Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Σ’ εντελώς άλλο κλίμα και πνεύμα κι ατμόσφαιρα ξετύλιξε την ιστορία του ο Δημήτρης Βουτσάς, καφετζής στο χωριό, πρόεδρος της Κοινότητας και σοσιαλδημοκρατικών πεποιθήσεων, σε στενή συνεργασία με τον πρωτοξάδελφο του Σταύρου, Σταύρο Σπύρογλου, εντελώς διαφορετικών πολιτικών πεποιθήσεων (του άλλου άκρου), εντόπισαν με τη βοήθεια ραβδοσκόπων, πιο κάτω από το χωριό, σε απόσταση μικρότερη των 2 χιλ., μπόλικο τρεχούμενο υπόγειο νερό σε βάθος 60 μέτρων και βαθύτερα. Τελικά επέμειναν οι δύο άντρες στη γεώτρηση, η οποία δικαίωσε τις προσδοκίες τους. Άντλησαν από τα 130 μέτρα νερό αρίστης ποιότητας, καθαρότητας και γεύσης, που μάλλον έρχεται από την περιοχή Όρμανλη (Πολυκάρπου) όπου υπάρχουν πηγές και κατευθύνεται προς το Κεφαλάρι, όπου αποκαλύπτεται και σχηματίζει έναν μικρό ποταμό, του οποίου η ροή δεν σταματά ποτέ. Έτσι ...

Ο κ. Βασίλειος Κέκης, ομότιμος Καθηγητής Χειρουργικής του Πανεπιστημίου Αθηνών στο δεύτερο μέρος της αποκλειστικής του συνέντευξης στην Πεμπτουσία το 2018 μιλάει για τον μακαριστό Γέροντα Εφραίμ Κατουνακιώτη και διηγείται ένα θαυμαστό γεγονός, πως η προσευχή του Γέροντα και η παρρησία του ενώπιον του Θεού οδήγησε στο θαύμα.

Στη λειτουργική ζωή της Χριστιανικής Εκκλησίας συναντούμε ανά τους αιώνες ποικιλία λειτουργικών τύπων, δηλαδή τελετουργικών εκδοχών του μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας. Έως και τον ΙΒ’ αιώνα κάθε τοπική Εκκλησία, στα πλαίσια του πενταρχικού θεσμού διοίκησης, είχε ιδιαίτερο λειτουργικό τυπικό, εκφραζόμενο από τους λειτουργικούς τύπους. Μεταξύ άλλων, στην Αντιοχειανή λειτουργική παράδοση κυριαρχεί ο λειτουργικός τύπος του Αποστόλου Ιακώβου του Αδελφοθέου. φωτο: Ν. Μαγγίνα, Πηγή: fanarion.blogspot.gr             Η υπό το όνομα του Αδελφοθέου Θεία Λειτουργία συναντάται στον Δυτικό Συριακό ή Αντιοχειανό λειτουργικό τύπο. Η απόδοση της συγγραφής της στον Απόστολο Ιάκωβο τον Αδελφόθεο και πρώτο επίσκοπο Ιεροσολύμων θεμελιώνεται στη διαμόρφωσή της στα Ιεροσόλυμα, αλλά και στο γεγονός ότι εκπροσωπεί τη λειτουργική παράδοση της Αγίας Πόλης. Ο πυρήνας της Θείας Λειτουργίας είναι σαφώς αποστολικός, αλλά ...

Ο Ισαπόστολος και Ιερομάρτυρας, Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός (1714-1779). (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Ο πανάγαθος και πολυέλεος Θεός, αδελφοί μου, έχει πολλά και διάφορα ονόματα· λέγεται και φως, και ζωή, και ανάστασις. Όμως το κύριον όνομα του Θεού μας είνε και λέγεται αγάπη. Πρέπει ημείς, ανίσως και θέλωμεν να περάσωμεν και εδώ καλά, να πηγαίνωμεν και εις τον παράδεισον, και να λέγωμεν τον Θεόν μας αγάπην και πατέρα, πρέπει να έχωμεν δύο αγάπας· αγάπην εις τον Θεόν μας, και εις τούς αδελφούς μας. Φυσικόν μας είναι να έχωμεν αυτάς τας δύο αγάπας· παρά φύσιν είναι να μη τας έχωμεν. Και καθώς ένα χελιδόνι χρειάζεται δύο πτερούγας δια να πετά εις τον αέρα, ούτω και ημείς χρειαζόμεθα αυτάς τας δύο αγάπας, διότι χωρίς αυτών είναι αδύνατον να ...

Άγιος Παΐσιος Αγιορείτης (1924-1994).  (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Ο Χριστός είναι παντοδύναμος. Ο πειρασμός είναι σάπιος. Σταυρό δεν φοράς; Τα όπλα του διαβόλου είναι αδύναμα. Ο Χριστός μάς έχει οπλίσει με τον Σταυρό Του. Μόνον όταν αφήνουμε τα όπλα τα πνευματικά, τότε ο εχθρός έχει δύναμη. Ένα μικρό σταυρουδάκι έδειξε ένας ορθόδοξος ιερέας σε έναν μάγο και έκανε να τρέμη ο δαίμονας που είχε επικαλεσθή με τις μαγείες του.   Γιατί φοβάται τόσο πολύ τον Σταυρό; – Γιατί, όταν ο Χριστός δέχθηκε τους εμπτυσμούς, τα ραπίσματα και τα χτυπήματα, τότε συντρίφθηκε το βασίλειο και η εξουσία του διαβόλου. Με τι τρόπο νίκησε ο Χριστός! “Με το καλάμι συντρίφθηκε το κράτος του διαβόλου” λέει κάποιος Άγιος. Όταν δηλαδή Του έδωσε το τελευταίο χτύπημα με το καλάμι στο κεφάλι, τότε συντρίφθηκε ...

«Φυλάξτε τον νου σας από το πρωί ώς το βράδυ μέσα στο πνεύμα των εντολών του Θεού, και σιγά- σιγά, χάρη στη στάση αυτή, την πολύ ταπεινή, θα έρθουν πάνω σας μεγαλειώδεις ευλογίες του Θεού» (όσιος Σωφρόνιος του Έσσεξ). Ο όσιος Σωφρόνιος, ο οποίος μιλάει μέσα από την εμπειρία της προσευχής και της αγιοπνευματικής ζωής του: είναι αυτός που επιμένει ότι «έχει ως αρχή να μην αφεθεί να ομιλεί από τον νου του αλλά από την προσευχή», τονίζει επανειλημμένως στα βιβλία του και στις προφορικές ομιλίες του αυτό που αποτελεί ό,τι κεντρικότερο και ουσιαστικότερο υπάρχει στην πνευματική ζωή της χριστιανικής πίστεως: τη φύλαξη (φυλακή) του νου. Πράγματι, όποιος επιχειρήσει να διεξέλθει έστω και φυλλομετρώντας οποιοδήποτε ασκητικό πατερικό κείμενο θα δει ότι ...

Για τον ελληνικό, όπως και για άλλους λαούς, το αντιστασιακό πνεύμα παρουσιάζεται και αναπτύσσεται ως χρέος προς το παρελθόν και ως συνέχεια της ιστορικής παραδόσεως. Υπό την έννοια αυτή, η 28η Οκτωβρίου του 1940, όπως το 1204 και το 1453 στα βυζαντινά χρόνια, το 1821 στην νεότερη εποχή και το 1912-1913 στις αρχές του 20ου αι., είναι ορόσημα που εκφράζουν την έναρξη και την συνέχεια της αντίστασης του Νέου Ελληνισμού. Εξ αυτού του λόγου είναι σωστή η επισήμανση του γνωστού συγχρόνου ιστορικού Ν. Σβορώνου ότι «ο αντιστασιακός χαρακτήρας διέπει ολόκληρη τη νεοελληνική ιστορία» (Επισκόπηση της Νεοελληνικής ιστορίας, Εκδόσεις Θεμέλιο, Αθήνα 1999, σ. 12).  Έχει πολλές φορές λεχθεί ότι το πνεύμα της 28ης Οκτωβρίου του 1940 είναι αντιστασιακό τόσο στην ιταλική εισβολή, όσο ...

Εαν η ενότητα αποτελεί κύριο γνώ­ρισμα της Εκκλησίας του Χριστού, η διάσπαση και η διαίρεση είναι τα πρώτα και σημαντικότερα στοιχεία που μας κάνουν να διερωτώμαστε, εάν και κατά πόσον μία λεγομένη εκκλησία έχει πραγματική σχέση με την αληθινή Εκκλησία, το Σώμα του Θεανθρώπου Χρι­στού. Εμείς γνωρίζουμε από την αποκάλυ­ψη του Θεού, που με ακρίβεια φυλάγε­ται στις Αγίες Γραφές και ερμηνεύεται από τους αγίους πατέρες της Εκκλη­σίας, ότι η μεν ενότητα είναι έργο του Χριστού, η δε διαίρεση έργο του διαβό­λου. Ο Ιησούς Χριστός στην αρχιερατι­κή του προσευχή, πριν από το πάθος, αναφέρεται επίμονα στην ενότητα της Εκκλησίας, της οποίας πρότυπο είναι η ενότητα των Προσώπων της Αγίας Τριάδος. «Και εγώ την δόξαν ην δέδωκάς μοι δέδωκα αυτοίς, ίνα ώσιν εν, ...

Ομιλία με θέμα “Λειτουργική αγωγή: Οι ιερές ακολουθίες”, η οποία πραγματοποιήθηκε στον Ιερό Ναό Ευαγγελιστρίας Πειραιώς, την Τετάρτη 2 Δεκεμβρίου, αμέσως μετά την ακολουθία του Παρακλητικού Κανόνα στην Υπεραγία Θεοτόκο. Ομιλητής ο Πρωτοπρεσβύτερος Θεμιστοκλής Χριστοδούλου, Δρ. Θεολογίας.

Από τον Τομέα Ψαλτικής και Μουσικολογίας της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου ανακοινώνεται ότι το Δ΄ Διεθνές Ιεροψαλτικό και Μουσικολογικό Συνέδριο, που είχε προγραμματιστεί για τον Ιούλιο του 2020 και αναβλήθηκε εξαιτίας του κορωνοϊού, θα πραγματοποιηθεί τελικά στο διάστημα 7 ως 10 Φεβρουαρίου 2021, στο ξενοδοχείο Ξενία Πορταριάς (Βόλος, Πήλιο), εφόσον βέβαια οι συνθήκες το επιτρέψουν. Ως εκ τούτου, η προθεσμία για την υποβολή προτάσεων για ανακοινώσεις ή αναρτήσεις παρατείνεται ως την Κυριακή 29 Νοεμβρίου 2020, ενώ η επιλογή των προτάσεων από την επιστημονική επιτροπή θα ολοκληρωθεί  ως την Παρασκευή 11 Δεκεμβρίου 2020. Οι ενδιαφερόμενοι παρακαλούνται να συμπληρώσουν την ειδική φόρμα, που βρίσκεται στο σύνδεσμο https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScpuAsbPUINy1Av_1TDiIWHTArWdCec0cjWnbq777HQ86bfcA/viewform ΠΡΟΣΟΧΗ:  Επειδή ο αριθμός των ως τώρα υποβληθεισών προτάσεων είναι ήδη μεγάλος, σε περίπτωση υπέρβασης των χρονικών δυνατοτήτων του Συνεδρίου, η ...

Ο Άγιος Βασίλειος ο Μέγας. Παρεκκλήσιο Αποστόλου Παύλου Ιερού Ναού Παναγίας Σκριπούς Βοιωτίας  (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Πώς λοιπόν, αφού απαλλαγούμεν από τον καταστρεπτικόν όγκον της υπερηφανείας, θα φθάσωμεν εις την σωτήριον ταπεινοφροσύνη; Εάν ασκούμεθα εις αυτήν με όλα τα μέσα και δεν παραμελούμεν τίποτε με την ιδέαν ότι παρά ταύτα δεν θα βλαβούμεν. Διότι η ψυχή ομοιώνεται προς αυτά που σπουδάζει και λαμβάνει τον τύπον αυτών που πράττει και συμμορφώνεται προς αυτά. Ας είναι εις σε και η εμφάνισις και το ένδυμα και το περπάτημα και το κάθισμα και η δίαιτα και η ετοιμασία του κρεβατιού και το σπίτι και τα οικιακά σκεύη όλα εξησκημένα προς την ταπείνωσιν. Ακόμη και ο λόγος και το άσμα και η συναστροφή με τον πλησίον και αυτά να αποβλέπουν προς ...

Άγιος Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης (1906-1901). (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Πολλή ωφέλεια έχομε απ’ τις ασθένειες, αρκεί να τις υπομένομε χωρίς γογγυσμό και να δοξάζομε τον Θεό, ζητώντας το έλεός Του. Οι ασθένειες μάς βγάζουν σε καλό, όταν τις υπομένομε αγόγγυστα, παρακαλώντας τον Θεό να μας συγχωρήσει τις αμαρτίες και δοξάζοντας το όνομά Του. Όταν αρρωστήσομε, το θέμα δεν είναι να μην πάρομε φάρμακα ή να πάμε να προσευχηθούμε στον Άγιο Νεκτάριο. Όταν είμαστε άρρωστοι ξέρετε τι πρέπει να κάνομε; Να παρακαλάμε τον Θεό να συγχωρήσει τις αμαρτίες μας. Κι ο Θεός επειδή θα τον παρακαλάμε πονεμένοι και ταπεινωμένοι, θα μας συγχωρήσει τις αμαρτίες και θα μας κάνει καλά και στο σώμα. Αλλά προσέξτε! Να μην προσεύχεστε με υστεροβουλία, να μη λέτε, «Θεέ μου, συγχώρησε τις αμαρτίες μου», και ...

Καρκίνος του προστάτη. Ο προστάτης είναι ένας αδένας του ανδρικού αναπαραγωγικού συστήματος, ο οποίος παράγει και αποθηκεύει ένα συστατικό του σπέρματος και βρίσκεται στην πύελο, κάτω από την ουροδόχο κύστη και μπροστά από το ορθό. Ένας υγιής προστάτης είναι περίπου στο μέγεθος ενός καρυδιού. Αντίθετα, όταν οι ιστοί του προσβληθούν από καρκίνο, αυτή είναι η πιο θανατηφόρα μορφή καρκίνου στους άντρες, αμέσως μετά τον καρκίνο του δέρματος. Στις περισσότερες περιπτώσεις η νόσος αναπτύσσεται πολύ αργά και μάλιστα οι περισσότεροι άντρες με πρώιμο στάδιο ζουν για μεγάλο χρονικό διάστημα μετά τη διάγνωσή τους με τον καρκίνο. Επιπλέον, για πολλά χρόνια ο καρκίνος του προστάτη δεν προκαλεί συμπτώματα. Το αρνητικό στην περίπτωση αυτή είναι ότι, όταν πια τα πρώτα συμπτώματα εκδηλωθούν, ο καρκίνος ...

Ο προφήτης Ιωήλ (το όνομα του οποίου σημαίνει ο Γιαχβέ είναι Θεός) ήταν γιος του Βαθουήλ και από το βιβλίο του εξάγεται το συμπέρασμα ότι καταγόταν από τη φυλή του Ιούδα και έδρασε στην Ιερουσαλήμ, κατά πάσα πιθανότητα τον 7ο π.Χ. αιώνα. Το μικρό σε έκταση βιβλίο του προφήτη Ιωήλ αποτελεί εκτεταμένη λειτουργία για μια ημέρα μετάνοιας στο ναό της Ιερουσαλήμ χωρίς να είναι βέβαιο ότι αντικατοπτρίζει μια τετελεσμένη ιεροπραξία ή απλώς αποτελεί μια μίμηση κάποιου λατρευτικού εθίμου. Ξεκινά με μια έκκληση στις διάφορες κοινωνικές τάξεις για το λαϊκό θρήνο και με μια απελπισμένη περιγραφή της κατάστασης  που περιήλθε ο λαός εξαιτίας της φτωχής συγκομιδής για ολόκληρο εκείνο το έτος, η οποία αποδίδεται στην επιδρομή των ακριδών. Δεν είναι απολύτως βέβαιο ...

«Απόκτησε την εσωτερική ειρήνη και χιλιάδες ψυχές θα βρούν κοντά σου την ηρεμία» (Άγιος Σεραφείμ του Σαρώφ). Αυτά τα λόγια του Αγίου Σεραφείμ του Σαρώφ φανερώνουν  ότι, όταν ο πιστός αποκτήσει,  αυτός πρώτα, την εσωτερική ειρήνη της καρδιάς του -για την οποία μιλήσαμε στην προηγούμενη oμιλία μας- θα βοηθήσει  και πολλούς άλλους να βρουν κι εκείνοι την ειρήνη τους. Σε ένα κόσμο ταραγμένο από ποικίλα προβλήματα, όπως όλοι γνωρίζουμε, η μόνη ελπίδα να βρουν οι άνθρωποι την ψυχική τους γαλήνη, είναι ο «Ἄρχων εἰρήνης», ο Χριστός, και όσοι έχουν βρεί την ειρήνη τους κοντά Του. Είναι πολύ σημαντικό το ότι ο Κύριος, στους γνωστούς Μακαρισμούς Του (Ματθ. 5,3-12) στις εννέα τάξεις ανθρώπων που χαρακτήρισε  «μακαρίους», ευτυχισμένους, συμπεριέλαβε και όσους φέρνουν την ειρήνη στους ανθρώπους: ...

Παρακολουθήστε το πρώτο μέρος από το 7ο Ψηφιακό Αρχονταρίκι από τον Άθωνα με την ομιλία του Γέροντα Εφραίμ Βατοπαιδινού. Ανταποκρινόμενος στα μηνύματα πολλών φίλων της Πεμπτουσίας, ο Καθηγούμενος της Ι.Μ.Μ. Βατοπαιδίου Γέρων Εφραίμ, αποδέχθηκε την πρόσκληση να απευθύνει λόγο πνευματικό σε μία 7η Διαδικτυακή Σύναξη, η οποία πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 01/10/20 και να συνομιλήσει με τους συμμετέχοντες.

Η συγγραφέας Αναστασία Βούλγαρη συνομιλεί με τον Γεώργιο Κοντογιώργη, Ομότιμο Καθηγητή και πρώην Πρύτανη του Παντείου Πανεπιστημίου. Στο δεύτερο μέρος της συνέντευξής του στην Πεμπτουσία ο πρ. Πρύτανης κ. Κοντογιώργης  αναφέρεται στη συμβολή των Ελληνικών Κοινοτήτων και του Δημοτικού Τραγουδιού στη συνοχή και τη συνέχεια του Ελληνισμού.

Η παρούσα μελέτη σκοπό έχει μέσα από μια σύντομη ιστορική αναδρομή, τις ευαγγελικές, αποστολικές περικοπές και πατερικές τοποθετήσεις να αναδείξει την ανθρωπολογική, εκκλησιολογική και εσχατολογική θεώρηση του Μυστηρίου του Γάμου. Θα αναφερθούμε στις μορφές οικογένειας, στην ιερολογία του γάμου, τον ορθό τρόπο επιλογής συζύγου, τον τρόπο τέλεσης του μυστηρίου, τους σκοπούς και καρπούς του. Θα εστιάσουμε κυρίως στην αγαπητική σχέση των συζύγων εντός του χριστιανικού έγγαμου βίου ανάγοντάς την στα Έσχατα. Θα αναφερθούμε σε κάποια ενδοοικογενειακά προβλήματα, στη σωστή ανατροφή των τέκνων, την ατεκνία, υιοθεσία, υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, το διαζύγιο, το δεύτερο γάμο. Τέλος θα καταγράψουμε την ποιμαντική φροντίδα της Εκκλησίας και θα προτείνουμε τρόπους αρμονικής συνύπαρξης των συζύγων. 1.Ο Θεσμός του γάμου στην αρχαιότητα 1Α. Αθήνα Η Αθηναία, η γυναίκα που ήταν σύζυγος ή κόρη ...

Στις 18 Οκτωβρίου, η Εκκλησία μας εορτάζει και τιμά τον Απόστολο Λουκά. OAπόστολος και Ευαγγελιστής Λουκάς καταγόταν από την Αντιόχεια της Συρίας. Δεν ήταν από τη χορεία των Δώδεκα μαθητών αλλά των Εβδομήκοντα. Στο επάγγελμα ήταν ιατρός, αλλά γνώριζε πολύ καλά τη ζωγραφική τέχνη. Μέχρι τη νεανική του ηλικία πίστευε στην ειδωλολατρική θρησκεία των αρχαίων Ελλήνων, την οποία διδάχθηκε από τους γονείς του. Κατείχε την εβραϊκή, την συριακή και την ελληνική γλώσσα και σύμφωνα από τα έργα του είχε αξιόλογη φιλοσοφική και φιλολογική κατάρτιση. Κατηχήθηκε στην Ορθόδοξη πίστη και βαπτίσθηκε από τον Απόστολο των Εθνών Παύλο, τον οποίο συνόδευσε σε πολλές από τις περιοδείες του. Υπήρξε όχι μόνο ο απλός συνοδός και προσωπικός ιατρός του Αποστόλου Παύλου, αλλά σημαντικός παράγοντας που ...