Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Η Ορθόδοξη Εκκλησία μας, αγαπητοί αδελφοί και αδελφές, είναι εργαστήριο αγιότητος. Σε κάθε δηλαδή εποχή «βγάζει» αγίους. Η απόκτηση του Αγίου Πνεύματος είναι ο στόχος και ο σκοπός κάθε αγωνιζομένου χριστιανού. Όσοι κατορθώσουν και πραγματοποιήσουν αυτόν τον στόχο, αυτοί είναι οι Άγιοί μας. Οι άγιοι δεν τιμώνται όλοι μέσα στην Εκκλησία. Υπάρχουν και άλλοι που ενώ είναι άγιοι, δεν έχουν τιμηθεί ακόμα από την Αγία Εκκλησία μας. Σε έναν τέτοιο άγιο θα αναφερθούμε απόψε. Κατά το τριήμερο 16 μέχρι 19 Σεπτεμβρίου, πριν σχεδόν έναν μήνα, βρεθήκαμε στην πόλη Βράτσα της Βουλγαρίας. Βρίσκεται στα βορειοδυτικά της Σόφιας, και απέχει σχεδόν δύο ώρες από αυτήν. Ο επιχώριος Μητροπολίτης Γρηγόριος προσκάλεσε την τιμία κάρα του Αγίου Κλήμεντος στην Επαρχία του, και έτσι ο Μητροπολίτης ...

Εισήγηση του Νίκολας Σάβας, στο 2ο Διεθνές Συνέδριο Ψηφιακών Μέσων και Ορθόδοξης Ποιμαντικής, που πραγματοποιήθηκε από τις 18 εως τις 21 Ιουνίου 2018 στην Ορθόδοξη Ακαδημία Κρήτης υπό την αιγίδα του Παναγιωτάτου Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου.

Η Επιστημονική Εταιρία Μελέτης του Πολιτισμού των Βλάχων σε συνεργασία με το Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων συνδιοργανώνουν Επιστημονική Ημερίδα στις 9 Νοεμβρίου 2019 στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων με θέμα: «Η γραπτή απόδοση των γλωσσών προφορικής παράδοσης: Η περίπτωση της βλαχικής γλώσσας». Πρόκειται για μια ακόμα δράση της Εταιρείας η οποία έχει ως σκοπό έχει την καταγραφή, μελέτη και προβολή του Πολιτισμού των Βλάχων μέσα από την εκπόνηση μελετών και ερευνών, η διοργάνωση συνεδρίων, ημερίδων, σεμιναρίων κ.λπ., οι σχετικές εκδόσεις αλλά και άλλες δράσεις. Στο Συνέδριο συμμετέχει και ο επιστημονικός συνεργάτης της Πεμπτουσίας Κωνσταντίνος Ντίνας, ένας εκ των εξειδικευμένων επιστημόνων στο τομέα της Γλωσσολογίας και Ιστορίας των Γλωσσών.

Ο υποδιοικητής της 130 Σμηναρχίας Μάχης της Λήμνου κ. Νικόλαος Γιαπράκας παρουσιάζει την ιστορία της σε ομιλία του για τα 60 χρόνια από τη ίδρυσή της.

Ομιλία του Μητροπολίτου Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου κ. Ιεροθέου με θέμα «Το μυστήριο της Θεοεγκαταλείψεως» στο πλαίσιο των εορταστικών εκδηλώσεων «Δημήτρια 2019», Ιερός Ναός Αγίου Δημητρίου ομωνύμου Δήμου την Τετάρτη 9 Οκτωβρίου 2019.

Η Εκκλησία μας, τιμά την Κυριακή αυτή, τη μνήμη των Αγίων 367 Πατέρων της Ζ΄ Οικουμενικής Συνόδου, η οποία συνήλθε το 787 μ.Χ. στη Νίκαια της Βιθυνίαςκαι αντιμετώπισε οριστικά την αίρεση των εικονομάχων που δίχασε την αυτοκρατορία περίπου 150 χρόνια.Το κύριο έργο της Ζ΄ Οικουμενικής Συνόδου αφορούσε στην προσκύνηση και αναστύλωση των ιερών εικόνων, όπως πανηγυρικά θυμόμαστε κατά τηνΚυριακή της Ορθοδοξίας. Οι μεγάλοι αυτοί αιρετικοί εικονομάχοι έλεγαν ότι δεν μπορούμε να ζωγραφίζουμε στις εικόνες τον Θεό, την Παναγία μας και τους Αγίους και να προσκυνούμε τα ξύλα γιατί αυτό είναι ειδωλολατρία. Την περίοδο που εμφανίστηκε αυτή η αίρεση, δημιουργήθηκαν 3 παρατάξεις στους κόλπους της Εκκλησίας. Η πρώτη παράταξη ήταν οι εικονόφιλοι, οι οποίοι επεδίωκαν την παρουσία των εικόνων στους ναούς με ...

Ιησούς Χριστός ο Αρχιπάρθενος, έργον αγιογραφείου Ι.Μ.Μ. Βατοπαιδίου 2015 Σειρά κηρυγμάτων με ομιλητή τον Αρχιμανδρίτη π. Επιφάνιο Χατζηγιάγκου με θέμα την ερμηνεία του Συμβόλου της Πίστεως. Οι ομιλίες έγιναν στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Αγίου Παντελεήμονος Φλώρινας. Your browser does not support the audio element.

Η ορθόδοξη θεολογία μας δεν είναι θεωρητικό σχήμα και δεν υπάρχει για να ικανοποιεί τη διάνοιά μας, αλλά είναι βίωμα, τρόπος ζωής, μέθεξη της Θεότητας και κατά χάριν θέωση. Αυτή είναι και η ειδοποιός διαφορά της με τη δυτική και γενικά τη θεολογία των αιρετικών, η οποία ικανοποιεί διανοητικά σχήματα, δίνει την ψευδαίσθηση της δήθεν πληρότητας της αλήθειας και γι’ αυτό οδηγεί από κακοδοξία σε κακοδοξία και από αίρεση σε αίρεση. Αντίθετα η προσέγγιση της θεολογίας της Εκκλησίας μας ως εκκλησιαστικό βίωμα, ως κατά φύσιν τρόπο υπάρξεως, δε διδάσκει απλά την αλήθεια, αλλά την μεταποιεί σε μεταμόρφωση των πιστών, μέχρι του σημείου να έχουν θεοπτία, ζωντανή αίσθηση των ακτίστων ενεργειών του Θεού στην καθημερινή τους ζωή. Το γεγονός αυτό το βίωσαν ...

Το Σκοτεινό Δωμάτιο και ο Ατέλειωτος Ωκεανός Σε μια προσπάθεια να περιγράψει με λόγια τι βρίσκεται πέρα από την ανθρώπινη γλώσσα —την φύση της προσωπικής επικοινωνίας μεταξύ του Θεού και του ανθρώπου— ο μεγαλύτερος από τους Βυζαντινούς μυστικιστές, ο Άγιος Συμεών ο Νέος Θεολόγος (949-1022), χρησιμοποιεί δύο χτυπητές παρομοιώσεις. Πρώτα, παρομοιάζει την μυστική εμπειρία με την κατάσταση ανθρώπου, που ανοίγει ένα παράθυρο σ’ ένα σκοτεινό δωμάτιο. Φαντασθείτε έναν άνθρωπο να κάθεται την νύχτα μέσα στο σπίτι του με όλες τις πόρτες κλειστές· κι έπειτα, υποθέστε ότι ανοίγει ένα παράθυρο ακριβώς την στιγμή που αστράφτει ξαφνικά μια αστραπή. Μη μπορώντας να υποφέρει την λάμψη της, αμέσως προστατεύει τον εαυτό του κλείνοντας τα μάτια του και αποτραβιέται απ’ το παράθυρο. Έτσι συμβαίνει και με ...

Ο Μανολάκης στεκόταν στο πλακόστρωτο της αυλής μ’ ανοιχτό το στόμα! Κοίταζε με τα μεγάλα καστανά του μάτια τα πούπουλα, κάτω από το κυπαρισσάκι του παππού. -Γιαγιά, γιαγιά…. Ερχόταν κάθε Κυριακή στο σπίτι της γιαγιάς, έξω από την πόλη. Ήταν όμορφο, με δύο ορόφους και υπόγειο και του άρεσε να τους ανεβοκατεβαίνει με το ασανσέρ… Ο παππούς της το έκανε δώρο, γιατί δεν ήθελε να κουράζεται, όταν μεγαλώσει και πονούν τα πόδια της. Όμως η γιαγιά το χρησιμοποιούσε και τώρα, που ήταν νέα …. Μη σας φαίνεται παράξενο, γιατί η γιαγιά και ο παππούς παντρεύτηκαν πολύ νέοι. Και η γιαγιά έπαιζε μαζί του ανεβοκατεβαίνοντας με το ασανσέρ όποτε ήθελε μια μικρή βόλτα… Όμορφο το σπίτι της γιαγιάς! Είχε μια μεγάλη αυλή με πράσινο ...

Ο Απόστολος Παύλος, αγαπητοί αδελφοί, μιλώντας κάποτε στους Πρεσβυτέρους της Εκκλησίας της Εφέσου, τους είπε ότι γνωρίζει καλά ότι μετά την αναχώρησή του θα εισβάλλουν ανάμεσά τους άγριοι λύκοι, οι οποίοι δεν θα λυπηθούν το ποίμνιο, και έτσι από τα μέλη της Εκκλησίας θα βγούν άνθρωποι που θα μιλούν διεστραμμένα για να αποσπάσουν τους μαθητές και να τους έχουν μαζί τους (Πρ. κ΄, 29-30). Αυτό φάνηκε σε όλους τους αιώνες στην ιστορία και τον βίο της Εκκλησίας, αφού εμφανίσθηκαν διάφοροι αιρετικοί, οι οποίοι κατέληξαν σε αντορθόδοξες διδασκαλίες και δημιούργησαν προβλήματα στην Εκκλησία του Χριστού. Ο διάβολος πάντοτε πολεμά την Εκκλησία, μισεί το πρόσωπο του Χριστού και θέλει να αλλοιώση την διδασκαλία Του. Μέσα από την προοπτική αυτήν πρέπει να βλέπη κανείς τις ...

Μια Κυριακή μέσα στο μήνα Οκτώβριο από τις 11 έως τις 17 του μηνός η Εκκλησία εορτάζει τη μνήμη των αγίων Πατέρων της έβδομης Οικουμενικής Συνόδου. Η σύνοδος έγινε στα 787 χρόνια μετά τη γέννηση του Χριστού στη Νίκαια της Βιθυνίας για το ζήτημα της προσκύνησης των αγίων εικόνων. Τότε καθορίστηκε επίσημα πως τις εικόνες δεν τις λατρεύομε, γιατί η λατρεία ανήκει μόνο στο Θεό, αλλά τιμητικά τις προσκυνούμε, και η προσκύνηση δεν είναι για την ίδια την εικόνα, μα για το εικονιζόμενο πρόσωπο. Παίρνοντας το λόγο από το Μέγα Βασίλειο, η Σύνοδος είπε πως «η τιμή της εικόνος επί το πρωτότυπον διαβαίνει». Ο κάθε πιστός, που ανάβει το κερί του και κάνει το σταυρό του μπροστά στην εικόνα, δεν ...

Σημάδι των καιρών μας η απαισιοδοξία. Ένας φόβος ότι δεν υπάρχει καλή προοπτική για την ζωή μας, ότι δεν θα τα καταφέρουμε, μία απραξία διότι δεν μπορούμε να πετύχουμε αυτά που θέλουμε και καλύτερα να μην δοκιμάσουμε. Αυτή η στάση ζωής χαρακτηρίζει πολλούς νέους. Κάποιοι που ετοιμάζονται για τις πανελλαδικές εξετάσεις, έχουν προεξοφλήσει ή την αποτυχία τους ή την δυσκολία να βρούνε εργασία στο μέλλον όποια σχολή κι αν διαλέξουν, με αποτέλεσμα να μην θέλουν να καταβάλουν τον απαιτούμενο κόπο. Άλλοι αφήνουν να περάσει χρόνος πολύς στο Πανεπιστήμιο, όχι απαραίτητα γιατί θέλουν να ζήσουν φοιτητικά, αλλά γιατί δεν είναι ευχαριστημένοι από αυτό που επέλεξαν ή γιατί δεν βλέπουν κάποιο νόημα στην συνέχεια της ζωής τους. Άλλοι πάλι, ενώ βρίσκουν εργασία, εντούτοις ...

Η Πεμπτουσία έχει την μεγάλη χαρά να φιλοξενεί την βιογραφία της πνευματικής της ρίζας, του Γέροντος Ιωσήφ Βατοπαιδινού, σε ηχητικό ψηφιακό αρχείο (audiobook). Τον βίο του Γέροντος Ιωσήφ κατέγραψε ο σεβαστός Καθηγούμενος της Ι.Μ.Μ. Βατοπαιδίου Γέρων Εφραίμ. Ο Γέρων Εφραίμ μέσα στις σελίδες του βιβλίου μαζί με την ιστόρηση της ζωής του αειμνήστου Γέροντός του περιγράφει και πτυχές του μυστηρίου της πνευματικής πατρότητος. Η ανάγνωση γίνεται από την κυρία Όλγα Κοκκίνου και η εκπομπή μεταδόθηκε για πρώτη φορά από τον Ραδιοφωνικό Σταθμό της Ι.Μ. Λεμεσού. Το ηχητικό αρχείο θα αναρτάται στην ιστοσελίδα 2 ημέρες την εβδομάδα, κάθε Τετάρτη και Σάββατο. Η ευχή του μακαριστού παππού Ιωσήφ Βατοπαιδινού ας συνοδεύει κάθε ευλαβή αναγνώστη-ακροατή! Your browser does not support the audio element.

Η είσοδος του ελληνικού στρατού στο τουρκικό έδαφος με σκοπό την απελευθέρωση της Μακεδονίας ξεκίνησε στις 5 Οκτωβρίου 1912. Ήταν η στιγμή τα όνειρα αιώνων να γίνουν πραγματικότητα. Πέντε ελληνικές μεραρχίες, δύο ταξιαρχίες ευζώνων, τέσσερα συντάγματα ορεινού πυροβολικού και δύο μοίρες ορειβατικού πυροβολικού σφυροκοπούσαν τις τούρκικες θέσεις στο μέτωπο των συνόρων της Θεσσαλίας. Ο ελληνικός στρατός ξεκίνησε από τον Προφήτη Ηλία, το Μπουρνάζι του Τυρνάβου, το Ρεσένι και τη Μελούνα και προέλασε, χωρίς ουσιαστική αντίσταση, προς την Τσαριτσάνη (Μελούνα), στα περίχωρα της Ελασσόνας. Στις 6 Οκτωβρίου, ύστερα από τετράωρη πεισματώδη μάχη προ των τουρκικών οχυρώσεων, ο στρατός της Θεσσαλίας, υπό τον αρχιστράτηγο διάδοχο Κωνσταντίνο και τον αρχηγό του Γενικού Επιτελείου, υποστράτηγο Παναγιώτη Δαγκλή, κατέλαβε την Ελασσόνα, όπου του επιφυλάχθηκε ενθουσιώδης υποδοχή. ...

Η καύση των νεκρών από την άποψη της χριστιανικής ανθρωπολογίας και ηθικής. Η ταφή των νεκρών, δεν αποτελεί δογματικό θέμα με την έννοια κάποιου δογματικού όρου. Η ανάσταση των νεκρών, στην οποία πιστεύει η Εκκλησία, δεν θα εξαρτηθεί από την ταφή ή την καύση τους. Αλλά και από την άλλη πλευ­ρά, η ταφή των νεκρών δεν είναι άσχετη με τη δογματική πίστη της Εκκλησίας. Η προτίμη­ση της ταφής και η απόρριψη της καύσεως των νεκρών συνδέονται στενά με την πίστη της Εκκλησίας για τον άνθρωπο και το σκο­πό της υπάρξεώς του. Η Εκκλησία δεν αποστρέφεται το σώμα, αλλά το τιμά. Ο άνθρωπος εικονίζει τον Θεό όχι μόνο ως ψυχή, αλλά και ως σώμα. Εικόνα Θεού είναι το συναμφότερον, ψυχή και σώμα. Και ...

O νέος θεσμός στα πολιτιστικά της πόλης της Λευκωσίας αλλά και ολόκληρης της Κύπρου, το 1ο Διεθνές Φεστιβάλ Λευκωσίας ανοίγει αυλαία στο Δημοτικό Θέατρο Λευκωσίας την προσεχή Κυριακή 13 Οκτωβρίου στις 20:30 με τη συναυλία του Σταμάτη Σπανουδάκη «Πάμε γι’ άλλες Πολιτείες». «Χρόνια τώρα προσπαθώ να αποδείξω ότι η Ελληνική μουσική είναι ένα όνειρο γεμάτο φως, μια γαλανόλευκη σε ήχο, μια θάλασσα σε νότες και το ύψιστο, ίσως, μια Ακρόπολη σε ένα απλό, παιδικό, και όμως, μεγαλειώδες μειδίαμα» μοιράζεται μαζί μας ο Σταμάτης Σπανουδάκης. Ένας «παρεξηγημένος» στίχος του 1987, γίνεται τραγούδι και καταλήγει 32 χρόνια αργότερα σε μία αλλιώτικη συναυλία του μεγάλου Έλληνα συνθέτη, με χάλκινα πνευστά, παραδοσιακά όργανα, ορχήστρα εγχόρδων, ροκ μπάντα, κιθάρες, κλασσικό πιάνο, τραγούδι και χορωδία.  Όλα μαζί τα ...

Μια από τις ηρωικότερες περιόδους της εκκλησιαστικής μας ιστορίας είναι και η περίοδος της εικονομαχίας (726-842), κατά την οποία ανεδείχθησαν πλήθος ομολογητών της Ορθοδόξου Πίστεως. Υπερασπίσθηκαν με σθένος την Ορθοδοξία, ορθώνοντας το ανάστημά τους στους διώκτες των Ιερών Εικόνων, οι οποίοι έχοντας την αυτοκρατορική δύναμη, δίωκαν με μανία τους ομολογητές της Ορθοδοξίας. Ένας από αυτούς υπήρξε ο άγιος Θεοφάνης ο επονομαζόμενος Γραπτός. Γεννήθηκε στην Παλαιστίνη το 745. Πατέρας του ήταν ο ευσεβής Ιωαννάς, ο οποίος φρόντισε να μεταδώσει, τόσο στον ίδιο, όσο και στον αδελφό του Θεόδωρο την ευσέβεια. Φρόντισε επίσης να τους μορφώσει, στέλνοντάς τους στη φημισμένη Μονή του Αγίου Σάββα, κοντά στο σοφό διδάσκαλο Γέροντα Μιχαήλ, να σπουδάσουν την ιερή επιστήμη της Θεολογίας, καθώς και αρχαία Ελληνικά, γραμματική, ποίηση, ...

Η Ελένη Δάβου, Μεσόφωνος, Καθηγήτρια πιάνου και μονωδίας μιλάει στην Πεμπτουσία για τη διδασκαλία της μονωδίας.

Η η­θι­κή α­ρε­τή που τον διέ­κρι­νε κα­τά τον πλέ­ον ξε­κά­θα­ρο τρό­πο α­πό τους συ­ναν­θρώ­πους του ή­ταν η συ­μπό­νια του προς τους άλ­λους. «Εί­ναι δύ­σκο­λο να κα­τα­νο­ή­σει κα­νείς, γρά­φει ο Tarn, πό­σο πα­ρά­δο­ξη είναι αυ­τή η ι­διό­τη­τα της συ­μπόνιας» . Η ευσπλαχνία του αντι­κα­το­πτρί­ζε­ται με τον κα­λύ­τε­ρο τρό­πο στη συ­μπε­ρι­φο­ρά του α­πέ­να­ντι στις γυ­ναί­κες, οι ο­ποί­ες σε ό­λες σχε­δόν τις ε­πο­χές θε­ω­ρού­νταν το νό­μι­μο λά­φυ­ρο του στρα­τιώ­τη. Ό­χι μό­νο ε­πέ­δει­ξε βα­σι­λι­κό σε­βα­σμό α­πέ­να­ντι στις αιχ­μά­λω­τες της οι­κο­γέ­νειας του Δα­ρεί­ου, αλ­λά α­πε­χθά­νο­νταν το βια­σμό και τη βί­α που στην ε­πο­χή του ή­ταν οι­κου­με­νικά συ­μπα­ρο­μαρ­τού­ντα του πο­λέ­μου. Σε μια πε­ρί­πτω­ση, ό­ταν έ­μα­θε ό­τι δύ­ο Μακε­δό­νες της διοί­κη­σης του Παρ­με­νί­ω­να εί­χαν δια­φθεί­ρει τις συ­ζύ­γους ο­ρι­σμέ­νων μι­σθο­φό­ρων, έ­γρα­ψε στον Παρ­με­νί­ω­να δια­τάσ­σο­ντάς τον: «Στην πε­ρί­πτω­ση που οι άν­δρες κα­τα­δικα­στούν, να τους τι­μω­ρή­σει και να τους θα­να­τώ­σει σαν ά­γρια θη­ρί­α ...