Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Ωδή ε΄ Θεός  ὢν εἰρήνης, Πατὴρ οἰκτιρμῶν, τῆς μεγάλης Βουλῆς σου τὸν Ἄγγελον εἰρήνην παρεχόμενον ἀπέστειλας ἡμῖν· ὅθεν θεογνωσίας πρὸς φῶς ὁδηγηθέντες, ἐκ νυκτὸς ὀρθρίζοντες δοξολογοῦμέν σε, Φιλάνθρωπε. Μετάφραση Κύριε σαν Θεός της ειρήνης και φιλεύσπλαχνος Πατέρας που είσαι μας έστειλες τον Άγγελο της Μεγάλης σου Βουλής, για να μας παρέχει την ειρήνη. Γι  αυτό κι εμείς, Φιλάνθρωπε,  που οδηγηθήκαμε στο φως της Θεογνωσίας ξυπνώντας τη νύχτα  πολύ πρωί   σε δοξολογούμε. Ερμηνεία             Ο υμνογράφος για να γράψει το τροπάριο αυτό δανείστηκε: από την προς Φιλιππησίους του Απ. Παύλου «και ο θεός της ειρήνης έσται μεθ’ υμών». από την προς Εβραίους του Απ. Παύλου το «πατήρ οικτιρμών», από τον Ησαϊα το «της μεγάλης Βουλής σου τον Άγγελον», από τον Αββακούμ το «φως της θεογνωσίας» και από τον Ησαϊα το «εκ νυκτός ορθρίζει το πνεύμα μου προς σε ...

Ο προφήτης Δανιήλ, του οποίου το όνομα σημαίνει «κριτής μου είναι ο Θεός» ή «ο Θεός κρίνει», έζησε κατά τα τέλη του 7ου έως και τις αρχές του 6ου αιώνα π. Χ., με κυριότερη περίοδο δράσης εκείνη της βασιλείας του Ναβουχοδονόσορα (605-562) έως και το τρίτο έτος της βασιλείας του Κύρου (538-529). Η περιοχή ταφής του φαίνεται πως βρίσκεται στα Σούσα. Ο Δανιήλ καταγόταν από αριστοκρατική οικογένεια, ενώ σύμφωνα με ορισμένους καταγόταν από βασιλική οικογένεια. Σε αυτό μας παραπέμπει το Δαν. 1:3-4, όπως αποδέχονται ο Ιώσηπος και ο Ιερώνυμος. Από το βιβλίο του συνάγεται το συμπέρασμα πως είχε λάβει σπουδαία μόρφωση και είχε καλλιεργήσει το πνεύμα του. Όπως ο ίδιος ο προφήτης διαβεβαιώνει στο Δαν. 1:1 και εξής, ήταν εκείνος ο ...

Σημαντική θέση στο θρησκευτικό θέατρο του Βυζαντίου έχει και το λειτουργικό δράμα. Ένα απ΄αυτά, το οποίο τεκμηριώνεται και από σλαβικές πηγές, είναι και η «Ακολουθία της Καμίνου». Παρουσιαζόταν μέχρι την κατάλυση της Αυτοκρατορίας, στο ναό της Αγιά Σοφιάς,  αλλά και σε άλλες βυζαντινές πόλεις. Με βάση το βιβλίο του Δανιήλ της Παλαιάς Διαθήκης, το δράμα εξεικόνιζε το μαρτύριο των τριών παίδων Εβραίων, του Μισαήλ ή Μισάχ, του Ανανία ή Σεδράχ και του Αζαρία ή Αβδεναγώ, οι οποίοι είχαν συλληφθεί αιχμάλωτοι μαζί με τον Προφήτη Δανιήλ ή Βαλτάσαρ, όταν ο βασιλέας της Βαβυλώνος Ναβουχοδονόσορ κατέλαβε την Ιερουσαλήμ το έτος 586 π.χ.  Ο βασιλέας Ναβουχοδονόσορ, όπως διηγείται στό ομώνυμο βιβλίο του ο προφήτης Δανιήλ, «εποίησεν εικόνα χρυσήν, ύψος αυτής πήχεων εξ και έστησεν αυτήν εν ...

Για τον κορωνοϊό, το πολυαναμενόμενο εμβόλιο, το φόβο των ανθρώπων απέναντι σε αυτό, το άνοιγμα των εκκλησιών, αλλά και το από τι εξαρτάται ένα επικείμενο τρίτο κύμα της πανδημίας μίλησε η Καθηγήτρια της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και Πρόεδρος του Ινστιτούτου Προληπτικής, Περιβαλλοντολογικής και Εργασιακής Ιατρικής «Prolepsis», Αθηνά Λινού, στη Μαρία Γιαχνάκη.  Ακούστε το απόσπασμα:  Στην αρχή της συνέντευξης η κυρία Λινού τόνισε πως «είναι πολύ σημαντικό να λέμε «δόξα τω Θεώ» που είμαστε ακόμα ανάμεσα στους δυνατούς και τους γερούς και ειδικά κατά τη διάρκεια μιας τέτοιας περιόδου, ενώ υπογράμμισε πως η ενημέρωση είναι βασική στην περίοδο της πανδημίας και απάντησε με σαφήνεια σε όλες τις ερωτήσεις της Μαρίας Γιαχνάκη, ξεκινώντας από την έννοια της «φούσκας». «Η επικοινωνία είναι πολύ σημαντικό ...

(Προοίμιον εορτής Χριστουγέννων και μνήμη Αγίου Διονυσίου της Ζακύνθου) Θαυμάσια η Εκκλησία μας προβάλλει ήδη από τα προοίμια των εορτών των Χριστουγέννων, τους Τρεις Παίδας και Δανιήλ τον προφήτη, οι οποίοι, αν και δεν ήσαν μέσα στο δένδρο της γενεαλογίας των προπατόρων του Ιησού, εν τούτοις κατηριθμήθησαν εις αυτό, χάριν της εναρέτου ζωής των, χάριν της φιλοθεΐας των και ιδίως χάριν του δράματός των, πού ευρίσκομε στο βίο τους. Υπήρξαν πραγματικά η αναπαράστασι και η προαπόδειξι του τρόπου, πώς ο Θεός Λόγος θα επιδημήση στον κόσμο. Αλλά γενικά και από την προσωπική τους ζωή, αντλούμε τεράστια παραδείγματα φιλοθεΐας και αυταπαρνήσεως, όπως πολλές φορές ετονίσαμε. Συνέπεσε να εορτάζεται και ο Άγιος Διονύσιος, ένας εκ των νεωτέρων φωστήρων της εκκλησίας μας, του οποίου το ...

Μια αναφορά στα έργα του Φώτη Κόντογλου. Η ηχογράφηση έγινε στον ραδιοφωνικό σταθμό της Ιεράς Μητροπόλεως Λεμεσού. Διαβάζει ο Πρωτοσύγκελλος της Ι.Μ. Λεμεσού Αρχιμανδρίτης Ισαάκ. Your browser does not support the audio element.

Ο Ηγούμενος της Ιεράς Μονής των Ποιμένων Αρχιμανδρίτης Ιγνάτιος μίλησε στο ραδιόφωνο της Πεμπτουσίας στην εκπομπή «Επικαιρότητα στην Πεμπτουσία» και τη Μαρία Γιαχνάκη για την ιστορία της Μονής που βρίσκεται στο χωριό των Ποιμένων, το Μπετσαχούρ, όπου βρίσκονται τα χωράφια της Παναγίας, στη Βηθλεέμ. Ο Γέροντας Ιγνάτιος μίλησε για την ερημιά που επικρατεί αυτή την περίοδο της πανδημίας αφού οι προσκυνητές δεν γίνεται να προσεγγίσουν τη Μονή λόγω των μέτρων.

Ο Ηγούμενος της Ιεράς Μονής των Ποιμένων Αρχιμ. Ιγνάτιος μίλησε στο ραδιόφωνο της Πεμπτουσίας στην εκπομπή «Επικαιρότητα στην Πεμπτουσία» και τη Μαρία Γιαχνάκη για την ιστορία της Μονής που βρίσκεται στο χωριό των Ποιμένων, το Μπετσαχούρ, όπου βρίσκονται τα χωράφια της Παναγίας, στη Βηθλεέμ. Ο Γέροντας Ιγνάτιος μίλησε για την ερημιά που επικρατεί αυτή την περίοδο της πανδημίας αφού οι προσκυνητές δεν γίνεται να προσεγγίσουν τη Μονή λόγω των μέτρων.

Αμέσως μετά το τέλος της συνεδρίασης της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου ο εκπρόσωπος Τύπου της, Μητροπολίτης Ιλίου, Πετρουπόλεως και Αχαρνών κ. Αθηναγόρας, μίλησε στην εκπομπή «Η Επικαιρότητα στην Πεμπτουσία» με τη Μαρία Γιαχνάκη. Ο κ. Αθηναγόρας αναφέρθηκε στην επικοινωνία που υπήρξε τις τελευταίες ημέρες μεταξύ του πρωθυπουργού και του Αρχιεπισκόπου Αθηνών κ. Ιερωνύμου, αναφορικά με τον τρόπο λειτουργίας των εκκλησιών τις ημέρες των Χριστουγέννων, προσθέτοντας ότι εκείνο που καθόρισε τις εξελίξεις ήταν οι προτάσεις του Μακαριωτάτου προς τον κ. Μητσοτάκη. Σχολιάζοντας τα μέτρα που ανακοινώθηκαν, ο Σεβασμιώτατος υπογράμμισε ότι θα τηρηθούν ευλαβικά σε όλους τους ναούς, υπογραμμίζοντας ότι οι πιστοί θα βγάζουν την μάσκα μόνο για να κοινωνήσουν. «Προτρέπουμε επίσης, όλους όσοι ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες να καθίσουν σπίτι, ώστε να προφυλάξουν κυρίως ...

Το μουσικό σχήμα «Ντιλγκιρούδι» με την Ιωάννα Καλλέργη Νατάσα Τσακηρίδου Σαλονικιά Τσαντσάνη Λυδία Φουρτούνα Αναστασία Χατζηαποστολίδου μας ταξιδεύει στη παράδοση των Καλάντων της Θράκης με τις εντυπωσιακές ερμηνείες τους.

Στο πλαίσιο του επικείμενου εορτασμού των 200 χρόνων από την Επανάσταση του 1821 η Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών πραγματοποιεί Διαδικτυακή Επιστημονική Ημερίδα, με ιδιαίτερη αναφορά στον ελληνικό και ξένο Τύπο, την Κυριακή 20 Δεκεμβρίου 2020 και ώρα 18.15. Για το θέμα θα μιλήσουν οι υπότροφοι, νέοι ερευνητές, της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών, οι οποίοι εργάστηκαν συστηματικά υπό την καθοδήγηση των υπευθύνων καθηγητών τους. Για να δείτε το πρόγραμμα πατήστε εδώ Για να παρακολουθήσετε την εκδήλωση πατήστε στον ακόλουθο σύνδεσμο: (Ο σύνδεσμος θα ενεργοποιηθεί λίγα λεπτά πριν την έναρξη της εκδήλωσης)

Η ναυμαχία της Έλλης στις 3/16 Δεκεμβρίου του 1912, ήταν η πρώτη από τις δύο κορυφαίες μάχες μεταξύ του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού και του Οθωμανικού Στόλου κατά τον Α’ Βαλκανικό Πόλεμο και πραγματοποιήθηκε στην έξοδο των στενών των Δαρδανελλίων. Η ναυμαχία έληξε με τη νίκη του ελληνικού στόλου και τον εγκλεισμό του οθωμανικού εντός των στενών. Τους πρώτους μήνες του πόλεμου ο Οθωμανικός στόλος υπό την διοίκηση του ναύαρχου Ραμίζ Μπέη παρέμεινε προστατευμένος στα στενά των Δαρδανελίων (στο ναύσταθμο Ναγαρά), χωρίς να επιχειρήσει έξοδο στο Αιγαίο. Από την άλλη πλευρά ο ελληνικός στόλος υπό την διοίκηση του ναυάρχου Παύλου Κουντουριώτη κράτησε επιθετική στάση απελευθερώνοντας ένα ένα τα νησιά του Αιγαίου και αναμένοντας την έξοδο των τουρκικών πλοίων από τα Στενά. Αρχικά απελευθέρωσε ...

Αριστερά, ο όσιος Παΐσιος (1924-1994) και ο Γέροντας Χατζη-Γεώργης ο Αθωνίτης (1809-1886). Φωτογραφία Γέροντα Χατζη-Γεώργη Αγιορειτική Φωτοθήκη. (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Μέρος α’ Επειδή θα γεννηθή ίσως το ερώτημα σε μερικούς ανθρώπους, γιατί να επιτρέπη ο Θεός να ταλαιπωρούνται με δοκιμασίες, συκοφαντίες κ.τ.λ. δίκαιοι άνθρωποι, όπως και ο άνθρωπος του Θεού Χατζη‐Γεώργης , ενώ ήταν εξαγνισμένη ψυχή κι από μικρό παιδάκι, θεώρησα καλό να γράψω αυτό που νιώθω. Φυσικά τα κρίματα του Θεού είναι άβυσσος· αλλά μια από τις πολλές περιπτώσεις ίσως να είναι και αυτή, κατά τον λογισμό μου. Εάν δεν επέτρεπε ο Θεός να συκοφαντηθούν και ορισμένοι δίκαιοι, πώς θα μπορούσαν να καλυφθούν ορισμένοι ένοχοι, που δεν μπορούν να σηκώσουν το σφάλμα τους από εγωισμό; Η μεν γη δεν τους χωράει, και οι δαίμονες ...

Ο δρ. Αναστάσιος Ιωαννίδης, είναι Πολιτικός Μηχανικός, Σύμβουλος Υπουργείου Άμυνας ΗΠΑ, τέως καθηγητής αμερικανικού πανεπιστημίου, δρ. Πολυτεχνείου, ΜΑ Θεολογίας. Φίλοι προτεστάντες, που επισκέπτονται την ορθόδοξη εκκλησία μας, με ρωτάνε μερικές φορές: «Γιατί προσεύχεστε μόνο από κειμένου, κι όχι από καρδιάς»; Όντως, όταν κι εγώ με τη σειρά μου επισκέπτομαι τις δικές τους εκκλησίες, παρατηρώ ότι σχεδόν όλες οι προσευχές τους είναι από στήθους, χωρίς τη βοήθεια οποιουδήποτε βιβλίου. Αντιθέτως, σε ρωμαιοκαθολικές, λουθηρανικές, αγγλικανικές, κι άλλες εκκλησίες, η πράξη μοιάζει πολύ περισσότερο με την ορθόδοξη, παρά με τις προτεσταντικές εκκλησίες των φίλων που ανέφερα. Κι όμως, δικαιολογημένα μπορεί κανείς να διερωτηθεί, αφού κι ο Παύλος προτρέπει: «το Πνεύμα μη σβέννυτε, προφητείας μη εξουθενείτε» (Α’ Θεσ. 5, 19-20), δηλαδή «Τα χαρίσματα του Αγίου ...

Ο κόσμος των Στωικών δεν είναι για πάντα σταθερός ως προς τη υφή του αλλά μεταβάλλεται. Ακολουθώντας μια περιοδικότητα «εκπυρούται» , μετατρέπεται. δηλαδή, εξ ολοκλήρου σε πυρ, διότι το πυρ πλησιάζει περισσότερο το θεό. Εκπύρωση στην διανόηση της σχολής σημαίνει αποθέωση και όχι καταστροφή. Ολόκληρο τα σύμπαν μετουσιώνεται, με την ευρεία έννοια, σε Θεό ή Δία την ανώτερη συμπαντική αρχή. Αυτή η μοναδική αρχή γίνεται αντιληπτή από τους Έλληνες με διάφορα ονόματα τα οποία κοσμούν το πάνθεο τους. Όλη η ποικιλία των ονομάτων αναφέρεται ουσιαστικά στην ίδια αρχή ή αποτελεί εκφάνσεις της. Κατά την διάρκεια της εκπύρωσης ο Δίας αναπαύεται. Αυτή η θεϊκή κατάσταση είναι ανάλογη κατά τον Σενέκα με τη απομόνωσή του σοφού ο οποίος αποσύρεται για διαλογισμό όταν ...

Συμπερασματικά έχοντας κάνει μια σκιαγράφηση της Ιουδαϊκής κοινωνίας μπορούμε να καταλάβουμε ορισμένα σημαντικά στοιχεία. Η Ιουδαϊκή κοινωνία ήταν δομημένη ιεραρχικά και θύμιζε αρκετά τις κοινωνίες της εποχής. Είδαμε, την κοινωνική διαστρωμάτωση από την ανώτερη έως την κατώτερη τάξη και αφιερωθήκαμε ιδιαίτερα στην τάξη των δούλων που ήταν μια τάξη πολυάριθμη που απασχόλησε αρκετά την Καινή Διαθήκη. Συνεχίζοντας, εξετάσαμε τις διάφορες κοινωνικές τάσεις της εποχής και αναλύσαμε τις τέσσερεις φιλοσοφίες που κυριαρχούσαν μεταξύ των Ιουδαίων και δομούσαν μια τάξη η κάθε μια εξολοκλήρου. Η πρώτη φιλοσοφία ήταν αυτή των Φαρισαίων πουήταν μια ξεχωριστή ομάδα η οποία κατά την εποχή του Ιησού είχε μεγάλη επιρροή, δραστηριότητα και μέλη. Οι Φαρισαίοι στηρίζονταν σε δύο βασικές αρχές, στον Νόμο και την παράδοση. Η δεύτερη ομάδα ...

(Φέρνοντας στη μνήμη μου, αυτές τις μέρες, τη βιωματική ιστορία που ακολουθεί, πήρα δύναμη να αισθάνομαι ευτυχής, ως έγκλειστος, λόγω κορωνοϊού, επ΄ αόριστον). Το σπίτι ήταν όλο κι όλο ένα δωμάτιο. Η παλιά στέγη δεν κρατούσε καλά τη βροχή. Όπου έσταζε, έβαζαν ταψιά στο πάτωμα για να πιάνουν τα νερά. Το πάτωμα! Ποιο πάτωμα! Μερικές σανίδες με μεγάλες χαραμάδες ανάμεσά τους. Στο βορινό τοίχο, που δεν υπήρχε άνοιγμα, ήταν η … εστία. Ποια εστία! Εκεί άναβαν τη φωτιά. Ο τοίχος ήταν ολόμαυρος από τους καπνούς, αφού δεν υπήρχε τζάκι για να τους παροχετεύει έξω. Ποιοι ήσαν οι ένοικοι; Η μανάκω (γιαγιά) Κωσταντίνα. Από πολλά χρόνια χήρα. Κάτισχνη. Μαυροφορεμένη. Με ένα ραβδί στο χέρι, που δεν το αποχωριζόταν ούτε στον ύπνο της. ...

Παρακολουθήστε το πέμπτο μέρος από την διαδικτυακή σύναξη με τον Μητροπολίτη Ναυπάκτου κ. Ιερόθεο και τον Σύλλογο Φοιτητών Κλουζ Ρουμανίας, με θέμα «Άγιος Καλλίνικος Επίσκοπος Εδέσσης», που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 28 Οκτωβρίου 2020.

Στην εκπομπή «Επικαιρότητα στην Πεμπτουσία» μίλησε ο π. Βασίλειος Θερμός, ο οποίος είναι ψυχίατρος  παιδιών και εφήβων και διδάκτωρ της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, καθώς και Αναπληρωτής Καθηγητής στην Ανωτάτη Εκκλησιαστική Ακαδημία Αθηνών. Ο π. Βασίλειος σχολίασε τον υποχρεωτικό εγκλεισμό, λόγω του κορωνοϊού, που μας επιβάλλει να συμβιώνουμε με διαφορετικούς ανθρώπους, που πολλές φορές δεν μας ταιριάζουν, ενώ ακόμα ανέφερε πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε την ένταση, την νευρικότητα και τη θλίψη μέσα στην οικογένεια. Ακούστε το σχετικό απόσπασμα:

ΜΕΓΑΛΟΣ ΓΙΟΡΤΙΝΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ από το pemptousia.fm και το Ινστιτούτο «Άγιος Μάξιμος ο Γραικός». Δέκα USB flash drives με Ύμνους των Χριστουγέννων του Ματθαίου Βατοπαιδινού από την σειρά «Βατοπαιδινή Ψαλτική Παράδοση». Ψάλλει χορός Βατοπαιδινών πατέρων. Από τη Δευτέρα 14/12 μέχρι και την Παρασκευή 18/12, 13:30 με 15:00, η Ναταλία Δανδόλου και η Μαρία Γιαχνάκη, θα σας δίνουν καθημερινά πληροφορίες για το πώς μπορείτε να λάβετε μέρος και να είστε ένας από τους δέκα νικητές. Η κλήρωση θα γίνει το μεσημέρι της Παρασκευής 18/12 λίγο μετά τις 14:30. *Για να συμμετάσχετε στον διαγωνισμό κάντε ένα σχόλιο με τις Χριστουγεννιάτικες ευχές σας στο σχετικό post στην σελίδα του pemptousia.fm στο facebook. Κάντε επίσης ένα like και ένα share στο post αν θέλετε, για να μπορούν να πάρουν ...