Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Ένα υπέροχο ταξίδι στο χρόνο και μια γνωριμία με έναν ξεχωριστό Ορθόδοξο λόγιο μοναχό μάς υπόσχεται το βιβλίο του Σωτηρίου Ν. Κόλλια "Λατίνοι και Ορθόδοξοι στη Magna Graecia του 13ου αιώνα" (εκδ. Γρηγόρη), το οποίο προλογίζεται με επαινετικά λόγια από τον σπουδαίο θεολόγο και ιστορικό π. Γεώργιο Μεταλληνό. Το υλικό του βιβλίου προέρχεται από την διδακτορική διατριβή του συγγραφέα, επεξεργασμένο κατάλληλα για να εκδοθεί και καθώς το παίρνουμε στα χέρια μας από τον τίτλο του και μόνο μάς ταξιδεύει και προκαλεί την φαντασία: Λατίνοι και Ορθόδοξοι στην Magna Graecia του 13ου αιώνα: Ελληνισμός, χριστιανισμός, μοναχισμός, άγιοι της Κάτω Ιταλίας και βίος του ηγουμένου Νικολάου της Μονής Κασούλων της περιοχής Υδρούντος (το σημερινό Ότραντο). Το περιεχόμενο φέρνει στο νου περιγραφή ταινίας ή ...

Μετά την επίσημη αγιοκατάταξη του Οσίου και Θεοφόρου Πατρός Ιακώβου Τσαλίκη του «με συγχωρείτε» από το Οικουμενικό Πατριαρχείο η μνήμη του ορίστηκε να τιμάται τη 22α Νοεμβρίου εκάστου έτους.  Η επισυναπτόμενη ακολουθία αποτελεί ποίημα  Ισιδώρας μοναχής μετά προσθηκών εξ ετέρας ακολουθίας του Μητροπολίτη Εδέσσης, Πέλλης και Αλμωπίας κ. Ιωήλ. Για την ακολουθία πατήστε εδώ    

«Δεν είχα φανταστεί ποτέ ότι θα είχα την μεγάλη τιμή να πεθάνω για την Ελλάδα»! Ήταν 28 Νοεμβρίου 1912 όταν Λορέντζος Μαβίλης θα χάσει τη ζωή του μαχόμενος στα βουνά της Ηπείρου στη διάρκεια του Α’ Βαλκανικού Πόλεμου. Ο Λορέντζος Μαβίλης γεννήθηκε στην Ιθάκη το 1860, όπου υπηρετούσε τότε ο δικαστικός πατέρας του Παύλος με καταγωγή από την Ισπανία. Η μητέρα του, που καταγόταν από την αρχοντική οικογένεια Δούσμανη, είχε περάσει μέρος της ζωής της κοντά στον αγροτικό πληθυσμό της Κέρκυρας και αγάπησε τη λαϊκή γλώσσα και τέχνη και την αγάπη αυτή μετέδωσε στον γιο της. Μεγάλη επίδραση στην προσωπικότητα του Μαβίλη άσκησε ο Ιάκωβος Πολυλάς, του οποίου υπήρξε φίλος και μαθητής. Μαθήτευσε στο εκπαιδευτήριο Καποδίστριας της Κέρκυρας και κατόπιν στο ...

Στην ομιλία του αυτή ο πατήρ Μύρων, οικονόμος του Ιερού Μετοχίου της Αναλήψεως της Ι.Μ. Σίμωνος Πέτρας στον Βύρωνα της Αττικής εμβαθύνει στην έννοια της εμπιστοσύνης στην Θεία Πρόνοια. Εξετάζει ταυτόχρονα τα στάδια της πνευματικής ωριμότητας του ανθρώπου και αναδεικνύει τα εμπόδια που συναντά ο αγωνιζόμενος άνθρωπος στην ζωή, τα οποία δυσχεραίνουν την αυτοπαράδοσή του στο θέλημα του Θεού. %audio%

Η 22α Νοεμβρίου Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Οσίου Πατρός ημών Ιακώβου του Τσαλίκη του «με συγχωρείτε». Την ακολουθία του Οσίου συνέγραψε η Ισιδώρα μοναχή μετά προσθηκών εξ ετέρας ακολουθία που συνέγραψε ο Μητροπολίτης Ιωήλ και μελοποίησε ο μουσικολόγος και μελοποιός Μάριος Αντωνίου. Για λήψη της μελοποιημένης ακολουθίας πατήστε εδώ

Ομιλία του Μητροπολίτη Μιλήτου κ. Αποστόλου στο Κελλί του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου στην σκήτη της Μονής Κουτλουμουσίου στο Αγιο Ορος, όπου λειτούργησε και μίλησε για τον Άγιο που τιμήθηκε στον Αθωνα.   Μετά πολλής συστολής αλλά και περισσής πνευματικής χαράς και αγαλλιάσεως, Πανοσιολογιώτατοι άγιοι Καθηγούμενοι, Οσιολογιώτατε άγιε Γέρων της πανηγυριζούσης Καλύβης και συνώνυμε του εορταζομένου Αγίου, κ. Χρυσόστομε, Οσιώτατοι μοναχοί και Ευλαβέστατοι φιλάγιοι πιστοί, Ευρίσκομαι σήμερον εν τω μέσω υμών, συνεορτάζων και συμπανηγυρίζων την μνήμην ενός εκ των Μεγάλων Ιεραρχών της Εκκλησίας μας, του εν αγίοις πατρός ημών Ιωάννου Αρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως του Χρυσοστόμου. Χαίρων δε μεθ᾽ υμών διά την εορτήν ταύτην της Εκκλησίας, αναλογίζομαι το ύψος της ευθύνης του έχοντος την διακονίαν του κηρύγματος κατά την μνήμην του κατ᾽ εξοχήν ιεροκήρυκος των αιώνων, του βασιλέως ...

Είναι βαθειά πεποίθηση της Ορθόδοξης Εκκλησίας ότι κάθε εποχή έχει τους δικούς της Αγίους και ότι δεν υπάρχει εποχή χωρίς Αγίους. Ο Άγιος της κάθε εποχής είναι η ζωντανή απόδειξη και κατάδειξη της Χάριτος του Χριστού, της αγάπης του Πατρός και της κοινωνίας του Αγίου Πνεύματος εν τόπω και χρόνω, ανάμεσά μας. Όταν ένας Άγιος φεύγει από τον κόσμο αυτό για την ουράνια κατοικία του, αφήνει στην γενιά που τον γνώρισε το προνόμιο του Ιωάννου του Ευαγγελιστού. Να μπορεί η γενιά αυτή να αναφωνεί το «όν ακηκόαμεν, όν έωρακαμεν τοις οφθαλμοίς ημών, ον εθεασάμεθα, και αι χείρες ημών εψηλάφησαν» (Α΄Ιω. 1,2). Αυτή ήταν η δική μας γενιά που γνώρισε τους τρεις Γέροντες Ιάκωβο, Πορφύριο και Παΐσιο, επισήμως κατεταγμένους πια στο Αγιολόγιο ...

Βασικό δόγμα ήταν ότι, κάθε τι που δεν αντιλαμβάνονται οι αισθήσεις και τα όργανά μας, αφού δεν μπορούσαμε να το μετρήσουμε, δεν υπήρχε, και ως εκ τούτου ήταν παράλογο έστω και να υπαινισσόμαστε την ύπαρξή του. Ομοίως σύμφωνα με τη Γεωμετρία του Ευκλείδη είμαστε σίγουροι ότι αν κάτι κινείται ευθυγράμμως και ισοταχώς, συνεχώς απομακρύνεται από το σημείο εκκίνησης. Με βάση όλα τα προηγούμενα ορίστηκαν αξιωματικά, και ενσωματώθηκαν στη λογική του πολιτισμικού ρεύματος οι έννοιες, «εδώ, εκεί, αριστερά, δεξιά, πάνω κάτω, τώρα, χθες, αύριο, λίγο, πολύ, καθόλου, τίποτα». Όλα τα προηγούμενα δόγματα στηριγμένα, όπως ήδη αναφέραμε, στα δεδομένα των μεγάλων επιστημονικών ανακαλύψεων του 16ου και 17ου αιώνα, επηρέασαν βαθιά τις δομές των δύο άλλων πολιτισμικών πυλώνων εφόσον φαινομενικά ανέτρεπαν πολλές από τις παραδοσιακές ...

Αναφερόμενος στην ευλογία και την ανάπαυση της έβδομης ημέρας, στην αρίθμηση των έργων του Θεού, στον Παράδεισο και τον Αδάμ που είχε αξιωθεί να έχει πριν από την παράβαση προφητεία και γνώση και πολλή σοφία. Θεία χάρις, εσύ, που δημιούργησες με υπέροχο τρόπο σε έξι μέρες ολόκληρο τον κόσμο κι αγίασες την έβδομη, μην επιτρέψεις να περιπλανηθεί, έστω και ελάχιστα, ο νους μας, ώστε να εξακοντίσουμε το βέλος του λόγου μακριά από το σκοπό, για τον οποίο γράφουμε, αλλά φώτισε και την ταπεινότητά μας με το πνεύμα με το οποίο μιλούσε ο δούλος σου Μωυσής, ώστε να διηγηθούμε με ασφάλεια τα μυστήρια της δωρεάς σου, για να σε δοξάζουμε και να οικοδομούμαστε όλοι εμείς με το ν’ ασχολούμαστε με χρήσιμα έργα ...

Ένας άλλος ασφαλής δείκτης είναι το ότι μέσα σε 30 χρόνια έχουν γίνει τόσες μεταβολές στην κρυόσφαιρα, στις παγωμένες περιοχές του πλανήτη, όσες δεν έχουν γίνει ποτέ στην ιστορία του πλανήτη. Με 300 συναδέλφους μου απ’ όλη την Ευρώπη πρόσφατα κάναμε μία μελέτη σχετικά με το κλίμα της Μεσογείου, και παρατηρήσαμε ότι τα τελευταία 20 χρόνια έχουμε λειψυδρία, μείωση των βροχοπτώσεων και αύξηση της θερμοκρασίας τόση όση δεν υπήρχε στα τελευταία 500 χρόνια. Επίσης παρατηρήθηκε παγκοσμίως ότι το επίπεδο του διοξειδίου του άνθρακα έχει αυξηθεί κατά περίπου 60% απ’ όσο ήταν πριν από 1.000 χρόνια. Είναι οι υψηλότερες τιμές που είχε ποτέ το διοξείδιο του άνθρακα τα τελευταία 15.000-20.000 χρόνια. Είναι μία πολύ ανώμαλη περίοδος τα 20 χρόνια που μας ...

Ο Καίσαρας, δηλαδή ο φορέας της κρατικής εξουσίας, είναι κατά την χριστιανική διδασκαλία απλός διαχειριστής της εξουσίας που ανήκει στον Θεό. Αν δεν έχει την συναίσθηση αυτήν, τότε άρχει «κατά δόκησιν». Με την συναίσθηση της αναφοράς στον Θεό βοηθείται ο φορέας της κρατικής εξουσίας να παραμένει στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του, ενώ χωρίς αυτήν οι πιθανότητες για κατάχρηση και απολυταρχική άσκηση της εξουσίας είναι προφανείς. Όπως εύστοχα παρατηρήθηκε, το κράτος έχει πάντα την τάση να ξεπεράσει τα όριά του και να γίνει ολοκληρωτικό. Η τάση για θεοποίηση του Καίσαρα είναι αιώνια. Εκδηλώθηκε στην μοναρχία, αλλά μπορεί να εκδηλωθεί εξίσου και στην δημοκρατία ή τον κομμουνισμό. Οι κίνδυνοι που απορρέουν από την τάση αυτήν, όπως και οι αποπροσανατολισμοί που μπορούν να ...

Πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 26/11/2017, στο Πνευματικό Κέντρο της Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος, το 9ο Φεστιβάλ Βυζαντινών Χορωδιών, που διοργάνωσε η Μητρόπολη Δημητριάδος  δια του Συνδέσμου Ιεροψαλτών «Όσιος Ιωάννης ο Κουκουζέλης». Στην εκδήλωση τιμήθηκε ο Άρχων Μουσικοδιδάσκαλος της Μ.τ.Χ.Ε. Δημοσθένης Παϊκόπουλος με την Ανώτατη Τιμητική Διάκριση της Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος, τον Χρυσό Σταυρό, μετά Διπλώματος, για την μεγίστη προσφορά του στην διάσωση και καλλιέργεια της μεγάλης Βυζαντινής Μουσικής Παράδοσης. Προσφωνώντας τον τιμώμενο, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Δημητριάδος κ. Ιγνάτιος ανέφερε μεταξύ άλλων: «Η τιμητική αυτή διάκριση της Μητροπόλεώς μας είναι το ελάχιστο «ευχαριστώ» για όσα έχετε προσφέρει και προσφέρετε στην Ορθόδοξη Εκκλησία εν γένει, αφού από την παράδοση που κρατάτε ζωντανή αντλούν όλες οι Ορθόδοξες Εκκλησίες». Ο κ. Ιγνάτιος αναφέρθηκε στα στοιχεία που συνδέουν τον Βόλο με την Κωνσταντινούπολη, ...

Ο Γέροντάς μου Ιωσήφ ο Ησυχαστής και Σπηλαιώτης, μέρος 33ο. Ανάγνωση από το ομώνυμο βιβλίο του Γέροντος Εφραίμ Φιλοθεΐτου, εκδόσεως Ι.Μ. Αγίου Αντωνίου Αριζόνας. Η ηχογράφηση έγινε στον ραδιοφωνικό σταθμό της Ι.Μ. Λεμεσού. Διαβάζει η κυρία Όλγα Κοκκίνου. %audio%

Όπως έγινε γνωστό, η Αγία και Ιερά Σύνοδος του Οικουμενικού Πατριαρχείου αγιοκατατέταξε σήμερα, Δευτέρα 27 Νοεμβρίου το μακαριστό Γέροντα Ιάκωβο Τσαλίκη. Η αίτηση αγιοκατατάξεως είχε υποβληθεί από την Ιερά Μητρόπολη Χαλκίδος και ορίστηκε ως ημέρα μνήμης του η  22α Νοεμβρίου. Σε άλλα δημοσιεύματα της "Πεμπτουσίας" μπορείτε να βρείτε μαρτυρίες για την οσιακότητα της μορφής του. Παραθέτουμε ακολούθως το βιογραφικό του, όπως το έχουμε δημοσιεύσει παλαιότερα: Ο πατήρ Ιάκωβος Τσαλίκης γεννήθηκε την 5-11-1920 στο Λεβίσι της Μικράς Ασίας, κωμόπολη 5.000 περίπου κατοίκων, απέναντι της Ρόδου, λίγα χιλιόμετρα στο εσωτερικό από την παραλία. Οι γονείς του ήταν ο Σταυρός Τσαλίκης, τεχνίτης οικοδόμος και μητέρα του η Θεοδώρα Κρεμμυδά του Γεωργίου και της Δέσποινας. Το 1922, με την Μικρασιατική καταστροφή, οι Έλληνες της Μικράς Ασίας εξεδιώχθησαν από τους Τούρκους ...

Ένα χοντρό σκοινί φτιάχνεται από λεπτές, καννάβινες ίνες. Μια λεπτή ίνα δεν μπορεί να σε δέσει, ούτε να σε στραγγαλίσει. Διότι μπορείς πανεύκολα να τη σπάσεις και να ελευθερωθείς απ’ αυτήν. Αν όμως είσαι δεμένος με ένα χοντρό σκοινί, κρατιέσαι δέσμιος και ακόμη, μπορεί να στραγγαλιστείς απ’ αυτό. Δεν μπορείς εύκολα να το σπάσεις, αλλά ούτε και να ελευθερωθείς! Όπως ένα χοντρό σκοινί είναι φτιαγμένο από λεπτές και αδύναμες ίνες, έτσι και τα πάθη του ανθρώπου αποτελούνται από μικρά, αρχικώς, αμαρτήματα. Ο άνθρωπος μπορεί να απελευθερωθεί και να ξεφύγει στα πρώτα στάδια των μικρών αμαρτημάτων. Όταν όμως επαναλαμβάνεται η μία αμαρτία μετά την άλλη, τότε η ύφανσή τους ενισχύεται όλο και περισσότερο, μέχρι που στο τέλος δημιουργείται ένα πάθος· αυτό μετά ...

Από αρκετό καιρό, ειλικρινά, από αρκετούς παρακινούμουν να γράψω κι εγώ κάτι περισσότερο απ’ όσο  έχω γράψει για τον μακαριστό Γέροντα Παίσιο τον Αγιορείτη, που μία περίπου δεκαετία υπήρξα γείτονάς του. Έβλεπα από το παράθυρό μου καθημερινά ένα πλήθος κόσμου να πηγαίνει και να έρχεται στο ταπεινό καλύβι του, της Παναγούδας, για να λάβει ευχή, ευλογία, παραμυθία, λύση αποριών και προβλημάτων. Ορισμένοι, πριν ή μετά, στάθμευαν και στο δικό μας καλύβι για να μας πούν τους πόνους τους ή την αναψυχή και την ειρήνευση, μετά τη συνάντησή τους με τον μακαριστό Γέροντα. Έχω ήδη πεί ότι έχουν γραφεί πολλά για τον Γέροντα. Έτσι δεν θα είχα κάτι σημαντικό να προσθέσω. Ο φιλοαθωνίτης Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ. Παντελεήμων που ...

Στο σημείο αυτό δεν μπορούμε να μην αναφέρουμε ένα τεχνολογικό άλμα που πραγματοποιήθηκε το 2016, την ανίχνευση βαρυτικών κυμάτων, ακριβώς 100 χρόνια μετά τη θεωρητική πρόβλεψή τους από τον Αϊνστάιν. Μέχρι τώρα, οποιαδήποτε κοσμολογική ή αστροφυσική μέτρηση σχετιζόταν με την παρατήρηση φωτονίων, δηλαδή με τη συλλογή ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας είτε στο ορατό φάσμα (με τα συνήθη τηλεσκόπια) είτε εκτός ορατού φάσματος (με όλα τα υπόλοιπα όργανα και δορυφόρους). Από εδώ και στο εξής, διαθέτουμε έναν εντελώς διαφορετικό τρόπο, ένα εντελώς καινούργιο «παράθυρο», να ερευνούμε το σύμπαν και να πραγματοποιούμε κοσμολογικές παρατηρήσεις: τα βαρυτικά κύματα, δηλαδή τη βαρυτική ακτινοβολία. Τους δρόμους που ανοίγονται μπροστά μας ούτε που μπορούμε να τους φανταστούμε. Και αυτό είναι κάτι που αναφέρει ο Weinberg στο βιβλίο σαν ευχή, λέγοντας όμως ότι η ανίχνευση βαρυτικών ...