Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Το φαινόμενο των Σατανιστών και των σατανιστικών τελετών ή λατρειών δεν είναι καινούργιο. Είναι προ-χριστιανικό, αφού η ύπαρξη και παρουσία των δαιμόνων ήταν γνωστή από τότε. Ο Χριστιανισμός προσέδωσε, κατ’ αντίθεση προς τις προ-χριστιανικές θρησκείες, ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη αντίστασης του ανθρώπου στον Πονηρό, και έθεσε μάλιστα στη διάθεση των πιστών τα κατάλληλα μέσα για την επιτυχή έκβαση της αντίστασης αυτής. Ήδη από την στιγμή της γεννήσεώς του ο άνθρωπος τελεί, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, κάτω από την επιρροή των πονηρών πνευμάτων, γι’ αυτό και η Εκκλησία, βαπτίζοντάς τον, τον απαλλάσσει από την τυραννική αυτή επιρροή, οπλίζοντάς τον με τη χάρι και τη δύναμι του Θεού. Αυτός άλλωστε είναι και ο βασικότερος λόγος που η Εκκλησία καθιέρωσε τον ...

Ο Μητροπολίτης Μεσογαίας και Λαυρεωτικής κ. Νικόλαος μιλάει στην Πεμπτουσία και αναφέρεται, μέσα από περιστατικά κατά την παραμονή του στο Άγιον Όρος, σε σύγχρονες πνευματικές αγιορείτικες μορφές, που η ζωή τους είναι κατάσπαρτη από σημάδια αγιότητας.

Με την εμφάνιση του μοναχισμού παρουσιάστηκε μια ιδιαίτερη μορφή ζωής στην Εκκλησία. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δημιουργήθηκε και νέα ηθική. Η Εκκλησία δεν έχει ιδιαίτερη ηθική για τους κοσμικούς και ιδιαίτερη για τους μοναχούς, ούτε διαφοροποιεί τις δύο αυτές κατηγορίες των πιστών ως προς τις υποχρεώσεις τους απέναντι στο Θεό. Η χριστιανική ζωή είναι κοινή για όλους. Όλοι οι Χριστιανοί έχουν ως κοινό γνώρισμα «το από Χριστού και είναι και ονομάζεσθαι»1. Η υπόσταση δηλαδή και το όνομά τους ανάγονται στο Χριστό. Αυτό σημαίνει ότι ο Χριστιανός είναι γνήσιος και αληθινός, όταν στηρίζει τη ζωή και τη διαγωγή του στο Χριστό. Η προσπάθεια όμως αυτή δυσχεραίνεται μέσα στον κόσμο. Άποψη της χερσονήσου του Αγίου Όρους από την κορυφή του Άθωνα Αυτό που ...

Ο πρωτοπρεσβύτερος Αντώνιος Πινακούλας, Εφημέριο Ιερού Ναού Αγίου Παντελεήμονος Χαλανδρίου, μιλάει στην Πεμπτουσία για τον Αββά Ισαάκ τον Σύρο ως Θεολόγο και Ησυχαστή με αφορμή την πρόσφατη μετάφραση των «Ασκητικών» του αββά Ισαάκ του Σύρου στη Νέα Ελληνική από τις εκδόσεις «εν πλω».

Η βασική αυτή έννοια, ότι ο Θεός είναι τελικά ο μεγάλος «δοτήρ» και χορηγός της χαράς στον άνθρωπο, βρίσκεται ιδιαίτερα αναπτυγμένη στην Παλαιά Διαθήκη. Και μάλιστα σχετίζεται άμεσα εκεί και με τη λατρεία του ονόματος του Θεού (Δευτ. 16, 14· Ψαλμ. 100, 2). Η σύνδεση αυτή της χαράς με την παρουσία του Θεού στη ζωή του ανθρώπου, κάνει τη χαρά να μη θεωρείται σαν ένα απλό εσωτερικό αίσθημα αλλά σαν ένα καθολικό γεγονός που δείχνει τη στάση του ανθρώπου μέσα στην προσωπική του ιστορία. Οι σωτηριολογικές ενέργειες του Θεού είναι η κύρια πηγή χαράς για τον πιστό άνθρωπο. Η πεποίθηση ότι ο Θεός «κατασκηνώνει» μεταξύ των πιστών Του και γίνεται «ασπίδα» των δικαίων, φέρνει ασφαλώς μαζί με την ελπίδα ευφροσύνη και ...

Μια γνωριμία με την ιστορία της τοπικής Εκκλησίας της Λεμεσού, παλαιότερης και σύγχρονης, μέσα από το βιβλίο του Ιερομονάχου Σωφρονίου Μιχαηλίδη. Η ηχογράφηση έγινε στον Ρ/Σ της Ιεράς Μητροπόλεως Λεμεσού. Διαβάζει ο Αρχιμανδρίτης Χρυσόστομος. Your browser does not support the audio element.

Καλλιτεχνικό πρόγραμμα με βυζαντινούς ύμνους από μεταγραφές και εξηγήσεις διαφόρων μουσικολόγων, Λόγια Μουσική της Πόλης και Κάλαντα με τα σύνολα του τμήματος Μουσικών Σπουδών του ΑΠΘ: Βυζαντινών Λόγος και Μέλος, Ομάδα Παλαιογραφίας Βυζαντινής Μουσικής «Χρυσορρήμων», Σχήμα κλασικής Ανατολικής Μουσικής «Ψαλτήρα”, στελέχη του «Μουσικού Πολύτροπου», στην εκδήλωση με τίτλο:«Τα Monumenta Musicae Byzantinae–ένας διεθνής πρωτοποριακός οργανισμός για τη μελέτη της ελληνικής και σλαβικής εκκλησιαστικής μουσικής (από το 1931 μέχρι σήμερα)». Καλλιτεχνικοί υπεύθυνοι: Ιωάννης Καϊμάκης, Μαρία Αλεξάνδρου, Εμμανουήλ Γιαννόπουλος.

Εισήγηση του Αναστάσιου Νικόπουλου με θέμα: «Το άγραφο εθιμικό δίκαιο του Αγίου Όρους στη μετάβαση από την Βυζαντινή στην Οθωμανική δικαιοταξία», που πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια του «Τέταρτου Διεθνούς Επιστημονικού Εργαστηρίου της Αγιορειτικής Εστίας» στις 7, 8 & 9 Δεκεμβρίου 2019, στο αμφιθέατρο «Στέφανος Δραγούμης» του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού.

«Ακούσας δε ότι Ιωάννης παρεδόθη, ανεχώρησεν εις την Γαλιλαίαν» Η συμπεριφορά του Χριστού απέναντι στους ανθρώπους δεν ήταν μονολιθική. Είχε μια ποικιλία εκδηλώσεων. Άλλωστε ο Χριστός ενσαρκώθηκε και φανερώθηκε στους ανθρώπους και έτσι αποκαλύφθηκε η σοφία του, με σκοπό «προτεθήναι την αυτού πολιτείαν εις μίμησιν», δηλαδή για να γίνει η ζωή του σε μας πρότυπο για μίμηση, παρατηρεί ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς. Ανάλογα με την κάθε περίπτωση που του παρουσιαζόταν, ενεργούσε. Όχι διπλωματικά και με ιδιοτέλεια, αλλά πάντοτε έχοντας ως γνώμονα τη σωτηρία του ανθρώπου. Άλλοτε μιλούσε ταπεινά για το πρόσωπό του κι άλλοτε απεκάλυπτε τη θεότητά του. Άλλοτε ερχόταν στα Ιεροσόλυμα και μιλούσε μπροστά σ’ όλο τον κόσμο για θέματα σοβαρότατα κι άλλοτε έφευγε και κρυβόταν στη Γαλιλαία για ...

Ιησούς Χριστός ο Αρχιπάρθενος, έργον αγιογραφείου Ι.Μ.Μ. Βατοπαιδίου 2015 Σειρά κηρυγμάτων με ομιλητή τον Αρχιμανδρίτη π. Επιφάνιο Χατζηγιάγκου με θέμα την ερμηνεία του Συμβόλου της Πίστεως. Οι ομιλίες έγιναν στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Αγίου Παντελεήμονος Φλώρινας. Your browser does not support the audio element.

Τα βιβλία της Καινής Διαθήκης πέρα από το καθαρά θεολογικό περιεχόμενο τους, τις αναφορές τους δηλ. στο πρόσωπο και τη διδασκαλία του Ιησού Χριστού, καθώς επίσης και στο περί Αυτού κήρυγμα και διδασκαλία των μαθητών Του, των αποστόλων, αποτελούν και μιας πρώτης τάξεως πηγή, την πρωιμότερη και βασικότερη, για τη ζωή, την ιστορία και τους θεσμούς της πρώτης αποστολικής Εκκλησίας. Ένα λοιπόν από τα βασικά στοιχεία της ιστορίας και ζωής της πρώτης Εκκλησίας είναι και το πολίτευμά της, ο τρόπος δηλ. οργάνωσης και διοίκησής της. Και τούτο είναι εξαιρετικά σημαντικό, δεδομένων των όσων γράφονται και λέγονται σχετικά σήμερα, συνήθως με αρνητικό τρόπο και περιεχόμενο. Α. Οι πρώτες πληροφορίες περί του εκκλησιαστικού πολιτεύματος παρέχονται από το βιβλίο των Πράξεων Αποστόλων. Πληροφορίες ιδιαίτερα ...

Εισήγηση του Φαίδωνα Χατζηαντωνίου, Αναστηλωτή-Αρχιτέκτονα, με θέμα: «Άγιος Αθανάσιος ο Αθωνίτης. Ο παλαιός κοιμητηριακός ναός της Μονής Παντοκράτορος», που πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια του «Τέταρτου Διεθνούς Επιστημονικού Εργαστηρίου της Αγιορειτικής Εστίας» στις 7, 8 & 9 Δεκεμβρίου 2019, στο αμφιθέατρο «Στέφανος Δραγούμης» του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού.

Εισήγηση του Θεόδωρου Βασιλικού, Άρχοντος Μουσικοδιδασκάλου της Μ.τ.Χ.Ε., στο 2ο Διεθνές Συνέδριο Ψηφιακών Μέσων και Ορθόδοξης Ποιμαντικής, που πραγματοποιήθηκε από τις 18 έως τις 21 Ιουνίου 2018 στην Ορθόδοξη Ακαδημία Κρήτης υπό την αιγίδα του Παναγιωτάτου Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου.

Στην σειρά των κυριακάτικων κηρυγμάτων μας, αδελφοί χριστιανοί, μιλάμε για τον όσιο Σιλουανό τον Αθωνίτη. Στο προηγούμενο κήρυγμά μας τον είδαμε δόκιμο μοναχό με το όνομα Συμεών στο ρωσικό μοναστήρι του αγίου Παντελεήμονα. Και είπαμε ότι το μεγαλύτερο μαρτύριο του δόκιμου Συμεών ήταν εσωτερικό, ήταν οι βασανιστικοί λογισμοί του. Δεν ήταν συνηθισμένοι λογισμοί, σαν κι αυτούς που φέρουν οι υπερήφανοι ή οι σαρκικοί πειρασμοί, αλλά λογισμοί άλλου είδους. Του ερχόταν σαν μια θεο-εγκατάλειψη, που του έφερνε μια φρικτή απελπισία, που κυρίευε σιγά-σιγά την ψυχή του και αυτή πάλι του έφερνε ένα φόβο ότι χάνεται. Τόσο πολύ έθλιβε και βασάνιζε την ψυχή του Συμεών αυτός ο φόβος, ώστε κάποτε, που είχε φτάσει σε τέλεια απελπισία και έσχατη απόγνωση είπε τον βλάσφημο λόγο: ...

Ο Σεβ. Μητροπολίτης Βρυούλων κ. Παντελεήμων μιλάει για τη ποιμαντική διακονία στην Ιστορική και Μαρτυρική Μητρόπολη Βρυούλων.

Προτιμώ να δώσω στο ερώτημα γενικότερη και απλούστερη διατύπωση· ο χριστιανισμός παρελθόν ή μέλλον; Με δύο τρόπους έχει αντικρισθεί, νομίζω, το ερώτημα τούτο. Με τον τρόπο πρώτα που το βλέπουν οι λεγόμενοι προοδευτικοί. Είναι εκείνοι που σπεύδουν να εξαγγείλουν ότι η θρησκεία γενικά και ο Χριστιανισμός ειδικότερα ανήκουν στο παρελθόν έδωσαν, λένε, οι ιδέες αυτές ό,τι είχαν να δώσουν στον άνθρωπο και τώρα είναι απλώς επιβιώσεις παρωχημένης πολιτιστικής μορφής της αναπτύξεως του ανθρώπου, που σιγά-σιγά σβήνουν. Είναι φανερό, ότι οι αντιπρόσωποι των ποικίλων θεωριών που κολακεύονται να ονομάζονται προοδευτικοί, γοητεύονται από δύο έννοιες, την έννοια της προόδου και την έννοια της εξέλιξης· τις βλέπουν και τις δύο με τρόπο επιφανειακό, εξωτερικό, σαν κάτι που οφείλεται εντελώς ή στο μεγαλύτερο μέρος του, ...

Οι Καππαδόκες Πατέρες είναι οι θεμελιωτές της Θεολογίας της Εκκλησίας μας, διότι κατόρθωσαν να διατυπώσουν με ακρίβεια το ορθόδοξο δόγμα, το οποίο είναι συνώνυμο με τη σωτηρία μας. Ένας από αυτούς υπήρξε ο άγιος Γρηγόριος Επίσκοπος Νύσσης, μια πραγματικά μεγάλη εκκλησιαστική φυσιογνωμία του 4ου μ. Χ. αιώνος, ο οποίος έβαλε τη δική του σφραγίδα στη διατύπωση των σωστικών αληθειών της χριστιανικής μας πίστεως. Γεννήθηκε το 332 στη Νεοκαισάρεια του Πόντου και ήταν αδελφός του Μ. Βασιλείου. Από την ευσεβή οικογένειά του είχε πάρει τις πνευματικές του καταβολές και την ισχυρή πίστη του στο Θεό. Στο ευλογημένο σπίτι, της αγίας αυτής οικογένειας, κυοφορήθηκε μια σειρά μεγάλων αγίων της Εκκλησίας μας (Μ. Βασίλειος, άγιος Γρηγόριος, αγία Μακρίνα (γιαγιά), αγία Μακρίνα (αδελφή), αγία Εμμέλεια ...

Η ρωσική Ορθοδοξία εμπλούτισε αρκούντως τις μυριάδες χορείες των αγίων της Εκκλησίας μας, με χιλιάδες Μάρτυρες, Ομολογητές, Οσίους και αληθινούς πιστούς. Ένας από αυτούς αγίους είναι και ο άγιος Θεοφάνης ο Έγκλειστος. Γεννήθηκε το 1815 στο χωριό Τσερνάφσκα της επαρχίας Ορλόφ. Το κοσμικό του όνομα ήταν Γεώργιος Βασιλιέβιστς Γοβόρωφ. Ήταν γιός ευλαβούς ιερέα, από τον οποίο κληρονόμησε βαθιά πίστη στο Θεό και ευλάβεια. Τα πρώτα γράμματα τα διδάχτηκε στην πατρίδα του. Κατόπιν, το 1831, εισήχθη στο Σεμινάριο του Ορλόφ. Ακολούθως, το 1837, συνέχισε τις σπουδές του στη Θεολογική Ακαδημία του Κιέβου, ως το 1841. Εκεί είχε την ευκαιρία να επισκέπτεται συχνά την περίφημη Λαύρα του Κιέβου, την κοιτίδα του ρωσικού μοναχισμού, όπου βρίσκονται πλήθος άφθορων Ιερών Λειψάνων, τα οποία μοσχοβολούν και ...

Από τα πρώτα βήματα της ανθρώπινης ιστορίας, ο άνθρωπος διαπίστωσε πως το νερό αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της ζωής. Το αντιμετώπισε λοιπόν με σεβασμό, και ευγνωμοσύνη, το συνέδεσε στενά με τις μεταφυσικές του ανησυχίες και το ενέταξε στην καθημερινότητά του. Πηγές, ποταμοί, ωκεανοί και βροχή πήραν πρόσωπα θεών ή ημιθέων και σε όχθες κάθε είδους στηθήκαν βωμοί και ο αέρας γέμισε με λατρευτικές μουσικές και επικλήσεις. Ναϊάδες – Αχελώος Στην εγγύς Ανατολή, όπου γεννήθηκαν ο ιουδαϊσμός και ο χριστιανισμός, τα μεγάλα βασίλεια της Μεσοποταμίας και της Αιγύπτου χρωστούσαν την πολιτιστική και πολιτική τους εξέλιξη προπάντων στην τεχνολογική κατάκτηση της χρήσης του νερών του Ευφράτη, του Τίγρη και του Νείλου. Εξαιτίας της σημασίας του το νερό θεοποιήθηκε και πολύ νωρίς λατρεύτηκε ως θεότητα. Από ...

Εισήγηση του Παναγιώτη Δούρου, Διδάκτορα Πολιτιστικής Διαχείρισης Δ.Π.Θ. με θέμα: Σχέσεις Αγίου Όρους και Αθήνας στα νεότερα χρόνια: η περίπτωσης της Σιμωνόπετρας κατά τον 19ο και 20ό αιώνα, που πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια του «Τέταρτου Διεθνούς Επιστημονικού Εργαστηρίου της Αγιορειτικής Εστίας» στις 7, 8 & 9 Δεκεμβρίου 2019, στο αμφιθέατρο «Στέφανος Δραγούμης» του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού.