Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Στον Όρθρο της εορτής της Χριστού Γεννήσεως έχουμε δύο κανόνες ένα του ποιητού αγ. Κοσμά του Μαϊουμά και ένα του αγ. Ιωάννου Δαμασκηνού. Σύμφωνα με το αγιορειτικό τυπικό μετά την ψαλμωδία κάθε ωδής των κανόνων, επαναλαμβάνεται ο ειρμός της ωδής, ο οποίος τότε ονομάζεται Καταβασία και ψάλλεται σε αργό μέλος. Οι ειρμοί των ωδών ονομάστηκαν Καταβασίες επειδή οι ψάλτες, από ιδιαίτερο σεβασμό, κατέβαιναν από τα στασίδια τους για να τους ψάλλουν. Στις ηχογραφήσεις που ακολουθούν ο βατοπαιδινός χορός ψάλλει τις Καταβασίες της 1ης και 3ης ωδής του κανόνα των Χριστουγέννων «Χριστός γεννάται δοξάσατε» και «Τω προ των αιώνων», σε αργό ειρμολογικό μέλος, ήχος α΄. %dfghakkakakktav% %hajkallaha3hhhhkak%

Αύριο, Πέμπτη 29 Δεκεμβρίου, στις 19.30μ.μ., στο POLIS ART CAFÉ, Πεσμαζόγλου 5, Αίθριο Στοάς Βιβλίου, θα γίνει η παρουσίαση του δεύτερου ψηφιακού δίσκου της Ορχήστρας Ρωμάνα, με έργα Ρωμηών συνθετών, που έζησαν στην Κωνσταντινούπολη μετά την άλωση, σε μουσική διεύθυνση Μανώλη Καρπάθιου. Ο Ψηφιακός Δίσκος : Ρωμηοί Συνθέτες Ο νέος ψηφιακός δίσκος περιλαμβάνει κλασικά έργα των:  Αγγελή (17ος αιώνας), Δημητρίου Καντεμήρη (17ος αι.), Πέτρου Πελοποννήσιου (18ος αι.), Βασιλάκη (19ος αι.), Θοδωράκη (19ος αι.) και άλλων συνθετών της Ανατολής. Για τη νέα δουλειά της Ορχήστρας θα μιλήσουν οι: Ηλίας Βολιότης – Καπετανάκης, συγγραφέας, δημοσιογράφος και Κώστας Μπαλαχούτης, συγγραφέας, στιχουργός, διευθυντής του ogdoo.gr. Μοναδική στον ελλαδικό χώρο, η τριακονταμελής ορχήστρα Ρωμάνα από την ίδρυσή της, σκοπό έχει την ανάδειξη κλασικών έργων της αρχαιοελληνικής, βυζαντινής, ανατολικής αλλά ...

Σε ένα πυρέξ ταψάκι 25×35 στρώνουμε, καλύπτοντας τις πλευρές του ταψιού, ένα ένα τα φύλλα, τα βουτυρώνουμε και πασπαλίζουμε το κάθε ένα με το μείγμα των αμυγδάλων, της ζάχαρης και της κανέλας. Σε μια βαριά κατσαρόλα βάζουμε 5 φλυτζάνια του τσαγιού γάλα σόγιας με την ζάχαρη. Στο υπόλοιπο γάλα διαλύουμε το αλεύρι, το σιμιγδάλι και το κορν φλάουρ. Όταν ζεσταθεί το γάλα και λιώσει η ζάχαρη, ρίχνουμε σε αυτό το μείγμα το γάλα με το αλεύρι, το σιμιγδάλι και το κορν φλάουρ και σε μέτρια φωτιά ανακατώνουμε την κρέμα συνέχεια. Στο τέλος προσθέτουμε το βούτυρο. Μόλις πήξει η κρέμα, την χύνουμε προσεκτικά επάνω στα φύλλα. Ψήνουμε το γλυκό σε προθερμασμένο φούρνο στους 180ο για 45´ λεπτά. 10 φύλλα κρούστας 150 γρ. ...

Εκκλησία Αγίων, θαυμάτων, διωγμών Υπήρξε κάποιος Ανδρέας στους Ενετούς από τον οίκον Πιζάνη, που διατελεί ύπαρχος της νήσου Κερκύρας μετά την πολιορκίαν της τελευταίως υπό των Αγαρηνών, που διεξήχθη διά δυνάμεως πεζικής συγχρόνως και ναυτικής. Αυτός εσκέφθη στον περιώνυμον ναόν του θαυματουργού Σπυρίδωνος να κατασκευάσει αλτάριον λατινικόν και επ’ αυτού να τοποθετήσει το θαυματόβρυτο λείψανο, για να φανή, ότι δήθεν και οι Λατίνοι τιμούν πολύ και γεραίρουν τον Άγιον· στην πραγματικότητα όμως, για να κατάσχουν και αυτό, όπως κατέσχεσαν και τα περισσότερα ιερά κειμήλια, διά τα οποία κάποτε η δική μας Εκκλησία εξαιρετικούς έχαιρε και εκοσμείτο. ... Ήλθε, λοιπόν, ο καιρός, κατά τον οποίον ο εξουσιαστής επρόκειτο να εφαρμόσει το σχέδιό του και επήγαινε προς δυσμάς την ώρα που ο ήλιος έκλινε ...

Σε αυτό το κολάζ φωτογραφιών της NASA/ESA (από το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble) βλέπουμε την κατανομή της σκοτεινής ύλης μετά από συγκρούσεις γαλαξιακών σμηνών. Συνολικά μελετήθηκαν 72 μεγάλε συγκρούσεις. (Πρόκειται για τα σμήνη - από πάνω και αριστερά προς τα δεξιά - MACS J0416.1–2403, MACS J0152.5-2852, MACS J0717.5+3745, Abell 370, Abell 2744 and ZwCl 1358+62). Η φύση της  σκοτεινής ύλης εξακολουθεί, ακόμα και σήμερα, να παραμένει άγνωστη. Τι θα μπορούσε άραγε να είναι; Μια πρώτη απάντηση είναι ότι πρόκειται για συνηθισμένης μορφής ύλη, όπως για παράδειγμα, καφέ νάνοι, αέριοι πλανήτες σαν το Δία, μαύρες τρύπες, καθώς και άλλα «κλασικά» ουράνια σώματα, τα οποία δεν μπορούμε να δούμε είτε επειδή εκπέμπουν ελάχιστη ακτινοβολία, είτε επειδή βρίσκονται πολύ μακριά μας, είτε επειδή κρύβονται βαθιά μέσα ...

Όπως είναι γνωστό στους περισσότερους, αυτοί, που πλήττονται περισσότερο από τα περιβαλλοντικά προβλήματα, είναι κατά κύριο λόγο οι περιθωριοποιημένες ομάδες, π.χ. φτωχά τμήματα του πληθυσμού και εθνικές μειονότητες. Τα άτομα αυτά είτε λόγω έλλειψης οικονομικών πόρων είτε επειδή η ταυτότητά τους είναι στενά συνδεδεμένη με την εν λόγω τοποθεσία, δεν μπορούν να μετακινηθούν από τον τόπο, ο οποίος χαρακτηρίζεται από έντονη περιβαλλοντική υποβάθμιση. Επιπρόσθετα, είναι δυνατόν τα άτομα αυτά να μην είναι ενήμερα για την κατάσταση, την οποία βιώνουν, και τους κινδύνους που εγκυμονούν λόγω του αναλφαβητισμού τους ή επειδή κάποιοι εμποδίζουν την πρόσβασή τους σε πληροφορίες. Αυτή η περιορισμένη ροή πληροφοριών είναι, επίσης, βάσιμη και από την αντίθετη κατεύθυνση. Ακόμα και αν τα άτομα αυτά είναι ενήμερα για την περιρρέουσα ...

Η «περιπέτεια» αυτή, όμως, του νεοφερμένου στη γη Λυτρωτή φέρει αφ’ εαυτής και άλλες συμπαραδηλώσεις και προτυπώσεις. Το ίδιο το ευαγγελικό κείμενο, εξάλλου, υπενθυμίζει την επαλήθευση των σχετικών προρρήσεων: «ότι νήπιος Ισραήλ, και εγώ ηγάπησα αυτόν και εξ Αιγύπτου μετεκάλεσα τα τέκνα αυτού», Ωσ. 11,1 – «Εξ Αιγύπτου εκάλεσα τον υιόν μου», Ματθ. 2,15. Καταρχάς, ας μην ξεχνάμε ότι κάποτε ένας άλλος Ιωσήφ, ο γιος του Πατριάρχη Ιακώβ, πήρε τον ίδιο δρόμο, διωγμένος κι αυτός και εξανδραποδισμένος από το φθόνο των αδελφών του. Όπως αντίστοιχα, και οι σφαγιασθέντες παίδες της Βηθλεέμ αποτελούν μία προθυσία, πριν από το σφαγιασμό του Αμνού, ο οποίος θα ακολουθήσει μερικές δεκαετίες αργότερα. Αλλά και πιο πέρα, στην εσχατολογία της Αποκάλυψης, το άκακο παιδίον/ο Αμνός νικά τις ...

-Mοιάζει στη Νασίν! Η μικρή Δήμητρα είχε κολλήσει το ροδαλό της προσωπάκι στη βιτρίνα με τις κούκλες… Μικρές και μεγάλες, ξανθομαλλούσες κυρίες στα αστραφτερά τους φορέματα, κοκκινομάλλες μικρούλες με φακιδιασμένα προσωπάκια, μωράκια στα ροζέ και γαλάζια βρακάκια τους με τις πιπίλες τους… Μόλις τις τραβούσες  κλάματα μωρουδίσια… Όταν τις ξανατραβούσες χάχανα μωρουδίσια… Ο κύριος του μαγαζιού τις τραβούσε και τις ξανατραβούσε χαμογελώντας, γιατί η μικρή Δήμητρα ξεκολλημό δεν είχε… - Δημητρούλα μου, θα πάμε στην αγορά να διαλέξεις το δώρο σου… Σήμερα είναι ανοιχτά όλη τη μέρα και είναι όλα στολισμένα… Το δέντρο στην πλατεία με τα φωτάκια του, τα καραβάκια, οι παρέες των παιδιών που καλαντίζουν, οι βιτρίνες όλες στολισμένες… Η γιαγιά απαριθμούσε με όλο της το «ταλέντο» τη μαγεία της μέρας, ...

Πέθανε σήμερα (χθες) μία μεγάλη κυρία της Αστρονομίας, η Vera Rubin, της οποίας η συμβολή στον εντοπισμό της επονομαζόμενης «σκοτεινής ύλης» (που αποτελεί σήμερα το 27% της συνολικής υλοενέργειας του Σύμπαντος) ήταν ιδιαίτερα σημαντική. Παραθέτω πιο κάτω ένα σχετικό άρθρο που είχαμε γράψει με τον φίλο και συνάδελφο Αλέξη Δεληβοριά, και το οποίο είχε δημοσιευθεί στο περιοδικό ΓΕΩτρόπιο της Ελευθεροτυπίας στις 23 Ιανουαρίου του 2010 με τίτλο: "Αναζητώντας τη Σκοτεινή Ύλη" Τα 2.500 χρόνια εξέλιξης των ιδεών στις φυσικές επιστήμες μάς οδήγησαν σήμερα να ισχυριζόμαστε ότι κατανοούμε μόλις ένα 4% των συστατικών του Σύμπαντος. Το ποσοστό αυτό αποτελεί τη συνηθισμένη και ορατή, βαρυονική όπως ονομάζεται, ύλη, από την οποία αποτελούμαστε εμείς οι ίδιοι, καθώς και όλοι οι πλανήτες και τα άστρα ...

Μπορούμε να κατασκευάσουμε έναν ανιχνευτή υποατομικών σωματιδίων στο σπίτι μας; Κι έστω ότι το τον κατασκευάσαμε. Πού θα βρούμε τα σωματίδια για να τα ανιχνεύσουμε; Ευτυχώς ή δυστυχώς υποατομικά σωματίδια κυκλοφορούν συνεχώς γύρω μας. Και οφείλονται στις κοσμικές ακτίνες. Οι κοσμικές ακτίνες είναι στοιχειώδη σωματίδια, πυρήνες και ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία εξωγήινης προέλευσης που βομβαρδίζουν συνεχώς την Γη. Στο ενεργειακό εύρος των 1012-1015 eV (ηλεκτρονιοβόλτ), οι κοσμικές ακτίνες που φτάνουν στην ατμόσφαιρα της Γης συνίστανται από: ~50% πρωτόνια ~25% σωματίδια άλφα ~13% πυρήνες C/N/O <1% ηλεκτρόνια <0.1% ακτίνες γάμα Η αλληλεπίδραση των κοσμικών ακτίνων με τους πυρήνες των ατόμων της ατμόσφαιρας της Γης παράγει έναν καταιγισμό σωματιδίων. Πώς λοιπόν μπορούμε να «δούμε» τα σωματίδια της κοσμικής ακτινοβολίας ή τα προϊόντα αλληλεπίδρασής της με την ατμόσφαιρα της Γης; Χρειαζόμαστε: - μια διαφανή γυάλινη ή ...

  Στο σημείο αυτό ο Αριστοτέλης ασκεί δριμεία κριτική στον Πλάτωνα με το να διατυπώνει την απορία του, η οποία οδηγείται σε αντίφαση, διότι από τη μια μεριά αξιώνει οι ιδέες να είναι γενικές έννοιες (καθόλου) και από την άλλη συγχρόνως να είναι χωριστές και ατομικές (καθ’ έκαστον). Το ότι αυτό δεν μπορεί να γίνει, έχει εκθέσει δια μακρών και σε άλλα σημεία ο Αριστοτέλης, ο οποίος θεωρεί αναγκαία μεν την ύπαρξη των γενικών εννοιών, όπως είναι οι ιδέες, διότι δημιουργούν τις προϋποθέσεις των γνώσεων και της επιστήμης, αφού τα αισθητά πράγματα είναι ρέουσες και μεταβαλλόμενες πραγματικότητες, δεν συμφωνεί όμως με το γεγονός ότι ο Πλάτων χωρίζει τις ιδέες από τα αισθητά. Εδώ επαινεί τον Σωκράτη που δεν έκαμε αυτόν τον χωρισμό. ...

Παράλληλα η Θεανθρώπινη Προοπτική εισβάλλει στην Ιστορία με ένα καθόλου Ανθρώπινο Τρόπο αλλά με ένα Θεϊκό Τρόπο που αποτελεί ολόκληρο Μυστήριο. Βέβαια σ’ αυτό δεν είναι αμέτοχη η ανθρωπότητα αλλά συμβάλλει προσφέροντας ό,τι πιο πολύτιμο είχε: «την Θεοτόκο και Μητέρα του Φωτός» την Παναγία. «Ο προαιώνιος Λόγος» γεννάται από Παρθένο πράγμα για το οποίο πολλοί «ἀποροῦσι το πῶς». «Το μέγα μυστήριο τοῦ τόκου» του Χριστού υπερβαίνει την γνώση όλων των σοφών του κόσμου ενώ λογική εξήγηση δεν υπάρχει, καθότι: «Οὐ φέρει το μυστήριον ἔρευναν πίστει μόνῃ τοῦτο πάντες δοξάζομεν». Ο παράδοξος αυτός τρόπος της Κυήσεως του Χριστού αποτελεί Μοναδικό Φαινόμενο στην Παγκόσμιο Ιστορία που πραγματοποιήθηκε «ἅπαξ» χωρίς ποτέ να υπήρξε άλλο «κοινόν εἶδος» με αυτό ούτε βέβαια θα υπάρξει ...

Ας μιλήσουμε τώρα και για τους δαιμονικούς πειρασμούς που μας πολεμούν και πώς πρέπει να τους αντιμετωπίζουμε. Δεν υπάρχει άλλο ισχυρότερο όπλο σ’ εμάς παρά το όνομα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Πρέπει όμως να πιέσουμε πρώτον τον εαυτόν μας στην εφαρμογή των θείων εντολών, να συμφιλιωθούμε με την αγαθότητά Του, και τότε μας βοηθά και το θείο του όνομα, και γίνεται όπλο φοβερότατο στους εχθρικούς δαίμονες. Εάν μόνον με το στόμα φωνάζουμε, το «Κύριε Ιησού Χριστέ», θα ακούσουμε το: «τί με φωνάζετε Κύριε Κύριε, και δεν κάνετε αυτά που λέω» και ότι «δεν θα μπει στη Βασιλεία των Ουρανών όποιος μου λέει Κύριε Κύριε, αλλά αυτός που εφαρμόζει το θέλημα του ουράνιου Πατέρα μου». Ο άνθρωπος που έχει ταπείνωση, δεν ...

Δεν θα ήθελα εδώ να κουράσω τον αναγνώστη με παράθεση άλλων παραδειγμάτων, εξάλλου ο κατάλογος αυτός μπορεί να καλύψει πλήθος σελίδων. Επικαλούμαι μόνο την ευρύτατη χρήση του όρου, ξεκινώντας από τους Καθηγητές της Δογματικής στις Θεολογικές Σχολές και φτάνοντας μέχρι τον Χρύσανθο Νοταρά (Κ. Σάθα, Μεσαιωνική Βιβλιοθήκη, τ. Γ΄, σ. 96: «… και περιπαιζόντων αδεώς εξίσου την τε ανατολικήν και δυτικήν αγίαν εκκλησίαν») και τον θείο του Δοσίθεο (βλ. ενδεικτικά, Δωδεκάβιβλος, βιβλίον Η΄, Θεσσαλονίκη 1983, σ. 301, 323 και αλ.), αυτούς τους δυναμικούς πατριάρχες της αγίας πόλεως Ιερουσαλήμ, και επέκεινα μέχρι τον Νείλο Καβάσιλα, τον μεγάλο αντιλατίνο Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης. («Λόγος αποδεικνύς μη άλλο τι το της διαστάσεως της Λατινικής εκκλησίας και ημών …», που είναι μια περιεκτική πραγματεία, ισχυρά τεκμηριωμένη, ...

Ο μακαριστός Γέρων Θεόκλητος Διονυσιάτης μιλάει για την άπειρη αγάπη του Θεού που δημιούργησε τον άνθρωπο κατ΄ εικόνα και καθ΄ομοίωσίν Του, καθώς και για τους λόγους των όντων, που υμνούν την αγαθότητα, την παντοδυναμία και την σοφία του Δημιουργού, τονίζοντας ότι αγαπούμε τον Θεό, επειδή Εκείνος πρώτος μας αγάπησε.   %audio%

Μερικά πράγματα και καταστάσεις που συμβαίνουν στις ημέρες μας, αποτελούν πολλές φορές καταστάσεις και γεγονότα της ιστορίας της Θείας Οικονομίας, ειδικά στο πρόσωπο του νεογέννητου βρέφους του Θεανθρώπου Χριστού. Το χαρμόσυνο μήνυμα της του Χριστού Γεννήσεως βρίσκει το Θείο βρέφος σε μια τραγική πραγματικότητα, μια γέννηση κάτω από τις ποιο άθλιες κοινωνικές συνθήκες. Ο Χριστός γεννημένος σε ένα στάβλο μετά των ζώων, μέλει μαζί με την Μητέρα Του να γίνουν πρόσφυγες, εξαιτίας του φθόνου και του μίσους του Βασιλιά Ηρώδη. Ξεκινούν λοιπόν μια φυγή από την Βηθλεέμ στη μακρινή και άγνωστη Αίγυπτο. Η Παναγία, ως μητέρα του Χριστού έχοντας στην αγκαλιά της τον Χριστό ξεκινά το μακρύ δρόμο της προσφυγιάς, ένα ταξίδι για την σωτήρια του παιδιού της. Σε ξένο και άγνωστο ...