Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Διαβάζουμε στην Καινή Διαθήκη για τους πρώτους χριστιανούς ότι «είχαν μια καρδιά και μια ψυχή» (Πρ. 4,2). Ο ίδιος ο Αρχηγός της Εκκλησίας μας λέει ότι «η πρώτη και σπουδαιότερη εντολή είναι ν’ αγαπούμε το Θεό με όλη την καρδιά μας, την ψυχή μας, το νου μας, τη δύναμή μας. Και δεύτερη, ίδια με την πρώτη, ν’ αγαπούμε τον πλησίον μας όπως τον εαυτό μας» (Μάρκ. 12, 29-31). Αγκάλιασε τους αμαρτωλούς, απέρριψε την υποκρισία, έλεγξε τους θρησκευόμενους και τους πλούσιους, «ουκ είχε πού την κεφαλήν κλίναι» (Ματθ. 8,20). Στη συνέχεια προκαλεί, με τη συμπεριφορά και τα λόγια του, τους «άρχοντες του λαού» που είχαν την εξουσία, να τον σταυρώσουν, κι ενώ αγωνιά για τον επικείμενο θάνατό Του, προχωρεί δίνοντας στους μαθητές ...

Εξομολογητική προσευχή μετά δακρύων, του οσίου Γέροντος ημών Ιωσήφ του Βατοπαιδινού.

Ο τ. Άρχων Πρωτοψάλτης της Μ.Χ.Ε. Λεωνίδας Αστέρης ψάλει το Δοξαστικό των Στιχηρών του Εσπερινού του Αγίου Δημητρίου σε μέλος Κωνσταντίνου Πρίγγου. Η ηχογράφηση έγινε κατά τον Πατριαρχικό Εσπερινό του Σαββάτου 25ης Οκτωβρίου 2003 στον Ι.Ν. Αγ. Δημητρίου Ταταούλων.  

Μια εξαιρετικά σημαντική έκθεση για τη Θεσσαλονίκη, «Οι Στρατιωτικοί Άγιοι στο Βυζάντιο»,  η οποία εγκαινιάστηκε την Τρίτη 27 Οκτωβρίου 2020 στη Δημοτική Πινακοθήκης Θεσσαλονίκης – Casa Bianca, από την Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας κυρία Κατερίνα Σακελλαροπούλου παρουσία του Υφυπουργού Μακεδονίας Θράκης κυρίου Θεόδωρου Καράογλου ως εκπροσώπου της Κυβέρνησης και του Υφυπουργού Εθνικής Άμυνας κυρίου Αλκιβιάδη Στεφανή. Οικοδεσπότης της εκδήλωσης ήταν ο Δήμαρχος Θεσσαλονίκης κύριος Κωνσταντίνος Ζέρβας. Η Πρόεδρος ξεναγήθηκε στην έκθεση από τη Βυζαντινολόγο και Πρόεδρο του Σωματείου Βυζαντινή Οικουμένη κυρία Φλώρα Καραγιάννη, η οποία είχε την επιστημονική και καλλιτεχνική επιμέλεια. Η έκθεση περιλαμβάνει απεικονίσεις στρατιωτικών αγίων στην τέχνη της μέσης και ύστερης βυζαντινής περιόδου (10ος -14ος αι.) προερχόμενες κυρίως από τοιχογραφικά σύνολα ναών της Μακεδονίας (Άγιον Όρος, Θεσσαλονίκη, Βέροια, Καστοριά). ...

Ο βυζαντινός χορός «Θεσσαλονικείς Υμνωδοί» ψάλει την αρχαία φήμη «Τον Δεσπότην και Αρχιερέα» σε μέλος αγίου Ιωάννου Κουκουζέλους ( 12ος αιώνας) και ήχο Βαρύ Διατονικό. Πρόκειται για ζωντανή ηχογράφηση στην Ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπαιδίου (2013). Your browser does not support the audio element.

Ανταποκρινόμενοι στα αιτήματα ιεροψαλτών από διάφορα μέρη της Ελλάδος σας ενημερώνουμε ότι η ΠΕΜΠΤΟΥΣΙΑ σε συνεργασία με την Ομοσπονδία Συλλόγων Ιεροψαλτών Ελλάδος – ΟΜΣΙΕ διοργανώνουμε την «3η e-Σύναξη από τον Άθωνα με τον Γέροντα Εφραίμ και Ιεροψάλτες» η οποία θα πργματοποιηθεί την Παρασκευή 06 Νοεμβρίου στις 7 μ.μ. Για να εγγραφείτε παρακαλούμε κάντε κλίκ εδώ: https://zoom.us/meeting/register/tJEofuqvrToiG9aOXbATZE-FhHWUVvk5_53N Αφού εγγραφείτε θα λάβετε μήνυμα επιβεβαίωσης με τον προσωπικό σας σύνδεσμο συμμετοχής τον οποίο θα μπορείτε να χρησιμοποιήσετε προκειμένου να εισαχθείτε στην σύναξη.

Όσιος Ιουστίνος (Πόποβιτς). (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Την αληθινή και πραγματική θεογνωσία και αυτογνωσία ο άνθρωπος αποκτά μόνο διά της οδού της έμπρακτης αγάπης. Αγαπώντας το Θεό και τους ανθρώπους ο άνθρωπος γνωρίζει εμπειρικά ότι η ψυχή του είναι χριστοειδής και αθάνατη. Η εμπειρία της έμπρακτης αγάπης ως μέθοδος της θεογνωσίας και ανθρωπογνωσίας είναι ένα από τα ευαγγέλια, το οποίο ο Θεάνθρωπος χάρισε στο ανθρώπινο γένος. Χρησιμοποιώντας τη μέθοδο αυτή ο άνθρωπος γρήγορα βρίσκει και το Θεό και τον εαυτό του. Ενώ στους δρόμους του μίσους ο άνθρωπος εύκολα χάνει και το Θεό και τον εαυτό του. Έχοντας εισαχθεί και χρησιμοποιηθεί από το Θεάνθρωπο η μέθοδος αυτή της θεογνωσίας και αυτογνωσίας έγινε και παρέμεινε οριστικά μέθοδος ορθόδοξης γνωσιολογίας. Στο Θεάνθρωπο Χριστό υπάρχει κάτι το ασύγκριτα πιο μεγάλο από την ...

Η τράπεζα που υπάρχει σε κάθε κοινόβιο, αποτελεί έναν σημαντικό συνδετικό κρίκο μέσα σε ένα μοναστήρι. Δεν είναι απλά η εκπλήρωση της ανάγκης για τροφή, αλλά υπάρχει ως φυσική συνέχεια της λειτουργικής, πνευματικής και εμπειρικής ζωής. Τίποτα, στον Χριστιανικό Ορθόδοξο κόσμο δεν είναι τυχαίο και δεν αποτελεί γέννημα της καθαρά ανθρώπινης λογικής. Ο θεσμός της κοινοβιακής τράπεζας έλκει την καταγωγή της από τον Κύριο Ιησού Χριστό και τους αποστόλους. Ο Χριστός, συνήθιζε καθ’ όλη την διάρκεια της επίγειας δράσης του, να δειπνεί σε οίκους μαθητών, σε οίκους ανθρώπων που ευεργετήθηκαν από την θεραπευτική του δύναμη (σωματική και πνευματική), αλλά και σε οίκους ανθρώπων που θεωρούνταν για τα πρότυπα της εποχής ως ακάθαρτοι, διεφθαρμένοι και αποσυνάγωγοι για διαφόρους λόγους. Ας μην ξεχνάμε ...

– Πες μου Πάτερ, τι εννοεί ο Γέροντας Σιλουανός όταν λέει: «Κράτα τον νου σου εις τον Άδη και μην απελπίζεσαι; – Παιδί μου για τον νου δεν ξέρω. Ξέρω όμως για την ανάγκη, η καρδιά να μένει στον Άδη. Αν και όταν αλαφρώσει ο άνθρωπος από τα πάθη του, νους και καρδιά ενώνονται. Μια άλλη λογική, μια καρδιακή λογική γεμίζει τον άνθρωπο και όσα σκέπτεται ο νους του είναι διαποτισμένα από το φως της καθαρής καρδιάς του. μιας και με ρωτάς όμως, θα σου φανερώσω, σο θυμάμαι, τα νοερά μου λόγια στον Θεό, όταν κάποτε η καρδιά μου ξεχείλισε από τους ποταμούς του ελέους Του σ΄ εμένα τον ασήμαντο: «Όταν βρεθώ μπροστά στο θρόνο σου Κύριε την ετυμηγορία σου την γνωρίζω. ...

Ο Γέροντας, Ιερομόναχος, π. Ελπίδιος (1913-1983). (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Ως νοσηλευτές, έχετε να κάνετε με πονεμένους ανθρώπους, οι οποίοι δεν πρέπει με κανέναν τρόπο να πληγωθούν. Να θυμάστε ότι ο άρρωστος έχει πάνα δίκιο, διότι είναι ήδη βασανισμένος από τον πόνο του σώματος. Εσάς, σας βλέπει ως αγγέλους που τον πλησιάζουν για να απαλύνουν αυτόν τον πόνο. Λοιπόν, δεν πρέπει να είστε διαφορετικοί. Πρέπει να βάζουμε το «εγώ» μας κάτω, για την ωφέλεια του ασθενούς. Αν αυτό το βάλουμε βαθιά μέσα μας και το καλλιεργήσουμε, τότε πολύ διαφορετικά θα πλησιάζουμε τον άνθρωπο και αυτός με τη σειρά του θα ωφελείται πολύ από τη δική μας στάση απέναντι του. Τότε θα έχουμε ειρήνη και θα μπορούμε εύκολα να βοηθήσουμε και πνευματικά. Διότι το έργο του νοσηλευτή δεν είναι μόνο να ...

Η αντίληψη ότι ο Θεός αγαπά μόνο τα δικά του «καλά παιδιά», που εφαρμόζουν απαρέγκλιτατα το θέλημά του, κι απορρίπτει τους άσωτους και αμαρτωλούς, είναι έντονα διαδεδομένη όχι μόνο στις άλλες θρησκείες αλλά και σε αρκετούς χριστιανούς. Ένας Θεός που δεν αγκαλιάζει όλους τους ανθρώπους ως παιδιά του, όπως και να ζουν, δεν μπορεί να είναι «ο Θεός των Πατέρων ημών». Γιατί, ένας τέτοιος Θεός, δεν είναι αγάπη· κι αν ο Θεός δεν είναι αγάπη, Θεός δεν υπάρχει! Ο άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων, μιλώντας στους χριστιανούς, τους λέει: «Αν είναι θεότητα, είναι οπωσδήποτε αγάπη». Όταν, λοιπόν, προβάλλουμε το Θεό ως παντοδύναμο και κυρίαρχο, σκληρό και άκαμπτο στις αποφάσεις του, που αντιμάχεται τη διαφορετικότητα, που ελέγχει συνεχώς τον άτσαλο και αδύνατο άνθρωπο, που σιωπά ...

Τι είναι ο Οικουμενισμός ; / Μητροπολίτης Λεμεσού Αθανάσιος

«Η υπακοή είναι ελευθερία. Η ανυπακοή διατηρεί την ιδιορρυθμία» (Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος). Σε μια εποχή στην οποία το «εγώ» είναι το παν, ποιο νόημα έχει να μιλάμε στην πνευματική ζωή για υπακοή; Η ελευθερία είναι το μέγιστο αγαθό, μόνο που νοείται ανεξάρτητα των ανθρώπινων σχέσεων. Σ’  αυτές, ιδιαίτερα στην έρωτα, τον γάμο, την οικογένεια, όποιος εισέρχεται για να διατηρήσει την ελευθερία του αδιαλώβητη, δεν θα μπορέσει να χαρεί την σχέση στην διάρκειά της. Διότι η ελευθερία είναι μία κατάσταση που προϋποθέτει δεσμό με τον χρόνο. Χτίζεται στην προοπτική της διάρκειας. Δεν ταυτίζεται με την στιγμή μόνο, αλλά λειτουργεί στην προοπτική του «παραιτούμαι για να κερδίσω». Κι αυτό δεν είναι απαραίτητο ότι θα συμβαίνει σε κάθε «τώρα». Παρηγορεί η αγάπη. ...

Αγαπητοί Αναγνώστες άλλο ένα άρθρο μας βρίσκεται μπροστά στην αγάπη σας ελπίζοντας να μας προβληματίσει και γιατί όχι να μας αφυπνίσει. Ακολουθήστε μας και ας ελπίσουμε στο τέλος του να τα έχουμε καταφέρει. Μία από τις θεμελιώδεις αλήθειες της Ορθόδοξης πίστης μας είναι ότι ο Κύριος :«Καὶ πάλιν ἐρχόμενον μετὰ δόξης κρῖναι ζῶντας καὶ νεκρούς, οὗ τῆς βασιλείας οὐκ ἔσται τέλος». Δηλαδή ότι αναμένουμε την δεύτερη και αυτή τη φορά ένδοξη παρουσία Του Χριστού και ότι θα έρθει να κρίνει τον κόσμο και από το αποτέλεσμα αυτής της κρίσεως θα εξαρτηθεί αν θα κληρονομήσουμε την Βασιλεία Του ή όχι! Ο ίδιος ο Κύριος φρόντισε να μας δείξει και τα κριτήρια με τα οποία θα κριθούμε στο κατά Ματθαίο Ευαγγέλιο 25, 31 – ...

Μια αναφορά στα έργα του Φώτη Κόντογλου. Η ηχογράφηση έγινε στον ραδιοφωνικό σταθμό της Ιεράς Μητροπόλεως Λεμεσού. Διαβάζει ο Πρωτοσύγκελλος της Ι.Μ. Λεμεσού Αρχιμανδρίτης Ισαάκ. Your browser does not support the audio element.

Άγιος Παΐσιος Αγιορείτης, (1924-1994). (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Ως λαός, έχουμε μεγάλη ευθύνη απέναντι στο Θεό. Από τα αρχαία χρόνια ο Θεός μάς έδειξε ιδιαίτερη εύνοια. Ήταν στην πρόνοιά Του η δημιουργία του απέραντου κράτους του Μ. Αλεξάνδρου, ώστε να μεταδώσει τα φώτα του Ελληνικού Πολιτισμού στους βαρβάρους και, ειδικότερα, την ελληνική γλώσσα, για να διαδοθεί ευκολότερα, μέσω αυτής, το Ευαγγέλιο. Ο Μ. Αλέξανδρος δεν ήταν ειδωλολάτρης. Ο ιστορικός Ιώσηπος λέει ότι, όταν ο Μ. Αλέξανδρος μπήκε στην Ιερουσαλήμ (αφού αρνήθηκε την υπόδειξη των Εβραίων να συναντήσει πρώτα το Δαρείο και μετά αυτούς), ο αρχιερέας Ίαδος τον υποδέχτηκε στο Ναό του Σολομώντα. Εκεί, ο Αλέξανδρος είπε: «Κι εγώ προσκυνώ το Θεό του ουρανού». Επί Πτολεμαίου, έγινε στην Αλεξάνδρεια η μετάφραση Παλαιάς Διαθήκης (των Ο’) από τους επιγόνους ...

Ιστορία θαυμάτων Ευγνωμοσύνη προσφέρουμε με τη σημερινή εορτή. Ευγνωμοσύνη και σαν άτομα και σαν λαός. Ευγνωμοσύνη για την παλαιά, αλλά και την πρόσφατη ιστορία μας. Λαοί, που λησμονούν την ιστορία τους, είναι κα­ταδικασμένοι σε αφανισμό. Και ο λαός μας, ο Ελληνικός λαός, δεν είναι για αφανισμό. Υπάρχουν βέβαια πολλοί, που επιθυμούν και επιδιώκουν τον αφανισμό του Ελληνικού έθνους… Ο Θεός κατευθύνει την ιστορία του τόπου μας και αφήνει ζωντανά τα χνάρια της παρουσίας του μέσα σ’ αυτήν. Όταν η ιστορία ισοδυναμεί με θαύμα, τότε χρέος μας ιερό είναι η ευ­γνωμοσύνη. Η εορτή της Αγίας Σκέπης είναι μία εξόφληση του χρέους. Εορτάζουμε ένα θαύμα της πρόσφατης ιστορίας μας, της ιστορίας του 1940. Προσφέρουμε χαριστηρίους ύμνους στην Υπέρμαχο Στρατηγό, που με τη Σκέπη της σκέπασε το ...

Ο καλογιάννος ή κοκκινολαίμης είναι ένα μικρό πτηνό. Έρχεται στην πατρίδα μας το Φθινόπωρο, ως προάγγελος του Χειμώνα, από τις βορειότερες χώρες. Το επιστημονικό του όνομα είναι ερύθακος ή ερυθρόστηθος. Εάν προσπαθούσαμε ανάμεσα στα πετούμενα να βρούμε ένα, που να έχει χαρακτηριστικά ανάλογα, προς τα χαρακτηριστικά του αρνιού, τα σχετικά με το άκακο, το αγαθό, το ειρηνικό, το πράο, το αφιλόνικο, το απονήρευτο, νομίζω ότι θα καταλήγαμε ότι όλα αυτά τα συγκεντρώνει ο καλογιάννος ή κοκκινολαίμης. Ότι αυτός είναι ο «φτερωτός αμνός». Αυτό το βιωματικό που ακολουθεί οδηγεί σε μια τέτοια πρώτη μικρή και με επιφύλαξη εκτίμηση. Όταν ήμουν παιδί, στη δεκαετία του 1950, ήμουν διώκτης του «ερύθακου» ή «ερυθρόστηθου» ή «καλογιάννου» ή «κοκκινολαίμη». Με τις πλακοπαϊδες, με τα δόκανα, με τη σφεντόνα ...

Η χρήση συνθημάτων για αγώνα υπέρ θρησκείας και πατρίδας ήταν αρκετά διαδεδομένη στη Ρωσία, και ειδικά στο στρατό, κατά τους Ναπολεοντείους πολέμους. Είναι σίγουρο ότι ο Αλέξανδρος Υψηλάντης που υπηρέτησε εκείνη την εποχή στο Ρωσικό Στρατό, όπως και άλλοι Έλληνες που είτε υπηρέτησαν επίσης είτε είχαν άλλες επαφές με τη Ρωσία, γνώριζαν αυτά τα συνθήματα πριν το 1821. Αλλά και στους υπόλοιπους Έλληνες το σύνθημα του Υψηλάντη ήταν ευνόητο λόγω της Ορθόδοξης παράδοσης. Έτσι υιοθετήθηκε αβίαστα, και στη διάρκεια της Επανάστασης αυτό επαναλαμβάνεται, άλλοτε αυτούσιο και άλλοτε περιφραστικά. Για παράδειγμα: «Δύω χρόνους σχεδόν αγωνιζόμεθα εις τον ιερόν τούτον αγώνα τον υπέρ πίστεως και πατρίδος», (Π. Ζαφειρόπουλος προς Μινίστρο του Πολέμου, 16/3/1823). Σε πολλά έγγραφα εμφανίζεται όχι ως προσωπικός τρόπος του εκάστοτε γράφοντος ...

Τρίτο μέρος της ομιλία του Γέροντος Εφραίμ, Καθηγουμένου της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου με θέμα «Κατατρύφησον του Κυρίου και δώσει σοι τα αιτήματα της καρδίας σου (Ψαλμ 36,4). Η ομιλία πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου 2020 στο πλαίσιο των εκδηλώσεων Δημήτρια 2020 του Ιερού Ναού Αγίου Δημητρίου ομωνύμου Δήμου, μετά το πέρας της ομιλίας ακολούθησε συζήτηση την οποία θα μπορέσετε να παρακολουθήσετε τις επόμενες ημέρες.