Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Ο Νικόλαος Στάθης, Πρωτοψάλτης του ι.ν. αγ. Θεοδώρων Συκεών ψάλει το Χερουβικό ύμνο σε ήχο πλ. δ΄και μέλος Νικολάου Σμύρνης. Ο μελοποίος υπήρξε μεγάλη ψαλτική φυσιογνωμία του 19ου αι. Με το ερμηνευτικό, συνθετικό και εκδοτικό του έργο  δημιούργησε προσωπική μουσική παράδοση που επιβλήθηκε και πέρα από τη Σμύρνη, και είναι ζωντανή ακόμα και σήμερα. Με το πολυσχιδές έργο του κατέστησε τη Σμύρνη τρίτη σχολή της ψαλτικής τέχνης μετά τα δυο άλλα ιστορικά κέντρα, το Άγιον Όρος και τη Κωνσταντινούπολη. Your browser does not support the audio element.

Σε μια έρευνα που κίνησε το περιοδικό « Dilema Veche », το 2017 σχετικά με το «Φαινόμενο- Αρσένιος Μπόκα- », ένας από τους συντάκτες υπέβαλε ορισμένες εύλογες απορίες: « Στην ουσία, τί γνωρίζουμε εμείς για τον άνθρωπο Zian και για τον πρεσβύτερο Αρσένιο, τί γνωρίζουμε για τη ζωή του, για το έργο του, για τον αγώνα του; Τί βαρύτητα έχει ο λόγος του? πόσο αξιόλογη για να την ακολουθήσει κανείς είναι η διδασκαλία του; Τί είναι αληθινό και τί απόκρυφο σ΄αυτήν την αφήγηση; Διότι κάτω από την πίεση της λαϊκής λατρείας και της  δημοσιότητας , το οποιοδήποτε  φαινόμενο, τείνει προς τον εκφυλισμό της αλήθειας, προς τη δημιουργία ενός θρύλου και ενιότε μεταμορφώνεται στην ίδια του την αντίθεση». Επειδή σήμερα η αυθεντική ...

Στη σημερινή Ευαγγελική περικοπή (Λουκά 18, 18 – 27)  βλέπουμε κάποιον πλούσιον να πλησιάζει τον Ιησού και να τον ρωτάει τι πρέπει να κάνει για να κληρονομήσει την αιώνια ζωή. Κι ο Ιησούς του λέει ότι βασική προϋπόθεση είναι η τήρηση των εντολών του Θεού. Συγκεκριμένα, του τονίζει ότι για να σωθεί κάποιος και να γίνει πολίτης της βασιλείας του Θεού, πρώτον, πρέπει να παραμείνει πιστός και συνεπής σύζυγος, δηλαδή να μη πέσει σε μοιχείαν. Από την στιγμή που κάποιος από τους συζύγους πέσει στην αμαρτία της μοιχείας, σημαίνει ότι έπαψε πλέον να υπακούει στο θέλημα του Θεού κι ότι άρχισε να επιτελεί τα έργα του διαβόλου. Επιλέγει να γίνει δούλος των αμαρτωλών παθών του με θύματα τα παιδιά του και ...

Διαδικτυακή ομιλία με θέμα «Βιοηθικές προκλήσεις στην αρχή της ζωής και Ορθόδοξη Εκκλησία» πραγματοποίησε σήμερα ο Σεβ. Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας κ. Μακάριος με την ευκαιρία της συμπλήρωσης 50 ετών από την ίδρυση της Θεολογικής Σχολής του Μπαλαμάντ.

Εκοιμήθη, το Σάββατο 28Νοεμβρίου, ο Ηγούμενος του Ιερού Ησυχαστηρίου Αγίου Ιωάννου Ρώσου στο Πευκοχώρι Χαλκιδικής, Αρχιμανδρίτης Τιμόθεος Τσότρας. Ο ηγούμενος της Μονής «έφυγε» σε ηλικία 92 ετών και νοσηλευόταν μία εβδομάδα στο νοσοκομείο όπου και κατέληξε. Η Εξόδιος Ακολουθία τελείται σήμερα Κυριακή στο Ιερό Ησυχαστήριο Αγίου Ιωάννου του Ρώσου κεκλεισμένων των θυρών. Ο Μακαριστός Γέροντας ήταν ο κτήτωρ του Ιερού Ησυχαστηρίου και πνευματικός πατέρας αναρίθμητων παιδιών. Λίγο μετά την κοίμησή του ο π Γρηγόριος από την Ιερά Μονή του Αγίου Ιωάννου του Ρώσου μιλάει στο Διεθνές Πρακτορείο Ειδήσεων www.ope.gr, για τον μακαριστό Γέροντα. «Τον χαρακτήριζε η αγάπη του και η σιωπή του ενώ συνδεόταν με τον Άγιο Ιάκωβο τον Τσαλίκη και τον Άγιο Παϊσιο, ο οποίος μάλιστα τον είχε προτρέψει να παραμείνει στην περιοχή του Πευκοχωρίου ...

Εξεδήμησε εις Κύριον το Σάββατο 28 Νοεμβρίου 2020 ο Ηγούμενος του Ιερού Ησυχαστηρίου Αγίου Ιωάννου Ρώσου στο Πευκοχώρι Χαλκιδικής, Αρχιμανδρίτης Τιμόθεος Τσότρας. Ο ηγούμενος της Μονής κοιμήθηκε σε ηλικία 90 ετών. Σύμφωνα με πληροφορίες, είχε προσβληθεί από κορωνοϊό, αλλά έφυγε και από καρδιά.  

Ο Πανιερώτατος Μητροπολίτης Λεμεσού Αθανάσιος ομιλεί για τον ιερομάρτυρα Φιλούμενο και τον δίδυμο αδελφό του πατέρα Ελπίδιο Νεοσκητιώτη. Περιγράφει τη ζωή τους από την παιδική τους ηλικία, μέχρι την εν Χριστώ κοίμησή τους. Του μεν Φιλουμένου διά του μαρτυρίου, του δε Ελπιδίου διά της μοναχικής αφιερώσεως. Και των δύο αδελφών η ζωή ήταν αγία και αφανής.

Ο Δρ. Στέφανος Δημόπουλος, Χειρούργος Οφθαλμίατρος, στην αποκλειστική του συνέντευξη στη Πεμπτουσία μιλάει για τη γνωριμία του με τον Γέροντα Εφραίμ Κατουνακιώτη. Στο πέμπτο και τελευταίο μέρος της συνέντευξης ο κ. Δημόπουλος αναφερόμενος στην απλότητα, τη σοφία και τα χαρίσματα του Γέροντα Ιωσήφ του Κατουνακιώτη, τα οποία τον διέκριναν, δωρεές του Αγίου Πνεύματος.

Η Θεία Κοινωνία είναι ο «καρπός»  της Θείας Λειτουργίας. Όλα γίνονται μέσα στον ναό για την στιγμή εκείνη, πού ο ιερέας θα βγει στην Ωραία Πύλη και θα πει στους πιστούς «…προσέλθετε». Γνωρίζουμε  διαχρονικά ότι η θεολογική μας παράδοση είδε εξαρχής την Θεία κοινωνία ως «φάρμακον ἀθανασίας, ἀντίδοτον τοῦ μὴ ἀποθανεῖν, ἀλλὰ ζῆν ἐν Θεῷ διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ, καθαρτήριον ἀλεξίκακον» (Ἰγνατίου Θεοφόρου, Πρὸς Ἐφεσίους, PG5, 753B-756A). Έτσι, όχι μόνο η Θεία Κοινωνία δεν προκαλεί ασθένεια, αλλά «διώκει»  και θεραπεύει από ασθένειες.Ασθένειες της ψυχής και του σώματος. «Η κτιστή ύλη», σύμφωνα με σύγχρονο δεινό θεολόγο, «υπάρχει πλέον, εν αγίω Πνεύματι, ελεύθερη από τα κτιστά της όρια, δηλαδή υπάρχει με τον τρόπο υπάρξεως της άκτιστης φύσης, «ἐνεργουμένη καὶ ἐνεργοῦσα ὑπὲρ τὸν ἑαυτῆς θεσμόν», πλήρης της χάριτος του θεωμένου σώματος του Χριστού. Τούτο σημαίνει πως ...

Στάρετς Σέργιος (1903-1987). (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Δεν χρειάζεται να προσπαθούμε να πείσουμε τους άλλους με τα λόγια. Μπορούμε να μιλούμε για ώρες, να δίνουμε μακροσκελείς ομιλίες και να μακρηγορούμε χωρίς αποτέλεσμα. Το ζήτημα είναι να πείθουμε με το παράδειγμά μας. Λέγεται πως όταν ο άγιος Αντώνιος εισήλθε στην Αλεξάνδρεια, η απλή του εμφάνιση έκανε πολλά περισσότερα από όλες τις ομιλίες όλων των Αλεξανδρινών Θεολόγων μαζί. Προτού θελήσουμε να μεταστρέψουμε τους άλλους, να μεταστραφούμε πρώτα εμείς οι ίδιοι, για να μη μας πουν: «Γιατρέ, κοίταξε να θεραπεύσεις τον εαυτό σου!» Δεν υπάρχει τίποτα χειρότερο από το να κηρύττουμε τον καλό λόγο ενώ είμαστε γεμάτοι πάθη.   Απόσπασμα από το βιβλίο του Jean-Claude Larchet, «Στάρετς Σέργιος» των εκδόσεων Ακρίτας. Μετάφραση Ευαγγελία Κισλά-Κοντογουλίδου.

Η οργάνωση του νέου πολιτειακού συστήματος αλλά και η προσαρμογή του «καινούριου» ανθρώπου στις παρούσες συνθήκες απαιτούσαν την χρήση του λογικού υπολογισμού, του ορθολογισμού, δηλαδή. Ο ορθολογισμός εισχώρησε σε κάθε τομέα της ανθρώπινης δραστηριότητας, ακόμα και στη θρησκεία. Ο κλονισμός της πίστης του ανθρώπου στους πατρώους θεούς που είχε υιοθετήσει η πόλη του, έκανε τον ορθολογισμό, την μόνη μέθοδο σκέψης εκείνη τη εποχή. Ο θρησκευτικός κλονισμός δημιούργησε την ανάγκη γέννησης μιας θρησκείας, η οποία θα αντικαταστήσει την απολεσθείσα. Αλλά εκείνη την εποχή κάθε νέα θρησκεία ήταν τεχνητή. Διότι βασιζόταν στον ψυχρό υπολογισμό της λογικής . Ήταν, δηλαδή θρησκεία κενή διότι της έλειπε το μεταφυσικό στοιχείο βάσει του οποίου έρχεται σε κοινωνία ο πιστός με το θείο. (Γεωργούλης, 2008: 350) Η ανασφάλεια ...

‘Έκκληση για τη διάσωση της «πληγωμένης» από τις δύο καταστροφικές πυρκαγιές των τελευταίων ετών, Ιεράς Μονής Παναγίας Βαρνάκοβας, κάνουν οι επιστήμονες αλλά και οι μοναχές του ιστορικού μοναστηριού της Ναυπάκτου. Η καθηγήτρια του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου Τώνια Μοροπούλου με μέλη της  ομάδας  που αναστήλωσε το Ιερό Κουβούκλιο του Παναγίου Τάφου στα Ιεροσόλυμα, ανέλαβε τις μελέτες αναστήλωσης και της συγκεκριμένης Ιεράς Μονής, η οποία ιδρύθηκε το 1077, από τον Όσιο Αρσένιο τον Βαρνακοβίτη και γρήγορα ανεδείχθη σε θρησκευτικό κέντρο μεγάλης ακτινοβολίας, θέση που διατηρεί μέχρι και σήμερα, αποκαλούμενη «η Αγία Λαύρα της Ρούμελης». Οι επιστήμονες έχουν μάλιστα ήδη εργαστεί αφιλοκερδώς κάνοντας εργαστηριακές μετρήσεις και προσφέροντας εξειδικευμένες μελέτες, επιδεικνύοντας  τον απαραίτητο σεβασμό και την ευαισθησία στο ιστορικό μνημείο, και ζητούν από την πολιτεία αλλά και ...

«Πικρία σημαίνει μία εσωτερική κίνηση στερημένη από κάθε ευχαρίστηση και εδραιωμένη μέσα στην ψυχή» (Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος).  Στις καρδιές και τον νου μας στις ανθρώπινες σχέσεις διαπιστώνουμε να φωλιάζει ενίοτε μία πικρία. Αποτιμούμε τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν οι άλλοι άνθρωποι. Αποτιμούμε την πορεία μας με βάση τα όνειρα και τις προσδοκίες μας. Σκεφτόμαστε προσβολές που έχουμε υποστεί, ματαιώσεις και απογοητεύσεις. Διαπιστώνουμε την αδυναμία μας να αλλάξουμε, τόσο εμείς όσο και οι άλλοι που σχετιζόμαστε, ο/η σύζυγος, τα παιδιά, οι γονείς, οι συνεργάτες, οι συνάδελφοί μας, η κοινωνία, ο κόσμος, και η απογοήτευση συσσωρεύεται. Γίνεται κόπωση, θυμός, σιωπηλή απόρριψη γι’ αυτό που δεν διορθώνεται, για μας τους ίδιους. Έτσι, τίποτα δεν μας ευχαριστεί. Και η ψυχή μας διακατέχεται από ένα ...

«Όπως το σκοτάδι δεν φεύγει, αν δεν έλθει το φως, έτσι και η νόσος της ψυχής δεν φυγαδεύεται, αν δεν έλθει ο θεραπευτής των ασθενειών μας και δεν ενωθεί μαζί μας» (άγιος Συμεών ο Νέος Θεολόγος). Ο άγιος Συμεών (που τον γιορτάζουμε στις 12 Οκτωβρίου) δεν είναι τυχαίος άγιος και Πατέρας της Εκκλησίας. Χαρακτηρίστηκε από την Εκκλησία μας ως Νέος Θεολόγος για να τονιστεί το βάθος και το εύρος της θεολογικής του διδασκαλίας παρόμοια με τον πρώτο Θεολόγο άγιο Ιωάννη τον Ευαγγελιστή και τον δεύτερο Θεολόγο  άγιο Γρηγόριο τον Ναζιανζηνό. Κατανοούμε το πνευματικό του μέγεθος, όταν σκεφτούμε ότι μόνον σε τρεις έδωσε η Εκκλησία αυτήν την προσωνυμία του Θεολόγου και ένας απ’ αυτούς είναι ακριβώς ο άγιος Συμεών. Για τι κάνει ...

Από σήμερα έως και την Κυριακή 29 Νοεμβρίου πραγματοποιείται το 5ο Διεθνές Επιστημονικό Εργαστήριο, που οργανώνεται από την Αγιορειτική Εστία και αποτελεί την εξέλιξη των δέκα επιστημονικών Συνεδρίων και των δύο Διεθνών Εργαστηρίων του παρελθόντος. Για το εργαστήριο αυτό μίλησε στην εκπομπή  «Επικαιρότητα στην Πεμπτουσία» και τη Μαρία Γιαχνάκη, ο διευθυντής της Αγιορειτικής Εστίας κ. Αναστάσιος Ντούρος. «Τόσο η επιστημονική επιτροπή όσο και Δ.Σ. της Αγιορειτικής Εστίες ήδη από το καλοκαίρι αποφασίσαμε να οργανώσουμε διαδικτυακώς αυτό το εργαστήρι. Δεν θέλαμε να φύγει μία χρονιά χωρίς να παρουσιάσουμε τις εξελίξεις γύρω από την έρευνα που γίνεται από την Αθωνική Πολιτεία» τόνισε, προσθέτοντας ότι τα εργαστήρια αυτά που ξεκίνησαν το 2016 έχουν ανοικτή θεματολογία με ανοικτή πρόσκληση προς όλους όσοι έχουν ασχοληθεί με το ...

Για την ποιμαντική του πορεία από τα μικρασιατικά παράλια, στη Σμύρνη, στην Πόλη, στην Χάλκη και εν τέλει στην Ίμβρο, τη γενέτειρα του Οικουμενικού Πατριάρχη, μίλησε στην στην εκπομπή «Επικαιρότητα στην Πεμπτουσία» με τη Μαρία Γιαχνάκη ο Μητροπολίτης Ίμβρου και Τενέδου κ. Κύριλλος. «Είναι αλήθεια ότι όλος αυτός ο χρόνος, τον οποίο με την ευχή του Πατριάρχη δούλεψα στα μικρασιατικά παράλια, στη Σμύρνη, ήταν το μεγαλύτερο πανεπιστήμιο, το πιο σπουδαίο πράγμα, σε όλα αυτά που πρέπει να γνωρίζει κάποιος για να αναλάβει σε αυτούς τους τόπους με τις ιδιαίτερες συνθήκες και τις ισορροπίες» υπογράμμισε και αποκάλυψε ότι χωρίς ο ίδιος να το γνωρίζει ακολουθούσε ένα σχέδιο που είχε για αυτόν ο Παναγιώτατος Οικουμενικός Πατριάρχης: «Πέρασα από πολλούς τόπους και καταστάσεις ανομειογενείς ...

Η Θεσσαλονίκη διατηρεί και καλλιεργεί με ζήλο την παράδοση της βυζαντινής μουσικής. Θεωρείται μια από τις βυζαντινές πόλεις που συνέβαλαν στη διαμόρφωσή της. Εξαίρετοι ψαλμωδοί συνεχίζουν την εκκλησιαστική παράδοση σε όλους του ναούς της πόλης και διαπρεπείς μουσικοδιδάσκαλοι, μέσα από οργανωμένες σχολές βυζαντινής μουσικής, μεταδίδουν την πολύτιμη εμπειρία τους σε νέους ψάλτες. Τα μουσικά τμήματα των δύο πανεπιστημίων (Αριστοτέλειο και Μακεδονίας) της Θεσσαλονίκης μελετούν και προβάλουν ιδιαίτερα τη βυζαντινή μουσική στους φοιτητές τους. Η βυζαντινή μουσική, που στηρίζεται στο αρχαιοελληνικό μουσικό σύστημα με  επιρροές από τη συριακή και εβραϊκή θρησκευτική μουσική παράδοση, είναι η εκκλησιαστική μουσική της ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, που με μικρές συμπληρώσεις και προσαρμογές έφτασε ως τις μέρες μας. Όπως επισημαίνουν οι ερευνητές της, η βυζαντινή  μουσική, που διαφέρει σε ...

Δύο χρόνια συμπληρώνονται από την ημέρα που το Διεθνές Πρακτορείο Εκκλησιαστικών Ειδήσεων Ορθοδοξία βγήκε στον αέρα. Σε μια κρίσιμη εποχή για την Ορθοδοξία παγκοσμίως, με την πανδημία να «κλείνει εκκλησίες» και την Θεία Κοινωνία να βρίσκεται «υπό διωγμόν», σε μια εποχή που οι Χριστιανοί διώκονται καθημερινά και οι πόλεμοι δίνουν νέα μορφή στον παγκόσμιο χάρτη, τώρα που η εκκλησία καλείται να δώσει λύσεις και να αγκαλιάσει τον κόσμο μέσα σε όλη αυτή την αβεβαιότητα και τον φόβο, σε μια εποχή που η Ιεραποστολή απλώνεται στα βάθη της Αφρικής και όχι μόνο, που οι Προκαθήμενοι δίνουν καθημερινούς αγώνες για την ενότητα με παράπλευρες απώλειες αλλά και που οι Ιερείς και οι Μοναχοί προσπαθούν να κρατήσουν με το λόγο του Θεού, δυνατό και ...

Όσιος Ζωσιμάς της Σιβηρίας (1767-1833). (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) : Διηγήθηκε κάποτε το ακόλουθο περιστατικό: Άκουσα από κάποιον ενάρετο και διακριτικό ηγούμενο, ότι στο μοναστήρι του ζούσε ένας αδελφός, που πήγαινε συχνά στο σιδηρουργό της μονής, μοναχό κι αυτόν, και τον παρακαλούσε ένα μήνα να του φτιάξει σιδερένιες αλυσίδες. Ήθελε να τις τυλίξει στο σώμα του, κάτω από τα ρούχα, και με τη σωματική αυτή ταλαιπωρία να ευαρεστήσει, όπως νόμιζε, το Θεό και να σώσει την ψυχή του. Όταν πια ο σιδηρουργός δεν μπορούσε να του το αρνείται περισσότερο, πήγε στον ηγούμενο και του αποκάλυψε την πρόθεση του αδελφού. – Αν ξανάρθει για το ίδιο ζήτημα, του είπε ο ηγούμενος, δώσε του ένα δυνατό χαστούκι. Αν το σηκώσει αδιαμαρτύρητα, φτιάξε του τις αλυσίδες. Αν όμως θυμώσει, να ...