Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Αγαπητοί μας αναγνώστες είμαστε σίγουροι ότι τα Χριστούγεννα θα ανταλλάξατε και θα λάβατε πολλές ευχές! Ακόμη και μοναχικός να είναι κάποιος, μέσα από τις τηλεοράσεις, τα κινητά και το διαδίκτυο βομβαρδιζόμαστε πλέον από μηνύματα από γνωστούς και αγνώστους σε σημείο που αναρωτιέται κανείς, αν και αυτή η μαζικότητα είναι το ίδιο ενοχλητική με τη μοναξιά, απλά στην αντίθετη κατεύθυνση. Έχουμε ασχοληθεί στο παρελθόν όμως αναλυτικά για το θέμα των ευχών στις γιορτές και επομένως θα το προσπεράσουμε αυτό το σημείο. Τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, είναι παραμονή Χριστουγέννων και επιστρέψαμε και εμείς από ψώνια, καθώς λόγω του φόρτου των ημερών στον Ιερό Ναό και την Μητρόπολη, αφήσαμε τις απαραίτητες προσωπικές και οικογενειακές μας ανάγκες για τελευταία στιγμή. Φυσικά όπως ...

Στην Αφροδίτη, την Άρτεμη, την Ιωάννα και τα άλλα παιδάκια που πρόσφατα απέκτησαν αδερφάκι. Στη σημερινή εποχή, είναι γνωστό ότι το παιδί είναι ο βασιλιάς της οικογένειας. Έχει τον πρώτο ρόλο σε όλα και όλα γυρίζουν γύρω από αυτό. Πολλά βιβλία, άρθρα, ομιλίες, κλπ, εστιάζουν σε αυτήν την πρωτοκαθεδρία και τα προβλήματα που δημιουργεί στο παιδί και στην οικογένεια. Το παιδί μεγαλώνει σαν να μην υπάρχει δεύτερος, με παροχές, δώρα, υποχωρήσεις, παραχωρήσεις και άλλες υπερβολές, οι οποίες μόνο καλό δεν κάνουν στον χαρακτήρα του, αντίθετα ενισχύουν τον εγωισμό του. Ένα τέτοιο παιδάκι ήταν και η μικρή Ελενίτσα. Δεν ήταν ποτέ ένα ήσυχο παιδί και πάντα μονοπωλούσε την αγάπη και την προσοχή των γύρω της. Η άφιξη του νέου μέλους στην οικογένεια, ενός όμορφου μπέμπη, ...

ο Μητροπολίτης Μεσσηνίας κ. Χρυσόστομος μιλά στην Πεμπτουσία για την Ιερά Μητρόπολη Μεσσηνίας και και την ιστορία της μέσα στον χρόνο, για το ποιμαντικό και φιλανθρωπικό έργο που τελείται σε αυτήν με την ποιμαντική μέριμνα του Σεβασμιωτάτου και των συνεργατών του, καθώς και για το έργο του επισκόπου στην Εκκλησία, αλλά και στην εκκλησιαστική κοινότητα που ποιμαίνει.

Καλλιτεχνικό πρόγραμμα με βυζαντινούς ύμνους από μεταγραφές και εξηγήσεις διαφόρων μουσικολόγων, Λόγια Μουσική της Πόλης και Κάλαντα με τα σύνολα του τμήματος Μουσικών Σπουδών του ΑΠΘ: Βυζαντινών Λόγος και Μέλος, Ομάδα Παλαιογραφίας Βυζαντινής Μουσικής «Χρυσορρήμων», Σχήμα κλασικής Ανατολικής Μουσικής «Ψαλτήρα”, στελέχη του «Μουσικού Πολύτροπου», στην εκδήλωση με τίτλο:«Τα Monumenta Musicae Byzantinae–ένας διεθνής πρωτοποριακός οργανισμός για τη μελέτη της ελληνικής και σλαβικής εκκλησιαστικής μουσικής (από το 1931 μέχρι σήμερα)». Καλλιτεχνικοί υπεύθυνοι: Ιωάννης Καϊμάκης, Μαρία Αλεξάνδρου, Εμμανουήλ Γιαννόπουλος.

Η ορθόδοξη χριστιανική θεολογία διακρίνει πάντοτε δύο είδη γνώσεως: την κοσμική και την θεία. Η κοσμική γνώση κινείται στο επίπεδο του κτιστού και αδυνατεί να προσεγγίσει το άκτιστο, το θείο. Η θεία γνώση αναφέρεται στο επίπεδο του ακτίστου, δηλαδή του θείου, και αποκαλύπτει στον κόσμο τον κατά Θεόν σκοπό του. Η κοσμική επιστήμη έχει εμπειρικό χαρακτήρα. Αντικειμενοποιεί τον κόσμο και επιδιώκει παντού και πάντοτε την αντικειμενικότητα. Μολονότι στηρίζεται στο υποκείμενο και πραγματοποιεί τα άλματά της με προσωπικές εμπνεύσεις, αποφεύγει την υποκειμενικότητα. Ως γνώση τρεπτών και σχετικών πραγμάτων η επιστημονική γνώση είναι τρεπτή και σχετική. Αλλά και ως προσπάθεια κατανοήσεως του πεπερασμένου κόσμου με την απειρία των διαστάσεων και των φαινομένων του, παραμένει πάντοτε πεπερασμένη και ατέρμονη. Η θεία γνώση έχει προσωπικό χαρακτήρα. Δεν ...

Ο Ιορδάνης ποταμός, ο ιερός ποταμός της θεοφανείας, ο ποταμός που «εθαμβήθη θεωρών τον αθεώρητον γυμνόν», είναι ο ποταμός που η διάβασή του οδηγεί στην γη της επαγγελίας. Για όλους εμάς τους Χριστιανούς ο Ιορδάνης ποταμός είναι ο ποταμός της επιθυμίας επισκέψεως των ρείθρων του, της καθάρσεως, του αγιασμού. Όλοι μας τρέφουμε την ελπίδα, να αξιωθούμε να βαπτισθούμε στα νερά του, στα ρείθρα που στην γύρω τους έρημο ασκήσευσε ο Βαπτιστής Ιωάννης, ο Πρόδρομος, στα ρείθρα που αγιάσθηκαν από τον ίδιο τον Θεάνθρωπο Ιησού την στιγμή που ο Θεός Πατήρ εφώνει «Ούτός εστίν ο Υιός μου ο αγαπητός» και τι Άγιον Πνεύμα παρουσιάσθηκε «εν είδει περιστεράς». Ο Ιορδάνης ποταμός είναι ο προσωποποιημένος ποταμός. Αν και ως κτίσμα είναι άψυχο, δεν έχει ...

Αθήναι, Νοέμβριος 2019 – Ιούνιος 2020 Τρίτος κύκλος· «Το Τυπικὸν της Μεγάλης Εκκλησίας» αφιέρωμα στα 200 χρόνια (1820-2020) απὸ την γέννηση του Γ. Βιολάκη Η τρίτη διάλεξι του 3ου κύκλου των σεμιναρίων «Γεώργιος Βιολάκης» θα πραγματοποιηθῇ στο βιβλιοπωλείο των Έκδόσεων Ν. Παναγόπουλος (διεύθυνσι· Χαβρίου 3 καὶ Κολοκοτρώνη, Σύνταγμα ᾿Αθηνών, τηλ. 210-322.4819), — την Τετάρτη 15 Ιανουαρίου 2020, ώρα 19.00 (7 μ.μ.), με θέμα· Η συμβολὴ του Πρωτοψάλτου Κωνσταντίνου στὸ Τυπικὸν της Μεγάλης Εκκλησίας Εἰσηγητής· κ. Γρηγόριος ᾿Αναστασίου, διδάκτωρ Βυζαντινής Μουσικολογίας, Θεολόγος, Πρωτοψάλτης, Χοράρχης, επιστημονικός συνεργάτης του Ιδρύματος Βυζαντ. Μουσικολογίας της Ι.Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος. Μετά την διάλεξι θα ακολουθήσει σχετικὴ συζήτησι. Σε κάθε διάλεξι παρουσιάζονται βασικὲς αρχὲς του εκκλησιαστικού τυπικού (καὶ πρακτικών λειτουργικών θεμάτων), αρχὲς αντικειμενικὲς βάσει της επιστήμης και ὄχι απόψεις προσωπικὲς καὶ αυθαίρετες. Το σεμινάριο απευθύνεται ...

Παρακολουθήστε το Δ’ μέρος από τη Συνάντηση Βυζαντινών Χορωδιών Θεσσαλονίκης η οποία πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 13 Δεκεμβρίου στην Αίθουσα Τελετών του ΑΠΘ. Την Εκδήλωση διοργάνωσε το «Εργαστήριο Χριστιανικής Λατρείας και Πολιτισμού», του Τομέα Λατρείας, Χριστιανικής Αγωγής και Εκκλησιαστικής Διοίκησης, υπό την αιγίδα του Τμήματος Θεολογίας του ΑΠΘ και του Προέδρου Παναγιώτη Σκαλτσή.

Εισήγηση του Κωνσταντίνου Ντίνα, στο 2ο Διεθνές Συνέδριο Ψηφιακών Μέσων και Ορθόδοξης Ποιμαντικής, που πραγματοποιήθηκε από τις 18 εως τις 21 Ιουνίου 2018 στην Ορθόδοξη Ακαδημία Κρήτης υπό την αιγίδα του Παναγιωτάτου Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου.

Μόλις πριν λίγες μέρες, στο ταπεινό σπήλαιο της Βηθλεέμ, ο Θεός εισήλθε στην παγκόσμια ιστορία και, προκαλώντας την μεγάλη ρωγμή στην ανθρώπινη απελπισία, άφησε τις πρώτες αχτίδες φωτός από το άστρο της ελπίδας, να φτάσουν σε όλους εμάς, «τους εν σκότει και σκιά». Την ιερή ημέρα των Θεοφανείων, αποκαλύπτεται πλήρως το σχέδιο της Θείας Αγάπης για τον άνθρωπο. Ο Θεός δεν επιτρέπει πλέον στην ανθρώπινη φύση να κηλιδώνεται και να πληγώνεται όλο και περισσότερο, χωρίς διέξοδο και ελπίδα καθαρμού και αποκατάστασης. Ο Θεός Λόγος, το δεύτερο πρόσωπο της Παναγίας Τριάδος, φορεί την φθαρτότητα της πτωτικής μας φύσης και την εξαγνίζει στα νερά του Ιορδάνη. Ο απολύτως ανενδεής και Πάναγνος Θεός-Λόγος, προκειμένου να ενδύσει τον άνθρωπο «με την πρώτην στολήν» (Εσπερινός των ...

Η «Σύναξης για την Ορθοδοξία» και η «Εστία Πατερικών Μελετών», πραγματοποιούν το Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2020 στις 17:30 στο δημαρχείο Αμαρουσίου (Βασ. Σοφίας 9 & Δ. Μόσχα) Ημερίδα με θέμα »ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ-Ο ΠΡΟΣΗΛΥΤΙΣΜΟΣ ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ». ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΉΣ ΗΜΕΡΙΔΑΣ: Χάρης Άνδραλης, δικηγόρος 5.30-6.00 μμ: Προσευχή – Έναρξη -Χαιρετισμοί 6.00-6.25 μμ: Παναγιώτης Τσαγκάρης, Υποψήφιος Διδάκτωρ Θεολογίας και Γεν. Γραμματέας Πανελλήνιας Ένωσης Θεολόγων (ΠΕΘ) Ο Κύριος, οι «κύριοι» και η Κυριοφόρος παιδεία. 6.30-6.55 μμ: Κωνσταντίνα Αλεβίζου, Ιατρός Βιοπαθολόγος και μέλος της ΠΕΓ (Πανελλήνιας Ενώσεως Γονέων για την προστασία του Ελληνορθοδόξου πολιτισμού, της οικογενείας και του ατόμου) «Σχολείο και Αποκρυφισμός» 7.00-7.25 μμ: Χρήστος Παπασωτηρίου, Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω ¨Μέτρα εξαναγκασμού για τη συμμόρφωση του Υπουργείου Παιδείας προς τις ακυρωτικές αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας σχετικώς με το μάθημα των θρησκευτικών¨. 7.30-8.00μμ: Συζήτηση 8.00-8.15μμ: Πορίσματα – Λήξη Ημερίδος ΕΘΝΙΚΟΣ ...

Τα χαράματα της Κυριακής 5ης Ιανουαρίου 2020, εκοιμήθη εν Κυρίω σε βαθύτατο γήρας η Μοναχή Ανδριανή, Καθηγουμένη της Ιστορικής Ιεράς Μονής Αγίου Ανδρέου Μηλαπιδιάς Κεφαλληνίας. Η μακαριστή Γερόντισσα γεννήθηκε στις 17 Ιουλίου 1931 στο χωριό Ανδριολάτα Πόρου Κεφαλληνίας. Υπήρξε γόνος πτωχής πολύτεκνης οικογενείας. Οι γονείς της Γεράσιμος-Ανδρέας Ανδρεόλας και Φερενίκη Παπαδημάτου απέκτησαν οχτώ παιδιά. Η Γερόντισσα ήταν το τέταρτο παιδί τους. Υπήρξαν άνθρωποι καλωσυνάτοι και ευσεβείς. Ο πατέρας ήταν ο τσοπάνης της μεγάλης ανδρικής Μονής της περιφέρειας Πόρου Κεφαλληνίας, της Ιεράς Μονής Γενεσίου της Θεοτόκου Άτρου, η οποία μονή διακρινόταν για τους πνευματικούς της μοναχούς και το αυστηρό Τυπικό που ακολουθούσε. Η Μονή αυτή κτισμένη τον 8ο αιώνα στα δυσπρόσιτα βουνά του Πόρου και σε υψόμετρο 760 μέτρων, ανέθρεψε πνευματικά τις ...

Με τη ευκαιρία της μεγάλης δεσποτικής εορτής των Θεοφανείων και της κατ’ αυτήν τελέσεως του Μεγάλου Αγιασμού, επιθυμούμε ν’ αναφερθούμε στη σχέση αυτή του Μεγάλου, ως λέγεται, Αγιασμού, προς τον αποκαλούμενο Μικρό Αγιασμό, ο οποίος τελείται σε κάθε άλλη περίπτωση π.χ. Πρωτομηνιά, εγκαινισμούς οίκων, καταστημάτων κ. ά., με σκοπό να συμβάλλουμε στη αποφυγή των πολλών παρανοήσεων, αλλά και στην εξάλειψη των λανθασμένων απόψεων και εθιμικών διατάξεων σχετικά με τη σύγκριση των δύο Αγιασμών και την χρήση τους. Οδηγό σ’ αυτήν την προσπάθεια θα έχομε έναν από τους κυριώτερους εκπροσώπους της Φιλοκαλικής αναγέννησης του 18ου αιώνος, του κινήματος δηλ. των Κολλυβάδων, των Άγιο Αθανάσιο τον Πάριο, ο οποίος είχε ασχοληθεί με το θέμα εκτενώς. Στην «Έκθεσή» του ο Άγιος Αθανάσιος, τονίζει ότι ...

Οι κακοί λογισμοί δηλητηριάζουν την ζωή και τις σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων. Ιδίως στο ζευγάρι, πολλές φορές κυριαρχούν οι λογισμοί που προέρχονται από την φθορά του χρόνου, από το γεγονός ότι οι άνθρωποι δεν είμαστε όπως μας θέλουν οι άλλοι και οι άλλοι όπως τους θέλουμε εμείς. Σε όλες τις περιπτώσεις βλέπουμε την παρουσία του δαιμονικού πνεύματος, το οποίο συνεχώς τριβελίζει τον νου και την καρδιά των ανθρώπων, ώστε να διασπά την ενότητα. Κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι είναι αλάθητος ή ότι δεν έχει ιδιορρυθμίες. Το να βλέπει όμως συνεχώς τις ιδιορρυθμίες του άλλου, κάποτε για να δικαιολογήσει τον εαυτό του για την σκληρότητα ή την αδιαφορία έναντί του, όπως επίσης και για να μην έχει ενοχές επειδή έχει ...

Η Πεμπτουσία έχει την μεγάλη χαρά να φιλοξενεί την βιογραφία της πνευματικής της ρίζας, του Γέροντος Ιωσήφ Βατοπαιδινού, σε ηχητικό ψηφιακό αρχείο (audiobook). Τον βίο του Γέροντος Ιωσήφ κατέγραψε ο σεβαστός Καθηγούμενος της Ι.Μ.Μ. Βατοπαιδίου Γέρων Εφραίμ. Ο Γέρων Εφραίμ μέσα στις σελίδες του βιβλίου μαζί με την ιστόρηση της ζωής του αειμνήστου Γέροντός του περιγράφει και πτυχές του μυστηρίου της πνευματικής πατρότητος. Η ανάγνωση γίνεται από την κυρία Όλγα Κοκκίνου και η εκπομπή μεταδόθηκε για πρώτη φορά από τον Ραδιοφωνικό Σταθμό της Ι.Μ. Λεμεσού. Το ηχητικό αρχείο θα αναρτάται στην ιστοσελίδα κάθε Πέμπτη. Η ευχή του μακαριστού παππού Ιωσήφ Βατοπαιδινού ας συνοδεύει κάθε ευλαβή αναγνώστη-ακροατή! Your browser does not support the audio element.

Μια αναφορά στα έργα του Φώτη Κόντογλου. Η ηχογράφηση έγινε στον ραδιοφωνικό σταθμό της Ιεράς Μητροπόλεως Λεμεσού. Διαβάζει ο Πρωτοσύγκελλος της Ι.Μ. Λεμεσού Αρχιμανδρίτης Ισαάκ. Your browser does not support the audio element.

Το νέο συγγραφικό θεολογικό πόνημα του Μητροπολίτου Ναυπάκτου και Αγίου Βλασσίου κ. Ιεροθέου κυκλοφόρησε και αναφέρεται στον πρόσφατα αγιοκαταταχθέντα από το Οικουμενικό Πατριαρχείο άγιο Σωφρόνιο του Έσσεξ, κτήτορα της Ιεράς Μονής του Τιμίου Προδρόμου στο Έσσεξ της Αγγλίας. το νέο βιβλίο φέρει τον τίτλο «Ο άγιος Σωφρόνιος ο αγιορείτης και ησυχαστής» και έρχεται να φωτίσει πτυχές από τον βίο και τη Θεολογία μία σύγχρονης αγιασμένης προσωπικότητας της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Ο άγιος Σωφρόνιος, ο νέος άγιος στον πολύφωτο ουρανό της Ορθόδοξης Εκκλησίας είναι ένα σπάνιο δώρο του Θεού στην εποχή μας, μια ανεξάντλητη μορφή που δύσκολα μπορεί κανείς να την παρουσιάση στην ολότητά της. Ο Μητροπολίτης Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου Ιερόθεος έχοντας πολυετή επικοινωνία και ιδιαίτερο σύνδεσμο με τον άγιο Σωφρόνιο, τον αγιορείτη ...

«Απολυτίκια για μεγάλες γιορτές. Διδακτικές προσεγγίσεις» είναι ο τίτλος του σεμιναρίου που θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 11 Ιανουαρίου 2020 18:00-21:00 (ώρα προσέλευσης – εγγραφές: 17:30-18:00) στους χώρους της Ελληνικής Ένωσης για τη Μουσική Εκπαίδευση. Ερμού 7, 3ος όροφος, Θεσσαλονίκη με Εισηγήτρια τη Μαρία Αλεξάνδρου, Αν. καθηγήτρια ΤΜΣ, ΑΠΘ. Το παρόν σεμινάριο σκοπεύει στην εκμάθηση και υποβοήθηση διδασκαλίας βυζαντινών απολυτικίων, όπως π.χ. των Τριών Ιεραρχών, του Ευαγγελισμού, του Αγίου Δημητρίου, των Χριστουγέννων, του Μεγάλου Βασιλείου κ.ά., τα οποία χρειάζεται ο εκπαιδευτικός στη διαμόρφωση σχολικών γιορτών με παιδιά διάφορων τάξεων ή και με ενηλίκους σε χορωδίες, σωματεία κ.ά. Το σεμινάριο θα ξεκινήσει με ασκήσεις ζεστάματος που βασίζονται μεταξύ άλλων σε βυζαντινά και μεταβυζαντινά θεωρητικά διαγράμματα. Μετά θα γίνει μια επανάληψη των βυζαντινών σημαδοφώνων και του οκτάηχου συστήματος, βάσει διάφορων διδακτικών ...

Περιοδική έκθεση με τίτλο «Ο καιρός της Επανάστασης. Τα Γιάννενα από τον Ρήγα στον Byron» παρουσιάζεται στο Βυζαντινό Μουσείο Ιωαννίνων. Η έκθεση διοργανώνεται με αφορμή την επέτειο των διακοσίων χρόνων από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης. Η έκθεση αποσκοπεί στο να αποδώσει το πνευματικό, κοινωνικό και καλλιτεχνικό γίγνεσθαι της προεπαναστατικής και της επαναστατικής περιόδου της πόλης των Ιωαννίνων και της ευρύτερης περιοχής μέσω πλούσιου εποπτικού υλικού. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε προεξέχουσες προσωπικότητες της εποχής, όπως ο Ρήγας και ο Λόρδος Βύρων, με άμεσες αναφορές στον Ελληνικό Διαφωτισμό, στους Ευρωπαίους περιηγητές και τους Ηπειρώτες ευεργέτες. Εμβληματικά έργα ιδιαίτερα συμβολικού χαρακτήρα της εποχής, όπως η Χάρτα του Ρήγα (αντίγραφο Καπεσόβου) και το έργο του Λόρδου Βύρωνα Child Harold’s Pilgrimage (1812), που συνδέουν την Ήπειρο και τη Δωδώνη ...

Η ζωή και η δράση του Ιωάννου του Προδρόμου και Βαπτιστού αποτελεί μια διαχρονική εν Χριστώ μαρτυρία,  η οποία κορυφώθηκε στο μαρτύριο δια τον Χριστό . Όπως τότε που έδρασε στην έρημο του Ιορδάνου έτσι και σήμερα η φωνή του ακούγεται μέσα στην έρημο της κοινωνίας, καθώς ο άνθρωπος αν και έχει τα πάντα και βρίσκεται ανάμεσα στους ανθρώπους παραμένει μόνος μακριά από τον Θεό και τον συνάνθρωπο του. Ο Ιωάννης υπήρξε ο όρθρος που ανήγγειλε τον ερχομό της ημέρας του Κυρίου και προηγήθηκε της Ανατολής του Ηλίου της δικαιοσύνης. «Φωνή βοώντος εν τη ερήμω, ετοιμάσατε την οδόν του Κυρίου». Ο χαρισματικός άνθρωπος, που αναδείχθηκε «μείζων εν γεννητοίς γυναικών», κηρύσσει προδρομικά μέσα στην έρημο το μήνυμα του Ευαγγελίου του Χριστού με πέντε μόνον ...