Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Το πρόσωπο του Χριστού στο επίκεντρο αμφισβητήσεων  Η ιστορικότητα του Ιησού Χριστού είναι κάτι αυτονόητο για κάθε Χριστιανό, αλλά και για κάθε καλοπροαίρετο άνθρωπο. Σύμφωνα με τη σαφέστατη μαρτυρία της Αγ. Γραφής, ο Ιησούς είναι ένα ιστορικό πρόσωπο, που γεννήθηκε στην Βηθλεέμ της Ιουδαίας, «επί Καίσαρος Αυγούστου», δίδαξε τον Λαό, έκανε θαύματα, σταυρώθηκε «επί Ποντίου Πιλάτου» και αναστήθηκε «τη τρίτη ημέρα». Αλλά και η επιστημονική έρευνα επιβεβαιώνει, όχι βέβαια όλα, αλλά αρκετά από τα στοιχεία του ιστορικού βίου του Ιησού, τα οποία γνωρίζουμε από τα Ευαγγέλια. Ωστόσο, από χώρους εχθρικούς προς τον Χριστιανισμό, είτε «επιστημονικούς» είτε χώρους ιδεολογικά φορτισμένους, εγείρονται κατά καιρούς αμφισβητήσεις της ιστορικότητας του Χριστού και επιστρατεύονται «επιστημονικά» επιχειρήματα για να «στηρίξουν» τις αμφισβητήσεις αυτές. Η προβολή τέτοιων αμφισβητήσεων ...

Η Αγία Ιουλιανή έζησε κατά τους χρόνους του αυτοκράτορα Μαξιμιανού (285-305 μ.Χ.). Καταγόταν από την Νικομήδεια, την ελληνική πόλη που ίδρυσε ο Νικομήδης ο Α’ το 264 π.Χ. και την όρισε ως νέα πρωτεύουσα της Βιθυνίας. Κατά τον 3ο μ.Χ. επλήγη από σεισμό, όμως ο Διοκλητιανός την επέλεξε ως πρωτεύουσα της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας το 293 μ.Χ., όταν επέβαλε το σύστημα της Τετραρχίας. Τότε κοσμήθηκε με πολλά και λαμπρά κτίρια και κατέστη μαζί με την Αλεξάνδρεια, την Ρώμη και την Αντιόχεια μια από τις μεγαλύτερες πόλεις της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Κατά τα ίδια έτη ανακηρύχθηκε μητρόπολη της Βιθυνίας και του Πόντου. Δυστυχώς όμως η περίλαμπρη πόλη δεν προστάτευε εξίσου τους πολίτες της. Οι χριστιανοί αντιμετωπίζονταν με καχυποψία και διώκονταν. Ο εμπρησμός του ...

Το ευαγγελικό ανάγνωσμα της Κυριακής πριν από τα Χριστούγεννα, παρμένο από την αρχή του ευαγγελίου του Ματθαίου, περιέχει την κατά σάρκα γενεαλογία του Χριστού και εν συνεχεία την οικονομία του Θεού για την εκ Πνεύματος Αγίου και εκ Παρθένου Μαρίας γέννησή του. Στη σημασία του γεγονότος αυτού για τον κάθε άνθρωπο ας στρέψουμε για λίγο την προσοχή μας. Μέσα σε ατμόσφαιρα χαράς και αγαλλιάσεως πανηγυρίζει η Εκκλησία μας κάθε χρόνο τη Γέννηση του Χριστού και ψάλλει ωραίους ύμνους προς τον ενανθρωπήσαντα και αναπλάσαντα την φθαρμένη ανθρώπινη φύση Θεό. Η ορθόδοξη υμνογραφία και η θεο-λογία εξαίρουν την μεγάλη ανθρωπολογική σημασία της θείας ενσαρκώσεως: από την απελπιστική φθορά και από το χάος του καταστροφικού μίσους σώζει τον άνθρωπο η αγάπη του Θεού που ...

Ομιλία του πρωτοπρεσβυτέρου π. Γεωργίου Μεταλληνού, Ομοτίμου Καθηγητού της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, με θέμα: «Ορθοδοξία και φιλοπατρία» στο πλαίσιο των εκδηλώσεων «Δημήτρια 2018», Ιερός Ναός Αγίου Δημητρίου ομωνύμου Δήμου την Τρίτη 23 Οκτωβρίου 2018.

Με την είσοδο των προεορτίων των Χριστουγέννων, έχομε και τη μνήμη του Αγίου ενδόξου Ιερομάρτυρος Ιγνατίου του Θεοφόρου, ενὸς εκ των Αποστολικών Πατέρων. Και θυμήθηκα μία περικοπὴ από τους λόγους του Κυρίου μας, που αρμόζει στην αυριανὴ εορτή. «Μη νομίσητε ότι ήλθον», είπε κάποτε ο Ιησούς μας, «βαλείν ειρήνην επί την γην· ουκ ήλθον βαλείν ειρήνην αλλὰ μάχαιραν» (Ματθ. 10, 34). Και αφού είπε τους τρόπους της διαιρέσεως που ήλθε να προκαλέσει, όπως ερμηνεύονται φυσικά κατά την ιερά μας παράδοση, προσέθεσε. «Πυρ ήλθον βαλείν επί την γην και τι θέλω ει ήδη ανήφθη» (Λουκ. 12, 49). Περί αυτού του πυρὸς ακριβώς είναι ο λόγος, γιατί πολύ απασχολεί τουλάχιστον εμᾶς τους μοναχούς. Το δοξαστικό του Αγίου Ιγνατίου αναφέρει τα εξής: «Ουκ εστιν ...

+ Β Α Ρ Θ Ο Λ Ο Μ Α Ι Ο Σ ΕΛΕῼ ΘΕΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ, ΝΕΑΣ ΡΩΜΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΠΑΝΤΙ Τῼ ΠΛΗΡΩΜΑΤΙ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΧΑΡΙΝ, ΕΛΕΟΣ ΚΑΙ ΕΙΡΗΝΗΝ ΠΑΡΑ ΤΟΥ ΕΝ ΒΗΘΛΕΕΜ ΓΕΝΝΗΘΕΝΤΟΣ ΣΩΤΗΡΟΣ ΧΡΙΣΤΟΥ * * * Ιερώτατοι και Θεοφιλέστατοι αδελφοί, προσφιλέστατα τέκνα εν Κυρίω, Φθάσαντες την μεγάλην εορτήν των Χριστουγέννων, δοξολογούμεν εν ύμνοις και ωδαίς πνευματικαίς τον δι᾿ ημάς τους ανθρώπους κενώσαντα εαυτόν και την ημετέραν σάρκα αναλαβόντα Κύριον, ίνα λυτρώσηται ημάς εκ της «δουλείας του αλλοτρίου» και ανοίξη τω γένει των ανθρώπων Παραδείσου τας πύλας. Αγάλλεται η Εκκλησία του Χριστού, βιούσα λειτουργικώς το όλον μυστήριον της Θείας Οικονομίας, προγευομένη της δόξης της εσχατολογικής Βασιλείας και δίδουσα χριστοπρεπώς την καλήν μαρτυρίαν της πίστεως, της ελπίδος και της αγάπης εν τω κόσμω. Ο «ουκ εκ του ...

Ο ομότιμος καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών Πρωτ. Γεώργιος Μεταλληνός μιλάει για την εν Χριστώ αγιοπνευματική ζωή, έκφραση της οποίας είναι η ορθόδοξη θεολογία.   Your browser does not support the audio element.

Εισήγηση του Πρωτοπρ. Νικολάου Λουδοβίκου, στο 2ο Διεθνές Συνέδριο Ψηφιακών Μέσων και Ορθόδοξης Ποιμαντικής, που πραγματοποιήθηκε από τις 18 εως τις 21 Ιουνίου 2018 στην Ορθόδοξη Ακαδημία Κρήτης υπό την αιγίδα του Παναγιωτάτου Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου.

Επόμενος σταθμός στην εικαστική μας περιήγηση, είναι η αναβίωση της αγιογραφίας. Η τάση για υιοθέτηση νέων τεχνοτροπιών από τα νέα ευρωπαϊκά καλλιτεχνικά ρεύματα, δεν μπόρεσε να καταργήσει τη βυζαντινή τέχνη. Οι αγιογράφοι δε σταμάτησαν να κοσμούν τις εκκλησίες με βυζαντινές τοιχογραφίες, ενώ παράλληλα υπήρχαν και οι λαϊκοί ζωγράφοι. Οι λειτουργικές ανάγκες για τη “Μητέρα του Θεού”, συνέχισαν να δίνουν έμπνευση στους αγιογράφους. Η ορθόδοξη Εκκλησία κράτησε την παράδοση της αγιογραφικής τέχνης, διατηρώντας τον πνευματικό χαρακτήρα της. Σύμφωνα με τον Φώτη Κόντογλου, «η Γέννηση του Χριστού αποδίδεται στα βυζαντινά εικονίσματα με την πνευματική αγιότητα που είναι ιστορημένη μέσα στο Ευαγγέλιο. Δηλαδή παριστάνεται σαν μυστήριο, χωρίς επιτηδευμένα στολίσματα» Ο Κόντογλου επισημαίνει την ιδιαιτερότητα αυτής της τέχνης: «Η βυζαντινή ορθόδοξη αγιογραφία δεν είναι απλά μια ...

Αποκλειστικές δηλώσεις του Ιωάννη Αρβανίτη, Δρ. Μουσικολογίας και Πρωτοψάλτου, στην εκδήλωση αφιερωμένη στον Μοναχό Ματθαίο Βατοπαιδινό (1774-1849), 170 χρόνια από τη κοίμηση του, που πραγματοποιήθηκε τη Τρίτη 10 Δεκεμβρίου 2019 στο θέατρο Παλλάς επί της Βουκουρεστίου.

Ο μακαριστός πρωτοπρεσβύτερος Γεώργιος Μεταλληνός, ομότιμος καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, σε παλαιότερη συνέντευξή του στην Πεμπτουσία μιλά την σημασία της Ορθοδοξίας και του Ελληνισμού, για τη Ρωμηοσύνη, καθώς και για τους όρους Ρωμηός και Έλλην.

Από 13 – 16 Δεκεμβρίου 15μελής ομάδα καθηγητών και φοιτητών της Ανώτατης Εκκλησιαστικής Ακαδημίας Θεσσαλονίκης πραγματοποίησε Εκπαιδευτική Επίσκεψη – Προσκύνημα στο Άγιον Όρος. Τους φοιτητές συνόδευαν ο Πρόεδρος της Ακαδημίας, Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Κίτρους Κατερίνης και Πλαταμώνος κ. Γεώργιος, και οι Καθηγητές Πρωτοπρ. Μιχαήλ Κόνιας και Ιωάννης Καραπαναγιώτης. Με ορμητήριο την Ιερά Μονή Βατοπεδίου, πραγματοποιήθηκαν επισκέψεις-προσκυνήματα στον Ιερό Ναό του Πρωτάτου, σε Ιερές Μονές και Σκήτες, αποκομίζοντας πολύτιμες γνώσεις και πνευματικές εμπειρίες. Κατά την παραμονή της στην Ιερά Μονή Βατοπεδίου, η ακαδημαϊκή αποστολή είχε την ευκαιρία να προσκυνήσει στο Καθολικό και στα Παρεκκλήσια θαυματουργές Εικόνες και ιερά Λείψανα, ενώ ξεναγήθηκε σε μουσειακούς χώρους, όπου φυλάσσονται περίφημα έργα τέχνης, όπως βυζαντινές εικόνες, ιερά σκεύη, έργα μικροτεχνίας, χειρόγραφα, παλαίτυπα, κ.ά., αποτελώντας έναν μοναδικό πλούτο κειμηλίων του ...

(Από αριστερά): Ο Αρχιμανδρίτης, π. Βαρνάβας Γιάγκου, εκπρόσωπος του Παναγιωτάτου Οικουμενικού Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίου, ο Καθηγούμενος της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου, Γέροντας Εφραίμ, ο Υφυπουργός Εσωτερικών Μακεδονίας-Θράκης κ. Θεόδωρος Γ. Καράογλου βουλευτές και Ηγούμενοι Μονών του Αγίου Όρους. Μια λαμπρή καλοκαιρία και θεία πανδαισία έζησαν εν μέσω χειμώνα και λίγο πριν από την εορτή της του Χριστού Γεννήσεως, όσοι παρευρέθηκαν στην εκδήλωση της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου, «Γέροντας Ιωσήφ Ησυχαστής (1897-1959), 60 χρόνια από την κοιμήση του», το βράδυ της Δευτέρας, 16 Δεκεμβρίου, στο Συνεδριακό Κέντρο “Ιωάννης Βελλίδης” της Θεσσαλονίκης. Αφορμή για το γεγονός αυτό ήταν η παρουσίαση της επετειακής έκδοσης «Γέροντος Ιωσήφ του Ησυχαστού, Επιστολές και ποιήματα» που εξέδωσε πρόσφατα η Ιερά Μονή. Πρόκειται για μια ξεχωριστή έκδοση η οποία μας ...

Χωρίς καμμία αμφιβολία, τα Χριστούγεννα αποτελούν για τον Δυτικό κόσμο την κεντρική εορταστική περίοδο του χρόνου. Το γεγονός αυτό έχει δύο κυρίως αιτίες: Η πρώτη σχετίζεται με την κεντρική σημασία των Χριστουγέννων στον εορταστικό κύκλο της Δυτικής Εκκλησίας, εν αντιθέσει με την κεντρική σημασία των Παθών και της Αναστάσεως στην Ορθόδοξη παράδοση. Το γεγονός αυτό μπορεί κανείς να το διαπιστώσει από την διάρκεια της προετοιμασίας των Χριστουγέννων σε όλες τις δυτικές πρωτεύουσες. Ήδη από τις αρχές Νοεμβρίου στολίζονται οι πρώτες βιτρίνες των καταστημάτων, ενώ την ίδια σχεδόν περίοδο αρχίζει και ο στολισμός των κεντρικών δρόμων. Η δεύτερη αιτία σχετίζεται οπωσδήποτε με προχριστιανικές θρησκευτικές παραδόσεις, οι οποίες είχαν σε περίοπτη θέση το χειμερινό ηλιοστάσιο. Ήταν τόση η σημασία αυτής της περιόδου, ώστε ...

Αποκλειστικές δηλώσεις του Κωνσταντίνου Ντίνα, Καθηγητή Γλωσσολογίας και Πρωτοψάλτης, στην εκδήλωση αφιερωμένη στον Μοναχό Ματθαίο Βατοπαιδινό (1774-1849), 170 χρόνια από τη κοίμηση του, που πραγματοποιήθηκε τη Τρίτη 10 Δεκεμβρίου 2019 στο θέατρο Παλλάς επί της Βουκουρεστίου.

Η σκηνοθέτης Αθανασίας Καραγιαννοπούλου μιλάει στην Πεμπτουσία για τον Ερρίκο Ίψεν, έναν τραγικό συγγραφέα του καιρού μας με αφορμή την παράσταση ο «Αρχιμάστορας Σόλνες».

Με τον όρο «Παράδοση» στην Εκκλησία, νοείται το σύνολο των αληθειών της πίστεως που διασώθηκαν προφορικά και παραδόθηκαν στην Εκκλησία, ως ζώσα παρακαταθήκη της βιωματικής πορείας του σώματος της Εκκλησίας. Ουσιαστικά, η Παράδοση αποτελεί την κιβωτό που διασώζει και μεταφέρει αφ’ ενός μεν την συσσωρευμένη βιωματική εμπειρία του παρελθόντος, αφ’ ετέρου δε τα δεδομένα της πίστεως που έχουν σωστική σημασία για το σώμα των πιστών και που μεταφέρθηκαν προφορικά στους αιώνες ενταγμένα και εναρμονισμένα στο περιβάλλον των αληθειών της Εκκλησίας. Την έννοια της Παράδοσης στην Εκκλησία την εντοπίζουμε συχνά να προσδιορίζεται από επιθετικούς προσδιορισμούς, οι οποίοι προσδίδουν ουσιαστική διευκρίνιση στο περιβάλλον του περιεχομένου που δηλώνεται στον κύριο όρο «Παράδοση». Έτσι, είτε αναφερόμαστε στην Αποστολική Παράδοση είτε στην Εκκλησιαστική Παράδοση είτε ...

Μια αναφορά στα έργα του Φώτη Κόντογλου. Η ηχογράφηση έγινε στον ραδιοφωνικό σταθμό της Ιεράς Μητροπόλεως Λεμεσού. Διαβάζει ο Πρωτοσύγκελλος της Ι.Μ. Λεμεσού Αρχιμανδρίτης Ισαάκ. Your browser does not support the audio element.