Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Ο βυζαντινός πολιτισμός χάνει, αρχίζοντας από αυτόν τον αιώνα, από τον κύκλο του όλες τις εκτεταμένες χώρες της Δύσης με τον πληθυσμό τους, αποκτά όμως για το πνεύμα στον Βορρά και στην Ανατολή τους νότιους Σλάβους και ύστερα την Ρωσία. Ο 15ος, ο 16ος και ο 17ος είναι οι αιώνες της πλήρους άνθισης του ευρωπαϊκού πολιτισμού και η εποχή της πλήρους πτώσης του βυζαντινού κρατικού συστήματος σε εκείνο το έδαφος ακριβώς όπου αυτό γεννήθηκε και μεγάλωσε. Φωτο: Σπύρος Δρόσος Ο ίδιος ο 15ος αιώνας, από τον οποίον άρχισε η άνθιση της Ευρώπης, είναι και ο αιώνας της πρώτης ενίσχυσης της Ρωσίας, ο αιώνας της εκδίωξης των Τατάρων, της ισχυρότερης σε σύγκριση με την προηγούμενη μεταφύτευσης σε μας της βυζαντινής μόρφωσης μέσω της ...

Ζούμε σήμερα σε μια παγκοσμιοποιημένη πραγματικότητα και σε πολυπολιτισμικές κοινωνίες. Οι άνθρωποι και μαζί με αυτούς οι ιδέες, οι αξίες, οι παραδόσεις, τα ήθη και οι θρησκευτικές πεποιθήσεις συναντιούνται καθημερινά. Αναπόφευκτα προκύπτουν κρίσεις, συγκρίσεις, διακρίσεις. Η Ορθοδοξία σ' αυτό το «δύσκολο», «ανταγωνιστικό», αλλά και ενδιαφέρον, συγχρόνως, κοινωνικο-πολιτικό περιβάλλον οφείλει να ανταποκριθεί με επιτυχία στο ρόλο της, να εκφράσει, να ευαγγελίσει το διαχρονικό μήνυμα της ελπίδας Του στη γλώσσα, τα σύμβολα και τους κώδικες της μεταμοντέρνας εποχής μας. Το «ακροατήριό» της ήταν πάντα η ανθρωπότητα στο σύνολό της, χωρίς καμία διαχωριστική γραμμή. Αυτή ήταν και η εντολή που έλαβε από τον Ιδρυτή Της, «πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τά έθνη» (Ματ. 28:19) και αυτήν οφείλει να υπηρετήσει και στην εποχή μας. Συγχρόνως, όμως λόγω της ...

Τα νέα δεδομένα που προέκυψαν από τις εξελίξεις στις τεχνολογίες των ιατρικών κυρίως επιστημών διαμόρφωσαν καινούριες συνθήκες και γέννησαν νέους ηθικούς προβληματισμούς. Έτσι αναδύθηκε ο νέος επιστημονικός κλάδος της βιοηθικής που προσέβλεπε στην αντιμετώπιση των ηθικών προβλημάτων που ανέκυψαν από την εφαρμογή των τεχνολογιών αυτών συγκεκριμένα στον τομέα της βιοϊατρικής στη δεκαετία του 1960. Την περίοδο αυτή έχουμε τα επιτεύγματα στον τομέα της βιοϊατρικής: «χρονία αιμοδιάλυση, μεταμόσχευση οργάνων από ζωντανούς ή πτωματικούς δότες, κλινικά ασφαλείς εκτρώσεις αντισυλληπτικά χάπια, προγεννητική διάγνωση, ευρεία χρήση του τεχνητού αναπνευστήρα και οι πρώτες αναλαμπές της γενετικής μηχανικής», ενώ η συμβατική ημερομηνία της ίδρυσης της εν λόγω επιστήμης συνάπτεται με τη σύγκληση στο Seattle των Η.Π.Α. της πρώτης επιτροπής που θα επιλαμβανόταν προβλημάτων βιοηθικής το Σεπτέμβριο ...

  Στιγμιότυπο από επίδειξη της επιβράδυνσης που υφίσταται το ανθρώπινο σώμα σε προσομοιωτή πρόσκρουσης 10η Πανελλαδική Εβδομάδα Οδικής Ασφάλειας (18-24 Μαρτίου 2017) Το Ινστιτούτο Οδικής Ασφάλειας (Ι.Ο.ΑΣ.) «Πάνος Μυλωνάς» ενώνει τις δυνάμεις του με τον Σύλλογο Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων (Σ.Ε.Σ.) και δεκάδες ακόμα φορείς, και διοργανώνει για 10η συνεχή χρονιά την Πανελλαδική Εβδομάδα Οδικής Ασφάλειας (18-24/3) με δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης στην Αττική και όλη τη χώρα για τη σωστή ενημέρωση και πρόληψη των τροχαίων δυστυχημάτων που αποτελούν μάστιγα για την κοινωνία μας. Με κεντρικό μήνυμα «Υπεύθυνη οδήγηση σημαίνει σεβασμός στη ζωή!», η φετινή δέκατη διοργάνωση δίνει προτεραιότητα στην ενίσχυση της κυκλοφοριακής αγωγής, της υπεύθυνης οδήγησης και της ευγένειας στους ελληνικούς δρόμους, μέσα από πρωτοβουλίες για την εκπαίδευση και την ευαισθητοποίηση στην Οδική Ασφάλεια ...

Ο Ακάθιστους Ύμνος κατέχει σημαντική θέση στη κατανυκτική περίοδο της Μ. Τεσσαρακοστής και είναι ένας από τους πλέον λαοφιλής και γνωστούς ύμνους, τόσο για το μέλος του όσο και για τη ποίηση του. Η ένταξης του εντός του Τριωδίου εξηγείται από το γεγονός ότι το περιεχόμενο του συνδέεται με το χαρμόσυνο μήνυμα της εορτής του Ευαγγελισμού, και για το λόγο αυτό οι Παρασκευές πριν και μετά τον Ευαγγελισμό αποκτούν προεόρτιο και συγχρόνως μεθέορτο χαρακτήρα. Ιδιαίτερη θέση στην ακολουθία των Χαιρετισμών έχει το προίμιο του Κοντακίου «Τη υπερμάχω στρατηγώ». Ψάλλεται «αργώς και μετά μέλους» προφανώς προς έξαρση της ιστορικής βαθιάς πίστης και ευλάβειας των Χριστιανών ότι η «υπέρμαχως Στρατηγώς» είναι προστάτης και βοηθός σε κάθε είδους πειρασμούς και εθνικούς κινδύνους, όπως το ...

Έκθεση Ορθόδοξου Χριστιανικού βιβλίου και Μοναστηριακών Προϊόντων θα λειτουργήσει στο Πνευματικό κέντρο του Ιερού Ναού Αγίων Κων/νου & Ελένης Βόλου από την Κυριακή 19 έως και την Τρίτη 21 Μαρτίου. Στην Έκθεση θα υπάρχει μεγάλη ποικιλία τίτλων Ορθόδοξης πνευματικότητας με έκπτωση έως και 70% και αγνά Αγιορείτικα Προϊόντα. Οι ώρες Λειτουργίας θα είναι: 9 το πρωί με 2 το μεσημέρι και 5 το απόγευμα μέχρι 9 το βράδυ. Στο πλαίσιο της Εκθέσεως, μια ξεχωριστή εκδήλωση, αφιερωμένη στο σεβαστό πρόσωπο του Μακαριστού Γέροντος Εφραίμ του Κατουνακιώτου, θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη 21 Μαρτίου, στις 6.00 το απόγευμα, εντός του Ιερού Ναό των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης Βόλου. Στην εκδήλωση ομιλητής θα είναι ο κ. Γεώργιος Κρουσταλάκης, Ομότιμος Καθηγητής της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου των Αθηνών, ...

Μιμούμενοι πολλάκις το συγγραφικό ύφος τού Θουκυδίδη, έφεραν στη Δύση την ελληνική κλασσική παιδεία τής αρχαιότητας μέσω κυρίως τής διδασκαλίας τους σε Σχολές τής Ιταλίας, όπου συγκέντρωναν γύρω τους πλήθος μαθητών, οι οποίοι κυριολεκτικά διψούσαν για τη γνώση τής ελληνικής γλώσσας και φιλοσοφίας και τη μελέτη των Ελλήνων κλασσικών συγγραφέων, όπως οι φιλόσοφοι Πλάτων και Αριστοτέλης, ο Πλούταρχος, οι Στωικοί, οι Πυθαγόρειοι, οι τραγικοί ποιητές και πολλοί άλλοι, τα έργα των οποίων μεταφράζονταν συστηματικά στα ιταλικά και διδάσκονταν στους γόνους των καλυτέρων οικογενειών τής Δύσης, εκείνους που είχαν έρθει λόγω του ολοένα αυξανόμενου εμπορίου, στην θέση τής άρχουσας τάξης, εξοβελίζοντας τούς παλαιούς αριστοκράτες. Η Φλωρεντία την εποχή της Αναγέννησης Οι λόγιοι τού 15ου αι., είτε με τη συμμετοχή τους στο διάλογο ...

Η κ. Στέλλα Παπαδοπούλου εδώ και χρόνια δραστηριοποιείται στην Ορθόδοξη Εξωτερική Ιεραποστολή. Εργάζεται εθελοντικά στο Κογκό, στο έργο της Ιεράς Μητροπόλεως Κινσάσα. Ουσιαστικά μοιράζει το χρόνο της μεταξύ Ελλάδας και Κογκό, προσφέροντας εκεί πολύτιμες γνώσεις και εμπειρίες στους νεοφώτιστους εν Χριστώ Ορθοδόξους αδελφούς. Με την πολυσχιδή δραστηριότητά της στις Κατηχήσεις και τη φιλανθρωπία, έχει καταστεί ένα σημαίνον στέλεχος της όλης ιεραποστολικής προσπάθειας στη χώρα. (παλαιότερη συνέντευξή της, βλ. στο σύνδεσμο: Η χαρά της προσφοράς) Τα τελευταία χρόνια η κ. Παπαδοπούλου βρήκε έναν ακόμη τρόπο να ενισχύσει το έργο της Εκκλησίας μας στη μακρινή αυτή χώρα: Συνέγραψε ένα βιβλίο με συνταγές μαγειρικής, τα έσοδα του οποίου τα διαθέτει εξ ολοκλήρου στην οικονομική βοήθεια του Σεβ. Μητροπολίτου Κινσάσα κ. Νικηφόρου. Πρόκειται για ένα ...

«Είδεν ο Θεός, ότι καλόν. Και είπεν ο Θεός βλαστησάτω η γη βοτάνην χόρτου σπείρον σπέρμα κατά γένος και καθ’ ομοιότητα, και ξύλον κάρπιμον ποιούν καρπόν, ού το σπέρμα αυτού εν αυτώ κατά γένος επί της γης» (Γεν. α', 11)· διότι η γη, αφού καθαρίστηκε από το πλήθος των υδάτων, φαινόταν σαν έρημη πέρα για πέρα κι αστόλιστη, αφού μάλιστα δέχθηκε το νόμο και το λόγο του Δημιουργού, σαν γονιμότατο σπόρο, κοιλοπόνεσε και γέννησε αμέσως ένα πλήθος από παιδιά, χλόη, φυτά, λειβάδια, άνθη, λαμπρούς καρπούς, και διακοσμήθηκε σαν νύμφη, εξωραϊσμένη με όμορφα στολισμένη ενδυμασία, αυτή, που μόλις πριν από λίγο είχε καθαριστεί. Μόλις ρίχτηκε εκείνος ο θείος λόγος στα σπλάχνα της γης, σαν γόνιμος σπόρος, αμέσως έλαβε χώρα η οδύνη ...

Την τρίτη Παρασκευή της Μεγάλης Σαρακοστής ψάλλεται η Γ΄ στάση των Χαιρετισμών. Ακούγονται οι επόμενοι 6 Οίκοι. Αυτοί αναφέρονται βέβαια στην Παναγία μας, αλλά τώρα φανερώνονται και δοξολογούνται οι χάρες της και υμνείται η ενανθρώπηση του Χριστού. Σ΄ αυτούς τους Οίκους, όπως και τους 6 τελευταίους, τα θεολογικά και δογματικά νοήματα είναι δυσκολότερα. O Κτίστης μάς αποκάλυψε νέο κόσμο και τον φανέρωσε σε μας, τα κτίσματά του, καθώς σαν βλαστός γεννήθηκε από την Παρθένο, φυλάγοντάς την άφθορη. Αυτό το θαύμα βλέποντας, ας την υμνήσουμε: Είσαι το άνθος που δεν άγγιξε η φθορά, το ένδοξο στεφάνι της εγκράτειας, το λαμπρό προμήνυμα της Ανάστασης, η φανέρωση της αγγελικής ζωής. Είσαι το δέντρο με τους γλυκούς καρπούς, από το οποίο τρέφονται οι πιστοί και ...

Το Α΄ Αρσάκειο Λύκειο Ψυχικού, στο πλαίσιο του προγράμματος «Πολιτιστικές Διαδρομές», διοργανώνει την *εκδήλωση «Η Ελληνική Ποίηση στην Ιαπωνία», στο Θέατρο των Αρσακείων Σχολείων Ψυχικού, τη Δευτέρα 27 Μαρτίου 2017, στις 7.30 μ.μ. Πρόκειται για την παρουσίαση ενός πρότζεκτ που εκπονούν μαθητές της Β΄ Λυκείου, κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους 2016-2017, υπό την καθοδήγηση του καθηγητή θεολόγου Παναγιώτη Ανδριόπουλου, με στόχο τη διερεύνηση της απήχησης της ελληνικής ποίησης στην Ιαπωνία. Θα παρουσιαστούν Ανθολογίες Νεοελληνικής Ποίησης στα Ιαπωνικά, με ιδιαίτερη αναφορά στον Κ.Π. Καβάφη, τον Νίκο Καζαντζάκη, τον Οδυσσέα Ελύτη και τον ελληνικής καταγωγής εθνικό ποιητή της Ιαπωνίας, Λευκάδιο Χερν. Στη συνέχεια θα επισημανθεί η απήχηση της αρχαίας ελληνικής τραγωδίας στην Ιαπωνία. Τέλος, θα αναφερθεί η χρήση του χαϊκού (ιαπωνική ποιητική φόρμα) ...

Όπως έχει προσφυώς παρατηρηθεί, «Η βάση της ηθικής είναι η πίστη ότι το καλό και το κακό σε συγκεκριμένους ανθρώπους (ή ζώα) είναι καλό ή κακό όχι μόνο από τη δική τους σκοπιά, αλλά από μια γενικότερη σκοπιά την οποία μπορεί να καταλάβει κάθε σκεπτόμενο άτομο. Αυτό σημαίνει ότι ο καθένας έχει λόγους να εξετάζει όχι μόνο τα δικά του συμφέροντα, αλλά και τα συμφέροντα των άλλων προκειμένου να αποφασίσει τι θα κάνει».  Ηθικός άνθρωπος άλλωστε, σύμφωνα με την Αριστοτέλεια λογική, είναι αυτός που μπορεί να κρίνει τι επιτάσσει η έννοια του δικαίου και να αντιμετωπίζει ορθά τα διλήμματα όπου, εκ πρώτης όψεως, φαίνεται να συγκρούονται ισοδύναμες αξίες: οι ιδιότητες αυτές του ανθρωπίνου χαρακτήρος καλούνται ηθικές αρετές και αποτελούν τα συστατικά ...