Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Ομιλία του Γέροντος Εφραίμ, Καθηγουμένου της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου, στην Τράπεζα της Μονής προς τους πατέρες και τους προσκυνητές κατά την Κυριακή Δ΄ του Λουκά. Ο Γέροντας Εφραίμ αναφέρθηκε στο περιεχόμενο και τη θεολογία του ευαγγελικού αναγνώσματος της ημέρας, το οποίο περιελάβανε την παραβολή του Σπορέως. Ο Γέροντας Εφραίμ τόνισε τη σημασία που έχει για τον πιστό, είτε είναι μοναχός είτε λαϊκός η ακοή και η μελέτη του λόγου του Θεού, καθώς αυτός τρέφει πνευματικά τον άνθρωπο. Σε μία εποχή δύσκολη ο χριστιανός, είτε είναι κληρικός και μοναχός, είτε πιστός καλείται να αντιπαλεύσει με τις παγίδες του διαβόλου και να μείνει πιστός στον λόγο του Θεού, να ποθεί και να θέλει να τα βιώσει και συνεχώς, παρά τις αστοχίες ...

Στην ευαγγελική περικοπή αυτής της Κυριακής (Λουκά 8, 27 – 39), η Εκκλησία μας προβάλλει το θαύμα της θεραπείας του δαιμονισμένου των Γαδαρηνών. Συγκεκριμένα ο Ιησούς Χριστός συνάντησε έξω από την πόλη έναν άνδρα που από χρόνια κυριαρχείτο από τα δαιμόνια που συνήθιζε να γυρίζει γυμνός και να κοιμάται στο νεκροταφείον. Τα μέλη της οικογένειας του για να βρουν την ησυχία τους, όταν ήταν σπίτι, συνήθιζαν να τον δένουν χειροπόδαρα. ΄Ηταν ένας άνθρωπος επικίνδυνος. Ο Ιησούς Χριστός, ως φιλεύσπλαχνος Θεός, διατάσσει να απέλθουν από αυτόν τα δαιμόνια και τότε αυτός ελευθερώνεται, γίνεται ήρεμος, μειλίχιος, αποκτά την υγεία του. Τα δαιμόνια με την άδεια του Ιησού εισέρχονται σε μια αγέλη χοίρων που ορμούν και πνίγονται στη θάλασσα. ΄Υστερα από λίγο με τη γνωστοποίηση ...

Γέροντας Αρσένιος Σπηλαιώτης (1886-1983), συνασκητής του οσίου Ιωσήφ Ησυχαστή (1898-1959). (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Σε μιαν άλλην μικρήν συνάθροισιν με λαϊκούς, ένας ευλαβής νέος του είπε : – Παππού σε παρακαλώ να εύχεσαι και για μένα. – Πώς σε λένε; – Με λένε Ανδρέα. – Εγώ να εύχομαι για τον Ανδρέα, αλλά για να πιάση η δική μου προσευχή πρέπει να ενδιαφέρεται και να εύχεται και ο Ανδρέας για τον εαυτόν του. Ο άγιος Αντώνιος λέγει, “ούτε εγώ σ’ ελεώ ούτε ο Θεός σ’ ελεεί, αν δεν ελεήσης εσύ πρώτα το εαυτόν σου”. – Δηλαδή, Γέροντα; – Μα δεν το καταλαβαίνεις; Καλά· τότε να σου πω κάτι που συνέβη εδώ, επί των ημερών μου. Πέρασε ένας προσκυνητής από την έρημο ψάχνοντας αγίους, όπως κι εσύ τώρα, για να του κάνουν ...

Ο Άγιος Δημήτριος γιορτάζει και μαζί του όλη η Θεσσαλονίκη. Από τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες συνδέθηκε με την γενέτειρα του, και δεν την εγκατέλειψε ποτέ. Σε αντίθεση με τους άλλους στρατιωτικούς αγίους Γεώργιο και Θεόδωρο, που ταξιδεύουν και εκστρατεύουν, ο άγιος Δημήτριος δεν απομακρύνεται από την πόλη του. Η Θεοτόκος στη Κωνσταντινούπολη και ο Άγιος Δημήτριος στην ΑγιοΔημητρούπολη τη δεύτερη   πόλη του Βυζαντίου, τη Θεσσαλονίκη. Μονή Ζωγράφου, παρεκκλήσιο αγίου Δημητρίου, νάρθηκας. Κλυκλος βίου. Τέλη 18ου αιώνα. Σύμφωνα με τις πηγές ο Άγιος Δημήτριος προστάτευσε την πόλη από λιμούς και λοιμούς. Κατά τον 7ο αι. σύμφωνα με τον Αρχιεπίσκοπο Θεσσαλονίκης Ιωάννη, ενέσκηψε στη πόλη λοιμός και σώθηκε η πόλη με την βοήθεια του Αγίου. Με επέμβαση του αγίου Δημητρίου σώθηκε η πόλη από ...

«Εις το μνήμα σε επεζήτησεν» στιχηρό των αναστάσιμων αίνων του γ΄ ήχου. Ψάλλει αριστοτεχνικά ο Άρχων Υμνωδός της ΜΧΕ Γιώργος Χατζηχρόνογλου. Η ηχογράφηση είναι από την 6η Μαΐου 2001, ημέρα των εγκαινίων του Ι.Ν. Τριών Ιεραρχών Τερπνής στη Νιγρίτα Σερρών. Στην τελετή χοροστάτησε ο Παναγιότατος Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος. Η επεξεργασία του βίντεο έγιναν από τον Λεωνίδα Τσούκαλα, Καθηγητή Βυζαντινής Μουσικής Εκκλησιαστικού. Ιδρύματος Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών. Για περισσότερα video στο YouTube πατήστε εδώ

Στην αρχή της θείας Λειτουργίας (και άλλων Ιερών Ακολουθιών), μετά τις δεήσεις για την ειρήνη, για την οποία μιλήσαμε σε προηγούμενες Ομιλίες μας, απευθύνουμε την δέηση: «Ὑπὲρ τοῦ ἁγίου οἴκου τούτου καὶ τῶν πίστεως, εὐλαβείας καὶ φόβου Θεοῦ εἰσιόντων ἐν αὐτῷ, τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν» (Εἰρηνικά 3ον). Το ότι η Εκκλησία δίνει τόση προτεραιότητα στο αίτημα αυτό και καλεί τους πιστούς να δεηθούν για τον «ἅγιον οἶκον»τοῦ Θεοῦ, φανερώνει πόση μεγάλη σημασία έχει ο Ιερός Ναός στη ζωή του κάθε πιστού. Ο άγιος οίκος του Θεού, είναι ο ιερός Τόπος όπου συναντώνται τα παιδιά της μεγάλης οικογένειας μιας Ενορίας μεταξύ τους για να επικοινωνήσουν όλοι μαζί με τον Ουράνιο Πατέρα τους και να Του προσφέρουν τη λατρεία τους. Ο Θεός Πατέρας περιμένει ...

Κατά τη διάρκεια του Μακεδονικού Αγώνα ο Δημήτρης Κοσμόπουλος (Κουρμπέσης), νέος ανθυπολοχαγός τότε, ως διοικητής τμήματος στρατού, επέδειξε ηρωισμό εναντίον των Τούρκων και Βουλγάρων και με τις νίκες του συνέβαλε στην απελευθέρωση της Μακεδονίας. Στην περιοχή Λαγκαδά-Χαλκιδικής η Ελληνική επικράτηση έγινε εξ ολοκλήρου. Σε αυτήν τον Φεβρουάριο 1906 εγκαταστάθηκε ως αρχηγός ο Ανθυπολαχογός Πεζικού Κοσμόπουλος Δημήτριος (Κουρμπέσης), σε αντικατάσταση του Επιλοχίου Μηχανικού Παπαγεωργίου Ανδρέα (Βελίτσα). Ολόκληρος η Χαλκιδική και οι γειτονικές πρός αυτήν περιοχές Νιγρίτας και Λαγκαδά είχαν πλήρως εκκαθαριστή από τους πράκτορες των βουλγαρικών κομιτάτων και είχαν οργανωθεί αποδοτικά για τον Ελληνικό αγώνα. Περιοχή Χαλκιδικής (Το Σώμα Κοσμοπούλου). «Εις την περιοχήν Χαλκιδικής εξηκολούθησε να δρά το σώμα του Ανθυπολοχαγού Κοσμοπούλου (Κουρμπέση) με οπλαρχηγούς τους Λοχίας του Πεζικού Παπακώσταν Βασίλειον και Γαλανόπουλον ...

Ο Σεβ. Μητροπολίτης Ίμβρου και Τενέδου κ. Κύριλλος μιλάει για τον μοναχισμό ως εφόδιο και προσόν για την ποιμαντική διακονία και την στήριξη του έργου και του προσώπου του Επισκόπου.

Ο βυζαντινός χορός «Θεσσαλονικείς Υμνωδοί» υπό την διεύθυνση του Πρωτοψάλτου Ιωάννη Λιάκου ερμηνεύει το στιχηρό προσόμοιο του εσπερινού της μνήμης του αγ. Δημητρίου «Λόγχαις ἐκεντήθης τήν πλευράν» σε ήχο β΄ και μέλος Ματθαίου Βατοπαιδινού. Πρόκειται για ηχογράφηση παρμένη από την καλαίσθητη και πρωτότυπη έκδοση υπό τον τίτλο: «Χαῖρε Μάρτυς Δημήτριε»-Ὑμνοι τῆς Μ. Ἐβδoμάδος καί τῆς ἑορτῆς τοῦ ἁγίου μεγαλομάρτυρος Δημητρίου, που εξέδωσε το Κέντρο Αγιολογικών Μελετών της Ιεράς Μονής Αγίας Θεοδώρας Θεσσαλονίκης (2008). Your browser does not support the audio element.

Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος – β’ τέταρτο 18ου αι. μ.Χ. – Mονή Σίμωνος Πέτρας, Άγιον Όρος. (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Σαν άνθρωπος εβαπτίσθη, αλλά ως Θεός έλυσε τις αμαρτίες. Όχι διότι εχρειάζετο ο ίδιος κάθαρσιν, αλλά για να αγιάση τα ύδατα. Σαν άνθρωπος επειράσθη, αλλά ως Θεός ενίκησε. Και μας παρακινεί να έχωμε θάρρος, επειδή έχει νικήσει τον κόσμον. Επείνασε, αλλά έθρεψε χιλιάδες· αλλά είναι ο άρτος της ζωής, ο εκ του ουρανού. Εδίψασε, αλλά και εφώναζε: «Εάν τις διψά ερχέσθω προς με και πινέτω», αλλά και υπέσχετο ότι θα πηγάσουν ύδωρ (ζων) όσοι πιστεύουν. Εκοπίασε, αλλά και είναι η ανάπαυσις των κοπιώντων και πεφορτισμένων. Ενύσταξε, αλλά και επεριπάτησε στο πέλαγος και επετίμησε τους ανέμους, και «εσήκωσε στον αφρό» τον Πέτρο που εβούλιαζε. Πληρώνει φόρο· αλλά από ένα ψάρι· ...

(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Απόσπασμα από επιστολή «Η πνευματική σου κατάστασις πώς είναι; Πολύ επιθυμώ να γνωρίζω. Πιστεύω η προσευχή θα είναι τακτική καθώς και η μελέτη. Διότι αυτά είναι τα μόνα που μπορούν να μας φέρουν κοντά στον Χριστόν και να γνωρίσωμεν την πραγματικήν ευτυχίαν. Εάν ο Θεός μας αγαπά και μας αποστείλη και λίγην θλίψιν τότε συντομεύει το βάδισμα προς συνάντησιν του Ιησού που αυτός μας αναμένει και συμβαδίζει σ’ αυτόν τον δύσκολο δρόμο της ζωής μας. Και τότε η καρδιά μας θα θερμανθή από την τόσην φλόγαν της αγάπης που αυτός έχει για μας και μόνον. Ο δρόμος θα είναι ευχάριστος όσο δύσκολος και να είναι, διότι θα έχωμεν συνοδοιπόρον τον Ιησούν και όταν σκοτεινιάση θα ευρισκώμεθα σε Τράπεζα πνευματική γεμάτη φως ...

Η αγάπη δεν είναι το συναίσθημα που νοιώθω την ώρα που αμάρτησα ή που πόνεσα ή που έχω μια γλυκύτητα στην καρδιά μου. Γι’ αυτό ο άγιος λέγει: «Όταν άρχηται ο νους εις την αγάπην του Θεού προκόπτειν.» Η αγάπη είναι ενοποιητικό στοιχείο με τον Θεόν, είναι η απομάκρυνσις του είναι μου από τον εαυτό μου και η σύσφιγξίς μου με τον Θεόν. Αλλά το βαθύτερο είναι μου, αυτό που ανέρχεται προς τον Θεόν και που μπορεί να συνελκύση όλον τον άνθρωπο, είναι το πνεύμα μου. Το πνεύμα είναι το όμοιον τω Θεώ, αυτό που δύναται να πλησιάζη τον Θεόν και να ενώνεται μαζί του. Εάν λοιπόν το πνεύμα μου αγαπήση τον Θεόν και ο νους μου αποροφηθή από τον Θεόν, ...

Σημαντικός σταθμός στη ροή της ελληνικής ιστορίας είναι η άμυνα και η άλωση της Κωνσταντινούπολης χωρίς συνθηκολόγηση, κατά την οποία η παραίνεση για μάχη υπέρ πίστεως και πατρίδος κηρύσσεται από τον αυτοκράτορα Κωνσταντίνο Παλαιολόγο. Ο σύγχρονος της άλωσης χρονικογράφος Γεώργιος Φραντζής (ή Σφραντζής) αναφέρει ότι σε μια από τις τελευταίες δημηγορίες του ο αυτοκράτορας καλεί τους στρατιώτες να πολεμήσουν για την πίστη και την πατρίδα: «δια τέσσαρά τινα οφείλεται κοινώς εσμέν πάντες ίνα προτιμήσωμε αποθανείν μάλλον ή ζην, πρώτον μεν υπέρ της πίστεως ημών και ευσεβείας, δεύτερον δε υπέρ της πατρίδος, τρίτον δε υπέρ του βασιλέως ως χριστού Κυρίου, και τέταρτον υπέρ συγγενών και φίλων.» Αυτή η παραίνεση του αυτοκράτορα επιβεβαιώνεται και από άλλον χρονικογράφο της Άλωσης, τον ρωσόφωνο Νέστορα-Ισκεντέρ, ο οποίος ...

Η Αγιορειτική Εστία με την ευκαιρία του εορτασμού του Πολιούχου της Θεσσαλονίκης, Αγίου Δημητρίου, και στο πλαίσιο των αναμνήσεων για τα είκοσι χρονιά  λειτουργίας της, παρουσιάζει την έκθεση «Ο Άγιος Δημήτριος στην τέχνη του Αγίου Όρους». Η έκθεση εγκαινιάστηκε πέρσι, παρουσία του τ. Προέδρου της Δημοκρατίας κ. Προκόπιου Παυλόπουλου, ανήμερα της εορτής του Αγίου Δημητρίου στις 26 Οκτωβρίου, στο Φουαγιέ του Δημαρχείου Θεσσαλονίκης και περιελάμβανε απεικονίσεις του Αγίου Δημητρίου από τοιχογραφίες, φορητές εικόνες, έργα μικροτεχνίας, χρυσοκεντήματα, μαρμαρογλυπτική, κ.λπ. προερχόμενες από τα Ιερά Καθιδρύματα του Αγίου Όρους. Συγκεκριμένα, παρουσιάστηκαν 44 απεικονίσεις, από τον 12ο έως τον 20ο αιώνα, από ένα σύνολο 150 θεμάτων, τα οποία στο σύνολο τους περιλαμβάνονται στην ομότιτλη έκδοση της Αγιορειτικής Εστίας (https://www.agioritikiestia.gr/…/o-agios-dimitrios-stin…), αποτέλεσμα επιστημονικής έρευνας που ολοκληρώθηκε το 2005 ...

Στην κορυφή του ψηλορείτη, σε υψόμετρο 2454 μέτρα πάνω από τη θάλασα, αλήθεια ποιος θα πίστευε, ότι υπάρχει ξωκκλήσι αφιερωμένο στον Τίμιο Σταυρό του Κυρίου; Πάνω στους γυμνούς και απρόσιτους βράχους της κορυφής, του ακατάκτητου ιστορικού βουνού της Κρήτης, ο Ναός του Τιμίου Σταυρού, προκαλεί το ενδιαφέρον των ερευνητών για το πότε, το γιατί και από ποιους χτίστηκε. Δεν χτίστηκε από χέρια επαγγελματιών μαστόρων, δεν χτίστηκε με πέτρες δουλεμένες κι αρμοσμένες, δεν χρησιμοποιήθηκε καν πηλός για να θυμίζει τοίχο. Ξερομαντριά, με κάθε μορφής πέτρα. Πού να βρεθούν εκεί «μεσούρανα» τα σωστά υλικά και οι καλοί μαστόροι; Εκεί ψηλά, μέσα στα σύννεφα, όπως λέει η παράδοση, χέρια αδούλωτα, μακριά από του τύραννου το βλέμμα, μακριά από τις αλυσίδες της σκλαβιάς, ψυχές ελεύθερες και φλεγόμενες ...

Παρακολουθήστε ζωντανά στο πλαίσιο των εορταστικών εκδηλώσεων ΔΗΜΗΤΡΙΑ 2020 του Ιερού Ναού Αγίου Δημητρίου Πειραιώς, σήμερα Παρασκευή 23 Οκτωβρίου, την ομιλία του Καθηγουμένου της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου Γέροντος Εφραίμ, με θέμα “Διδαχές από τον Άθωνα”.

Η Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών στο πλαίσιο του εορτασμού της Εθνικής Επετείου της 28ης Οκτωβρίου 1940 και της μνήμης του Πολιούχου της πόλεώς Αγίου Δημητρίου πραγματοποιεί διαδικτυακή εκδήλωση με πανηγυρικό λόγο που θα εκφωνήσει ο Πρέσβης ε.τ. και ιστορικός κ. Κωστής Ι. Αιλιανός με θέμα: «Διπλωματικά στιγμιότυπα της Βαλκανικής πολιτικής μας από το 1912 μέχρι το 1941». Την εκδήλωση θα χαιρετίσει ο Πρόεδρος της ΕΜΣ Δρ Βασίλειος Ν. Πάππας. Θα ακολουθήσει μουσικό πρόγραμμα με έργα Ελλήνων συνθετών και τον Εθνικό Ύμνο που θα εκτελέσει στο πιάνο ο μουσικός Άγγελος Ποιμενίδης. Μείνετε συντονισμένοι: Παρατήρηση: Για όσο διάστημα διατηρούνται οι έκτακτες υγειονομικές συνθήκες, όλες οι εκδηλώσεις και οι δραστηριότητες της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών θα διεξάγονται εξ αποστάσεως, με τη χρήση του διαδικτύου. Η Εταιρεία σύμφωνα ...

Μια εξαιρετική ηχογράφηση λειτουργικών σε ήχο πλ. α΄ από τον αγ. Δημήτριο Θεσσαλονίκης με τον Μητροπολίτη Βεροίας Παντελεήμονα (τότε Ιεροδιάκονο) και τον μακαριστό Χρύσανθο Θεοδοσόπουλο.

Άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων.  (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Μαθητές της Καινής Διαθήκης και μέτοχοι των μυστηρίων του Χριστού, τη στιγμή αυτή με τη Θεία κλήση και σε λίγο με τη χάρη Του, ξεκαινουργιώστε την καρδιά σας και το πνεύμα σας, για να γίνετε αφορμή χαράς στον ουρανό. Γιατί αν για έναν αμαρτωλό μετανοημένο γίνεται, σύμφωνα με το ευαγγέλιο, χαρά, πόσο περισσότερο θα κινήση τα ουράνια πνεύματα σε χαρά και πανηγύρι η σωτηρία τόσων πολλών ψυχών; . Μια κι αρχίσατε τον καλό και κάλλιστο τούτο δρόμο της ευσέβειας, διατρέξτε τον με ευλάβεια και θείο φόβο. Γιατί ο μονογενής υιός του Θεού είναι παρών και πανέτοιμος για τη σωτηρία σας, λέγοντας: Ελάτε σε μένα όλοι σεις, που είσθε κουρασμένοι και φορτωμένοι, κι εγώ θα σας ξεκουράσω. Σεις, που φέρετε ...

Είθισται εμείς οι άνθρωποι, όσο μετέχομε στην ζωή του Θεού, όσο εσθίομε και πίνομε και ευφραινόμεθα, τόσο να ξεχνάμε τις ευεργεσίες του. Εμείς όμως, ακόμη και αν τις ξεχνάμε, με τις εορτές τις ξαναθυμόμαστε. Ο Γέροντας είναι το κέντρο της ζωής μας. Όσο περισσότερο ο Γέροντας είναι απομονωμένος, προσευχόμενος, μελετών, έχων τας χείρας τεταμένας εις τον ουρανόν, τόσο υπάρχει βεβαιότης ότι το μοναστήρι θα προοδεύση. Μία ημέρα προσευχής του είναι καλύτερη από εκατό ημέρες αγωνίας, άγχους, βραχνά, περισπασμών, ασχολίας της καρδιάς του, των χειλέων, των χειρών και των ματιών του, για να λύση τα προβλήματα του μοναστηριού. Και ταύτα δει ποιήσαι, αλλά δεν αποτελούν κάτι αληθινό, είναι μόνον για την οικονομία της φύσεώς μας. Ο Γέροντας είναι πλασμένος να είναι Χριστός ...