Κατηγορία

Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Οι σχέσεις χριστιανικής πίστης και ελληνικής παιδείας τις μέρες της Αλώσεως (Σοφία Καυκοπούλου, υπ. δρ Θεολογίας-Μουσικός)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Ο Δούκας, κατηγορεί για φαρισαϊσμό τούς ορθοδόξους, που ενώ τα Μυστήρια ετελούντο στην γλώσσα τους, με το τυπικό τής ανατολικής Εκκλησίας, εντός των Ιερών Ναών και από τούς κανονικώς χειροτονηθέντες ιερείς, δεν αποδέχονταν την ισχύ τους. Αυτή είναι η αμαρτία που πλήρωσαν οι άνθρωποι για την συμπεριφορά τους απέναντι στον έναν Θεό των χριστιανών και την διχόνοια που είχαν μεταξύ τους. Από την ημέρα τής τελέσεως ενωτικής Λειτουργίας στην Αγία Σοφία, οι ανθενωτικοί απέφευγαν το κτίσμα ωσάν να ήτο εβραϊκή συναγωγή. Ο δε Γεννάδιος, συνεχώς στρεφόταν κατά τής Ενώσεως, ενώ έγραφε κατά τού Θωμά Ακινάτη και τού Δημητρίου Κυδώνη, ανθρώπους που ο Δούκας φαίνεται πως εκτιμούσε πολύ. Έντονη αντίθεση επίσης, εκφράζει για τον μέγα δούκα Λουκά Νοταρά, η παροιμιώδης φράση ...

Περισσότερα

Θρησκευτικά: Μιλώντας για το Θεό, υπερασπίζοντας τον άνθρωπο (Μητροπολίτης Δημητριάδος & Αλμυρού Ιγνάτιος)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΣΕΒΑΣΜΙΩΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ ΚΑΙ ΑΛΜΥΡΟΥ κ.κ. ΙΓΝΑΤΙΟΥ, ΣΤΗ Θεολογική Ημερίδα του Γραφείου Επιθεώρησης θρησκευτικών Μαθημάτων, Μέσης Εκπαίδευσης του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού της Κύπρου.  ΘΕΜΑ: «ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ: ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΘΕΟ, ΥΠΕΡΑΣΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ» Η συζήτηση για το μάθημα των θρησκευτικών δεν είναι πρόσφατη. Έχει ιστορία τριών σχεδόν δεκαετιών. Ούτε και έχει μόνον τους προφανείς συνομιλητές, Κράτος και Εκκλησία. Περιλαμβάνει επίσης διαφορετικές τάσεις στον χώρο των Θεολόγων, της Εκκλησίας, της Πολιτείας αλλά και ολόκληρης της κοινωνίας. Επίσης, υπάρχει μεγάλη δυσκολία να εντοπιστεί το καθεαυτό πρόβλημα, καθώς η σχετική συζήτηση χρησιμεύει, ως μη όφειλε, ως πεδίο έκφρασης και εκτόνωσης ευρύτερων κοινωνικών και ιδεολογικών συγκρούσεων, καθιστώντας το μάθημα έρμαιο εξελίξεων σε όλους σχεδόν τους χώρους της σύγχρονης Ελληνικής πραγματικότητας και τον Θεολόγο Καθηγητή άκρως ευάλωτο σε πιέσεις, οι ...

Περισσότερα

Δυο αριθμοί – Ίδια ψηφία

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Για μαθητές Γ΄ και Δ΄ τάξης Ένας μαθητής έγραψε στον πίνακα όλους τους τετραψήφιους αριθμούς, που έχουν ακριβώς τα ίδια ψηφία με τον 2015. Αν προσθέσει δύο απ΄ αυτούς, ποιο είναι το μικρότερο δυνατό άθροισμα που μπορεί να βρει; Πρέπει πρώτα να καταγράψεις όλους τους τετραψήφιους αριθμούς στους οποίους περιέχονται τα ίδια ψηφία. Μετά ξεχώρισε τους δύο μικρότερους και πρόσθεσέ τους. Αν τα καταφέρεις σωστά, θα δεις πώς θα πανηγυρίζουν οι αριθμοί.

Περισσότερα

Η Θεσσαλονίκη υποδέχεται τα 2 μεγάλα καταλογογραφικά έργα του Γρ. Στάθη

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Την Τρίτη 9 Μαΐου 2017 ~ ώρα 19:00 στο Κέντρο Διάδοσης Ερευνητικών Αποτελεσμάτων (ΚΕ.Δ.Ε.Α) του ΑΠΘ, 3ης Σεπτεμβρίου Πανεπιστημιούπολη, θα γίνει η παρουσίαση των δύο μεγάλων καταλογογραφικών έργων του Γρηγορίου Σταθη, Ομοτίμου Καθηγητού του Πανεπιστημίου Αθηνών και Διευθυντού του Ιδρύματος Βυζαντινής Μουσικολογίας της Εκκλησίας της Ελλάδος, που εκδόθηκαν πρόσφατα απ’ το Ίδρυμα Βυζαντινής Μουσικολογίας: – ΤΑ ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ~ ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ, τόμος Δ΄ (σελ. 1040), Αθήνα (Οκτώβριος) 2015. – ΤΑ ΠΡΩΤΟΓΡΑΦΑ ΤΗΣ ΕΞΗΓΗΣΕΩΣ ΕΙΣ ΤΗΝ ΝΕΑΝ ΜΕΘΟΔΟΝ ΣΗΜΕΙΟΓΡΑΦΙΑΣ, τόμος Α΄ Τα Προλεγόμενα (σελ. 480) και τόμος Β΄ Κατάλογος (σελ. 496), Αθήνα (Οκτώβριος) 2016. Την παρουσίαση των Ομιλητών θα κάνει η κ. Ευαγγελία Σπυράκου, Δρ Μουσικολογίας, Διευθύντρια του Μουσικού Σχολείου Δράμας. Τα έργα θα παρουσιάσουν: ο κ. Βασίλειος Βασιλείου, Δρ Μουσικολογίας, και ο κ. Αντώνης ...

Περισσότερα

Η βυζαντινή μουσική συναντά την οθωμανική (Βυζ. Χορός «Τρόπος»-Σ. Σινόπουλος-Κουτζί Εργκιουνέρ)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Η βυζαντινή μουσική συναντά την οθωμανική σε μια μεγάλη συναυλία στο Ωδείο Ηρώδου Αττικού. Ο Βυζαντινός Χορός «Τρόπος» τραγουδά μαζί με σύνολο Τούρκων τραγουδιστών θρησκευτικής μουσικής, με γέφυρα δύο όργανα: τη λύρα που έπαιζαν οι Έλληνες της Πόλης και το νέι, το μουσικό όργανο των δερβίσηδων. Η συναυλία καλύπτει το ευρύ φάσμα της μουσικής της Ανατολής, που περιλαμβάνει το βυζαντινό μέλος και την οθωμανική μουσική και μας μεταφέρει στην Πόλη. Στη σκηνή θα βρίσκονται ο Kudsi Ergüner, περίφημος δεξιοτέχνης του νέι και πρεσβευτής της Ουνέσκο για την τέχνη, και ο δεξιοτέχνης της πολίτικης λύρας Σωκράτης Σινόπουλος. Ο Βυζαντινός Χορός «Τρόπος» - Κέντρο Μελετών Ψαλτικής Τέχνης ιδρύθηκε το 2005 από τον Κωνσταντίνο Αγγελίδη και τους συνεργάτες του, με σκοπό τη μελέτη και την ...

Περισσότερα

«Οι αγιορείτες ψάλλουν χαρμολυπητικώς» (Νεόφυτος Μοναχός Γρηγοριάτης)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Για το πρώτο μέρος του άρθρου βλέπε εδώ Για το δεύτερο μέρος του άρθρου βλέπε εδώ Ερώτηση 4η: Ποια είναι η ιδιαιτερότητα του Αγιορείτικου ύφους ψαλμωδίας των Αγιορειτών ψαλτών και δη των παλαιοτέρων γονέων; Απάντηση: Ο Αγιορείτης ψάλτης, ο ψάλτης της χαρμολύπης, φέροντας την κληρονομιά αιώνων μουσικής παραδόσεως, δεν αποκλίνει καθόλου από τον στόχο του, που είναι να νοιώθει ο ίδιος και ο πιστός χριστιανός, μοναχός και λαϊκός, ενεργός μέλος του ζωντανού οργανισμού της Μητέρας Εκκλησίας μας. Οι αποκλίνοντες σήμερα αποδίδουν μουσικά, μία άποψη δική τους, κάνουν το δικό τους θέλημα. Προσπαθούν να μιμηθούν τους κοσμικούς τραγουδιστές είτε ψάλλοντας κανταδόρικα δυτικίζοντας, είτε ψάλλοντας αμανέδες μουσουλμανικούς, είτε ψάλλοντας παραδοσιακά κομμάτια Βυζαντινής Μουσικής χωρίς χαρμολύπη, που είναι το χαρακτηριστικό γνώρισμα του Αγιορειτικού ύφους ψαλμωδίας. Οι Αγιορείτες ψάλτες ...

Περισσότερα

Ένας παπάς τρόφιμος στο τμήμα απεξάρτησης στο Δαφνί

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Προοίμιον Αναλογιζόμενος την μέχρι τώρα ζωή μου και τα μεγαλεία του Θεού σε εμέ είδα την από την παιδική μου ηλικία φροντίδα Του και τις άπειρες ευεργεσίες Του. Γεννημένος σε ένα περιβάλλον ορθόδοξο, σε γεωργικό χωροχρόνο, ανατράφηκα στην αυλή του σπιτιού μου, στο προαύλιο της εκκλησίας και μέσα στην εκκλησία, οπού με οδήγησαν, όχι μόνο οι γονείς μου, αλλά και οι γείτονες. Με το κερί που έφτιαχναν από τα μελίσσια που τρυγούσαν και προ παντός με τις προσευχές τους. Προσευχές που τις έβλεπα μπροστά μου, όρθρους και εσπερινούς που τους διάβαζαν από τα μεγάλα βιβλία που είχαν στα σπίτια τους, μεγάλα μηναία με ωραία γράμματα, καλλιγραφικά τυπωμένα με κόπο και ερυθρές επικεφαλίδες. Γέροντες αγιορείτες με μακριές γενειάδες, καλογριές πτωχές με ταγάρια, πέρναγαν ...

Περισσότερα

Ο αμαρτωλός φοβάται τον θάνατο γιατί φοβάται τη δικαιοσύνη του Θεού (Αλέξανδρος Νικηφόρου, Θεολόγος)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Σύνολη η εκκλησιαστική παράδοση διδάσκει ότι δε συνέβαινε το ίδιο πράγμα στην αρχέγονη κατάσταση. Ο Θεός Λόγος που δημιούργησε την ανθρώπινη φύση, δεν «συνέκτισεν αυτή κατ΄ αίσθησιν ούτε ηδονήν, ούτε οδύνην». Ωστόσο υπήρχε εξαρχής η νοερή δύναμη και η φυσική επιθυμία του νου να απολαύσει με τρόπο ανέκφραστο και άρρητο τη Χάρη του Θεού. Η λαθεμένη όμως πορεία και η στροφή προς τα αισθητά του στέρησαν τη δυνατότητα αυτή και τη μετοχή στα νοητά. Ο νους ως πρωτοπαθής συμβάλλει καταλυτικά στην πτώση. Η κακή χρήση των αισθήσεων και ο θαυμασμός του αισθητού κάλλους από μέρους του Αδάμ, τον οδήγησε στη βρώση του απαγορευμένου καρπού και του στέρησε τη μετοχή στην απόλαυση των νοητών αγαθών. Η καταφρόνηση της θεωρίας του Θεού ...

Περισσότερα

Η ελληνόφωνη και η λατινόφωνη ομιλητική παράδοση και το κήρυγμα του Λουθήρου

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Α. Η ελληνόφωνη ομιλητική παράδοση 1. Το κήρυγμα του Ιησού και των Αποστόλων Η ελληνόφωνη ομιλητική παράδοση στηρίζεται στη θεμελιώδη ερμηνευτική αρχή, η Γραφή ερμηνεύεται δια της Γραφής. Το κήρυγμα στη Συναγωγή αναφέρεται σε συγκεκριμένα βιβλικά αναγνώσματα, τα οποία επεξηγούνται με μία σειρά άλλων συναφών χωρίων. Ο Ιησούς ακολούθησε την ίδια μέθοδο, όπως προκύπτει από τις αφηγήσεις των ευαγγελιστών. Είναι γνωστό ότι δεν διασώζεται η εικόνα ενός πλήρους κηρύγματός του, όμως, από όσα αποσπασματικά καταγράφουν οι Ευαγγελιστές, εκείνο που δεσπόζει είναι η επίκληση βιβλικών χωρίων για τη στήριξη της διδασκαλίας. Φωτογραφία: Δημήτρης Ηλιόπουλος Για παράδειγμα: Το πρώτο κήρυγμα του Ιησού στη Ναζαρέτ (Λκ. 4, 16-23) ερμηνεύει μία περικοπή από τον προφήτη Ησαΐα 61, 1 και εξής: «Καὶ ἦλθεν εἰς Ναζαρέτ, οὗ ἦν τεθραμμένος, ...

Περισσότερα

Ανα τομία της εμπαθούς συμπεριφοράς από τον Άγιο Ιωάννη της Κλίμακας

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

(Προηγούμενη δημοσίευση: ) Όλοι οι τύποι εμπαθούς συμπεριφοράς αποτελούν την παθολογική κατάληξη των ψυχικών κινήσεων. Στα παθολογικά αποτελέσματα τους όταν εντοπίζεται η παράμετρος της δαιμονικής επίδρασης στον άνθρωπο, αποκαλύπτεται πως τα αίτια της επίδρασης δεν είναι φυσιοκρατικά, αλλά ότι έχουν πνευματική προέλευση. Στην πατερική γραμματεία τα πάθη δεν είναι ανεξάρτητα μεταξύ τους αλλά εμπλέκονται αμοιβαίως και αλληλοτροφοδοτούνται. Επιπλέον ενεργοποιούνται από τους πειρασμούς που τα συνοδεύουν αφορώντας τόσο την ψυχή όσο και το σώμα. Στη συνέχεια η παράθεση των παθών που ακολουθεί είναι εμπνευσμένη από τη σκέψη του Jean Claude Larchet.  Ο άγιος Ιωάννης ο Σιναΐτης τονίζει ότι υπάρχει ενεργή σχέση μεταξύ της υπερηφανείας και του πάθους της κενοδοξίας στο απώτατο όριο του οποίου εντοπίζεται η αφετηρία της πρώτης. Η πολύπτυχη μορφολογία των ...

Περισσότερα

Η πάνσοφη παιδαγωγία του Θεού (Μητροπολίτης Φλωρίνης Αυγουστίνος Καντιώτης (†))

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Ο μακαριστός Μητροπολίτης Φλωρίνης Αυγουστίνος, μιλώντας για το αληθινό νόημα της ευτυχίας και για τον πραγματικό σκοπό της ανθρώπινης ζωής, τονίζει ότι ο Θεός, κατά την άπειρη αγάπη και σοφία Του, δοκιμάζει τους πιστούς και τους παιδαγωγεί ώστε αγωνιζόμενοι να φθάσουν στην σωτηρία, ενώ οι ασεβείς τελικά οδηγούνται στην απώλεια.   %audio%

Περισσότερα

Υποδοχή Παναγίας Παραμυθίας στη Μονή Επανωσήφη στην Κρήτη (Σάββατο, 13 Μαΐου 2017)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Την Ιερά Εικόνα της Παναγίας της «Παραμυθίας» θα υποδεχτεί η Ιερά Μονή Αγίου Γεωργίου Επανωσήφη το Σάββατο 13 Μαΐου 2017 στις 5:00 μ.μ. Την σεβασμία θεομητορική εικόνα θα κομίσει από το Άγιον Όρος ο Καθηγούμενος της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου Γέροντας Εφραίμ προς διηνεκή ευλογία. Σύντομο ιστορικό Ανεβαίνοντας τη σκάλα που βρίσκεται στα αριστερά της κεντρικής πύλης του καθολικού της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου υπάρχει παρεκκλήσιο αφιερωμένο στην Παναγία την Παραμυθία. Μέσα σ’ αυτό μεταφέρθηκε μετά την τέλεση του θαύματος, που θα περιγράψουμε, η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας, τοιχογραφία του 14ου αι. που βρισκόταν άλλοτε στη δεξιά άκρη του εξωνάρθηκα. Παλαιά υπήρχε η συνήθεια, βγαίνοντας οι πατέρες από το Καθολικό, μετά το τέλος της ακολουθίας του Όρθρου, να ασπάζονται την εικόνα της Παναγίας που ...

Περισσότερα

Τα πάθη, οι πειρασμοί και η δαιμονική ενέργεια κατά την Κλίμακα (Δημήτρης Τσιολακίδης, Θεολόγος)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

(Προηγούμενη δημοσίευση: http://www.pemptousia.gr/?p=158635) Όλοι οι τύποι εμπαθούς συμπεριφοράς αποτελούν την παθολογική κατάληξη των ψυχικών κινήσεων. Στα παθολογικά αποτελέσματα τους όταν εντοπίζεται η παράμετρος της δαιμονικής επίδρασης στον άνθρωπο, αποκαλύπτεται πως τα αίτια της επίδρασης δεν είναι φυσιοκρατικά, αλλά ότι έχουν πνευματική προέλευση. Στην πατερική γραμματεία τα πάθη δεν είναι ανεξάρτητα μεταξύ τους αλλά εμπλέκονται αμοιβαίως και αλληλοτροφοδοτούνται. Επιπλέον ενεργοποιούνται από τους πειρασμούς που τα συνοδεύουν αφορώντας τόσο την ψυχή όσο και το σώμα. Στη συνέχεια η παράθεση των παθών που ακολουθεί είναι εμπνευσμένη από τη σκέψη του Jean Claude Larchet. Ο άγιος Ιωάννης ο Σιναΐτης τονίζει ότι υπάρχει ενεργή σχέση μεταξύ της υπερηφανείας και του πάθους της κενοδοξίας στο απώτατο όριο του οποίου εντοπίζεται η αφετηρία της πρώτης. Η πολύπτυχη μορφολογία των ...

Περισσότερα

Εθνοφυλετισμός και Ορθοδοξία στον 21ο αιώνα (Ηρακλής Ψάλτης, φιλόλογος)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Δ. Χριστιανοί(;) που ακολουθούν τον Κέλσο... Στην εποχή μας, στο ξεκίνημα του 21ου αιώνα, κάποιοι Ορθόδοξοι ταυτίζουν την Ορθοδοξία αποκλειστικά με το δικό τους έθνος και την αξιοποιούν για να «προωθήσουν» ποικίλα κοινωνικο-πολιτικά τους ζητήματα. Αυτοπροσδιορίζονται, επίσης, ως οι κατεξοχήν «αυθεντικοί» εκφραστές του ορθόδοξου δόγματος, αποκλείοντας τις άλλες ομόθρησκες εθνότητες από αυτήν τη δυνατότητα. Ο εθνοφυλετισμός, αν και καταδικάστηκε από τον Όρο της Συνόδου της Κωνσταντινουπόλεως το 1872, με αφορμή το «Βουλγαρικό ζήτημα», εξακολουθεί να απασχολεί σοβαρά την Ορθοδοξία. Το πρόβλημα αυτό επιβεβαιώνεται από την παρουσία δύο ή τριών ή και περισσότερων Επισκόπων στην ίδια πόλη, οι οποίοι αναλογούν στην ύπαρξη των εθνοτήτων ή και στην συνύπαρξη δύο ή περισσοτέρων Μητροπολιτών, ακόμα και με τον ίδιο εκκλησιαστικό τίτλο, οι οποίοι στην ίδια ...

Περισσότερα

Μια σημαντική αλλά άγνωστη προσωπικότητα του διαλόγου Θρησκείας και Επιστήμης (Δρ. Πέτρος Παναγιωτόπουλος, Υπεύθυνος Περιεχομένου Πεμπτουσίας)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Ο διάλογος ανάμεσα στη Θρησκεία και τις Θετικές Επιστήμες διεξάγεται σε όλο τον κόσμο με μεγάλο ενδιαφέρον τις τελευταίες δεκαετίες. Μία από τις μεγάλες μορφές εκείνες που τον υπηρέτησαν με συνέπεια για πολλά χρόνια υπήρξε ο μάλλον άγνωστος στην Ελλάδα Stanley L. Jaki. Ο Σ. Γιάκι (1924 - 2009) υπήρξε Ούγγρος Βενεδικτίνος ιερέας. Κατείχε διδακτορικά στη θεολογία (από το Pontifical Atheneum του Αγ. Ανσέλμου στη Ρώμη, το 1950) και στη φυσική (Καθολικό Πανεπιστήμιο Fordham της Ν. Υόρκης, το 1958). Ένας από τους καθηγητές του ήταν ο V. Hess, ένας από εκείνους που ανακάλυψαν τις κοσμικές ακτίνες. Πραγματοποίησε μεταδιδακτορική έρευνα στη Φιλοσοφία της Επιστήμης στα μεγαλύτερα Πανεπιστήμια των ΗΠΑ (Stanford, Berkeley και Princeton). Από το 1975 μέχρι το θάνατό του διετέλεσε Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Seton Hall University ...

Περισσότερα