Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Ο Θεός με ευλόγησε να ταξιδέψω πολύ. Να μπω σε αίθουσες μεγάλες, σε εντυπωσιακά γραφεία επωνύμων, αλλά και σε λιτά δωμάτια απλών ανθρώπων, σε μεγάλα πνευματικά κέντρα ναών και μοναστηριών και σε μικρά κελιά αγιασμένων ψυχών. Σε χώρους ολόφωτους από πολυελαίους ή παράθυρα, που άφηναν τον ήλιο να τους πλημμυρίζει. Αλλά και σε χώρους πιο υποτονικά φωτισμένους, χώρους πιο προσωπικής επικοινωνίας, χώρους προσευχής. Όμως, όπου και αν βρέθηκα, τίποτε δεν με έκανε να αισθανθώ πιο οικεία και ζεστά από δύο παρουσίες: Την παρουσία ευγενικών ανθρώπων και την παρουσία μιας βιβλιοθήκης με δερματόδετες ή χρωματιστές πλάτες βιβλίων. Και αντίθετα, κανένας χώρος δεν μου προκαλεί περισσότερη αμηχανία από εκείνον τον ορφανό από βιβλία. Δεν είναι εύκολο να περιγράφουν σχέσεις, όπως αυτή με ...

Ο 4ος μ. Χ. αιώνας θεωρείται ως ο χρυσός αιώνας της Θεολογίας της Εκκλησίας μας. Πρωταγωνιστές οι Καππαδόκες Πατέρες, οι οποίοι όχι μόνο σφράγισαν με τις προσωπικότητές του και το έργο τους την ταραγμένη εποχή τους, αλλά σημάδεψαν με το έργο τους την κατοπινή πορεία της ανθρωπότητας. Σε μια εποχή έντονων θεολογικών ζυμώσεων, απέτρεψαν τη νόθευση της γνήσιας εκκλησιαστικής παράδοσης και αποκρυστάλλωσαν τη σώζουσα αλήθεια της Εκκλησίας μας. Ένας από αυτούς υπήρξε και ο άγιος Αμφιλόχιος επίσκοπος Ικονίου, εφάμιλλος του Μ. Βασιλείου, του αγίου Γρηγορίου Νύσσης και του αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου. Γεννήθηκε στην Καισάρεια το 344. Οι γονείς του ονομαζόταν Αμφιλόχιος και Λιβύη. Ήταν επίσης αδελφός της Θεοδοσίας, μητέρας της περίφημης διακόνισσας αγίας Ολυμπιάδας και εξάδελφος του αγίου Γρηγορίου του ...

Ασφαλώς, πολλά έχουν γραφεί για την προσευχή, παλαιότερα και σύγχρονα, σημαντικά και επουσιώδη, θεωρητικά και πρακτικά, αλήθειες και ψέματα. Κι άλλα τόσα βιώθηκαν σε σιωπή στην προσωπική προσευχή. Συνήθως κατανοούμε και «μας αγγίζουν» όσα έχουμε εμπειρία. Αν, δηλαδή, τα όσα διαβάζουμε ή ακούμε, τα έχουμε βιώσει. Η προσευχή, ως βίωμα, είναι γνωστή σε όλους τους πιστούς, σ’ όλο τον κόσμο, σ’ όλες τις Θρησκείες. Ακόμα και σ’ αυτούς που θεωρούν τον εαυτό τους «άθεο»˙ κάποια στιγμή αδυναμίας, ενδεχομένως, να καταφύγουν, με κάποια λόγια επίκλησης, στο Θεό ως ανώτερο απ’ αυτούς. Βέβαια, στην «καθ’ ημάς Ανατολήν» η προσευχή δεν γίνεται μόνο όταν αισθανόμαστε αδύνατοι ή για να ζητήσουμε κάτι από τον Παντοδύναμο Θεό, αλλά και ως έκφραση μιας αγαπητικής σχέσης μαζί του ως ...

Εισήγηση του Δημήτρη Μαυρόπουλου, Θεολόγου, Συγγραφέα, με θέμα: «Εικόνα και εικονισμός στη θεολογία της Εκκλησίας»κατά τις εργασίες του Β’ Αγιολογικού Συνεδρίου: Ανατολική Θράκη – Τόπος Αγίων. Οσία Παρασκευή η Επιβατηνή, Άγιος Νεκτάριος – 100 χρόνια από την κοίμησή του (1920–2020), το οποίο πραγματοποιήθηκε στον Ιερό Ναό Αγίας Παρασκευής Νέας Πεντέλης υπό την αιγίδα του Ιδρύματος Ποιμαντικής Επιμορφώσεως της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών.

Σκοπός της επιχείρησης ήταν να διακοπεί η παροχή εφοδίων στις γερμανικές δυνάμεις του Ρόμελ στη Βόρεια Αφρική μέσω της Ελλάδας. Έτσι οι Βρετανοί, το καλοκαίρι του 1942 αποφάσισαν να στείλουν μια ομάδα σαμποτέρ για να ανατινάξουν το τμήμα της σιδηροδρομικής γραμμής που συνέδεε την Αθήνα με τη Θεσσαλονίκη. Η παρουσία των Βρετανών ήταν αναγκαία, αφού περίσσευαν οι θολές αναγνώσεις για την κατάσταση στην Ελλάδα, τουλάχιστον λόγω της μυστικότητας και της απόστασης μεταξύ του χωριού και της πόλης. Έτσι, οι πληροφορίες που ξεκινούσαν από την ύπαιθρο έφθαναν με βραδύτητα στην Αθήνα όπου υπήρχε συμμαχικός πομπός ασυρμάτου για να μεταδοθούν στη Μέση Ανατολή. Ήταν αδύνατον λοιπόν να εξακριβωθεί εξ αποστάσεως τι ίσχυε και τι όχι στον κόσμο των ελληνικών βουνών. Παραδείγματος χάριν ο ...

Στο πλαίσιο των επετειακών εκδηλώσεων του Ιερού Ναού Κοιμήσεως Θεοτόκου 40 Εκκλησιών για τα 30 χρόνια από τα εγκαίνια του περικαλλούς ναού θα εορτασθεί η μνήμη του αγ. Πορφυρίου του Καυσοκαλυβίτου τη Κυριακή 1 Δεκεμβρίου με λιτανεία και εγκαθίδρυση του Ιεράς Εικόνος του Αγίου Πορφυρίου στον παλιό ναό. Τη Δευτέρα 2 Δεκεμβρίου στη κατακόμβη του ναού θα πραγματοποιηθεί Εσπερίδα αφιερωμένη στον άγιο των ημερών μας Όσιο Πορφύριο με ομιλητές τον Αρχιμ. Ιωαννίκιο Κοτσώνη Καθηγούμενο της Ι.Μ. Μεταμορφώσεως Σοχού και τον Σεβ. Μητροπολίτη Αργολίδος κ. Νεκτάριο.

Ο Δήμος Καβάλας, η Ιερά Μητρόπολις Φιλίππων, Νεαπόλεως και Θάσου, η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και το Μουσικό Σχολείο Καβάλας συνδιοργανώνουν για τέταρτη συνεχή χρονιά στη πόλη της Καβάλας από τις 7 έως 14 Μαΐου 2020, εκδηλώσεις αφιερωμένες στον Απόστολο Παύλο, με τίτλο: «Άδοντες και ψάλλοντες εν τη καρδία…». Άγγελμα Ελπίδος, λόγου χάριν Μίκης Θεοδωράκης». Η φετινή διοργάνωση, μετά τις ομολογουμένως επιτυχείς εκδηλώσεις των προηγούμενων ετών, θα είναι αφιερωμένη σε ένα από τους σημαντικότερους εν ζωή Έλληνες μουσικοσυνθέτες τον Μίκη Θεοδωράκη, ο οποίος βιώνοντας τα παιδικά του χρόνια σε διάφορες πόλεις της ελληνικής επαρχίας, επηρεάστηκε από παραδοσιακές μελωδίες και από πολύ νωρίς αποφάσισε να μοιράσει τη ζωή ανάμεσα στη μουσικής και σε αγώνες για ανθρωπιστικές αξίες. Τα πρώιμα χορωδιακά έργα του-όπως ...

Η Μαρία Κομπατσιάρη, Εικαστικός μιλάει στην εκδήλωση του Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού με θέμα «Κόσμημα εμπνευσμένο από το Βυζάντιο-Βυζαντινή Σαγήνη», ενταγμένης στο πλαίσιο των πολιτιστικών εκδηλώσεων του Οργανισμού «Βυζαντινή Θεσσαλονίκη». Την εκδήλωση τίμησε με την παρουσία του ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος.

α) Πώς πρέπει να προσέρχεται κάποιος στη θεία Μετάληψη Ο πιστός χριστιανός που θα προσέλθει στη Μετάληψη του μυστηρίου της θείας Ευχαριστίας, πρέπει να είναι κατάλληλα προετοιμασμένος. Ακολουθεί τις συμβουλές του Πνευματικού του και παίρνει πάντο­τε την άδεια και την ευχή του. Η υπακοή στον πνευματικό είναι μια παρουσία ευλογίας και ενίσχυσης και τον κάνει άξιο της θείας Μετάληψης. Μέσα του ο πιστός όμως πρέπει όταν πλησιάζει το Άγιο Ποτήριο να έχει τη συνείδηση της αναξιότητάς του και να θυμάται την προσευχή που διαβάζει ο ιερέας ότι  «ουδείς άξιος των συνδεδεμένων ταις σαρκικαίς επιθυμίαις και ηδοναίς προσέρχεσθαι ή προσεγγίζειν» τα άχραντα μυστήρια της θείας Κοινω­νίας! Όποιος χριστιανός βρίσκεται στην κατάσταση της αναξιότητας δεν πρέπει να μεταλαμβάνει.  Ο απ. Παύλος γράφει στους Κορινθίους, ...

Όλοι γνωρίζουμε πως οι άνθρωποι φτάνουν σε αλληλοσπαραγμό και τα κράτη σε πολέμους για τα χρήματα, την δόξα και την εξουσία. Τι από αυτά επιθύμησαν οι Θεοφόροι Μάρτυρες για να θανατωθούν από τους συνανθρώπους τους; Τίποτα από αυτά δεν θέλησαν, και αν τα είχαν τα παράτησαν για να κηρύξουν και να ομολογήσουν τον Χριστό. Ποιον πείραξαν ή τι άλλο κακό έπραξαν για να μισηθούν με τον χειρότερο τρόπο; Οπωσδήποτε τίποτα άτοπο και κακό δεν διενήργησαν, αλλά αντιθέτως κάθε καλό και ευεργεσία. Αντ’ αυτού τι εισέπραξαν; Ύβρεις, εξορίες, κακουχίες και εν τέλει μαρτυρικό θάνατο. Και με ποιον τρόπο επερχόταν ο θάνατος αυτός; Ιδού: με λιθοβολισμούς, σταυρώσεις, μαστιγώσεις, μάχαιρες, ξίφη, βέλη, σπαθιά, πριόνια, τροχούς, πυρακτωμένα σίδερα, φωτιά, αποκοπή μελών του σώματος, χτίσιμο, ...

Ο Γεώργιος Πινακούλας, Φιλόλογος – Μεταφραστής, μιλάει στην Πεμπτουσία για το έργο της μετάφρασης, τις προϋποθέσεις και τις ιδιαιτερότητες του μεταφραστικού έργου, με αφορμή την πρόσφατη μετάφραση των «Ασκητικών» του αββά Ισαάκ του Σύρου στη Νέα Ελληνική.

Οι γυναίκες μάρτυρες της Εκκλησίας μας είναι εξίσου ηρωίδες με τους άνδρες μάρτυρες, οι οποίες συναποτελούν την πιο εκλεκτή χορεία των αγίων. Το πρόβλημα της ισότητας των δύο φύλων, λύθηκε για την Εκκλησία μας στους αγίους Της, όπως και η σύμπλευση γνώσης και πίστης. Στις κορυφαίες γυναίκες μάρτυρες της Εκκλησίας μας ανήκει και η μεγαλομάρτυς αγία Αικατερίνη. Γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια στα 294 από ειδωλολατρική οικογένεια και ονομαζόταν Δωροθέα. Ο πατέρας της ονομαζόταν Κώνστας ή Κέστος και ήταν αριστοκράτης, φρόντισε δε να δώσει τη μεγαλύτερη δυνατή μόρφωση στην πανέμορφη και ευγενέστατη κόρη του. Σπούδασε στις πιο ονομαστές εθνικές σχολές φιλοσοφία, ρητορική, ποίηση, μουσική, μαθηματικά, αστρονομία και ιατρική. Γνώριζε το Πλάτωνα, τον Αριστοτέλη, τον Βιργίλιο και όλους τους ποιητές. Επίσης κατείχε τις θεωρίες ...

Διάλεξη της Δρ. Αικατερίνης Πολυμέρου – Καμηλάκη, τ. Διευθύντριας Κέντρου Λαογραφίας Ακαδημίας Αθηνών με θέμα: «Η μόδα του μέλλοντος: Παράδοση, νεωτερικότητα και η νέα τεχνογένεση της ανάπτυξης», η οποία πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 13 Νοεμβρίου 2019 στον Σύνδεσμο Ελληνίδων Επιστημόνων (ΣΕΕ).

Η Αγία Μεγαλομάρτυς Αικατερίνα, που γιορτάζει η Εκκλησία μας την 25η Νοεμβρίου, είναι από τις πιό γνωστές Μορφές της Εκκλησίας σε όλον τον χριστιανικό κόσμο, σε Ανατολή και Δύση. Σε κάποιες μάλιστα χώρες της Ευρώπης η Αγία Αικατερίνα τιμάται ως «Προστάτις των Γραμμάτων» λόγω της μεγάλης μόρφωσης που είχε αποκτήσει. Ο βίος της είναι γνωστός. Γεννήθηκε στην περίφημη, για τις Σχολές της, Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου το 282 μ.Χ. από αριστοκράτες γονείς. Απέκτησε ευρύτατη μόρφωση, ζηλευτή για την εποχή της. Τα φυσικά και τα πνευματικά της προσόντα την έκαναν περιζήτητη νύφη. Εκείνη όμως κατά ένα θαυμαστό τρόπο, μετά την βάπτισή της, αισθανόταν και ζούσε ως «νύμφη Χριστοῦ». Με παρρησία, σε εποχή διωγμών των χριστιανών, διακήρυττε την πίστη της και την αφοσίωσή της ...

Στα πρώτα χριστιανικά χρόνια οι Χριστιανοί είχαν διεισδύσει σε όλα τα επαγγέλματα. Ιδιαίτερα μεγάλος αριθμός Χριστιανών βρισκόταν στο στρατό και πολλοί από αυτούς αναδείχτηκαν Μεγαλομάρτυρες, για την πίστη τους στο Χριστό. Ένα από αυτούς υπήρξε και ο άγιος Μεγαλομάρτυς Μερκούριος.        Γεννήθηκε στην Ανατολή και έζησε τον 3ο αιώνα στους χρόνους των ασεβών και σφοδρών διωκτών των Χριστιανών αυτοκρατόρων Δεκίου (249-251), Γάλλου (251-253) και Βαλεριανού (253-259). Ο πατέρας του ονομαζόταν Γουρδιανός, ήταν Σκύθης στην καταγωγή, κρυφός Χριστιανός και υπηρετούσε ως έπαρχος. Ο γιός του Μερκούριος ήταν ανδρείος και παράτολμος και γι’ αυτό είχε επιλέξει το επάγγελμα του στρατιωτικού και υπηρετούσε στο ονομαστό και επίλεκτο στράτευμα των Μαρκησίων. Προφανώς είχε μυηθεί στην χριστιανική πίστη από τον πατέρα του.        Η λεγεώνα, που υπηρετούσε, ...

Η Φραγκοκρατία (1204 – 1489) είναι μια σκοτεινή και συνάμα τραγική εποχή για την Εκκλησία και το Γένος μας. Οι βάρβαροι Φράγκοι, αιρετικοί χριστιανοί, παρακινούμενοι και χρηματοδοτούμενοι από τον αιρετικό παπισμό, ο οποίος είχε μεταλλαχτεί σε εγκόσμιο οργανισμό, στράφηκαν στην Ορθόδοξη Ανατολή και με τις γνωστές σταυροφορίες, ιδιαίτερα την Δ΄ Σταυροφορία (1204), κατέλυσαν με απίστευτη βία το βυζαντινό κράτος. Έργο τους ήταν, με διωγμούς, να επιβάλλουν την παπική εξουσία και τις δυτικές κακοδοξίες στους ορθοδόξους πιστούς. Την εποχή αυτή αναδείχτηκαν αρκετοί άγιοι ομολογητές, οι οποίοι αντέδρασαν στην παπική βία και έδωσαν τη ζωή τους για την Ορθόδοξη Πίστη. Ένας από αυτούς είναι και ο άγιος Άνθιμος Μητροπολίτης Αθηνών και Ευρίπου, ο ομολογητής. Δε γνωρίζουμε πολλά στοιχεία για τη ζωή του και ...

Μια γνωριμία με την ιστορία της τοπικής Εκκλησίας της Λεμεσού, παλαιότερης και σύγχρονης, μέσα από το βιβλίο του Ιερομονάχου Σωφρονίου Μιχαηλίδη. Η ηχογράφηση έγινε στον Ρ/Σ της Ιεράς Μητροπόλεως Λεμεσού. Διαβάζει ο Αρχιμανδρίτης Χρυσόστομος. Your browser does not support the audio element.

Εισήγηση του Αρχιμανδρίτου Μιχαήλ Σταθάκη, Αρχαιολόγου – Θεολόγου, με θέμα: «Έλληνες ηγεμόνες της Μολδοβλαχίας» κατά τις εργασίες του Β’ Αγιολογικού Συνεδρίου: Ανατολική Θράκη – Τόπος Αγίων. Οσία Παρασκευή η Επιβατηνή, Άγιος Νεκτάριος – 100 χρόνια από την κοίμησή του (1920–2020), το οποίο πραγματοποιήθηκε στον Ιερό Ναό Αγίας Παρασκευής Νέας Πεντέλης υπό την αιγίδα του Ιδρύματος Ποιμαντικής Επιμορφώσεως της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών.

Ομιλία του Γέροντος Εφραίμ, Καθηγουμένου της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου με θέμα: «Η δωρεά της επικοινωνίας», η οποία πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 12 Νοεμβρίου 2019 στο Προκόπειο Πολυδύναμο Εκκλησιαστικό Κέντρο της Ιεράς Μητροπόλεως Νέας Κρήνης και Καλαμαριάς κατά τη σύναξη Νέων.

Η εορτή των Εισοδίων της Θεοτόκου είναι μια σημαντική θεομητορική εορτή, την οποία εορτάζουν με σεβασμό και λαμπρότητα οι ορθόδοξοι πιστοί σε όλο τον κόσμο. Καθιερώθηκε γύρω στον 6ο αιώνα στην Ιερουσαλήμ με βάση την αρχαία παράδοση της Εκκλησίας μας. Ο άγιος Σωφρόνιος Ιεροσολύμων (634-638) κάνει λόγο στα γραπτά του για την εορτή αυτή. Στην Κωνσταντινούπολη καθιερώθηκε γύρω στα τέλη του Ζ΄ ή τις αρχές του Η΄ αιώνα. Κατ’ αυτήν εορτάζεται το γεγονός της εισόδου της Παναγίας μας στο Ναό του Σολομώντος, όταν ήταν τριών ετών. Βεβαίως δεν υπάρχουν βιβλικές μαρτυρίες για το γεγονός αυτό. Πληροφορίες αντλούμε από την παράδοση της Εκκλησίας μας, η οποία διέσωσε πάμπολλα γεγονότα, τα οποία δεν ιστορούνται στα Ιερά Ευαγγέλια. Επί τη ευκαιρία θα θέλαμε να ...