Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Το πνευματικό νόημα του σεισμού και των φυσικών καταστροφών συνοψίζεται στα εξής: Όλα τα φαινόμενα φυσικά,γεωλογικά κλπ συναφή είναι ταγμένα από τον Θεό για την συντήρηση και την διαμόρφωση, ακόμα και εξ αρχής για την δημιουργία του κόσμου. Ο Θεός ακόμα ενεργεί την δημιουργία. Άλλο το γενικό και άλλο το μερικό. Γενικό είναι να διαμορφώνεται ο πλανήτης και ο υλικός κόσμος και όλη κτίση για την δική μας χρήση.Μερικό σημαίνει καταστροφές και τραγωδίες για πολλούς των ανθρώπων, αλλά πάντοτε υπάγεται και υπακούει στο γενικό. Υπάρχει βέβαια και το έκτακτο και το θαυμάσιο πού λέγεται σημείο Θεού και δεν καταργεί τους φυσικούς νόμους πού έταξε ο Θεός αλλά γίνεται εκτάκτως πρός συνετισμό μας και σωτηρία μας. Οι άνθρωποι απευθύνονται με συντριβή στον ...

Γέροντας Ιωσήφ Βατοπαιδινός (1921-2009). (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Η ακηδία είναι ο τρομερότερος εχθρός της πνευματικής ζωής. Όλα τα πάθη άπτονται εν μέρει της ανθρώπινης υποστάσεως, αλλά αυτό το τρομερό κακό η ακηδία ή αμέλεια άπτεται και του ψυχικού και σωματικού κόσμου του ανθρώπου. Σαλεύει το σύνολο της ανθρώπινης υποστάσεως. Το γεγονός είναι ότι αυτή ξεκινά ενεργώντας μέσα από το ψυχοσωματικό σύστημα του ανθρώπου. Άπτεται των ιδίων των μελών και προκαλεί την παράλυση, την κατά φύσιν αδράνεια. Υπάρχει και ένας δεύτερος λόγος που συντελεί ώστε να γίνεται δυσκαταγώνιστο το πάθος, χάριν του ότι η ίδια η φύση αφ’ εαυτής, μετά την πτώση δεν θέλει να κουραστή. Επικαλείται τους φυσικούς νόμους της αυτοσυντηρήσεως που επιτάσσουν να είναι ο άνθρωπος σε ευτυχία, σε άνεση και όχι σε κόπωση. Δεν προϋπήρξε το ...

Άγιος Νεκτάριος επίσκοπος Πενταπόλεως (1846-1920). (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Το Μυστήριο της θείας Ευχαριστίας που μας παραδόθηκε από τον Κύριο είναι ανώτερο όλων των Μυστηρίων. Είναι το πιο θαυμαστό από όλα τα θαύματα που επιτέλεσε η δύναμη του Θεού· είναι το ανώτερο όλων όσα η σοφία του Θεού επινόησε· είναι δε και το πολυτιμότερο από όλα τα χαρίσματα που η αγάπη του Θεού χάρισε στους ανθρώπους, γιατί αυτό υπερέχει όλων των άλλων των μυστηρίων κατά την αριθμητική υπέρβαση των όρων της φύσεως, αφού όλα τα θαύματα προέρχονται από υπέρβαση κάποιων νόμων της φύσεως. Το μυστήριο όμως της θείας Μεταλήψεως τα υπερβαίνει όλα. Γι’ αυτό δικαίως μπορεί να ονομασθεί και να θεωρηθεί θαύμα θαυμάτων και μυστήριο μυστηρίων.   Απόσπασμα από το βιβλίο του Αγίου Νεκταρίου Πενταπόλεως, “Περί επιμελείας ψυχής”, ...

Ο Σεβ. Μητροπολίτης Γάνου και Χώρας κ. Αμφιλόχιος μιλάει για την εκκλησιαστική ιστορία της νήσου Πάτμου, τις αγισμένες μορφές της, και την πολύτιμη προσφορά της στο Γένος και τον Ελληνισμό.

Ομιλία του Μητροπολίτου Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ. Παντελεήμονος για το ιστορικό της ευρέσεως των Ιερών Λειψάνων του Αγίου Δημητρίου με παράλληλη προβολή φωτογραφικού υλικού.

«Όταν λαμβάνουμε μερίδα του Σώματος του Χριστού και μερικές ρανίδες του Αίματός Του, εκπλησσόμαστε τότε ώς ποιον βαθμό ήθελε Αυτός να ενωθεί μαζί μας!» (όσιος Σωφρόνιος του Έσσεξ). Επανειλημμένως ο όσιος Γέρων Σωφρόνιος αναφέρεται στο βαθύ και ακατάληπτο μυστήριο της Θείας Λειτουργίας και μάλιστα του Μεγάλου Βασιλείου. Πρόκειται, κατά τον λόγο του, για «την παγκόσμια λειτουργία, (όπου) όλη η ομολογία της πίστεώς μας εκτίθεται εκεί με περιεκτική μορφή. Η θεολογία όμως αυτή είναι το περιεχόμενο της προσευχής μας». Έχει τέτοιο βάθος, σημειώνει, που κατά καιρούς «με καταλάμβανε μυστική φρίκη μπροστά στο μεγαλείο (αυτού) του μυστηρίου». Και δικαιολογημένα. Γιατί, όπως εξηγεί, «μας χρειάζεται πολλή άσκηση, προκειμένου να διανοίξουμε το αυθεντικό, υπαρκτικό περιεχόμενό της». Φτάνει μάλιστα στο σημείο να ομολογεί ότι ακόμη και ...

Ο κ. Βασίλειος Κέκης, ομότιμος Καθηγητής Χειρουργικής του Πανεπιστημίου Αθηνών στο τέταρτο μέρος της αποκλειστικής του συνέντευξης στην Πεμπτουσία μιλάει για τα νεανικά του χρόνια, την γνωριμία του με σημαντικές πνευματικές και εκκλησιαστικές προσωπικότητες, οι οποίες οικοδόμησαν την πνευματική και εκκλησιαστική του προσωπικότητα, η οποία επηρέασε και την μετέπειτα ιατρική του πορεία. Τέλος ο κ. Κέκης αναφέρεται στη σχέση πίστης και επιστήμης μέσα από τις εμπειρίες του δίπλα σε αγιασμένες μορφές, όπως ο άγιος Πορφύριος.

Τα τελευταία χρόνια, τέτοιες ημέρες, παρατηρείται στα Δημοτικά Σχολεία της χώρας, Ιδιωτικά και Δημόσια, μία προσπάθεια γνωριμίας των παιδιών με μία νέα «γιορτή» εναρμονισμένη στο πνεύμα της Νέας Εποχής. Πρόκειται για το Halloween(Χάλοουιν), όπως προβάλλεται μέσα από το μάθημα των Ξένων Γλωσσών, ειδικά στις πρώτες τάξεις του Δημοτικού. Παραφθορά της φράσης AllHallows’ Εve, δηλ. «Παραμονή των Αγ. Πάντων»,το Χάλοουιν βρίσκεται στο Ρωμαιοκαθολικό εορτολόγιο, εορτάζεται στις 31 Οκτωβρίου και έχει χαρακτήρα νεκρώσιμο – μνήμης κεκοιμημένων. Οι κοσμικές εκδηλώσεις της ημέρας ωστόσο, έλκουν την καταγωγή τους από τον αρχαίο κέλτικο παγανισμό (Samhain) σύμφωνα με τον οποίο, κατά την συγκεκριμένη ημέρα «χαλαρώνουν» τα στεγανά μεταξύ των δύο κόσμων (ζωντανών – νεκρών) και τα «πνεύματα» γίνονται πιο «δραστήρια». Σήμερα, είναι ένα πλήρως εμπορευματοποιημένο νεανικό έθιμο όπου δεσπόζουν οι μορφές της μάγισας, ...

Ο Μητροπολίτης Μεσογαίας και Λαυρεωτικής κ. Νικόλαος, στο τρίτο μέρος της συνεντεύξεώς του στην Πεμπτουσία αναφέρεται στην σύγκρουση της πίστης με την επιστημονική έρευνα στην καθημερινή ζωή του ανθρώπου και στα ηθικά διλήμματα που προκύπτουν.

Η εγχείριση στους ογκολογικούς ασθενείς στοχεύει στην αφαίρεση του καρκινικού όγκου από το σώμα τους, ώστε να απομείνουν ικανοποιητικά όρια υγιούς ιστού. Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις, στις οποίες η εγχείριση δεν είναι εφικτή. Αυτό συμβαίνει όταν ο καρκίνος έχει κάνει μετάσταση σε απομακρυσμένα σημεία του οργανισμού ή όταν είναι τεχνικά αδύνατο να αφαιρεθεί ολόκληρος ο όγκος. Σε τέτοιες περιπτώσεις οι γιατροί κατεφεύγουν σε άλλες θεραπείες καρκίνου, τις οποίες θα παρουσιάσουμε παρακάτω. Όταν πάντως η εγχείριση είναι εφικτή, τότε πρέπει να σχεδιαστεί πολύ προσεκτικά και εφόσον έχει προηγηθεί σίγουρη ή σχεδόν σίγουρη διάγνωση κακοήθειας. Υπάρχουν όμως και ελάχιστες περιπτώσεις, στις οποίες οι ασθενείς πρωτοδιαγιγνώσκονται με καρκίνο κατά τη διάρκεια επειγουσών εγχειρήσεων για καταστάσεις όπως η διάτρηση ή η απόφραξη εντέρου, οι οποίες ...

1η Σύναξη από το Άγιον Όρος με τον Γέροντα Εφραίμ, Καθηγούμενο της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου, και μαθητές και αποφοίτους της Ορθόδοξης Θεολογικής Σχολής του Αγίου Τύχωνοςτου Αγίου Τύχωνα.

Η διδασκαλία της Βυζαντινής Μουσικής ιδιαίτερα στις μικρές ηλικίες (προνήπια-πρώτες τάξεις του Δημοτικού) είναι μια πρόκληση για τον διδάσκοντα. Η πρώτη αντίδραση των παιδιών αλλά και των ενηλίκων όταν έρχονται αντιμέτωποι με αυτόν τον μουσικό κώδικα είναι πως είναι κινέζικα ή πως πρόκειται για μια αραβική γλώσσα.     Τα παιδιά μας όμως μέσα από μια δημιουργική συνθήκη εκείνη του παραμυθιού καλούνται να καταρρίψουν αυτήν την πρωταρχική τους υπόθεσή  και να κατανοήσουν τις ρίζες αυτού του μουσικού κώδικα. Σχόλιο (ΕΜ1):., αφού πρώτα κατανοήσουν τη λειτουργική του αξία. Το αισθητήριό τους πως πρόκειται για μια γραφή, για ένα αλφάβητο είναι πολύ σπουδαίο σημείο εκκίνησης! Το μουσικό αλφάβητο της Βυζαντινής μουσικής ξεδιπλώνεται μπροστά στα μάτια τους μέσα από  την προσπάθεια ενός ήρωα να βρει τον τρόπο ...

Άγιος Ιωάννης Δαμασκηνός. (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Πρέπει να ξέρουμε ότι αγαθό είναι η άριστη τάξη που στον καθένα διασώζει τα κατά φύση συστατικά του -το ίδιο είναι και αρετή -, ενώ κακία είναι η διάλυση της τάξης, δηλαδή η αταξία. Το αγαθό λέγεται με διπλή σημασία· ή το πράγματι αγαθό, όπως η τάξη που ειπώθηκε πριν, ή και το νομιζόμενο αγαθό, η ηδονή που προξενούν οι αισθήσεις έξω από την τάξη που μνημονεύθηκε πριν, που δεν είναι αγαθό αλλά εξάπαντος κακό. Και η κακία λέγεται με διπλή σημασία· ή το πράγματι κακό, δηλαδή εκείνο που γίνεται έξω από τη φυσική τάξη και το νόμο του δημιουργού κατά την οικεία γνώμη του καθενός -φυσική τάξη είναι η υπακοή στο δημιουργό, ενώ αταξία η παρακοή- ή ...

Όσιος Εφραίμ Κατουνακιώτης (1912-1998). (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) «Γι’ αυτό λέω ότι, όπου κι αν ευρεθεί ο άνθρωπος, να μην απελπίζεται. Να μην τα χάνει, να μην τα σαστίζει. Για τον άλφα και τον βήτα λόγο, ο Θεός γνωρίζει, σε δοκιμάζει. Σε δοκιμάζει: Μπορείς να κρατήσεις αυτήν τη θλίψη; Μπορώ. Θα σου δώσω χάρισμα. Δεν μπορείς; Κι αυτό που σου ’δωσα, θα το αφαιρέσω. Εγώ δεν θέλω δειλούς ανθρώπους. Όχι όπως έστειλε ο Μωυσής τους κατασκόπους, λέει: «Εωράκαμεν υιούς γιγάντων και ήμεν ενώπιον αυτών ωσεί ακρίδες» (Αριθμοί 13, 34). Έτσι; Ναι, αλλά ποιος το λέει αυτό; Ποιος το λέει; «Δειλός αποσταλείς εις υπακοήν, λέγει· λέων κατά την οδόν και φονείς κατά τας πλατείας» (Παροιμιών 26, 13). Δειλός άνθρωπος δεν αξίζει τίποτες. Ενώ ο τολμηρός βγαίνει πάντα νικητής. Βλέπεις»;   Από το βιβλίο “Γέροντας Εφραίμ Κατουνακιώτης”, ...

Ο Βατοπαιδινός Χορός ψάλει το χερουβικό του Χαραλάμπους Παπανικολάου σε ήχο πλ. α΄. πρόκειται για ζωντανή ηχογράφηση στο Καθολικό της Μονής Βατοπαιδίου και για μέλος καθιερωμένο στις αγιορειτικές αγρυπνίες. Your browser does not support the audio element.  

Η συγγραφέας Αναστασία Βούλγαρη συνομιλεί με τον Γεώργιο Κοντογιώργη, Ομότιμο Καθηγητή και πρώην Πρύτανη του Παντείου Πανεπιστημίου. Στο τέταρτο και τελευταίο μέρος της συνέντευξής του στην Πεμπτουσία ο πρ. Πρύτανης κ. Κοντογιώργης αναφέρεται στο «Ελληνικό Κοσμοσύστημα». Στο τέλος της συνέντευξης ο κ. Πρύτανης κάνει μία ιδιαίτερη αναφορά, αφορμή το ζήτημα της ονομασίας των Σκοπίων, για τον πόλεμο που γίνεται ακόμα και εκ των έσω κατά του Ελληνισμού.

Εδώ και χρόνια το αθλητικό – ολυμπιακό ιδεώδες δέχεται καίρια πλήγματα σε ελλαδικό αλλά και διεθνές επίπεδο. Διαφθορά υψηλόβαθμων στελεχών, διαπλοκή, αναβολικά και βία συνθέτουν το “κανονιστικό” πλαίσιο στο οποίο διαγράφεται το αθλητικό γίγνεσθαι. Από τα τοπικά πρωταθλήματα ποδοσφαίρου έως τα ρετιρέ της FIFA, φαίνεται ότι το διαζύγιο ανάμεσα σε αθλητισμό και πολιτισμό είναι οριστικό. Οι λίγες εξαιρέσεις απλά επιβεβαιώνουν τον κανόνα της αξιακής διολίσθησης. Κρίμα, γιατί πρόκειται για δύο έννοιες που βάδιζαν χέρι χέρι για αιώνες στα μονοπάτια της ομορφιάς, της προόδου και της α-λήθειας… Έτσι, αρκετοί ρομαντικοί φίλαθλοι επιλέγουν μια εναλλακτική ανάγνωση της αθλητικής πραγματικότητας. Συγκεκριμένα, γίνεται μια προσπάθεια ώστε το φάσμα των σπορ να αναλύεται μέσα από διαφορετικά πρίσματα τα οποία προσφέρουν η ιστορία, η κοινωνιολογία και η ...

3. Η Εκκλησία έναντι του Μυστηρίου του Γάμου Ο Χριστός τίμησε το γάμο με την παρουσία του στην Κανά και από εκεί ξεκίνησε και τα θαύματά του, «ταύτην φησίν την ἀρχήν ἐποίησε τῶν σημείων ὁ Ἰησοῦς ἐν Κανά τῆς Γαλιλαίας» . Κατά τον Ωριγένη ανέδειξε «τίμιο τόν γάμο» και τον ευλόγησε ως ποιητής και των δύο. Επίσης ως Νυμφίος καλεί τον καθένα σε μια σχέση «γάμου» μαζί του σε μια «καινότητα ζωῆς». Ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος τον αποκαλεί «νυμφαγωγό» και ταυτόχρονα «νυμφίο» που τίμησε θαυματουργικά τη συζυγία. Στην εποχή του Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου, ο πατέρας εξακολουθεί να επιλέγει τον/την σύζυγο. Προτείνει, «το κίνητρο του γάμου να μην είναι το πάθος, ούτε η ένωση μόνο των σωμάτων αλλά να είναι εξ ...

Η Παρθένα, από την Ψηλή Ράχη, του εμπιστεύτηκε την ιστορία της δικής της οικογένειας, των δικών της ανθρώπων, την οποία κατέγραψε υπό τύπου ημερολογίου στα φύλλα ενός απλού σχολικού τετραδίου, μ’ όλα τα ορθογραφικά και συντακτικά λάθη, που επέτρεπε η ολιγογραμματοσύνη της. Ίσα-ίσα αυτό το εκτίμησε περισσότερο ο Σταύρος. Αφού τα μελέτησε, ζήτησε επιπλέον διευκρινίσεις και πληροφορίες για τ’ αναφερόμενα στην «ιστορία» της. Εκείνη πρόθυμη απάντησε σε όλες τις ερωτήσεις του και τον εξουσιοδότησε να χειριστεί τα γραφόμενά της, όπως εκείνος νομίζει καλύτερα. *** Η ιστορία είναι συγκλονιστική. Αρχίζει με τη μητέρα της Σοφία, που γεννήθηκε στο χωριό Σερμπετλού, κοντά στην Αμισό (Σαμψούντα) του Πόντου. Οι γονείς της Σοφίας: Κωνσταντίνος και Δέσποινα Καραπογιουκλίδη απόκτησαν συνολικά 8 παιδιά, την Κυριακή, την Μαρία, την Παρασκευή, τον ...