούσε απόλυτο υλικό και πνευματικό έλεγχο σε όλες τις εκδηλώσεις της δημόσιας και ιδιωτικής ζωής. Η μουσική δημιουργία της εποχής εκφράστηκε  μέσα από το δίπολο που ήθελε την λαϊκή μουσική να ακολουθεί ανεξάρτητη πορεία και την λόγια να ακολουθεί την θρησκευτική λατρεία. Η εκκλησία έθεσε την μουσική στην υπηρεσία των αναγκών της, καλύπτοντας το μωσαϊκό πολλών λαών με κοινή ενιαία λειτουργική μουσική, υιοθετώντας το a capella άσμα, το οποίο ήταν είδος ανυποληψίας στην κλασική περίοδο. Με τον όρο βυζαντινή μουσική εννοούμε την επίσημη έκφραση της Αυτοκρατορίας με έδρα την Κωνσταντινούπολη που δημιουργήθηκε για λειτουργικούς-δογματικούς λόγους και στηρίχθηκε ...