Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Από τα αρχαία χρόνια είναι γνωστός ο μύθος του μέρμηγκα και του τζίτζικα, κατά τον οποίο όλο το καλοκαίρι το εργατικό μυρμήγκι κουραζόταν και καταιδρωμένο κουβάλαγε τον κόπο του, ώστε τον χειμώνα είχε επάρκεια αγαθών για να επιβιώσει. Αντίθετα, ο τεμπέλης τζίτζικας όλο το καλοκαίρι τραγουδούσε και ξεφάντωνε, με συνέπεια τον χειμώνα να βρεθεί απροετοίμαστος και να πληρώσει με τη ζωή του. Ο μύθος ανέκαθεν δίδασκε την αναγκαία πρόνοια που έπρεπε να λαμβάνει ο άνθρωπος ώστε να μπορεί ν’ αντιμετωπίζει τις δυσκολίες της ζωής, με άλλα λόγια δίδασκε τη συνετή προνοητικότητα. Αν και ο παραπάνω πρακτικός μύθος υπάρχει για να αναδεικνύει την προοπτική της ασφάλειας και της σύνεσης στην καθημερινότητα και τις ενέργειες του ανθρώπου, θα μπορούσαμε να πούμε ότι ως ...

Ως «Ορθοδοξίας πρόμαχον», της «Εκκλησίας στύλον και εδραίωμα» και της «οικουμένης διδάσκαλον», τιμά η Εκκλησία μας τον Μέγα Φώτιο κάθε χρόνο την 6η Φεβρουαρίου. Πράγματι. Ο λαμπρός αυτός αστέρας της Εκκλησίας έλαμψε τον 9ο αιώνα και σκόρπισε το φως του σ’ όλη την τότε γνωστή οικουμένη.  Με την ορθόδοξη πίστη, ζωή και πολιτεία του ανεδείχθη «θεόφθογγος κιθάρα του Πνεύματος» αλλά και «στερρώτατος αιρέσεων αντίπαλος». Για να μπορέση, όμως, ο Φώτιος να καταστή «τηλαυγέστατος φωστήρ» και «ορθοδόξων οδηγός», στηρίχθηκε στην «εξ αρχής παράδοσιν και διδασκαλίαν και πίστιν της καθολικής Εκκλησίας, ην ο Κύριος έδωκεν, οι δε Απόστολοι εκήρυξαν και οι Πατέρες εφύλαξαν» . «Επόμενος», λοιπόν, «τοις Αγίοις Πατράσι» ο Φώτιος, δεν διεφύλαξε απλώς την παρακαταθήκη αυτήν με πίστη και συνέπεια, αλλά και την ...

Στις 6 Φεβρουαρίου εορτάζει η Εκκλησία μας τη μνήμη του Μεγάλου Φωτίου. Πρόκειται για μια σπουδαία εκκλησιαστική προσωπικότητα, ο οποίος έχει λάβει δικαίως τον σπάνιο τίτλο του μεγάλου. Επίσης δεν θεωρείται μεγάλος μόνο από την Εκκλησία, αλλά και από την ιστορία, διότι συγκαταλέγεται στους ξεχωριστούς πνευματικούς φάρους της ανθρωπότητας. Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 810 μ. Χ. από πλούσιους και ευσεβείς γονείς, τον Σέργιο και την Ειρήνη, οι οποίοι ανήκαν στις τάξεις των ορθοδόξων υπερασπιστών των Αγίων Εικόνων. Έλαβε σπουδαία κλασική και θεολογική μόρφωση στα ονομαστά πανεπιστήμια της Βασιλεύουσας. Μάλιστα μετά τον θρίαμβο της Ορθοδοξίας, την αναστήλωση των Ιερών Εικόνων από την αγία Θεοδώρα την Αυγούστα και τον υιό της Μιχαήλ Γ΄ (842-867), το 842 ο Φώτιος ανήλθε με την αξία του σε υψηλά πολιτικά αξιώματα. Το 858 μετά ...

Ο πνευματικός θησαυρός τής Καλύμνου. Η Κάλυμνος ένας πέτρινος βράχος που αναδύεται καταμεσής στο πέλαγος. Μια πέτρινη έρημος γεμάτη ξωκλήσια ασκηταριά παλαιομονάστηρα, σαν στρείδια σκαλωμένα πάνω στις οπές της γης της. Μέσα σ’αυτά στρουθία μονάζοντα. Μαυροφορεμένες νύφες του Κυρίου. Σιωπηλές ικεσίες από φλεγομενες καρδιές. Υψωμένα χέρια και παρειές χαραγμένες από δακρύων ροές. Αηδόνια του δημιουργού του Παντός, διαρκή ερωτική αναζήτηση Του Θεϊκού Του Προσώπου. Αγιοτόκος Κάλυμνος. Το μικρό Άγιον Όρος. Μία εκπομπή Αφιέρωμα στους Αγίους της. Στις μητέρες και τους πατέρες που μόνασαν που ασκήτεψαν που δόξασαν το Όνομα της Αγίας Τριάδας πάνω στον βράχο αυτό. Κ. Ε. Η διαδικτυακή εκπομπή Αιγαίου Αύρα έχει δημιουργηθεί με όνειρο και μεράκι με σκοπό να γίνει μια διαδικτυακή γέφυρα που πάνω της θα συναντιούνται οι ψυχές, θα χαίρονται, θα απολαμβάνουν ...

Παρακολουθήστε την 3η Διαδικτυακή Σύναξη με τον Γέροντα Εφραίμ, Καθηγούμενο της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου και Ιατρούς και Επαγγελματίες Υγείας, η οποία πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 25 Ιανουαρίου 2021.

(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Απόσπασμα από το έργο «Στρατηγού Μακρυγιάννη Απομνημονεύματα». Μεταγραφή από το πρωτότυπο Γιάννης Βλαχογιάννης, επεξεργασμένη από τον καθηγητή Γιάννη Καζάζη.   Εδώ εις Αθήνα ήρθε ένας πρωτοεταιρίστας Λουκάς Λιονταρίδης , προκομμένος άνθρωπος. Πιαστήκαμεν φίλοι. Τον ρώτησα δια τον πατέρα της λευτεριάς μας, τον μακαρίτη Ρήγα Βελεστίνο , πώς προδόθη. Μου είπε πολλά. Αφού τον πρόδωσαν και σκοτώθη, τότε ο Σουλτάνος πρόσταξε τον μακαρίτη Πατριάρχη και το᾿ ᾿δωσε ό,τι κατήχησες το᾿ ᾿χαν δώση, οπού ήταν του Ρήγα, και του είπε ν᾿ αφορίση αυτόν και τους οπαδούς του. Τότε ο αγαθός Πατριάρχης περίλαβεν αυτός την Εταιρία δια-να μην σβέση και την ξακολούθησε και κατηχούσε κ᾿ έστειλε και πιστόν άνθρωπον εις την Ρουσσία κ᾿ εκεί ήταν κι᾿ ο Λιονταρίδης, πιστός του ...

Ο Μέγας Φώτιος συζητά με μαθητές του. (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) 28. Τις εντολές του Δεσπότου των όλων κάθε άνθρωπος, άρχοντας ή αρχόμενος, νέος ή γέρος, πλούσιος ή φτωχός πρέπει να τις τηρεί με όλες του τις δυνάμεις. Διότι είναι κοινή η φύση των ανθρώπων, επομένως και οι προσταγές είναι κοινές, αλλά κοινή είναι και η προσοχή και η επιμέλεια που απαιτούν από όλους. Τώρα όμως θα σου εκθέσω αυτά που αποβλέπουν ειδικότερα στην κατάρτιση των αρχόντων και προφυλάσσουν καταλληλότερα την εξουσία σου και αυτά από τα οποία θα αποκτήσεις και σε άλλα θέματα πολύ μεγάλη εμπειρία. Διότι ο άρχοντας οφείλει γενικά να είναι άψογος, αλλά προπάντων να έχει ευπρεπή συμπεριφορά. Γι’ αυτό και λένε ότι “τον καλό ή κακό άρχοντα τον αναδεικνύει ο τρόπος άσκησης της ...

Γέροντας, Ιερομόναχος, π. Σίμων Αρβανίτης, (1901-1988), κτήτορας και Ηγούμενος Ιεράς Μονής Αγίου Παντελεήμονος Πεντέλης. (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Εκείνο που προέχει σήμερα είναι να πιστέψουμε ολόψυχα στο Θεό και ότι τίποτε δεν γίνεται χωρίς Αυτόν. Όλα περιλαμβάνονται στη Θεία Του Πρόνοια. Ίσως, όμως, ρωτήσουν κάποιοι: «Και τα κακά πώς εξηγούνται; Από το Θεό προέρχονται»; Είναι πολύ μεγάλο ζήτημα αυτό και δεν το επιτρέπουν τα πέντε λεπτά που διατίθενται γι’ αυτήν την προσλαλιά να το θίξουμε. Εκείνο που μπορώ να πω είναι πως ο Θεός ούτε θέλει τα κακά ούτε είναι δημιουργός τους. Είναι γεννήματα της δικής μας αμαρτίας και κακίας. Και επειδή εφευρέτης του κακού και της αμαρτίας είναι ο σατανάς, εκμεταλλεύεται τη δική μας κακία και μας κάνει συνεργάτες του. Βλέποντας ο Θεός πως μένουμε στην κακία ...

Το Σάββατο 6 Φεβρουαρίου 2021 στην Ιερά Μονή Αγίου Παντελεήμονος Χρυσοκάστρου Ελευθερουπόλεως – Ν. Καβάλας τελέσθηκε σε πνεύμα χαρμολύπης και κατανύξεως το τεσσαρακονθήμερο μνημόσυνο της Γερόντισσας Λυδίας, Καθηγουμένης της Ιεράς Μονής ταύτης.  Προηγήθηκε πολυιερατικό συλλείτουργο μετά το πέρας του οποίου εψάλη η ακολουθία του ιερού μνημοσύνου κατά την μοναστηριακή τάξη. Μετά το πέρας του μνημοσύνου αναγνώσθηκε εν εκκλησίαις η επιμνημόσυνος προσφώνησις δια την Γερόντισσα η οποία συνεγράφη υπό της σεβασμίας αδελφότητος της Ιεράς Μονής και την οποία δημοσιεύουμε παρακάτω αυτούσια. Η σεμνή τελετή έγινε παρουσία του πνευματικού και Γέροντος της Ιεράς Μονής Αρχιμανδρίτου Φιλίππου και της απορφανισθείσης αδελφότητος του μοναστηριού. Παρέστη και πλήθος προσκυνητών, πνευματικών τέκνων της Μονής. Ακολούθως εψάλη τρισάγιο εις τον τάφον της μακαριστής. Η Γερόντισσα Λυδία διακρίθηκε εν ζωή ...

«Επί ολίγα ης πιστός, επί πολλών σε καταστήσω» (Ματθ. 25.21 και 23). Ακούοντας σήμερα τη γνωστή σε όλους μας παραβολή των ταλάντων, πολλοί ίσως διερωτήθηκαν γιατί ο άνθρωπος τον οποίο μας παρουσιάζει η παραβολή έδωσε στους δούλους του διαφορετικό αριθμό ταλάντων. Πολλοί διερωτήθηκαν αν ο κύριος των δούλων ήταν άδικος απέναντί τους, αν άλλους τους ευνόησε, δίδοντάς τους περισσότερα τάλαντα, και άλλους τους αδίκησε, δίδοντας λιγότερα. Και άλλοι πάλι ίσως βιάζονται να χαρακτηρίσουν και τον Θεό άδικο, γιατί και Εκείνος δεν έχει δώσει τα ίδια χαρίσματα σε όλους τους ανθρώπους, δεν τους έχει δώσει τα ίδια τάλαντα. Η απορία αυτή δεν είναι βεβαίως χωρίς απάντηση, και η πιο απλή είναι αυτή που δίδουν πολλοί από τους ερμηνευτές, λέγοντας ότι ο Θεός, όπως ...

«Τῶν θαυμάτων εἴληφας τήν θείαν χάριν θεόφρον, ἱερέ Παρθένιε, θαυματουργέ θεοφόρε, ἅπαντα τά τῶν πιστῶν πάθη ἀποκαθαίρων, πνεύματα τῆς πονηρίας, Πάτερ, ἐλαύνων. Διά τοῦτό σε ὑμνοῦμεν ὡς μέγαν μύστιν Θεοῦ τῆς χάριτος» (Κοντάκιο της εορτής τοῦ Αγίου Παρθενίου, επισκόπου Λαμψάκου, 7η Φεβρουαρίου). «Έλαβες την χάρη από τον Θεό να κάνεις θαύματα, ιερέ Παρθένιε, θαυματουργέ, θεοφόρε, καθαρίζοντας όλα ανεξαιρέτως τα πάθη των πιστών και διώχνοντας τα πνεύμα της πονηρίας. Γι’ αυτό και σε υμνούμε ως έχοντα μυηθεί κατά πολύ στην χάρη του Θεού». «Ο άγιος Παρθένιος έζησε κατά τους χρόνους του αγίου Κωνσταντίνου του Μεγάλου. Ψαράς στο επάγγελμα, διεκρίθη για την αγάπη του στον Θεό, την φιλοπτωχία του, στην ακρόαση και διδαχή του λόγου του Θεού. Χειροτονήθηκε πρεσβύτερος από τον επίσκοπο Μιλητουπόλεως Φιλητό ...

Στην ένατη εκπομπή «Δια..τροφής, ο λόγος! Ο τρόπος του τρέφεσθαι» θα δούμε παρέα πώς μπορεί η διατροφή μας να παραμείνει ισορροπημένη και κατά τη διάρκεια της νηστείας. Μπορούμε να χάσουμε βάρος ή να περιορίσουμε την πρόσληψη βάρους; Είναι υγιές να νηστεύουμε ή τελικά δε μας ωφελεί; Και μην ξεχνάτε τη συμβουλή και τη συνταγή ή το τρόφιμο της ημέρας. Για περισσότερες πληροφορίες, όπως επίσης και για να μοιραστούμε ιδέες σχετικές με το φαγητό, ή ακόμη και για να συζητήσουμε τις δικές σας απορίες ή τις δικές σας ανησυχίες σχετικά με τη διατροφή, βρείτε με, στο Instagram: dia.trofis.ologos και στο Facebook: Μαργιάννα Μανώλη Διαιτολόγος Διατροφολόγος. «Να θυμάστε να απολαμβάνετε τις στιγμές σας. Και να μην ξεχνάτε πως εμείς ορίζουμε το φαγητό μας και όχι το φαγητό μας εμάς». Πώς ακούω pemptousia.fm; Πώς ...

Μια εκπομπή νοεράς παρουσίας στον χρόνο και τον χώρο της Αγίας Γης, εκεί όπου έστησαν οι πόδες του Κυρίου. Επιμελείται και παρουσιάζει ο Πρωτοπρεσβύτερος Σπυρίδων Λόντος. Πώς ακούω pemptousia.fm; Πώς χρησιμοποιώ το podcast σε κινητές συσκευές; – Οδηγίες χρήσης

Ο καρκίνος είναι μια πολυπαραγοντική νόσος που σχετίζεται με την ανάπτυξη και την εξάπλωση νοσογόνων κυττάρων. Αυτές οι διαδικασίες δεν εκδηλώνονται με τον ίδιο τρόπο σε κάθε ασθενή, αντίθετα εξαρτώνται από το σύστημα του οργανισμού του καθενός. Εκδηλώνεται σε άτομα κάθε ηλικίας, μικρής, μέσης, μεγάλης και σε παιδιά. Τα καρκινικά κύτταρα ονομάζονται «όγκοι» και οι γιατροί που ασχολούνται με την ανιμετώπισή τους έχουν την ειδικότητα του «ογκολόγου», οι οποίοι έχουν εξειδικευτεί σε όλες τις μεθόδους θεραπείας του καρκίνου. Υπάρχουν, βέβαια, και οι καλοήθεις όγκοι, οι οποίοι δεν προκαλούν σοβαρή βλάβη και μπορούν να αφαιρεθούν εύκολα. Οι κακοήθεις όγκοι μπορούν και αυτοί να απομακρυνθούν, αλλά μόνο όταν βρίσκονται σε πρώιμο στάδιο, διαφορετικά μπορούν να οδηγήσουν ακόμη και στο θάνατο. Πάντως, τα τελευταία ...

Γέροντας, Ιερομόναχος, π. Σίμων Αρβανίτης, (1901-1988), κτήτορας και Ηγούμενος Ιεράς Μονής Αγίου Παντελεήμονος Πεντέλης. (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Συνέχεια από εδώ: http://www.pemptousia.gr/?p=299851 Ο Χριστός όμως δεν ήρθε απλώς στη γη για να φύγει από κοντά μας κάπου στα βάθη του ουρανού. Ο Χριστός είναι διαρκώς παρών στην Εκκλησία Του και πάντα κοντά μας. Δεν είπε, αφήνοντας τους Μαθητάς Του μετά την Ανάστασή του: «Ιδού εγώ μεθ’ υμών ειμί πάσας τας ημέρας έως της συντελείας του αιώνος»; (Ματθ. κη’ 20). Και είμαι παρών όχι μόνο σε έναν τόπο, αλλά παντού (ως Θεός). Επομένως μπορώ να πραγματοποιήσω ό,τι σας υποσχέθηκα. Αυτά λέει ο Χριστός. Πρέπει όμως να αποφασίσουμε κι’ εμείς να πάμε κοντά Του. Και αν θέλετε να με ακολουθήσετε, λέει ο Κύριος, και να είστε πάντα κοντά μου, θα με έχετε πάντα ...

Πνευματικές ομιλίες του Γέροντα Εφραίμ, Καθηγουμένου της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου. Πώς ακούω pemptousia.fm; Πώς χρησιμοποιώ το podcast σε κινητές συσκευές; – Οδηγίες χρήσης

Άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων. (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Συνέχεια από εδώ: http://www.pemptousia.gr/?p=299781 Αν όμως θέλεις να σου φανερώσω και άλλα παραδείγματα βοηθητικά για τη δική μας μετάνοια, έλα να επισκεφθούμε τον μακάριο Δαβίδ. Αυτός μπορεί να γίνει και σε σένα υπόδειγμα πραγματικής μετάνοιας. Έπεσε σε παράπτωμα ο μεγάλος αυτός άνθρωπος. Μετά από τη μεσημεριανή ανάπαυσή του, το δειλινό, καθώς περπατούσε πάνω στο δώμα (πρβλ. Β’ Βασ. 11, 2), κοίταζε ολόγυρα και ρέμβαζε. Τότε έπαθε κάτι που μπορεί να συμβεί σε κάθε άνθρωπο. Έγινε η αμαρτία, αλλά τότε συνάμα δεν χάθηκε και η αγαθή διάθεση για την ομολογία του αμαρτήματος. Ήρθε ο προφήτης Νάθαν, ταχύς ελεγκτής και γιατρός του τραύματος και είπε: «Οργίστηκε ο Θεός. Αμάρτησες», είπε ο απλός υπήκοος στο βασιλιά. Αλλά ο πορφυροντυμένος βασιλιάς Δαβίδ δεν αγανάκτησε, γιατί ...

«Είναι δύο δρόμοι που μας οδηγούν στον Θεό, ο σκληρός και κουραστικός με τις άγριες επιθέσεις κατά του κακού και ο εύκολος με την αγάπη.  Υπάρχουν πολλοί που διάλεξαν το σκληρό δρόμο και «έχυσαν αίμα, για να λάβουν Πνεύμα», ώσπου έφθασαν σε μεγάλη αρετή.  Εγώ βρίσκω ότι πιο σύντομος και σίγουρος δρόμος είναι αυτός με την αγάπη.  Αυτόν ν’ ακολουθήσετε κι εσείς.» Ο λόγος αυτός του αγίου Πορφυρίου είναι λόγος ουσιαστικός για την εποχή μας.  Μια εποχή που έχει έντονο το στοιχείο της ηδονής, της απόλαυσης.  Που αμφισβητεί το δυνατό Θεό, το δυνάστη Θεό, που βασανίζει με τις απαιτήσεις Του τους ανθρώπους.  Ενδεχομένως σε άλλη εποχή, με τους Βασιλιάδες και τους Αυτοκράτορες, η προβολή ενός θεού με παρόμοια με αυτούς συμπεριφορά, ...

Ας ερευνήσουμε όμως βαθύτερα το θέμα, για να δούμε πως διάκειται η Εκκλησία απέναντι στην Επιστήμη. Ξεκινάμε με έναν λόγο του Μεγάλου Βασιλείου από την Θ’ Ομιλία του στην «Εξαήμερο», όπου αναφέρει πως ο θεράπων του Θεού Μωυσής δεν μίλησε καθόλου περί σχημάτων της γης, όπως έκαναν οι κοσμικοί σοφοί της αρχαιότητας, γιατί ο Θεός τα απέκρυψε ως άχρηστα.26 Ευνόητο είναι λοιπόν, πως αφού απέκρυψε το σχήμα της γης, το ίδιο θα έκανε και με όλα τα άλλα που έχουν συνάφεια με την κοσμογονία, παρουσιάζοντας μόνο όσα ήταν αναγκαία, με βασικότερο πως Εκείνος είναι ο Δημιουργός του κόσμου. Στην συνέχεια αναφέρει πως ο Θεός ενεργεί τοιουτοτρόπως για να γυμνάσει το λογικό του ανθρώπου και να τον κάνει να ερευνήσει τα ...

Παρακολουθώ με θλίψη τη συστηματική προσπάθεια ορισμένων διανοητών να αποκαθηλώσουν τους ήρωες του 1821, να παρουσιάσουν μόνο τις – υπαρκτές ή ανύπαρκτες – αρνητικές πλευρές τους, να αμφισβητήσουν τις αρχές και αξίες που καθοδηγούσαν τους πρωταγωνιστές της Εθνεγερσίας. Δικτάτορας ο Καποδίστριας, παραλήρημα έπαθε ο Μακρυγιάννης, ύποπτος ο Καραϊσκάκης, υπαίτιος και για τους δύο εμφυλίους ο Κολοκοτρώνης, και άλλα παρόμοια. Τι θέλουν να μας πουν; Ότι δεν έπρεπε να ελευθερωθούμε επειδή οι πρωταγωνιστές είχαν ανθρώπινες αδυναμίες; Ή μήπως ότι δεν πρέπει να γιορτάσουμε τα 200 χρόνια; Και αν γκρεμίσουμε τους ήρωες μέσα στην ψυχή μας και στο μυαλό μας, με ποια πρότυπα θα τους αντικαταστήσουμε; Η Ελληνική Επανάσταση ξεκίνησε χάρις στην τόλμη των Φιλικών, την πίστη των Ελλήνων στον Θεό, την ακράδαντη πεποίθηση ...