Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Εισήγηση της Μαρίας Ράντζου, Επίκουρης Καθηγήτριας Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ. με θέμα: «Η δια βίου Παιδαγωγική μαθητεία, κατά τον Άγιο Ιουστίνο Πόποβιτς» κατά τις εργασίες του Διεθνούς Θεολογικού Συνεδρίου «Ορθόδοξη Θεολογία και Παιδεία: Η συμβολή του Αγ. Ιουστίνου Πόποβιτς και του π. Γεωργίου Φλωρόφσκυ» της Πανελληνίου Ενώσεως Θεολόγων υπό την αιγίδα της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, το οποίο πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος στην Αθήνα από τις 15 έως τις 16 Νοεμβρίου 2019.

Εισήγηση του Λυκούργου Μαρκούδη, στο 2ο Διεθνές Συνέδριο Ψηφιακών Μέσων και Ορθόδοξης Ποιμαντικής, που πραγματοποιήθηκε από τις 18 εως τις 21 Ιουνίου 2018 στην Ορθόδοξη Ακαδημία Κρήτης υπό την αιγίδα του Παναγιωτάτου Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου.

Χαιρετισμοί στην εόρτια εκδήλωση προς τιμήν του Ομότιμου Καθηγητή του Τμήματος Μουσικών Σπουδών ΕΚΠΑ, Γρήγορη Στάθη, η οποία πραγματοποιήθηκε τη Πέμπτη 28 Νοεμβρίου 2019 από το Τμήμα Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ. Τον τιμώμενο προσφώνησε ο Κοσμήτορας της Θεολογικής Σχολής Θεόδωρος Γιάγκου, ο Πρόεδρος του Τμήματος Παναγιώτης Σκαλτσής, ο εκπρόσωπος του Παναγιωτάτου Μητροπολίτου Θεσσαλονίκης πρωτοπρ. Χρυσόστομος Νάσσης, Επίκουρος Καθηγητής Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας και ο εκπρόσωπος των φοιτητών Δημήτρης Παναγίτσας.

Your browser does not support the audio element.

Χορός Αγιορειτών πατέρων ψάλλει τον χερουβικό ύμνο σε ήχο β΄στην πανήγυρη των Εισοδίων της Θεοτόκου της Ι.Μ.Χιλανδαρίου. Your browser does not support the audio element.

Με την ευκαιρία της επετειακής εκδόσεως της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου, Γέροντος Ιωσήφ του Ησυχαστού, «Επιστολές και Ποιήματα (60 χρόνια από την κοίμηση του)»,η Μονή Βατοπαιδίου διοργανώνει για την παρουσίαση της νέας αυτής εκδόσεως εκδήλωση, η οποία θα πραγματοποιηθεί την Δευτέρα 16 Δεκεμβρίου 2019 και ώρα 7:00 μ.μ. στην Θεσσαλονίκη στο Βελλίδειο Συνεδριακό Κέντρο. Ο μακάριος Γέροντας Ιωσήφ ο Ησυχαστής (1897-1959) έζησε σε μία περίοδο κρίσης και λειψανδρίας του Αγιορειτικού μοναχισμού.Επανέφερε με τον εμπειρικό τρόπο ζωής του ξανά την διδασκαλία του Αγίου Γρηγορίου Παλαμά περί ησυχασμού στον σύγχρονο αγιορειτικό και εν γένει στον ορθόδοξο μοναχισμό. Ήταν ένας άξιος συνεχιστής της ησυχαστικής και φιλοκαλικής παραδόσεως, που συνέβαλε τα μέγιστα στην πνευματική άνθηση και επάνδρωση του Αγίου Όρους. Υπολογίζεται ότι από την «ρίζα» ...

Ανάμεσα στους μεγάλους αγίους της Εκκλησίας μας σημαντική θέση κατέχουν οι μεγάλες ασκητικές και μοναχικές μορφές. Ένας από αυτούς είναι και ο άγιος Σάββας ο Ηγιασμένος. Γεννήθηκε το έτος 439 στο χωριό Μουταλάσκη της Καππαδοκίας. Οι γονείς του ονομάζονταν Ιωάννης και Σοφία, οι οποίοι ήταν πλούσιοι και ευσεβείς. Ο πατέρας ήταν στρατιωτικός και κατά συνέπεια ήταν αναγκασμένος να μεταναστεύει. Όταν ο Σάββας ήταν μικρός, αναγκάστηκε να μεταναστεύσει με τη σύζυγό του στην Αλεξάνδρεια, αφήνοντας το παιδί του στην ανατροφή σε κάποιον συγγενή του ονόματι Ερμία. Αλλά ενωρίς τον εγκατέλειψε λόγω της κακής συμπεριφοράς της συζύγου του προς αυτόν. Αποφάσισε να απαρνηθεί τα εγκόσμια, καταφεύγοντας στη Μονή Φλαβιανών, όπου, παρά το νεαρό της ηλικίας του έδειξε ασυνήθιστο ζήλο για τη μοναχική ζωή ...

Την επομένη των Ιμίων, Ιανουάριο του ΄96, κατευθύνθηκα, ώρα απογευματινή, στο Ωδείο, όπου εργαζόμουν. Λίγο πριν ξεκινήσει το μάθημα, στο γραφείο του συναδέλφου και ιδιοκτήτη, η συζήτηση ήταν –τι άλλο- για τα γεγονότα της περασμένης νύχτας. Ανοιχτό ακόμη το θέμα της επιστράτευσης. Μεταξύ αστείου και σοβαρού, τον ρωτάω: « Πού παρουσιάζεσαι;» Κι εκείνος, μια ακόμη ρουφηξιά απ΄ το τσιγάρο, η πολυθρόνα γέρνει προς τα πίσω και η απάντησή του απλή και ξεκάθαρη: «Σιγά μη πάω να σκοτωθώ για έναν βράχο χαμένο στο πουθενά!» Έμεινα άφωνος. Ένα κομμάτι της ψυχής μου εξανέστη. Κι ένα άλλο, σχεδόν υποκλίθηκε σε μια άλλη, νέα λογική από αυτήν που ανατράφηκα, λογική τετράγωνη, ξεκάθαρη κι ατράνταχτη: Αξίζουν κάποιοι βράχοι μια, έστω μια μόνο ζωή; Αυτά θυμήθηκα, ατενίζοντας το Παλαμήδι, συνοδεύοντας πρόσφατα ...

Ο Δημοσθένης Φιστουρής, Δρ. Μουσικολογίας μιλάει στην Πεμπτουσία για την νέες μελοποιήσεις εν όψει του 21ου αιώνα στην βυζαντινή μουσική και ψαλτική τέχνη με αφορμή την συναυλία που θα δοθεί στις 8 Δεκεμβρίου, ημέρα Κυριακή στις 19:00 στον Ιερό Ναό του Αγίου Ελευθερίου Αχαρνών με τη παρουσία πέντε νέων έργων. Η συναυλία εντάσσεται στον κύκλο εκδηλώσεων «Ελευθέρια», και τελεί υπό την αιγίδα του προγράμματος Βυζαντινή Μουσική – Ψαλτική Τέχνη του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου της Κύπρου.

Εισήγηση ∆ρ. Χρήστου Ταραντίλη, καθηγητή Οικονοµικού Πανεπιστηµίου Αθήνας, βουλευτή Επικρατείας με θέμα: «Οι επιπτώσεις της υπογεννητικότητας στην Εθνική Οικονοµία – Ανάπτυξη» στην Ημερίδα της Εθνικής Οργάνωσης Πολυτέκνων Αθηνών (Ε.Ο.Π.Α) η οποία πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα της Α.Ε. του Προέδρου της Δημοκρατίας κυρίου Προκοπίου Παυλοπούλου με θέμα: «Δημογραφικό ζήτημα: Εθνική στρατηγική ή Εθνική Συρρίκνωση» το Σάββατο 23 Νοεμβρίου 2019 στο Κεντρικό Αμφιθέατρο Πολεμικού Μουσείου.

Μια αναφορά στα έργα του Φώτη Κόντογλου. Η ηχογράφηση έγινε στον ραδιοφωνικό σταθμό της Ιεράς Μητροπόλεως Λεμεσού. Διαβάζει ο Πρωτοσύγκελλος της Ι.Μ. Λεμεσού Αρχιμανδρίτης Ισαάκ. Your browser does not support the audio element.

Η Πεμπτουσία έχει την μεγάλη χαρά να φιλοξενεί την βιογραφία της πνευματικής της ρίζας, του Γέροντος Ιωσήφ Βατοπαιδινού, σε ηχητικό ψηφιακό αρχείο (audiobook). Τον βίο του Γέροντος Ιωσήφ κατέγραψε ο σεβαστός Καθηγούμενος της Ι.Μ.Μ. Βατοπαιδίου Γέρων Εφραίμ. Ο Γέρων Εφραίμ μέσα στις σελίδες του βιβλίου μαζί με την ιστόρηση της ζωής του αειμνήστου Γέροντός του περιγράφει και πτυχές του μυστηρίου της πνευματικής πατρότητος. Η ανάγνωση γίνεται από την κυρία Όλγα Κοκκίνου και η εκπομπή μεταδόθηκε για πρώτη φορά από τον Ραδιοφωνικό Σταθμό της Ι.Μ. Λεμεσού. Το ηχητικό αρχείο θα αναρτάται στην ιστοσελίδα 2 ημέρες την εβδομάδα, κάθε Πέμπτη. Η ευχή του μακαριστού παππού Ιωσήφ Βατοπαιδινού ας συνοδεύει κάθε ευλαβή αναγνώστη-ακροατή! Your browser does not support the audio element.

Την Τετάρτη 4 Δεκεμβρίου, ώρα 20:00 στο αμφιθέατρο «Στέφανος Δραγούμης» του Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού θα γίνει η παρουσίαση του βιβλίου του Ομότιμου Καθηγητή του Α.Π.Θ. κ. Ευθύμιου Ν. Τσιγαρίδα: «Εικόνες του Βυζαντινού Μουσείου και ναών της Καστοριάς (12ος – 16ος αι.)». Θα μιλήσουν η Δρ. Αγαθονίκη Τσιλιπάκου, Διευθύντρια Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού, ο Δρ. Δημήτριος Τριανταφυλλόπουλος, τ. Έφορος Βυζαντινών Αρχαιοτήτων-τ. καθηγητής Πανεπιστημίου Κύπρου και ο συγγραφέας Δρ. Ευθύμιος Ν. Τσιγαρίδας, τ. Έφορος Βυζαντινών Αρχαιοτήτων-Ομότιμος καθηγητής Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Την εκδήλωση θα συντονίσει η Διευθύντρια του Μουσείου Δρ. Αγαθονίκη Τσιλιπάκου.

Ορισμένοι άγιοι της Εκκλησίας μας έχουν την προσωνυμία Μεγαλομάρτυρες, διότι υπέστησαν ιδιαίτερα σκληρά βασανιστήρια, κατά την ομολογία τους στο Χριστό και την άρνησή τους να ασπασθούν αλλότριους ψεύτικους «θεούς» και να θυσιάσουν στα άψυχα είδωλα. Ανάμεσα σ’ αυτούς συγκαταλέγεται η Μεγαλομάρτυς Βαρβάρα, μια ηρωική κόρη, η οποία αντάλλαξε τις δόξες του κόσμου με την πίστη της και την προσήλωσή τους στο Σωτήρα Χριστό. Γεννήθηκε και έζησε σε καιρούς, στα χρόνια του αυτοκράτορα Μαξιμιανού (286-305), όπου είχε λάβει χώρα ο μεγαλύτερος και σκληρότερος διωγμός κατά των Χριστιανών, από το αντίχριστο και δαιμονικό Ρωμαϊκό Κράτος. Ήταν κόρη ενός φανατικού ειδωλολάτρη, ονόματι Διοσκούρου, ο οποίος συγκαταλέγονταν στους ευγενείς, πλουσίους και αξιωματούχους της μεγάλης πόλεως Ηλιουπόλεως της Αιγύπτου. Ο Διόσκουρος φρόντισε να την μεγαλώσει ...

Οι μεγάλοι Πατέρες της Εκκλησίας μας έβαλαν τη δική τους σφραγίδα ο καθένας στη διατύπωση της αποκαλυμμένης και σώζουσας αλήθειας. Είναι όντως θαυμαστό το γεγονός ότι ουδέποτε υπήρξε χρόνος στη δισχιλιόχρονη πορεία της Εκκλησίας μας να μην υπάρχουν Πατέρες και διδάσκαλοι, οι οποίοι εκφράζουν την αυτοσυνειδησία Της. Μια από τις μεγάλες πατερικές μορφές υπήρξε και ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός, ο οποίος έζησε και έδρασε σε μια κρίσιμη εποχή για την Εκκλησία, όπου η εικονομαχία συγκλόνιζε τα θεμέλιά Της. Γεννήθηκε στη Δαμασκό της Συρίας περί το 645 από ευγενείς γονείς. Η πατρίδα του, όπως και όλη η Μ. Ανατολή βρισκόταν στην εξουσία των Αράβων κατακτητών. Ο πατέρας του Σέργιος ήταν υπουργός των οικονομικών του άραβα χαλίφη Αβδέλ Μελέκ του Α΄, ...

Ανοιχτή συζήτηση με τον Μουσικολόγο Μάρκο Δραγούμη θα πραγματοποιηθεί σήμερα 4 Δεκεμβρίου 2019 στις 6 μ.μ. στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του ΑΠΘ στο πλαίσιο του μαθήματος «Εισαγωγή στην Ελληνική Δημοτική Μουσική» (Α. Κατσανεβάκη, Γ. Κίτσιος).  Επίδοση τιμητικής πλακέτας και μικρό καλλιτεχνικό πρόγραμμα με σύνολα του Τ.Μ.Σ. Διοργάνωση: Εργαστήριο Ελληνικής Δημοτικής και Βυζαντινής Μουσικής Τοποθεσία: Αίθουσα 9 και Φουαγιέ του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Α.Π.Θ., Θέρμη

Την Παρασκευή 13 Δεκεμβρίου 2019 και ώρα 19:00, στην Αίθουσα Τελετών του ΑΠΘ θα πραγματοποιηθεί «Συνάντηση Βυζαντινών Χορωδιών Θεσσαλονίκης» με Ύμνους του Δωδεκαημέρου. Την Εκδήλωση διοργανώνει το «Εργαστήριο Χριστιανικής Λατρείας και Πολιτισμού», του Τομέα Λατρείας, Χριστιανικής Αγωγής και Εκκλησιαστικής Διοίκησης, υπό την αιγίδα του Τμήματος Θεολογίας του ΑΠΘ. Πρόκειται για μια ακόμα πρωτοβουλία του Τμήματος Θεολογίας και του Προέδρου Παναγιώτη Σκαλτσή, η οποία σκοπό έχει την προβολή του πλούτου της βυζαντινής-εκκλησιαστικής μουσικής μας παράδοσης αλλά και στην εκ μέρους των φοιτητών εκτίμηση του σημαντικού έργου πού επιτελείται από τους πρωτοψάλτες της Θεσσαλονίκης και τους λαμπρούς χορούς των. Για το πρόγραμμα πατήστε εδώ  

Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης, «Λειτουργία στο Πρωτάτον», 1981. Γυρίζω σε εκείνες της παραδόσεις της Φιλοσοφίας, εκεί στο αμφιθέατρο της Σόλωνος, πάνε πενήντα τόσα χρόνια, και όσα ακούαμε για τη Δυτική Φιλοσοφία και τα αδιέξοδά της, για την απολυτοποιημένη νοησιαρχία και τον άκρατο υποκειμενισμό, την αποθέωση του νοούντος υποκειμένου, -να, ο υποκειμενισμός και η νοησιαρχία και το ρήγμα ανθρώπου και κόσμου, που ζούμε σήμερα- για όλους εκείνους τους μηχανισμούς αλλοτρίωσης, όπως τους περιέγραφε ο Μαρκούζε στο έργο του «Ο Μονοδιάστατος άνθρωπος» ή σπαρακτικώς ο Σαρτρ, στο «Είναι και το Μηδέν», με όλη εκείνη την αγωνία, μήπως περιπέσουμε στην κατάσταση της αντικειμενοποίησης και κατ’ επέκταση του μηδενισμού του ανθρωπίνου προσώπου, να καταστούμε δηλαδή αντικείμενα. Ήταν κι εκείνο το «η κόλασή μου είναι οι άλλοι». Ύστερα ...

Αν τύχεις στη στιγμή που ένα βαπόρι περνά έξω από την Κάσο και πιάνει κουβέντα με τον πολιούχο του νησιού, με τον Άγιο Σπυρίδωνα, τότε ίσως και νασαι λίγο ευλογημένος, στάσου λοιπόν κι αφουγκράσου εκείνη την ώρα. Μα μη ξεγελαστείς, εδώ στην άκρη του Αιγαίου, όλοι οι Άγιοι μυρίζουν θάλασσα κι από μίλια μακριά αναγνωρίζουν τους ανθρώπους τους. Μόλις προχθές ο καπετάν Ηλίας Απόκοτος, με ένα θεόρατο κοντεινεράδικο, κατεβαίνοντας για το Σουέζ, επανέλαβε κάτι που γνώριζαν και είχαν σα φανερό τάμα οι παλιοί Κασιώτες ναυτικοί. Πέρασε κοντά από το νησί του, φίλοι και γνωστοί τον αναγνώρισαν, μέσα στην μοναξιά του χειμώνα αναθάρρησαν και κάποιοι από εκείνους έφεραν στη μνήμη ιστορίες δεινών καπεταναίων, τότε που μετρούσαν τα άστρα με τον εξάντα κι όμως ...

Εισήγηση του Δημήτρη Τσιανικλίδη, Δρ. Θεολογίας, Νομικού, με θέμα: «Η Ιερά Μητρόπολις Σηλυβρίας δια μέσου των αιώνων. Αναφορά στα εκκλησιαστικά, εκπαιδευτικά και πολιτιστικά δρώμενα αυτής» κατά τις εργασίες του Β’ Αγιολογικού Συνεδρίου: Ανατολική Θράκη – Τόπος Αγίων. Οσία Παρασκευή η Επιβατηνή, Άγιος Νεκτάριος – 100 χρόνια από την κοίμησή του (1920–2020), το οποίο πραγματοποιήθηκε στον Ιερό Ναό Αγίας Παρασκευής Νέας Πεντέλης υπό την αιγίδα του Ιδρύματος Ποιμαντικής Επιμορφώσεως της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών.