Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Χορός αγιορειτών ψαλτών με τις αδελφότητες των Δανιηλαίων και των Θωμάδων ψάλλουν το Χερουβικό ύμνο σε ήχο δ΄«άγια» και μέλος Χαρ. Παπανικολάου, άκουσμα σύνηθες σε αγιορείτικες αγρυπνίες. Your browser does not support the audio element.

Όσιος Παΐσιος Αγιορείτης (1924-1994). (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Πολύ συχνά ο γέρων Παΐσιος ανέφερε ότι λειτουργούν οι πνευματικοί νόμοι. Είπε σχετικά και το εξής παράδειγμα: Σε κάποιο χωριό ένας άνδρας έδερνε τη γυναίκα του σκληρά και οι φωνές της ακούγονταν στη γειτονιά. Πέρασαν τα χρόνια, μεγάλωσε ο γιος του και τον έδερνε. Έτσι λειτούργησε ο πνευματικός νόμος και ο πατέρας πλήρωσε για το κακό, που έκανε στη γυναίκα του. Όταν παντρεύτηκε ο γιος, πήρε κακιά γυναίκα που τον έδερνε. Έτσι πλήρωσε κι’ αυτός. Μετά η γυναίκα του γέννησε ανάπηρο παιδί, που την βασάνιζε, αλλά ήταν ανεύθυνο. Έτσι σταμάτησε η λειτουργία του πνευματικού νόμου.   Από το βιβλίο Γέροντος Παϊσίου Αγιορείτου, “Διδαχές και αλληλογραφία, Μετά ασματικής ακολουθίας”, των εκδόσεων, η Μεταμόρφωσις του Σωτήρος, Μήλεσι.

Άγιος Ιωάννης Δαμασκηνός. (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Πρέπει να ξέρουμε ότι πολλοί είναι οι τρόποι της θείας πρόνοιας και δεν μπορούν ούτε με τη λογική να ερμηνευθούν ούτε να χωρέσουν στο νου. Πρέπει να γνωρίζουμε ότι όλα τα δυσάρεστα γεγονότα σ’ αυτούς που τα δέχονται ευχαρίστως έρχονται για τη σωτηρία και τελικά γίνονται αίτια ωφέλειας. Πρέπει να ξέρουμε ότι ο Θεός προηγουμένως θέλει όλοι να σωθούν και να πάνε στη βασιλεία του· γιατί δεν μας έπλασε για την τιμωρία, αλλά για τη μετοχή στην αγαθότητά του, επειδή είναι αγαθός. Όταν αμαρτάνουμε όμως θέλει να τιμωρούμαστε δίκαια. Το πρώτο λοιπόν θέλημα λέγεται προηγούμενο και είναι ευδοκία απ’ αυτόν, ενώ το δεύτερο λέγεται επόμενο θέλημα και είναι παραχώρηση από δική μας αιτία. Και η παραχώρηση αυτή είναι διπλή· η ...

Σε κάθε θεία Λειτουργία, όπως και σε άλλες Ιερές Ακολουθίες, απευθύνουμε δεήσεις προς τον Θεόν «Ὑπέρ τοῦ Αρχιεπισκόπου ἡμῶν (όνομα) τοῦ τιμίου Πρεσβυτερίου, τῆς ἐν Χριστῷ διακονίας καὶ πάσης τῆς ἐν Χριστῷ ἡμῶν ἀδελφότητος». Ευχόμαστε για τους πνευματικούς ποιμένες -Επίσκοπο, Ιερείς, Διακόνους- στους οποίους η Εκκλησία έχει αναθέσει την ευθύνη για όλες τις λατρευτικές και πνευματικές ανάγκες των πιστών. Η ποιμαντική τους μέριμνα για τους χριστιανούς εκτείνεται από τη στιγμή της γεννήσεώς τους μέχρι την αναχώρησή τους από τον κόσμον αυτόν, αλλά και μετά, με την τέλεση Μνημοσύνων για την ανακούφιση των ψυχών τους.   Ως γνωστόν, ο Κύριος μετά την Ανάληψή Του στους Ουρανούς, το λυτρωτικό για την ανθρωπότητα έργο Του, το συνέχισε δια των Αποστόλων Του, και το συνεχίζει δια των ...

Ο πατρικός ρόλος Το έργο αγωγής των παιδιών είναι πολύ δύσκολο και ελάχιστοι μπορούν να επιτελέσουν επάξια. Πρέπει να είναι τροφοδότες των ψυχών και των σωμάτων. Το πρώτο είναι σημαντικότερο και δυσκολότερο και κατά κύριο λόγο επωμίζεται κυρίως η μητέρα. Οι περισσότεροι ερευνητές, ψυχολόγοι και παιδαγωγοί ρίχνουν το μεγαλύτερο βάρος στο μητρικό ρόλο χωρίς να παραθεωρούν και το ζωτικό, δυναμικό και αποφασιστικό ρόλο του πατέρα, ο οποίος κατά πολλούς περνά κρίση με σοβαρές ψυχοπαιδαγωγικές συνέπειες (Κρασανάκης, 1991). Ο ρόλος του πατέρα παλαιότερα ήταν απλούστερος, ευκολότερος και αποτελεσματικότερος. Είχε εξουσία και γόητρο, σημαντική θέση μεταξύ των μελών της οικογένειας. Ήταν αρχηγός και σύμβολο της. Η μητέρα του έδινε πάντα το προβάδισμα, αποφάσιζε για το καθετί και τίποτα δεν γινόταν χωρίς την έγκρισή του ...

Ο Άγιος Συμεών ο Νέος Θεολόγος λέει ότι δεν ωφελούμαστε από τον «λαμπρό» τρόπο με τον οποίο εορτάζουμε μίαν εορτή στην Εκκλησία. Ακόμα κι αν πάρουμε όλα τα αστέρια από τον ουρανό για να διακοσμήσουμε την εκκλησία για την εορτή και ψάλλουμε όλους τους ειδικούς ύμνους, αν το κάνουμε μόνο για να επιστρέψουμε στην προηγούμενη μας κατάσταση μετά την εορτή, δεν έχουμε αποκομίσει κανένα όφελος. Το πραγματικό όφελος έρχεται όταν, μετά τον εορτασμό της μνήμης ενός Αγίου, διατηρούμε μέσα μας το πνευματικό φως που δίνει ο Θεός στην εορτή αυτή. Ένα τέτοιο φως, πολύ μεγάλο, βρίσκουμε στο πρόσωπο του Αγίου Πατέρα μας Σιλουανού. Η περίπτωσή του είναι εξαιρετική, γιατί δέχθηκε τη χάρη των τελείων στην αρχή της πνευματικής του ζωής. Ο ...

Πολλοί παιδαγωγοί αποφαίνονται και υποστηρίζουν ότι, η νεανική ηλικία είναι η πιο κατάλληλη για την ακρόαση πνευματικών θεμάτων, ακόμα και λεπτών εννοιών. Μερικοί μάλιστα υποστήριξαν ότι και από την παιδική, αν όχι και τη νηπιακή ηλικία, είναι δεκτικά τα παιδιά για ακρόαση πνευματικών θεμάτων. Τούτο επιβεβαιώνεται και από την πρακτική των τελευταίων ετών να φοιτούν υποχρεωτικά σε βρεφονηπιακούς σταθμούς – Σχολεία και Νηπιαγωγεία, των βρεφών και νηπίων από τις πρώτες ηλικίες. Είναι γνωστά τα θεσπισθέντα με νόμους προγράμματα αυτών των σχολικών μονάδων. Περιλαμβάνουν εκτός από το διασκεδαστικό παιγνίδι και θέματα με καθαρά πνευματικό περιεχόμενο, προσαρμοσμένο στην ηλικία τους. Παράδειγμα είναι το πνεύμα της συναλληλίας που καλλιεργείται έντονα στα ιδρύματα αυτά. Ακόμη πνευματικά θέματα διδάσκονται με τις μικρές προσευχούλες, με την ...

Μπορείτε να συμμετάσχετε στην 1η e-Σύναξη από το Άγιο Όρος με Γάλλους πιστούς του Orthodoxie.com το Γέροντα Εφραίμ, Καθηγούμενο της Ιεράς Μονής Βατοπαιδίου το οποίο θα λάβει χώρα την Τρίτη 1 Δεκεμβρίου 2020 στις 07:30 μ.μ. (ελληνική ώρα) 12:30 μμ (Eastern) Ο Γέροντας Εφραίμ θα μιλήσει στα ελληνικά και θα υπάρχει ταυτόχρονη μετάφραση σε αγγλικά, γαλλικά και ρουμανικά καθ’ όλη τη διάρκεια και της ομιλίας και των ερωταποκρίσεων. Η 1η e-Σύναξη από το Άγιο Όρος με το Γέροντα Εφραίμ και τους Γάλλους πιστούς διοργανώνεται από το διαδικτυακό περιοδικό Πεμπτουσία www.pemptousia.gr και τον Διαδικτυακό Ιστότοπο Orthodoxie.com Εγγραφείτε εκ των προτέρων στη συνάντηση πατώντας στην παρακάτω διεύθυνση: https://zoom.us/meeting/register/tJwpdeuqrT0uH9YQ0vgZ8_Eh5N2hU6sd0v6j Μετά την εγγραφή, θα λάβετε ένα επιβεβαιωτικό email που θα περιέχει πληροφορίες για την είσοδό σας στη συνάντηση. Κατεβάστε την ...

Tο Οικουμενικό Πατριαρχείο τίμησε σήμερα, Δευτέρα, 30 Νοεμβρίου 2020, τη μνήμη του ιδρυτού του, Αγίου Αποστόλου Ανδρέου του Πρωτοκλήτου. Τελέστηκε Θεία Λειτουργία προεξάρχοντος του Παναγιωτάτου Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου, με την συμμετοχή των Σεβ. Μητροπολιτών Ικονίου κ. Θεολήπτου και Σηλυβρίας κ. Μαξίμου.

Ο Αλέξανδρος Χάιδας πρόεδρος του Πανηπειρωτικού συλλόγου της Πάτρας φιλοξενήθηκε στην εκπομπή «Επικαιρότητα στην Πεμπτουσία» από την Μαρία Γιαχνάκη και σχολίασε την εορτή του Αγίου Ανδρέα που είναι Πολιούχος της Πάτρας και τη σύνδεσή του με τον Πανηπειρωτικό Σύλλογο Πατρών. Για τη σχέση του Συλλόγου με τον Άγιο Απόστολο Ανδρέα ο πρόεδρος σημείωσε:  «Ένα μέλος του Πανηπειρωτικού συλλόγου συνέβαλε στην επανακομιδή της Τιμίας Κάρας του Αγίου Αποστόλου Ανδρέα στην Πάτρα. Το μέλος Ηλίας Μπογδανόπουλος το 1964 συνέταξε σε βυζαντινό ύφος όλης της αλληλογραφίας μεταξύ του τότε δημάρχου Πατρών και του Βατικανού ενώ ο Ηλίας Μπογδανόπουλος είχε λάβει από το Οικουμενικό Πατριαρχείο το οφίκκιο του Μέγα Υμνογράφου». Ακόμα ο Πανηπειρωτικός Σύλλογος συνδέεται με τον Άγιο Ανδρέα καθώς στις 20 Νοεμβρίου το 2007, ημέρα ...

Πνευματικές ομιλίες του Γέροντα Εφραίμ, Καθηγουμένου της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου. Πώς ακούω pemptousia.fm; Πώς χρησιμοποιώ το podcast σε κινητές συσκευές; – Οδηγίες χρήσης

Ο Δημήτρης Σταθακόπουλος, Δρας Παντείου Πανεπιστημίου, Οθωμανική Κοινωνία –ιστορία και πολιτισμός και Συνεργάτης του Εργαστηρίου Τουρκικών και Ευρασιατικών Μελετών του Πανεπιστημίου Πειραιά μίλησε στη δημοσιογράφο Μαρία Γιαχνάκη και στην εκπομπή «Επικαιρότητα στην Πεμπτουσία» σχολιάζοντας την κατάσταση που επικρατεί στην Ανατολική Μεσόγειο και την εμπλοκή της Αμερικής με την αλλαγή της προεδρίας που έρχεται αλλά και την Σύνοδο Κορυφής που πρόκειται να γίνει 10 και 11 Δεκέμβρη. Ο κ. Σταθακόπουλος σχολίασε αρχικά την Σύνοδο Κορυφής που θα πραγματοποιηθεί στις 10 και 11 Δεκέμβρη και είπε: «Το ερώτημα είναι αν στο παρελθόν έχουν επιβληθεί κυρώσεις και η απάντηση είναι όχι, οπότε στατιστικά δεν υπάρχει περίπτωση να επιβληθούν κυρώσεις, έχουν αλλάξει κάποια δεδομένα αλλά οι κύριες σχέσεις του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν παραμένουν ίδιες. Τα ...

Στην εκπομπή «Επικαιρότητα στην Πεμπτουσία» φιλοξενήθηκε από τη δημοσιογράφο Μαρία Γιαχνάκη ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Δράμας κ. Παύλος ο οποίος αναφέρθηκε στην πανδημία του κορωνοϊού και τα μέτρα που έχουν ληφθεί για το κλείσιμο των Ιερών Ναών. Ο Σεβασμιώτατος σημείωσε: «Όσοι παρακολουθούν την επικαιρότητα γνωρίζουν ότι είμαστε στο προσκήνιο λόγω της έξαρσης του κορωνοϊού. Το Σύστημα υγείας εδώ στην περιοχή νοσεί εδώ και χρόνια, το μικρό μας νοσοκομείο δεν μπόρεσε να ανταπεξέλθει επαρκώς. Είχαμε 5 κλίνες στο νοσοκομείο και με δωρεές έχουν φτάσει 12, χρειάζονται μακροπρόθεσμα μέτρα». Στη συνέχεια ο Σεβασμιώτατος μίλησε για την κρίση της πανδημίας και τόνισε ότι είναι «Μια πολύ άσχημη περίοδος για τον λαό. Τον βιώσαμε με πόνο γιατί στερούμαστε τη Θεία Λατρεία. Τα Ιερατικά μας καθήκοντα τα επιτελούμε ως ...

Ο Γέροντας, Ιερομόναχος, π. Συμέων του Έσσεξ (1928-2009). (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος Ο Γέροντας είχε γίνει πραγματικά κατοικητήριο του Αγίου Πνεύματος. Γνώριζε τις οδούς της σωτηρίας και μπορούσε να βοηθήσει και άλλους. Έτσι άρχισε να κυριαρχεί στη ζωή του η προσευχή της συμπόνιας για όσους βρίσκονταν στην μεγαλύτερη συμφορά που μπορεί να φανταστεί κανείς: το να μη γνωρίζει τον Θεό, να είναι μακρυά Του. Συνέπασχε χωρίς όρια για όλο τον κόσμο. Γι’ αυτόν η εντολή του Θεού «αγαπήσεις τον πλησίον σου ως σεαυτόν» δεν ήταν απλά το μέτρο σύμφωνα με το όποιο πρέπει να αγαπούμε, αλλά η αποκάλυψη οντολογικής ενότητας του ανθρώπινου γένους. «Ο αδελφός μας είναι η ζωή μας», έλεγε ο Γέροντας. Έβλεπε σε κάθε άνθρωπο τον αδελφό του στην αιωνιότητα, ένιωθε να είναι ένα με ...

Όσιος Πορφύριος (1906-1991). (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Να διαβάζεις τους κανόνες των Αγίων και της Παρακλητικής. Να εμβαθύνεις στις λέξεις. Πολλές φορές προσευχόμαστε χωρίς να προσευχόμαστε και διαβάζουμε χωρίς να διαβάζουμε. Αυτοί που τα έγραψαν ήταν άγιοι ποιηταί, θεοφώτιστοι. Προ ημερών, του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου, πήγαμε μία βόλτα και βάλαμε κάποιον να μας διαβάσει τον κανόνα του Αγίου. Πω, πω τι μεγαλυνάρια, τι Θεοτοκία ήταν εκείνα! Τι θεολογία έκρυβαν! Αν τα διάβαζες και συ όπως μου τα διάβασαν εμένα, τότε χαλάλι σου! Το Θεοτοκάριον το έχεις; (Εκείνη την στιγμή ο Γέροντας πήρε μια χαρά και με ωραία κατακάθαρη φωνή άρχισε να ψάλλει από το τηλέφωνο). «Χαίροις μετά Θεόν η Θεός, τα δευτερεία της Τριάδος η έχουσα». Τους γονείς μας μπορεί να μην τους γνωρίσαμε, μπορεί να είναι μακριά. Για μας γονείς είναι ο Χριστός ...

Ο στωικισμός σαν φιλοσοφικό ρεύμα, το οποίο Ιδρύθηκε από τον Ζήνωνα τον Κιτιαία, εμφανίστηκε στην ελληνιστική εποχή. Πήρε το όνομα της από την Ποικίλη (ζωγραφισμένη από τον Πολύγνωτο)(Γεωργούλης, 2008: 360) Στοά, η οποία βρισκόταν στην κεντρική αγορά της Αθήνας. Διάδοχος του Ζήνωνα υπήρξε ο Κλεάνθης και αυτού ο Χρύσιππος. Ο Χρύσιππος αποδείχθηκε ως ο σημαντικότερος αναμορφωτής του Στωικισμού επειδή οριστικοποίησε και παγιοποίησε τις θεωρίες και τις διδασκαλίες της σχολής, ( Sharples,2002:28), και όχι άδικα πιστεύεται ότι αν δεν υπήρχε ο Χρύσιππος, δεν θα υπήρχε ο Στωικισμός. Ήταν ειδήμονας στην λογική επιστήμη και κυρίως στον αποδεικτικό τομέα της, στην απόδειξη, δηλαδή, των φιλοσοφικών προτάσεων. Η θέση του ότι «είχε ανάγκη να διδαχθεί μόνο τις προτάσεις, τις σχετικές με αυτές αποδείξεις αυτός ...

ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΤΡΟΠΟΣ. Όλοι οι ογκολογικοί ασθενείς, χωρίς καμία εξαίρεση, πρέπει να πληροφορηθούν για τη νόσο τους και μάλιστα με λεπτομέρειες. Πλεονεκτήματα. 1) Είναι αναφαίρετο δικαίωμα του ασθενούς να μάθει για τη νόσο του και στη συνέχεια να αποφασίσει μόνος του ποιο είδος θεραπείας θέλει να ακολουθήσει, ακόμη και για το αν θέλει να παρατείνει τη ζωή του ή όχι. 2) Ο ασθενής ενημερώνεται υπεύθυνα από το ιατρικό και το νοσηλευτικό προσωπικό και έτσι μειώνονται οι πιθανότητες να πέσει θύμα καιροσκόπων. 3) Η έγκαιρη ενημέρωση του ασθενούς θα του δώσει τη δυνατότητα με τη σειρά του να επιλύσει έγκαιρα οικονομικά ή άλλα προβλήματα που σχετίζονται με τη νόσο ή με το θάνατό του. 4) Η πλήρης και υπεύθυνη ενημέρωση κάθε ογκολογικού ασθενούς για τη νόσο του, ...

Σκοποί, καρποί και ωφέλειες του γάμου Από τους σκοπούς του γάμου, ο κυριότερος είναι η σωφροσύνη. Αυτός δόθηκε  για να καταπαύσει τον φυσικό ερωτικό πόθο. Θεωρείται επίσης φάρμακο που καταργεί την πορνεία, διατηρώντας την αγιοσύνη και τη σεμνότητα εντός των ορίων του.  Έπονται η τεκνοποιία, ο πιο ευγενής και άγιος σκοπός του και η κοινωνία των προσώπων. Καρποί του θεωρούνται, η αλληλοσυμπλήρωση και αλληλοβοήθεια της ατελής φύσης των ανθρώπων, ώστε να γίνεται αυτάρκης. Επιπλέον ο σεμνός θεσμός του γάμου, που ενώνει το ανθρώπινο γένος παρέχει ασφάλεια. Είναι λιμάνι σωφροσύνης, γεννά την αγάπη και από αυτήν ακολουθούν άπειρα αγαθά. Μπορεί να αποτελέσει τιμή, στολισμό, αγαθή συνείδηση και πηγή ευθυμίας. Αποτελεί έναν από τους σωτήριους δρόμους μαζί με την παρθενία και την χηρεία. Η σεμνή και ...

Οι Εσσαίοι είναι ίσως οι πιο αινιγματικοί από όλες τις κοινωνικές ομάδες και τα ρεύματα που υπάρχουν την περίοδο της Καινής Διαθήκης. Όμως, αν και οι αρχαίες πηγές όπως ο Ιώσηπος, ο Φίλων και ο Πλίνιος ο Πρεσβύτερος, αναφέρουν τους Εσσαίους, η Καινή Διαθήκη δεν αναφέρεται σε αυτήν την ομάδα. Ο Ιώσηπος αναφέρετε στους Εσσαίους για πρώτη φορά όταν αφηγείται τα γεγονότα της βασιλείας του Ιωνάθαν του Μακκαβαίου (152-143 π.Χ.) και τους παρουσιάζει ήδη ως μια αρκετά ανεπτυγμένη κοινότητα. Οι Εσσαίοι ήταν μια από τις τέσσερις φιλοσοφικές τάσεις εκείνης της εποχής. Μάλιστα ο Ιώσηπος τους αναφέρει πολύ περισσότερο από τις άλλες δύο ομάδες αυτή των Φαρισαίων και αυτή των Σαδδουκαίων. Ο Ιώσηπος επίσης προσθέτει ότι οι τρείς αυτές ομάδες ήταν ...

Η έκδοση του άρθρου του Δρ. Σωτηρίου Δεσπότη, Ερμηνευτικές προσεγγίσεις στο μουσικό υλικό της ελληνικής ψαλτικής τέχνης, αποτέλεσε σημαντικό εκδοτικό γεγονός στο χώρο της ελληνικής ψαλτικής τέχνης. Η σπουδαιότητα του γεγονότος βρίσκεται στο ότι η συγκεκριμένη εργασία έρχεται να καλύψει κενά που οι απουσίες αναλόγων προτάσεων έχουν δημιουργήσει. Αρκεί να αναλογιστεί κανείς τον μεγάλο αριθμό διαφορετικών θεωρητικών μοντέλων ανάλυσης που έχει στην διάθεσή του ο ερευνητής μουσικών έργων δυτικής υφής, για να τον γίνει κατανοητό η επιτακτική ανάγκη για τη δημιουργία ανάλογων θεωριών για τα μουσικά έργα της ψαλτικής μας τέχνης. Τα όσα ο κ. Σωτήριος Δεσπότης εισηγήθηκε στο άρθρο του, μας ενθουσίασαν και αποφασίσαμε να ασχοληθούμε με την μελέτη του συγκεκριμένου ερμηνευτικού μοντέλου στην χειρόγραφη παράδοση της ψαλτικής μας κληρονομιάς. ...