Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Εμείς οι μαθητές της Αθωνιάδος Σχολής της δεκαετίας του 1990 και του 2000 είχαμε την τύχη να συναναστραφούμε και να ζήσουμε με τον αξιόλογο Ιερομένο πατέρα Νικηφόρο. Ο Μητροπολίτης Κινσάσας υπηρέτησε στην Σχολή μας ως καθηγητής, ως υποδιευθυντής επί Αγίου Ροδοστολου Χρυσόστομου αλλά και ως Σχολαρχης.   Άνθρωπος απλός, μορφωμένος,καλογερικός, φιλακόλουθος με πολλή αγάπη για τους μαθητές της σχολής μας. Άνθρωπος της τάξης, με ευγένεια αλλά και αυστηρότητα όπου αυτή επιβάλλονταν. Στα χρόνια που υπηρέτησε στην Αθωνιάδα βοηθούσε από καρδιάς όλους πνευματικά και υλικά. Ως μοναχός της Μικράς Αγίας Άννας, γνώριζε πολύ καλά το Αγιορείτικο τυπικό και την μοναχική ζωή, την οποία μετέφερε σε εμάς τους μαθητές του, με πολλή αγάπη, καθώς επίσης και τις πλούσιες γνώσεις του περί των δογμάτων και της ...

«Τῆς μουσικῆς ἡ χάρις καί ἡ δύναμις, ἡ χρῆσις καί ἡ ὠφέλεια εἶναι ἀπό ἐκεῖνα τά φαινόμενα, τά ὁποῖα, ἐπειδή τά γνωρίζουν πάντες κοινῶς, φαίνεται περιττόν νά ζητῇ τινάς νά τά παραστήσῃ ἰδίως. Οἱ παλαιοί Ἕλληνες ἔλεγον, ὅτι ὅστις δέν ἀνοίγει στόμα εἰς ἔπαινον τοῦ Ἡρακλέους εἶναι κωφός. Τοῦτο ὁποῦ ἐλέγετο διά τόν υἱόν τοῦ Διός καί τῆς Ἀλκμήνης, δύναται νά ῥηθῇ καί διά τάς Μούσας, τάς θυγατέρας τῆς Μνημοσύνης καί τοῦ Διός, τάς ὁποίας καί ἐκεῖνος ὁ ἥρως τιμῶν ἐξόχως καί θεραπεύων εἰς ἐγκωμίου λόγον ἔλαβε τό νά ὀνομάζεται ὡς ὁ Ἀπόλλων καί αὐτός Μουσηγέτης. Ἂν εἶναι τις ἀκίνητος εἰς τά θέλγητρα καί εἰς τούς γλυκασμούς τῆς Εὐτέρπης, τῆς Ἐρατοῦς καί τῆς Τερψιχόρης, βέβαια ὁ τοιοῦτος πρέπει νά εἶναι κωφός· ἢ ...

27 Ιούλιου 1952: Ελληνική περίπολος κινούνταν με κατεύθυνση μία από τις πολλές νησίδες εντός του ποταμού Έβρου, στο ύψος του συνοριακού τομέα των Δικαίων, σε αποστολή αναγνώρισης, δεδομένου ότι υπήρχαν πληροφορίες ότι είχαν αποβιβαστεί σε ελληνική νησίδα, με όνομα «Γ», Βούλγαροι στρατιώτες που συνόδευαν Βούλγαρους βοσκούς για να τους εγκαταστήσουν εκεί μόνιμα. Όταν το ελληνικό απόσπασμα ανέβηκε στη νησίδα, δέχθηκε τα πυρά από τους Βούλγαρους που είχαν ήδη αποβιβαστεί σε αυτή και είχαν στήσει ενέδρα. Το αποτέλεσμα της συμπλοκής που ακολούθησε ήταν να πέσουν νεκροί ο Έλληνας ανθυπασπιστής της χωροφυλακής Ν. Ψαράκης και δυο ακόμα άνδρες των ΤΕΑ (Τάγματα Εθνοφυλακής Αμύνης). Τρεις ακόμα Έλληνες οπλίτες τραυματίστηκαν ελαφρά και αποχώρησαν. Από την άλλη πλευρά, ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες έκαναν λόγο για 7 Βούλγαρους στρατιώτες ...

Ο όσιος Γεώργιος Λαζάρ με τους υποτακτικούς του π. Κύριλλο και π. Αθανάσιο Παβαλούκα. (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Είπε ένας μαθητής προς τον Γέροντα Αθανάσιο Παβαλούκα*: Πάτερ Αθανάσιε, τι καλά έργα πρέπει να κάνω για να σωθώ; Και ο γέροντας του απάντησε: – Να έχεις πάντοτε το νου σου στο Χριστό και θα σωθείς. Και πώς να έχω στο νου μου το Χριστό πάντοτε; – Με την αδιάκοπη προσευχή και τη διαφύλαξη του νου από τους κακούς λογισμούς. Λέγε πάντοτε τη νοερή προσευχή, φεύγε από τους ανθρώπους που έχουν κοσμικό φρόνημα και μη σκέφτεσαι τίποτε το κακό. Εάν θα κάνεις αυτά, ο Χριστός θα είναι πάντοτε μαζί σου.   * Ρουμάνος Μοναχός Αθανάσιος Παβαλούκα (1877-1955): Ποτέ δεν τον άκουσαν οι αδελφοί της μονής, 50 χρόνια που ήταν στο διακόνημα του ...

Ο Ηγούμενος της Ιεράς Μονής Βατοπαιδίου του Αγίου Όρους Αρχιμανδρίτης π. Εφραίμ πρόσφατα ξεπέρασε μια μεγάλη δοκιμασία με τον κορωνοιό, ξέφυγε από τα δόντια του θανάτου και τώρα βρίσκεται στο στάδιο της αποκατάστασης. Δοξάζουμε τον Θεό για την εξέλιξη αυτή, επειδή με την προσευχή και την ιατρική επιστήμη θα διατηρηθή ακόμη στην ζωή για να συνεχίση το έργο του και την διακονία του στην Εκκλησία. Με τον π. Εφραίμ Βατοπαιδινό δεν είχαμε από την αρχή ιδιαίτερη επικοινωνία, αλλά τελικά συναντηθήκαμε μέσα από την Ορθόδοξη θεολογία και συγκεκριμένα την θεολογία των Προφη­των, των Αποστόλων και των Πατέρων. Αυτό δείχνει το πως ενώ μπορεί να υπάρχουν διαφορές με­τα­ξυ νοοτροπιών, χαρακτήρων, γεγονότων, εν τούτοις μπορεί να υπάρξη επικοινωνία και κοινωνία μέσα από την αυθεντική ορθό­δο­ξη θεολογία. Η ...

Άγιος Μάρκος Ευγενικός (1392-1444), Μητροπολίτης Εφέσου. (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) «Περί των λόγων που περιέχει η θεία ευχή, δηλαδή το ‘Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ του Θεού, ελέησόν με’» Συνέχεια από εδώ: http://www.pemptousia.gr/?p=318242 Πέρα από αυτά, θα μπορούσε να δει κανείς πως τα θεία λόγια της ευχής υποδηλώνουν το ορθό δόγμα της πίστεώς μας και απορρίπτουν κάθε αίρεση των κακοδόξων. Με το «Κύριε», που φανερώνει τη θεία φύση, αποκηρύττονται εκείνοι που φρονούν πως ο Ιησούς είναι μόνο άνθρωπος· με το «Ιησού», που φανερώνει την ανθρώπινη φύση, αποδιώχνονται εκείνοι που Τον θεωρούν μόνο Θεό που υποδύθηκε κατά φαντασία τον άνθρωπο· το «Χριστέ», που περιέχει και τις δύο φύσεις, αναχαιτίζει εκείνους που Τον πιστεύουν Θεό και άνθρωπο, με χωρισμένες όμως τις υποστάσεις τη μία από την άλλη· τέλος, το «Υιέ του Θεού» ...

Θα ήθελα να είχα ένα εισιτήριο. Είναι μια ωραία αίσθηση να κρατώ στα χέρια μου τη διαβεβαίωση που θα με εισάγει σε κάτι ωραίο, και να περιμένω πότε αυτό θα συμβεί! Είναι ένα μικρό ελπιδοφόρο και υποσχόμενο αίσθημα χαράς. Το ζητούμενο εισιτήριο θα πρέπει να μπορεί να αντικρούσει την πραγματικότητα, να την ξεπεράσει και να δώσει ελπίδα. Η τέχνη έχει αυτή την θεραπευτική δράση. Την επίδραση που ασκεί η αλλαγή παραστάσεων, σκέψεων, διάθεσης και προοπτικής για την ζωή. Και να που μέσα στην πανδημία φτιάχτηκε μια τέτοια μορφή τέχνης. Εύληπτη και εντυπωσιακά αποτελεσματική με τα σύγχρονα μέσα που την υπηρετούν: μια ταινία. Ένα κινηματογραφικό έργο με θέμα την ζωή ενός Αγίου. Ενός Ανθρώπου του Θεού. Θα είναι λάθος να υποθέσουμε πως η ...

Μέχρι και πριν λίγα χρόνια επικρατούσε η άποψη πως ο ρόλος της γυναίκας στον Βυζαντινό κόσμο ήταν τελείως αφανής, αλλά και όταν ακόμα αυτός ήταν εμφανής στις γυναίκες της υψηλής αριστοκρατίας κυρίως, είχε να κάνει με γυναίκες φόνισσες, πόρνες, μεγαλομανείς, διεφθαρμένες, δηλητηριάστριες, στριμένες, φιλόδοξές σε βαθμό εγκληματία κ.α. Τα τελευταία όμως χρόνια η αντικειμενική έρευνα (που ας σημειωθεί εδώ πως γίνεται εκ μέρους των Δυτικών ερευνητών κυρίως) έχει αποδείξει πως αυτές οι εκ προκαταλήψεως απόψεις δεν ευσταθούν για την γυναίκα του Βυζαντινού κόσμου, αλλά γίνεται μία σύγχυση σε σχέση με την θέση της γυναίκας στον Δυτικό κόσμο του τότε Μεσαίωνα! Σήμερα είναι γνωστό πλέον ότι οι γυναίκες στο Βυζάντιο κατείχαν μία θέση πολύ ξεχωριστή, πολυσήμαντη και αξιοσημείωτη, όχι μόνο στον οικογενειακό, ...

Πολύτιμες πνευματικές διδαχές Πατέρων της ερήμου καταγεγραμμένες από τον Αββά Κασσιανό. Με τον Πρωτοπρεσβύτερο Ματθαίο Χάλαρη.

H Φιλαυτία είναι  καρκίνος της ψυχής και υπάρχει από τον πρώτο άνθρωπο μέχρι και τις μέρες μας. Να αγαπάς τον εαυτό σου είναι με απλά λόγια η φιλαυτία. Και θα ρωτούσε κάποιος είναι κακό αυτό; Το ζήτημα είναι ότι αγαπάς τον «παλαιό» εαυτό σου.  Πώς θα καταλάβω αν είμαι φίλαυτος; Και η γαστριμαργία και ο εγωισμός και το πείσμα και η ζήλεια «πρακτορείο», κατά τον Όσιο Παῒσιο, έχουν την φιλαυτία. Και πιο απλά: «…άλλος από φιλαυτία ζητάει το βόλεμά του, την ανάπαυσή του, και δεν λογαριάζει κανέναν. Άλλος φροντίζει σχολαστικά για το φαγητό του, τον ύπνο του, μην τυχόν και πάθει τίποτα η υγεία του. Άλλος ζητά να τον υπολογίζουν, να τον εκτιμούν και όταν, έστω και λίγο, αν δεν του δώσουν ...

Σήμερα Τρίτη 27 Ιουλίου εκοιμήθη μετά αεροδιακομιδή του από την Αφρική στο νοσοκομείο Παπανικολάου της Θεσσαλονίκης, ο μητροπολίτης Κινσάσας κυρός Νικηφόρος (Κωνσταντίνου). Γέννημα και θρέμμα της Θεσσαλονίκης καλλιέργησε από μικρή ηλικία την αγάπη στα Ιερά Γράμματα και την επιστήμη της Θεολογίας. Συνδέθηκε πνευματικά με την συνοδεία του Γέροντος Γερασίμου Μικραγιαννανίτου του Υμνογράφου, της οποίας υπήρξε αδελφός. Το όνομά του για πολλά χρόνια ταυτίστηκε με την ζωή και την πορεία της Αθωνιάδος Εκκλησιαστικής Ακαδημίας την οποία διακόνησε ως καθηγητής, αναπληρωτής Σχολάρχου και Σχολάρχης. Υπήρξε πνευματικός πολλών σπουδαστών της εν λόγω σχολής και σε πολλούς ενέπνευσε την αγάπη για την ιερωσύνη, τον μοναχισμό, αλλά και την εν γένει ευλαβή διακονία της Εκκλησίας. Υπήρξε πάντοτε πράος, ειρηνικός, απλούς και εύχαρις ειδικά με τους νέους. Όσοι σπούδασαν ...

Άγιος Νείλος ο Ασκητής. (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) 49. Όταν προσευχηθείς όπως πρέπει, περίμενε αυτά, που δεν πρέπουν, και αντιστάσου γενναία φυλάγοντας τον καρπό σου. Γιατί από την πρώτη αρχή έχεις ταχθεί σε τούτο ακριβώς το έργο, δηλαδή στο «εργάζεσθαι και φυλάσσειν» (Γενέσ. β΄15). Μη λοιπόν, αφού δούλεψες, αφήνεις αφύλαχτο ό,τι πραγματοποιήθηκε. Αλλιώς δεν ωφελεί σε τίποτε η προσευχή σου. 50. Όλος ο πόλεμος, που γίνεται ανάμεσα σε μας και τους ακάθαρτους δαίμονες, δε γίνεται για τίποτε άλλο παρά για την πνευματική προσευχή. Οι δαίμονες εχθρεύονται πολύ την προσευχή και τους είναι πολύ δυσάρεστη, ενώ για μας είναι σωτήρια και πάρα πολύ χρήσιμη. 51. Τι θέλουν να ενεργούν μέσα μας οι δαίμονες; Γαστριμαργία, πορνεία, φιλαργυρία, οργή, μνησικακία και τα υπόλοιπα πάθη, ώστε, αφού χοντρύνει ο ...

Από τις εκδόσεις της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου κυκλοφορεί το βιβλίο του μακαριστού γέροντος Ιωσήφ του Βατοπαιδινού με τίτλο: Ο Γέροντας Ιωσήφ ο Ησυχαστής, Βίος-Διδασκαλία – “Η Δεκάφωνος σάλπιγξ” (1898-1959). Ο μακαριστός Γέρων Ιωσήφ, πνευματικό τέκνο του Οσίου Ιωσήφ του Ησυχαστού, καταγράφει με την πέννα του αγαθές μνήμες από την μαθητεία του δίπλα στον Όσιο, μνήμες που παραμένουν ως φωτεινά ορόσημα στην πνευματική ιστορία. Ο μακαριστός Γέρων μέσα από το βιβλίο αυτό διατηρεί ζωντανή τη μνήμη κάποιων γεγονότων της μοναστικής ζωής, που περιστρέφονται κυρίων στην ζωή και τους λόγους ευλαβών και ενάρετων μοναχών, γερόντων και αγίων. Πατήστε εδώ για περισσότερες πληροφορίες και παραγγελίες Η έκδοση είναι επίσης διαθέσιμη στο iTunes και στο amazon.  

Όσιος Ιωσήφ ο Ησυχαστής (1898-1959).  (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Περί προσοχής και νήψεως Προτού ο πειρασμός προλάβει να σχεδιάσει τον λογισμό στον νου σου, εσύ να τον χαλάς με την ευχή. Μην τον αφήνεις. Αλλά όταν εσύ αφήνεις τις ακαθαρσίες που ρίχνει μέσα σου ο εχθρός, μέσα σε λίγη ώρα σε έχωσε μέσα σ’ αυτές. Κατόπιν τι αγώνας, διά να καθαριστείς. Δεν φθάνει μόνον να εύχεσαι, πρέπει και να προσέχεις· να αγρυπνείς στους λογισμούς, να τους κυβερνάς με πολλή δεξιοτεχνία. Ο άνθρωπος δεν είναι μόνον να τρέχει, αλλά να μετρά και τα στάδια.   Περί ταπεινώσεως Ταπείνωση είναι να σφάλλει ο άλλος και, πριν να προλάβει αυτός να ζητήσει συγχώρηση, εμείς να του βάζουμε μετάνοια λέγοντας: «Συγχώρησον, αδελφέ μου, ευλόγησον!» Να έχεις μεγάλη ταπείνωση. Όχι να περιφέρεις λόγια αργά ...

*Ομιλία που πραγματοποιήθηκε στις 24 Ιουλίου 2021 στον «Πύργο του Πλαπούτα», στο ιστορικό Παλούμπα Γορτυνίας   Η χρονιά που διανύουμε αποτελεί μια αφορμή για έρευνα, περισυλλογή και αναβαπτισμό στα ιδεώδη της Επανάστασης του 1821. Με το έργο που αναλάβαμε οι εισηγητές είδαμε, πλησιάσαμε περισσότερο τους ήρωες αυτούς,  τις εμβληματικές προσωπικότητες, που μας θυμίζουν τα παιδικά μας χρόνια, τότε που προβάλλονταν μέσω των σχολικών βιβλίων και εγχειριδίων οι άθλοι τους. Οι ήρωες αυτοί είναι πιο επίκαιροι από ποτέ στις μέρες μας. Λαμπρό παράδειγμα  ανάμεσα σε αυτούς  είναι ο Παλαιών Πατρών Γερμανός. Αυτό  το ιερό πρόσωπο  θα ήθελα με συντομία να σας παρουσιάσω. Θεωρώ για αυτό το έργο τον εαυτό μου πολύ μικρό και δεν είναι αυτό μια έκφραση  ταπεινοσχημίας. Είναι όντως πολύ μεγάλος. Τον ...

Μη θεωρήσουμε ότι οι μοναχοί είναι υπεράνθρωποι, εξ αρχής απαθείς και τέλειοι, χωρίς πάθη και ελαττώματα. Άνθρωποι κι αυτοί, όπως όλοι μας, παλεύουν να υπερβούν τον κακό εαυτό τους ως τέκνα του πρώτου Αδάμ, «αφορώντες εις τον της πίστεως αρχηγόν και τελειωτήν Ιησούν» (Εβρ. 12,2). Αυτό που τους διαφοροποιεί από τον κόσμο (με την έννοια του κοσμικού φρονήματος) είναι η θεώρηση που έχουν για τη ζωή, τις σχέσεις, το λόγο ύπαρξης, ακόμα και για τις αδυναμίες και αμαρτίες τους. Ξέρουν το στόχο και θέλουν να ζήσουν το θέλημα του Χριστού στη ζωή τους. Γι’ αυτό και αγωνίζονται. Το Γεροντικό είναι κατάσπαρτο από πτώσεις και ανατάσεις, αμαρτίες και μετάνοια, λάθη και διορθώσεις. Ένα τέτοιο περιστατικό αναφέρεται στο βίο του αββά Παύλου του Κοσμίτη. Αυτός ζούσε με ...

Ο μέγας Φιλέλληνας Φρανσουά Ρενέ ντε Σατομπριάν: Μία τριλογία Ι. Ο Σατομπριάν και οι καταβολές του Γαλλικού Φιλελληνισμού Είχαν δίκιο όσοι χαρακτήρισαν τον Φιλελληνισμό ως μία ανταύγεια του αθάνατου ελληνικού πνεύματος, το οποίον, αφού φώτισε την οικουμένη, παρέμεινε ζωντανό στην πνευματική σφαίρα όλου του κόσμου και ιδιαίτερα του ονομαζόμενου Δυτικού Κόσμου και έφτασε μέχρι την εποχή της Ελληνικής Επανάστασης. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία πως βασικό στοιχείο του Φιλελληνισμού ήταν η γοητεία που ασκούσε στην ευρωπαϊκή διανόηση ο αρχαίος ελληνικός πολιτισμός σε όλες του τις εκφάνσεις. Παράλληλα, είναι αναμφισβήτητο το γεγονός πως ο Φιλελληνισμός έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην απελευθέρωση της Ελλάδας σε βαθμό πολύ μεγαλύτερο από όσο συνήθως του αποδίδουμε. Οι πρώτες ρίζες του ευρωπαϊκού φιλελληνισμού πρέπει να αναζητηθούν ήδη από τον 15ο αιώνα, αμέσως μετά την πτώση ...

Η πίστη στον Χριστό είναι κυρίως θέμα της καρδιάς κι έπειτα της λογικής. Ο Κύριος δεν είπε «αν με καταλαβαίνετε», αλλ’ «αν με αγαπάτε, τηρήστε τις εντολές μου», που θα πει ότι μπορούμε να Τον καταλάβουμε στον βαθμό που προσπαθούμε να Τον αγαπήσουμε. Η αγάπη μας προς Αυτόν ως τήρηση των αγίων εντολών Του ανοίγει τον δρόμο για την εγκατοίκησή Του στην ψυχή και το σώμα μας, οπότε η κατανόησή Του έχει εμπειρικό χαρακτήρα – ο πιστός γίνεται κυριολεκτικά θεοδίδακτος. Αυτό άλλωστε υποσχέθηκε: Την ώρα που τηρούμε τις εντολές Του, εμφανίζεται μέσα μας, βρίσκει «έδαφος» να φτιάξει μοναστήρι όλη η αγία Τριάδα. Και βασική εντολή Του είναι η πίστη μας σ’ Αυτόν: «πιστεύετε εις τον Θεόν και εις εμέ πιστεύετε». Όλα ...

Τη Δευτέρα, 19 Ιουλίου 2021, πραγματοποιήθηκαν με την τήρηση των υγειονομικών πρωτοκόλλων κατά του COVID-19 τα εγκαίνια της έκθεσης με τίτλο «Η Πόλη στα Βαλκάνια -Τόποι, Πρόσωπα, Μνήμη σε ταχυδρομικές κάρτες» στον εκθεσιακό χώρο του Κέντρου Ιστορίας Θεσσαλονίκης (Κ.Ι.Θ.) του Δήμου Θεσσαλονίκης. Στα εγκαίνια παρευρέθηκαν ο εκπρόσωπος του Προξενείου της Βουλγαρίας Krasimir Tulechki και ο δεύτερος γραμματέας του προξενείου της Βουλγαρίας Radostin Vankin, ενώ το Ινστιτούτο Βαλκανικών Σπουδών εκπροσώπησε η καθηγήτρια Rumyana Preshlenova. Τον δήμο Θεσσαλονίκης εκπροσώπησε ο αντιδήμαρχος Κοινωνικής Πολιτικής Χάρης Αηδονόπουλος. Η έκθεση σχεδιάστηκε από το Ινστιτούτο Βαλκανικών Σπουδών και το Κέντρο Θρακολογίας της Ακαδημίας Επιστημών της Βουλγαρίας και υλοποιείται σε συνεργασία με τον Δήμο Θεσσαλονίκης, το Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης (Κ.Ι.Θ.) του Δήμου Θεσσαλονίκης και το Γενικό Προξενείο της Βουλγαρίας ...

Μέγας Βασίλειος. (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Μεγάλου Βασιλείου, «Προς τους νέους, πώς να ωφελούνται από τα ελληνικά γράμματα» Μιλάει η πείρα ενός αγίου Πολλοί λόγοι, αγαπητά μου παιδιά, με κάνουν να σας δώσω αυτές τις συμβουλές. Πιστεύω ότι είναι οι καλύτερες και θα σας ωφελήσουν, αν τις κάνετε κτήμα σας. Έχω προχωρημένη ηλικία. Ασκήθηκα στη ζωή με πολλούς τρόπους. Γνώρισα επί πολλά χρόνια τις βιοτικές μεταβολές, που συμπληρώνουν την ανθρώπινη μόρφωση. Έτσι, έχω κάμποση πείρα στα ανθρώπινα πράγματα. Μπορώ, λοιπόν, σ᾿ αυτούς που πρωτομπαίνουν στο στάδιο της ζωής, να δείξω τον πιο σίγουρο δρόμο. Από την άποψη της συγγένειας, έρχομαι ευθύς μετά τους γονείς σας. Γι᾿ αυτό, σας αγαπώ όμοια μ’ εκείνους. Και σεις με βλέπετε σαν πατέρα σας, έτσι θαρρώ. Αν, λοιπόν, δεχθήτε με προθυμία τα λόγια ...