Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Χαιρετισμός και κήρυξη ενάρξεως Επετειακής Εκδήλωσης «190 έτη παρουσίας Στρατιωτικών Ιερέων στις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις» από τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερώνυμο Β΄. Η Επετειακή Εκδήλωση διοργανώθηκε από την Ειδική Συνοδική Επιτροπή επί Ειδικών Ποιμαντικών Θεμάτων και Καταστάεων και την Διεύθυνση Σώματος Στρατιωτικών Ιερέων ΓΕΕΘΑ υπό την αιγίδα του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερωνύμου Β΄ και του Εξοχωτάτου Υπουργού Εθνικής Αμύνης κ. Νικολάου Παναγιωτόπουλου την Δευτέρα 16 Δεκεμβρίου 2019 στην Λέσχη Αξιωματικών Ενόπλων Δυνάμεων

Ομιλία του Δημητρίου Τσελεγγίδη, Ομοτίμου Καθηγητή Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ, με θέμα «Οι θεμελιώδεις προϋποθέσεις ετεροδοξίας (αιρέσεως) και οι όροι της ζωντανής παραμονής μας στην Εκκλησία» σε εκδήλωση της Εστία Πατερικών Μελετών στο Δημαρχείο Αμαρουσίου το Σάββατο 25 Ιανουαρίου 2020.

Εσύ που φρονείς όσα φρονούν οι ειδωλολάτρες, και λες ότι δεν υπάρχει ανάσταση νεκρών! Ω στόμα σιχαμερό και αποξενωμένο από τον Θεό, με το οποίο μιλά ο Διάβολος, ο ψεύτης και δημιουργός του ψεύδους! Ω στόμα ψευδόμενο ή καλύτερα τάφε ανοιχτέ, που προσφέρεις το κακό από το κακό απόθεμα που έχεις μέσα στην καρδιά σου, και λες· «Δεν υπάρχει ανάσταση νεκρών»! Πώς δεν τρόμαξες να ανοίξεις το απαιδαγώγητο στόμα σου και να βρίσεις τον Χριστό που πρώτος αναστήθηκε από τους νεκρούς; Πώς δεν άνοιξε η γη και δεν σε κατάπιε ζωντανό; Πώς δεν σε πάταξε ο Άγγελος που κήρυξε την ανάσταση και είπε στις γυναίκες ότι αναστήθηκε από τους νεκρούς ο Χριστός, η αρχή για την ανάσταση όλων των νεκρών; Πού ...

Ο τονισμός της αξιοπρέπειας του ανθρώπου και ο σεβασμός της ζωής του κυριαρχεί  στις ποικίλες δημόσιες διακηρύξεις πολιτικών συστημάτων, κρατών και οργανισμών. Πολλοί υποστηρίζουν ότι αυτό αποτελεί κατάκτηση της Νεωτερικότητας και των ιδεολογικών-φιλοσοφικών στοιχείων που εισήγαγε. Με τον όρο «Νεωτερικότητα» (modernity, modernite)  ονομάζεται η  ιστορική περίοδος μετά το Διαφωτισμό η οποία χαρακτηρίζεται   από ένα αίτημα αυτονομίας και αυτό-προσδιορισμού σε όλα τα επίπεδα της κοινωνικής ζωής. Κατά την  περίοδο του Διαφωτισμού είχε ασκηθεί αυστηρός κριτικός έλεγχος κάθε αυθεντίας και αμφισβήτηση της έννοιας και του περιεχομένου της θρησκείας με ταυτόχρονη  εκκοσμίκευση της γνώσης, την πίστη στον ορθό λόγο και τη λατρεία της επιστήμης. Κατά συνέπεια, γνώρισμα της Νεωτερικότητας είναι η εκκοσμίκευση της θρησκευτικής μεταφυσικής, έτσι ώστε η πίστη του ανθρώπου στον Θεό να ...

«Άξιον εστίν»,πατριαρχικόν ήχ. πλ. Α΄. Ψάλλει ο Νικόλαος Κολοβός, Άρχων Υμνωδός της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας, κατά το Πολυαρχιερατικό Συλλείτουργο στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Μεταμορφώσεως του Σωτήρος στην Καλαμαριά την Τρίτη 21 Ιανουαρίου 2020 κατά τους εορτασμούς της μνήμης του Αγίου Ευγενίου Τραπεζούντιου.

Στη Νομική Σχολή το 1855 ιδρύεται έδρα Εκκλησιαστικού Δικαίου, εκ της οποίας απορρέουν σημαντικά συγγράμματα με κύριο το «Κανονικό Δίκαιο της Ορθοδόξου Ανατολικής Εκκλησίας το περί Ιερατικής Εξουσίας» (Τεύχος Α’, Αθήνα 1872.), υπό του Ιωάννου Παπαλουκά Ευταξίου. Επιπρόσθετα, ο Μ. Ποτλής εκδίδει στην Αθήνα το 1859 το έργο «Εισαγωγικό Μάθημα εις το Εκκλησιαστικόν Δίκαιον της Ανατολικής Εκκλησίας», ενώ στο περιοδικό «Ηχώ της Ορθοδοξίας» ο Κωνσταντίνος Φρεαρίτης ανακοινώνει διαρκώς σύγχρονα της εποχής του άρθρα Νομοκανονικού ενδιαφέροντος. Το 1910 στη Θεολογική Σχολή εγκαινιάζεται η έδρα του Κανονικού Δικαίου υπό τον Κ. Ράλλη, ο οποίος προβαίνει στην έκδοση πλήθους Κανονολογικών Μελετών. Ισάξιος διάδοχος εντοπίζεται ιστορικά στην έδρα του Κανονικού Δικαίου της Θεολογικής Σχολής ο Αμ. Σ. Αλιβιζάτος, ο οποίος ακολουθώντας τη γραμμή του προκατόχου ...

H Πέγκυ Φούρκα, Συγγραφέας, Εικονογράφος, Αγιογράφος, μιλάει στην Πεμπτουσία για την μεταφορά της ιστορίας μέσα από την εικόνα και την γνωριμία της με τα παιδιά ως μέσο διδασκαλίας και γνώσης με αφορμή την έκδοση της Αποστολικής Διακονίας «Ο Όμηρος ταξιδεύει στην αρχαιότητα και αναζητά την αλήθεια».

Η Εκκλησία μας την 27η Ιανουαρίου τιμά την Ανακομιδή των Ιερών Λειψάνων του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, Αρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως. Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος είναι σε όλους γνωστός από τη θεία Λειτουργία, που φέρει το όνομά του, και που τελείται συχνά σε όλους τους Ορθόδοξους ναούς. Γεννήθηκε στην Μεγάλη Αντιόχεια της Συρίας (σημερινή Αντάκια Τουρκίας) το 347. Έμεινε ορφανός από πατέρα σε μικρή ηλικία και ανατράφηκε με τη φροντίδα της χριστιανής μητέρας του Ανθούσας. Σπούδασε ρητορική και Θεολογία σε φημισμένους δασκάλους της Αντιόχειας. Αργότερα έφυγε για την έρημο, όπου ασκήτευε μελετώντας σε βάθος την Αγία Γραφή. Το 381 επανήλθε στην Αντιόχεια για να χειροτονηθεί Διάκονος και αργότερα Πρεσβύτερος-Ιερέας. Κατά τη διάρκεια της ιερωσύνης του διακρίθηκε για την ερμηνεία των Γραφών, το ...

«Την χάριν των ιαμάτων…», μάθημα (μέρος) στην εορτή των αγίων και θαυματουργών Αναργύρων, μελοποιηθέν παρά Μπαλασίου ιερέως, εξηγηθέν και καλλωπισθέν παρά Ματθαίου Βατοπαιδινού Ήχος α’. Ψάλλουν οι «Μαΐστορες της Ψαλτικής Τέχνης» με  Χοράρχη τoν Αχιλλέα Χαλδαιάκη.

Μια γνωριμία με την ιστορία της τοπικής Εκκλησίας της Λεμεσού, παλαιότερης και σύγχρονης, μέσα από το βιβλίο του Ιερομονάχου Σωφρονίου Μιχαηλίδη. Η ηχογράφηση έγινε στον Ρ/Σ της Ιεράς Μητροπόλεως Λεμεσού. Διαβάζει ο Αρχιμανδρίτης Χρυσόστομος. Your browser does not support the audio element.

Είναι ανάγκη, αδελφοί χριστιανοί, να μελετούμε τους βίους των αγίων, για να ακολουθούμε το δικό τους παράδειγμα στην πορεία μας προς τον Θεό. Γι᾽ αυτό μελετούμε σε συνέχειες τον θαυμαστό βίο και την διδασκαλία του αγίου Σιλουανού του Αθωνίτου, απ᾽ όπου μαθαίνουμε για τα ποικίλα φαινόμενα της πνευματικής ζωής. Είχαμε πεί ότι ο άγιος Σιλουανός, σαν δόκιμος ακόμη μοναχός Συμεών, αξιώθηκε να έχει θεοφάνεια, είδε τον Χριστό! Το είπε ο Κύριος αυτό, ότι «οι καθαροί τη καρδία τον Θεόν όψονται» (Ματθ. 5,8). Η θεοφάνεια αυτή γέμισε τον Συμεών με απέραντη χαρά, γιατί πληροφορήθηκε πως του συγχωρέθηκαν οι αμαρτίες του και ζούσε λοιπόν ένα πασχαλινό πανηγύρι. Όλους και όλα γύρω του τα έβλεπε με πολύ χαρά και το κυριώτερο ήταν ότι ...

Είναι απογοητευτικό να συναντούμε ανθρώπους ή, το χειρότερο, να ζούμε μαζί τους, που μας προκαλούν ένταση, μας μειώνουν ή μας αναστατώνουν. Όλ’ αυτά είναι σημάδια της απουσίας της κοινωνίας των προσώπων, της ενότητας και της αγάπης. Προσπαθούμε να τους αποφύγουμε, γιατί κανείς δεν αναπαύεται σε τέτοια ατμόσφαιρα. Όλοι μας θέλουμε να έχουμε χαρά, καρδιακή ειρήνη, ζωντάνια και όχι μιζέρια. Η αποφυγή όμως τέτοιων ανθρώπων δεν είναι πάντα εφικτή, γιατί ενδέχεται να ζούμε ή να εργαζόμαστε μαζί. Τι θα γίνει τότε; Να συνεχίσουμε να έχουμε τ’ αρνητικά συναισθήματα, που, αναπόφευκτα, θα μας οδηγήσουν σε λύπη, θλίψη και κατάθλιψη, με αποτέλεσμα την ασθένεια; Η συμβουλή «μην το λαμβάνεις υπόψιν, περιφρόνησέ το», φαίνεται πως δεν μπορεί να εφαρμοστεί, αφού το πρόβλημα είναι εδώ, το αντιμετωπίζουμε, ...

 Απαιτητική είναι η πίστη μας ως προς το ήθος το οποίο καλούμαστε να έχουμε και να φανερώνουμε προς τους συνανθρώπους μας. Δεν είναι ζήτημα επίδειξης, να φαινόμαστε κάποιοι, να είναι η ηθική μας εμφανής στο επίπεδο της συμπεριφοράς και αυτό είναι αρκετό. Είναι η βίωση της αλήθειας του Χριστού μία συνεχής πρόκληση αγώνα για μεταμόρφωση του εαυτού μας με την βοήθεια της χάριτος του Θεού, ώστε και οι άλλοι άνθρωποι κοντά μας να νιώθουν ότι η καρδιά μας χτυπά για Θεό. Η ζωή μας ξεδιψά από την σχέση με τον Θεό και προσφέρουμε από το ξεδίψασμά μας και στους άλλους. Και αυτό μας καθιστά «τύπους», υποδείγματα. Την προτροπή αυτή την απευθύνει ο απόστολος Παύλος στον μαθητή του Τιμόθεο, επίσκοπο της Εφέσου. ...

Ιησούς Χριστός ο Αρχιπάρθενος, έργον αγιογραφείου Ι.Μ.Μ. Βατοπαιδίου 2015 Σειρά κηρυγμάτων με ομιλητή τον Αρχιμανδρίτη π. Επιφάνιο Χατζηγιάγκου με θέμα την ερμηνεία του Συμβόλου της Πίστεως. Οι ομιλίες έγιναν στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Αγίου Παντελεήμονος Φλώρινας. Your browser does not support the audio element.

Στη σημερινή Ευαγγελική περικοπή, ακούσαμε ότι ο Ιησούς μπήκε στην Ιεριχώ και περνούσε μέσα από την πόλη. Εκεί βρισκόταν κάποιος άνθρωπος, τον οποίο ονόμαζαν Ζακχαίο. Ο Ζακχαίος ήταν αρχιτελώνης στο επάγγελμα, δηλαδή φοροεισπράκτορας. Ένα επάγγελμα ταυτισμένο με την απάτη, την κλοπή και την ψευτιά. Οι αρχιτελώνες την εποχή εκείνη ήταν έμπιστοι υπάλληλοι του Ρωμαϊκού κράτους και είχαν την υποχρέωση συγκεντρώσεως των φόρων. Ασκώντας το επάγγελμά τους κατόρθωναν με διάφορους θεμιτούς και αθέμιτους τρόπους να πλουτίζουν εις βάρος των πτωχών Ιουδαίων. Έτσι, με τη μέθοδο αυτή ο Ζακχαίος πλούτησε, απέκτησε πολλά υλικά αγαθά. Ο Ζακχαίος δεν ήταν άνθρωπος στον οποίο έτρεφαν εκτίμηση, αγάπη, σεβασμό. Ήταν άνθρωπος που εκμεταλλευόταν τους συνανθρώπους του. Οι σχέσεις του μεταξύ των ήταν σχέσεις υποκριτικές, συμφεροντολογικές . Μια μικρή ...

Ο ταπεινός τόπος που έγινε παγκόσμιος χώρος προσκυνήματος της χριστιανοσύνης  Σε μικρή απόσταση ανατολικώς της Βηθλεέμ της Ιουδαίας υπήρχε ένας μικρός οικισμός, ο οποίος περιεβάλετο από εύφορους αγρούς και βοσκότοπους, που ανήκαν κυρίως στους κατοίκους της Βηθλεέμ. Του οικισμού αυτού καθώς και της γύρω πεδινής έκτασης, δεσπόζει μέχρι σήμερα η Βηθλεέμ. Το χωριό των ποιμένων, γνωστό ως Beit Sahur κατοικείται αποκλειστικά από Άραβες χριστιανούς και μουσουλμάνους∙ έχει σχεδόν ενωθεί με τη Βηθλεέμ αν και αποτελεί χωριστό δήμο. Η θέση αυτή είναι συνδεδεμένη με δύο ωραίες ιστορίες από την Αγία Γραφή : Η πρώτη απαντά στην Παλαιά διαθήκη (βλέπε βιβλίο της Ρουθ) και αναφέρεται στη Ναομί και την πίστη και αφοσιωμένη νύφη της Ρουθ την Μωαβίτισσα, η οποία μάζευε τα στάχυα που έμεναν ...

Με την έναρξη της Θείας Λειτουργίας μπαί­νουμε στη βασιλεία του Τριαδικού Θεού. Η παρουσία του Χριστού στη Θεία Λειτουργία μεταμορφώνει τη γη σε ουρανό. Ο πρώτος λόγος της Θείας Λειτουργίας είναι η ευλογία και η πρώ­τη πράξη της ο σταυρός. Ο ιερεύς σταυρώνει το ευαγγέλιο πάνω στην αγία τράπεζα. Ο τίμιος σταυρός είναι σύμβολο οδύνης και δόξας, ταπεινώσεως οδός και προάγγελος της αναστάσιμης βασιλείας. Λέγοντας οι ψάλτες εκ μέρους του λαού «αμήν» διαβεβαιώνουν την αλήθεια, συμ­μετέχουν ενεργά στο μυστήριο. Ο ιερεύς ποτέ δεν μπορεί να τελέσει τη Θεία Λειτουργία μόνος του, δίχως την παρουσία του λαού, έστω κι ενός πιστού. Η προσευχή αρχίζει πάντοτε με ειρήνη. Ο διάκονος λέγει τις αιτήσεις, τα ειρηνικά. Ο Ειρηνοδότης Χριστός μεταδίδει την όντως και υπέρ ...

«Άξιον εστίν…» σε ήχο πλ. Α΄, μέλος Κων/νου Πρίγγου, ψάλλει ο Ιορδάνης Κουτσιμανής Πρωτοψάλτης Ιερού Ναού Αγίου Ανωνίου Βέροιας κατά το πολυαρχιερατικό συλλείτουργο στον Ιερό Ναό του Αγίου Αντωνίου του Νέου στη Βέροια την Πέμπτη 16 Ιανουαρίου 2020.

Με την εμφάνιση του μοναχισμού παρουσιάστηκε μια ιδιαίτερη μορφή ζωής στην Εκκλησία. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δημιουργήθηκε και νέα ηθική. Η Εκκλησία δεν έχει ιδιαίτερη ηθική για τους κοσμικούς και ιδιαίτερη για τους μοναχούς, ούτε διαφοροποιεί τις δύο αυτές κατηγορίες των πιστών ως προς τις υποχρεώσεις τους απέναντι στο Θεό. Η χριστιανική ζωή είναι κοινή για όλους. Όλοι οι Χριστιανοί έχουν ως κοινό γνώρισμα «το από Χρίστου και είναι και ονομάζεσθαι»(1). Η υπόσταση δηλαδή και το όνομά τους ανάγονται στο Χριστό. Αυτό σημαίνει ότι ο Χριστιανός είναι γνήσιος και αληθινός, όταν στηρίζει τη ζωή και τη διαγωγή του στο Χριστό. Η προσπάθεια όμως αυτή δυσχεραίνεται μέσα στον κόσμο. Αυτό που είναι δύσκολο στον κόσμο επιχειρείται με ιδιαίτερη φροντίδα στο μοναχισμό. ...

Όσοι δεν έχουμε φτάσει στην τέλεια ταπείνωση, ώστε «να κάνουμε χώρο για να ζήσει ο αδελφός», αλλά διεκδικούμε τα «δικαιώματά μας» και με τη λογική μας αποδεικνύουμε το δίκαιό μας, αναπόφευκτα θα φτάσουμε στην οργή. Στους βίους των αγίων κατατίθεται ο σκληρός αγώνας που έκαμαν, κάποιοι απ’ αυτούς, για να νικήσουν το πάθος του θυμού. Ο αββάς Αμμωνάς έλεγε: «Δεκατέσσερα ολόκληρα χρόνια αγωνίστηκα σκληρά και προσευχόμουν μέρα-νύχτα στο Θεό, να με βοηθήσει να νικήσω το πάθος του θυμού». Κι ο αββάς Ισίδωρος διηγείται: «Σαν ήμουν νέος, κατέβηκα κάποτε στην πόλη να πουλήσω τα καλάθια μου και, νοιώθοντας τον θυμό να με κυριεύει, παράτησα στην αγορά τα καλάθια και γύρισα τρέχοντας στο κελλί μου». Όπως όλα τα πάθη, έτσι κι ο θυμός μπορεί ...