Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Κλείνοντας να σημειώσουμε ότι ο σημιτικός και ο αραβικός κόσμος διατήρησε ως γενικό προσδιορισμό των μελών της Εκκλησίας «Ναζωραίοι» η «Ναζαρινοί», ανεξάρτητα από το αν πριν από την ένταξή τους σε αυτή ήταν Ιουδαίοι η εθνικοί. Στο Κοράνι ονομάζονται «Nasrāni» από τη λέξη «ansar» που σημαίνει «βοηθοί» και έχει την έννοια των ακολούθων. Μία από τις πρώτες περιπτώσεις που χρησιμοποιείται η λέξη «Χριστιανοί» είναι στο έργο του Ρωμαίου ιστορικού Σουετώνιου «Βίοι των Καισάρων: Nέρων». Στην υποτιμητική αυτή αναφορά«Afflicti suppliciis, Christiani, genus hominum superstitionis nove et maleficae» (= επιβλήθηκε τιμωρία στους Χριστιανούς, γένος ανθρώπων δεισιδαιμόνων και πονηρών) που συμπληρώνεται από μία άλλη εξίσου υποτιμητική αναφορά από τον Βίο του Κλαυδίου αναφέρεται το όνομα του Χριστού ως εξής: «Iudaeos impulsore Chresto assidue tumultuantis ...

Το θέμα που θα επιχειρήσουμε να πραγματευθούμε είναι αυτό της συνάντησης του αρχαιοελληνικού πνεύματος με τη χριστιανική πίστη, η καταρχήν σύγκρουση και η τελική σύνθεση η οποία επετεύχθη. Θα εκκινήσω την πραγμάτευση του θέματος από μία σοβαρή ποιμαντική διαπίστωση η οποία είναι κοινό κτήμα όλων μας. Έχουμε αντιληφθεί όλοι μας ότι τα τελευταία χρόνια υπάρχει μία έξαρση του νεοπαγανισμού και της νεοειδωλολατρείας. Είναι πράγματι λυπηρό το φαινόμενο το γεγονός ότι οι αυτοαποκαλούμενοι νεοειδωλολάτρες και νεοπαγανιστές κάνουν συνεχώς και πιο έντονη την παρουσία τους σε τηλεοπτικούς σταθμούς και κανάλια όπου προπαγανδίζουν τις ιδέες τους και υποστηρίζουν ότι αυτοί είναι οι γνήσιοι Έλληνες καθώς πιστεύουν στους δώδεκα θεούς του Ολύμπου. Διαπιστώνουμε ότι αν και ο σύγχρονος κόσμος καυχιέται ότι έχει απαλλαγεί από ...

Οι Βετεράνοι ποδοσφαιριστές της Προοδευτικής Νεολαίας Κορυδαλλού, τη Δευτέρα 12 Ιουνίου θα περάσουν την κεντρική πύλη του σωφρονιστικού καταστήματος της πόλης, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για τα 90 χρόνια του Σωµατείου, συνεχίζοντας µια πορεία αµφίδροµης επικοινωνίας μεταξύ της κοινωνίας και των κρατουμένων. Οι παλαίµαχοι ποδοσφαιριστές δίνουν συνέχεια στην τακτική παρουσία τους στις φυλακές. Αυτή τη φορά μαζί τους θα βρίσκονται οι σπουδαίοι φιλέλληνες Καταλανοί: ο τραγουδοποιός Josep Tero, o οποίος μελοποίησε ποιήµατα του κορυφαίου ποιητή µας Κωνσταντίνου Καβάφη σε μετάφραση στα καταλανικά του Eusebi Ayensa, nou διετέλεσε αρκετά χρόνια διευθυντής του πολιτιστικού ιδρύματος της Ισπανίας «Θερβάντες» στην Ελλάδα. Πρόσφατα βραβευθής απο την ακαδημία Αθηνών για το συγγραφικό του εργο. Το περιβάλλον των φυλακών δεν είναι άγνωστο για τους δύο Καταλανούς συντελεστές καθώς συμµετείχαν ...

Σήμερα η αγία μας Εκκλησία τιμά τη μνήμη ενός αγίου, που έθεσε τέρμα στον ευσεβισμό της αίρεσης. Ο άγιος Κύριλλος Αλεξανδρεύς (370 – 444) διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο τόσο στην ανάπτυξη του χριστολογικού δόγματος, όσο και στην υπεράσπιση του όρου Θεοτόκος στην Γ’ Οικουμενική Σύνοδο (431) στην Έφεσο, θέτοντας τέλος στις κακοδοξίες του Νεστορίου, οι οποίες καταδικάστηκαν στην εν λόγω Σύνοδο. Δημιουργούνται όμως, δύο εύλογα ερωτήματα στον αναγνώστη. Ποια η σημασία της παραχάραξης της δογματικής διδασκαλίας για τη ζωή των ανθρώπων; Και ποιες ήταν οι συνέπειες των κακοδοξιών που κήρυττε με θρασύτητα ο Νεστόριος και οι υπόλοιποι ευσεβιστές; Εδώ χρειάζονται για την κατανόηση των πραγμάτων, κάποιες απαραίτητες επισημάνσεις. Η παραχάραξη του δόγματος για τη ζωή του χριστιανού είναι άκρως καθοριστική για την ...

Η ορθόδοξη βιοηθική διακρίνεται επομένως από τις προσεγγίσεις της κοσμικής βιοηθικής, καθώς αποτελεί μια πνευματική προσέγγιση, η οποία βασίζεται στο πρόσωπο και τη διδασκαλία του Χριστού, καθώς και στην πλούσια εμπειρία της πατερικής παράδοσης. Στο σημείο αυτό θα μπορούσε ίσως κάποιος να διερωτηθεί, αν είναι εφικτό και δόκιμο να προσεγγίζονται επιστημονικά ζητήματα που ανέκυψαν μόλις τις τελευταίες δεκαετίες με βάση τα κείμενα της Αγίας Γραφής και των Πατέρων της Εκκλησίας, που γράφηκαν σε εποχές κατά τις οποίες τα προβλήματα αυτά ήταν παντελώς άγνωστα. Ο ενδοιασμός αυτός θα ήταν ασφαλώς βάσιμος, αν ο θεολόγος αναζητούσε στα κείμενα αυτά άμεσες και συγκεκριμένες απαντήσεις στους σύγχρονους προβληματισμούς. Καθώς όμως οι σύγχρονοι αυτοί ηθικοί προβληματισμοί αφορούν στα όρια των επεμβάσεων στις διάφορες εκφάνσεις της ζωής ...

Οι οικολογικοί τρόποι καλλιέργειας βρίσκουν σύμμαχο στις νέες τεχνολογίες. Τα ζιζάνια σε χωράφια και κήπους θα μπορούν μελλοντικά να εξουδετερώνονται με ακτίνες λέιζερ. Ο συνήθης τρόπος καταπολέμησης των ανεπιθύμητων ζιζανίων είναι με τη χρήση φυτοφαρμάκων και ζιζανιοκτόνων, τα οποία θεωρούνται ωστόσο βλαβερά για τα φυτά αλλά και τον ανθρώπινο οργανισμό, ενώ και η τιμή τους είναι συχνά ιδιαίτερα «τσουχτερή». Η χρήση υπερβολικών ποσοτήτων φυτοφαρμάκων και η διασπορά τους μέσω του αέρα προκαλεί μόλυνση τους εδάφους και του υδροφόρου ορίζοντα. Εναλλακτικές λύσεις για την καταπολέμηση των επιβλαβών ζιζανίων φιλοδοξεί να δώσει μία ομάδα επιστημόνων του Πανεπιστημίου Leipniz και του Κέντρου Λέιζερ στο Ανόβερο. Οι έρευνές τους επικεντρώνονται σε μεθόδους εξουδετέρωσης των «εισβολέων» με ακτίνες λέιζερ. Το πρότζεκτ χρηματοδοτείται από τη Γερμανική Ερευνητική Κοινότητα και ...

Με τη μετάνοια ο Χριστιανός όχι μόνο προσδοκεί την Ημέρα του Κυρίου, αλλά σπεύδει προς αυτήν. Ήδη από εδώ τα μάταια και φθαρτά υποχωρούν και δίνουν τόπο σε Αυτόν που ήλθε, σε Αυτόν που καθημερινά έρχεται και τον επισκέπτεται και σε Αυτόν που πάλι θα έρθει να κρίνει την οικουμένη. Η Ημέρα του Κυρίου, χωρίς υπερβολή, εισβάλλει διακριτικά και δυναμικά από τώρα στη ζωή του. Ο άνθρωπος με τη μετάνοιά του τρέχει προς αυτή την ανέσπερη Ημέρα, ώστε αυτή να καταφθάσει προς αυτόν γρηγορότερα. Ο μετανοών άνθρωπος αναγεννάται πνευματικά και ένα άνοιγμα της αιωνιότητας επιτελείται στα βάθη του είναι του, «έως ου ημέρα διαυγάση και φωσφόρος ανατείλη εν τη καρδία αυτού». Η αναγέννηση του ανθρώπου επιτελείται με το πυρ της χάριτος ...

Λοιπόν, αδελφοί μου, δεν επαρκεί ο χρόνος για περισσότερα, διότι υπάρχουν πλείστα. Μετά τις γενικές αυτές παρεμβάσεις και την συμβολή του Γέροντα στα κοινά του Αγίου Όρους, άφησα ως τελευταία δύο σημαντικά κείμενα. Το ένα εκφωνήθηκε εδώ στην Θεσσαλονίκη, όταν με ένα σπουδαίο άνθρωπο, μακαριστό τώρα, τον καθηγητή της Νομικής Σχολής κ. Δημήτριο Ευρυγένη διοργανώθηκε εδώ στην Θεσσαλονίκη ένα συμπόσιο για το Άγιον Όρος από τις 17 μέχρι τις 20 Μαΐου το 1984 με θέμα: «Το Άγιον Όρος στην εποχή της Ευρωπαϊκής Κοινότητος». Στην εισήγησί του ο Γέροντας εκ μέρους του Αγίου Όρους έλεγε: «Είναι απολύτως δικαιολογημένο το ενδιαφέρον για την μοναστική πολιτεία του Αγίου Όρους όχι μόνον των Ελλήνων και Ορθοδόξων Χριστιανών, αλλά και κάθε ανθρώπου που έχει κάποια πνευματικά ...

Στο παρόν άρθρο, αναπτύσσουμε όσο γίνεται απλούστερα τους φυσιολογικούς μηχανισμούς που σχετίζονται με την παραγωγή, την αποβολή και την διατήρηση της θερμότητας στον ανθρώπινο οργανισμό. Το καλοκαίρι, παρά τις όσες χαρές που προσφέρει, όπως όλες οι εποχές, έχει και τους κινδύνους του, λόγω των υψηλών θερμοκρασιών που αναπτύσσονται, ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια με το γνωστό πλέον φαινόμενο του θερμοκηπίου.  Ένας από τους κίνδυνους είναι και η αυξημένη πιθανότητα να εμφανίσει κάποιος θερμοπληξία. Φυσιολογία της θερμοκρασίας του σώματος Η θερμοκρασία (Θ)του σώματος διακρίνεται σε κεντρική, δηλαδή αυτή που είναι στο εσωτερικό (κέντρο) του σώματος, και σε περιφερική, δηλαδή την Θ στην επιφάνεια του σώματος. Η κεντρική μετριέται με θερμόμετρο στο ορθό, ή το στόμα, ή ακριβέστερα ακόμη με αισθητήρα θερμοκρασίας στην ουροδόχο κύστη, ενώ ...

(Προηγούμενη δημοσίευση: http://www.pemptousia.gr/?p=161223) Τα σχετικά με τον Θεόφιλο Καΐρη γεγονότα το 1841, καθώς και η επιστολή της Ιεράς Συνόδου το 1843 δεν βοήθησαν στην αποκατάσταση της επικοινωνίας μεταξύ της Εκκλησίας της Ελλάδος και του Οικουμενικού Πατριαρχείου . Στις 30 Μαΐου 1850 συγκλήθηκε η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος αποφασίζοντας την ανακοίνωση του αυτοκεφάλου στο Οικ. Πατριαρχείο. Στις 16 Ιουνίου συγκλήθηκε ενδημούσα Σύνοδος με πρόεδρο τον Πατριάρχη Άνθιμο Δ΄. Στην Σύνοδο συμμετείχαν και άλλοι πρώην Πατριάρχες, ο Κύριλλος Ιεροσολύμων, δεκατρείς Μητροπολίτες του Οικουμενικού Θρόνου και κληρικοί του Πατριαρχείου. Μετά από την επίσημη «Συνοδική Συνέλευση» το Οικουμενικό Πατριαρχείο εξέδωσε με συνοδικό τόμο το αυτοκέφαλο της Εκκλησίας της Ελλάδος στις 29 Ιουλίου 1850. Ο τόμος είχε τις παρακάτω διατάξεις: Η Εκκλησίας της Ελλάδος είναι ...

Έχουμε συνδυάσει τους μεγάλους Γέροντες σχεδόν αποκλειστικά με τα Μοναστήρια, και προπαντός το Άγιον Όρος, μολονότι μεγάλες μορφές κληρικών, ιεροκήρυκες ή και απλά ενοριακοί ιερείς, είναι συχνά ενάρετοι άνθρωποι, πραγματικό φως για το ποίμνιό τους. Θα προσπαθήσω εδώ να σκιαγραφήσω σε αδρές γραμμές την μορφή ενός τέτοιου πατρός, αναφέροντας και λίγες από τις διδαχές του. Θα διηγηθώ πρώτα πώς ο εν λόγω κληρικός βρέθηκε να διακονεί στην περιοχή μας, ενώ κατάγεται από άλλον τόπο. Μου είπε λοιπόν ο ίδιος ότι αρχικά ήταν ιεροκήρυκας σε ένα πολύ μεγάλο προσκύνημα, από όπου βέβαια περνούσε πολύς κόσμος, και υπήρχε, εννοείται, και η πιθανότητα να προαχθεί βαθμολογικά στην ιεροσύνη. Κάποια μέρα όμως πήγαν και τον συνάντησαν επίτροποι από τον μητροπολιτικό ναό της κωμοπόλεώς μας για ...

Με μεγαλοπρέπεια εορτάστηκε στη Λέρο η μνήμη του Οσίου και Θεοφόρου Πατρός ημών Παϊσίου-Παναγή Μπασιά. Την Τρίτη 6 Ιουνίου, στο ομώνυμο παρεκκλήσι του Οσίου Παϊσίου – Παναγή Μπασιά, στην περιοχή «Γερμανός» της νήσου Λέρου, που ανήγειρε η ευσέβεια της οικογενείας Δημητρίου και Άννης Αναστασίου, ετελέσθη Μέγας Πανηγυρικός Αρχιερατικός Εσπερινός μετ’ αρτοκλασίας, χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Λέρου, Καλύμνου & Αστυπάλαιας κ.κ. Παϊσίου. Το πρωί της Τετάρτης 7-6-2017, στον ίδιο Ναό, ετελέσθη Αρχιερατική Θεία Λειτουργία. Τόσο κατά τον Εσπερινό, όσο και κατά την Θεία Λειτουργία τον Θείο λόγο κήρυξε ο Σεβασμιώτατος, αναφερθείς στον βίο του Οσίου Παϊσίου-Παναγή Μπασιά, εξαίροντας την μορφή και το πλούσιο πνευματικό και κοινωνικό έργο του Οσίου. Ο Μητροπολίτης ευχαρίστησε τον ιερό κλήρο, τους ιεροψάλτες και το εκκλησίασμα που του ευχήθηκαν «έτη πολλά». Τόσο ...

Συνεχίζοντας την σημαντική εκδοτική προσπάθεια διδακτικής πρότασης για τη διδασκαλία της βυζαντινής μουσικής, ο Πρωτοψάλτης και Δάσκαλος της Ψαλτικής Τέχνης Δημήτριος Γαλάνης εξέδωσε πρόσφατα το βιβλίο «Μαθήματα Βυζαντινής Μουσικής - Δ΄ Έτος». Πρόκειται για το τέταρτο κατά σειρά τόμο που περιέχει τη διδακτέα ύλη του Δ΄ έτους κατανεμημένη σε δύο μέρη, με 8 κεφάλαια να ανήκουν στο πρώτο μέρος, όσοι και ήχοι, και ένα κεφάλαιο στο δεύτερο μέρος με μέλη της Μ. Τεσσαρακοστής. Το κάθε κεφάλαιο περιλαμβάνει το θεωρητικό μέρος με όλες τις αναγκαίες επισημάνσεις για τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των ήχων και το πρακτικό μέρος με τα προβλεπόμενα μαθήματα της Παπαδικής, ήτοι με Πολυελαίους, Χερουβικά και Κοινωνικά διαφόρων διδασκάλων. Το κάθε κεφάλαιο κλείεται με τραγούδια που ανήκουν στους συγκεκριμένους ήχους που εξετάζονται, ...

Το Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού και το Μουσείο Ιστορίας της Σερβίας σας προσκαλούν στα εγκαίνια της έκθεσης «Ο άγιος Σάββας Σερβίας» την Πέμπτη, 8 Ιουνίου στις 20:00 στην πτέρυγα περιοδικών εκθέσεων του ΜΒΠ «Κυριάκος Κρόκος». Στην έκθεση παρουσιάζονται απεικονίσεις του αγίου και επεξηγηματικά κείμενα σχετικά με τη ζωή και το έργο του, ενώ κεντρικό έκθεμα αποτελεί το ακριβές αντίγραφο της ποιμαντορικής ράβδου του αγίου. Ο άγιος Σάββας (περ. 1175-1236) -πρίγκιπας της σερβικής δυναστείας των Νεμανιδών- υπήρξε κτήτορας της μονής Χελανδαρίου το 1198, ιδρυτής και μεγάλος ευεργέτης ναών και μονών (στο Άγιο Όρος, στη Σερβία, στην Κωνσταντινούπολη, στη Θεσσαλονίκη και στους Αγίους Τόπους), ηγούμενος της μονής Στουντένιτσα, διπλωμάτης, νομοθέτης, ιδρυτής και πρώτος αρχιεπίσκοπος της αυτοκέφαλης σερβικής ορθόδοξης εκκλησίας. Ενίσχυσε με το έργο του την ...