Κατηγορία

Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Ψήγματα από την ζωή της Πόλεως του ΙΘ΄ αιώνος (Γέροντας Δοσίθεος Κανέλλος, Ηγούμενος Ι.Μ. Παναγίας Τατάρνης Ευρυτανίας)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Ο Δημήτριος Σκαρλάτος, ο Βυζάντιος, αγάπησεν όσον ολίγοι την Πόλι. Κατέγραψε τα πάντα.Όσα βεβαίως είχε ζήσει εκεί και όσα υπέφερε. Τα εξέδωσε σε τρεις τόμους από το 1851 έως το 1869 στην Αθήνα. 1826 σελίδες πυκνογραμμένες. Νείλος πολυχεύμων. Τί δεν περιγράφει και με τι δεν ασχολείται! Είχαμε μεταφέρει όσα γράφει για τα ψαρικά στο Ημερολόγιο του 2009 και για τις προλήψεις και δεισιδαιμονίες στο του 2010. Για το Ημερολόγιο του 2011 ας μεταφέρουμε κάποια ψήγματα από την ζωή των Ρωμηών της εποχής του και μόνον αυτών. Τα όσα αναφέρει για αλλοεθνείς ή για ετεροδόξους, πολύ ωραία και διαφωτιστικά πράγματα, εκφεύγουν από τα στενά όρια ενός εγκολπίου ημερολογίου. Μεταγλωττίζουμε τα καταγραφόμενα σε απλούστερα ελληνικά για ευκολότερη κατανόησι και για να μη αναγκαζόμενα ...

Περισσότερα

Τα ζητήματα με τα οποία ασχολείται η Βυζαντινή Φιλοσοφία (Δρ. Ιωάννης Ν. Λίλης Λέκτορας Δογματικής και Συμβολικής Θεολογίας της Ανωτάτης Εκκλησιαστικής Ακαδημίας Ηρακλείου Κρήτης)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Η «Βυζαντινή Φιλοσοφία» δεν ασχολείται με βασικά ζητήματα του χριστιανικού δόγματος, κατόπιν κάποιας αιρετικής προκλήσεως (π.χ. την Αγία Τριάδα ή το πρόσωπο του Θεανθρώπου), αλλά με ζητήματα που αφορούν την ανθρώπινη φύση, τη ζωή μετά το θάνατο, τη σχέση προσώπου και φύσεως, τη σχέση της διοικητικής οργάνωσης της εκκλησίας με το εκκλησιολογικό της περιεχόμενο, χωρίς να συντρέχει κάποιος λόγος αιρετικής προκλήσεως, αλλά «ακαδημαϊκής» συγγραφικής εργασίας. Κοινό σημείο των δύο χώρων παραμένει η χριστιανική θεολογία, ως βάση, καθώς και η «Βυζαντινή Φιλοσοφία» δεν μπορεί να δραπετεύσει από την ευαγγελική διδασκαλία. Η σύγχρονη έρευνα δεν ομοφωνεί σχετικά με την ύπαρξη και το ακριβές περιεχόμενο της «Βυζαντινής Φιλοσοφίας». Είναι γνωστό πως ο εισηγητής αλλά και ο θεμελιωτής της επωνυμίας «Βυζαντινή Φιλοσοφία» στον ελλαδικό χώρο, ...

Περισσότερα

Πατρο-Κοσμάς – Οι διδαχές του (ΙΙ)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Ως τελευταία υποθήκη των θρησκευτικών ιδεών του ο Κοσμάς ζητούσε από τους Χριστιανούς να βαφτίζουν τα παιδιά τους, που σε πολλές επαρχίες τ΄ άφηναν αβάπτιστα, επί αιώνες. Επιμένει στη βάφτιση κι επειδή δεν υπήρχαν κολυμβήθρες, στα βορινά ιδίως μέρη, παρακαλεί κι ικετεύει τους κατοίκους και τους πλούσιους ν΄ αγοράσουν και να προσφέρουν στις μικρές κοινότητες κολυμβήθρες, για να βαπτίζονται τα παιδιά. Θεωρούσε το βάπτισμα και την εξόδιο τελετή, που κι αυτή σε πολλά μέρη δε γινόταν, ως τις κατ΄ εξοχήν πράξεις, που δείχνουν την πίστη των ανθρώπων. Με πόση στοργή, με πόση τέχνη και καλοσύνη δεν προστάζει να βαπτίζουν τα παιδιά! «Καλύτερα, αδελφέ μου, να θανατώσεις εκατό ανθρώπους, παρά ν΄ αφήσεις ένα παιδί αβάφτιστο να πεθάνει. Και αν τύχει ανάγκη και ...

Περισσότερα

Όταν αποφεύγουμε τη σκέψη του θανάτου (Μαρία Δημητριάδου, παιδαγωγός)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Ο Χριστιανός μέσω της πίστης και της αγαπητικής ένωσής του με το Θεό στο πρόσωπο του Χριστού, αποκτά τα θεμελιώδη ψυχικά εφόδια για να υπερβεί το φόβο του θανάτου. Σώζεται από τον πνευματικό θάνατο και δε τρομάζει μπροστά στο βιολογικό. Συγκεκριμένα, η πίστη στην Ανάσταση του Κυρίου είναι αυτή που γεμίζει τις ψυχές με θάρρος, ελπίδα, αισιοδοξία και υπομονή. Το διαφορετικά ανυπέρβλητο πρόβλημα του θανάτου, αλλάζει περιεχόμενο και μετατρέπεται «σε συνάντηση και αδιαμεσολάβητη κοινωνία με το πρόσωπο του Χριστού». Αντίστοιχα, «ο χρόνος, από το να είναι ροή προς το θάνατο, κίνηση προς το χωρίς νόημα σκοτάδι», είναι κίνηση προς την ανάσταση, προς την ολοφώτεινη αποκάλυψη. Συμπερασματικά, ο Χριστιανός είναι φυσιολογικό να θλίβεται και να κλαίει όταν αποχωρίζεται ένα πρόσωπο, αλλά η ...

Περισσότερα

Το εικονογραφικό έργο των Θεσσαλονικέων ζωγράφων Μιχαήλ και Ευτύχιου Αστραπά (13ος-14ος αιώνας)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Ο ναός του Αγίου Κλήμεντα στην Αχρίδα ιδρύθηκε το 1294/5 από το βυζαντινό αξιωματούχο και γαμπρό του αυτοκράτορα Ανδρόνικου Β' Παλαιολόγου, Πρόγονο Σγουρό και αφιερώθηκε αρχικά στην Παναγία Περίβλεπτο. Οι τοιχογραφίες είναι έργο δύο ζωγράφων από τη Θεσσαλονίκη, του Ευτύχιου και Μιχαήλ Αστραπά, οι οποίοι σημείωσαν τις υπογραφές και τα μονογράμματά τους σε διάφορα σημεία της τοιχογράφησης. Για παράδειγμα στη λεπίδα του ξίφους του Αγίου Μερκουρίου είναι γραμμένο "χείρ Μιχαήλ του Αστραπά", ενώ τα ονόματα και των δύο ζωγράφων αναφέρονται στις διακοσμητικές ταινίες της χλαμύδας δύο άλλων στρατιωτικών αγίων. Εις Άδου Κάθοδος (Ανάσταση), 1295 - 1317, από τον ναό της Περιβλέπτου, Αχρίδα Οι δύο αυτοί περίφημοι θεσσαλονικείς ζωγράφοι αναλαμβάνουν αργότερα την τοιχογράφηση μίας σειράς ναών που ίδρυσε ο κράλης Μιλούτιν, όπως ο ...

Περισσότερα

«Φεύγουν μήνες, πάνε χρόνια…» (Κατερίνα Χουζούρη)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Την Κυριακή 24 Ιουλίου, στις 21:00μ.μ.,  η Πρεσβεία της Κυπριακής Δημοκρατίας, η Ομοσπονδία Κυπριακών Οργανώσεων Ελλάδας, η Ένωση Κυπρίων Ελλάδας, τα Κυπριακά Παροικιακά Σωματεία της Αττικής και το Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης,  συνδιοργανώνουν, στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, Πειραιώς 206, στον Ταύρο,  συναυλία για τις επετείους του 1974, με τίτλο «Φεύγουν μήνες, πάνε χρόνια…». Χαιρετισμό θα απευθύνει ο Πρέσβης της Κυπριακής Δημοκρατίας Κυριάκος Κενεβέζος. Στην εκδήλωση θα ακουστούν τραγούδια των Μίκη Θεοδωράκη, Μάριου Τόκα, Δημήτρη Λάγιου, Μάνου Χατζηδάκι, Σταύρου Ξαρχάκου, Βάσου Αργυρίδη, Μιχάλη Χριστοδουλίδη, Διονύση Σαββόπουλου, Μίμη Πλέσσα, Γιώργου Ανδρέου. Τραγουδούν οι: Βασίλης Λέκκας, Κώστας Χατζηχριστοδούλου, Δώρος Δημοσθένους και Ηρώ Σαΐα. Συμμετέχουν οι: Μιχάλης Βιολάρης, Υακίνθη Λάγιου και το Νεανικό Χορωδιακό Σύνολο «΄Εμπνευσις», υπό τη διεύθυνση της Έλενας Καντάρη. Απαγγέλλει η: Μαρίνα Αργυρίδου. Την Ορχήστρα αποτελούν οι: ...

Περισσότερα

Οι δαιμονισμένοι Γαδαρηνοί: Τα «παράδοξα» του Ευαγγελίου της Κυριακής (Ηρακλής Αθ. Φίλιος, Βαλκανιολόγος-θεολόγος)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Η αγία μας Εκκλησία αυτή την Κυριακή έχει ορίσει να διαβαστεί στο Ευαγγέλιο η ευαγγελική περικοπή που αναφέρεται στη θεραπεία των δαιμονισμένων Γαδαρηνών (Ματθ. 8,28 – 9,1). Ας δούμε από μία άλλη οπτική γωνία την ευαγγελική αυτή περικοπή.Ένα «παράδοξο» που συναντάται στις πρώτες κιόλας γραμμές έχει να κάνει με τη θεότητα του Χριστού. Και συγκεκριμένα παράδοξο είναι οι δαιμονισμένοι να αναγνωρίζουν στον Υιό του Θεού τη θεότητα. Διαβάζουμε σχετικά: «Και εφώναξαν, ‘’Τι έχεις μαζί μας Ιησού, Υιέ του Θεού;’’» (Ματθ. 8, 29). Βλέπουμε πως τα δαιμόνια που είχαν κυριεύσει τους δύο ανθρώπους έχουν επίγνωση ότι αυτός που στέκεται μπροστά τους ήταν ο Υιός του Θεού, δηλαδή ο Χριστός. Την ίδια ομολογία με τα δαιμόνια για τη θεότητα του Χριστού κάνει ...

Περισσότερα

Η ίδρυση της εκκλησίας της Θεσσαλονίκης (Ιωάννης Καραβιδόπουλος, Ομότιμος Καθηγητής Ερμηνείας της Καινής Διαθήκης, Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Την εκκλησία της Θεσσαλονίκης ίδρυσε ο Παύλος κατά τη β' ιεραποστολική περιοδεία του (βλ. Πρ. 17,1 -10), όταν μετά από τους Φιλίππους, που ήταν ο πρώτος σταθμός της ιεραποστολικής δραστηριότητάς του στο ευρωπαϊκό έδαφος, ακολουθώντας την Εγνατία οδό και περνώντας από την Αμφίπολη και Απολλωνία έφθασε στη Θεσσαλονίκη. Η Θεσσαλονίκη ήταν η πρωτεύουσα του δεύτερου τμήματος της Μακεδονία, του τμήματος δηλαδή που εκτεινόταν ανάμεσα στους ποταμούς Στρυμόνα και Αξιό, σύμφωνα με τη διαίρεση της περιοχής που έκαναν οι Ρωμαίοι, οι οποίοι μετά τη μάχη της Πύδνας το 168 π.Χ. και μετά την αποτυχημένη εξέγερση του Ανδρίσκου έγιναν τελικά κύριοι της Μακεδονίας το 146 π.Χ. Τέσσερις περίπου αιώνες μετά την ίδρυσή της από το βασιλιά Κάσσανδρο, ο οποίος όταν την ίδρυσε το 315 ...

Περισσότερα

Οι γαλήνιες νύχτες στο Άγιον Όρος (Αιμίλιος Γάσπαρης)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Αυτή η σεμνή προσπάθεια μπορεί να είναι και μια αρχή ή να γίνει η αφορμή η δημοσίευση της για να αποκαλυφτούν σε άλλες σκοτεινές βιβλιοθήκες του κόσμου κάποια από αυτό αντίτυπα που μένουν ξεχασμένα. Ο συγγραφέας μορφωμένος και ταξιδεμένος είχε συγκεντρώσει κείμενα, ποιήματα και πεζά που ξεχώριζαν και που τα πιο πολλά είχαν άγνωστους ή ανώνυμους δημιουργούς μιας αρκετά ταραγμένης εποχής σε ένα ποικίλο και συνεχώς αναδιαμορφωμένο τόπο. Η Μονή Σταυρονικήτα εσωτερικά Καναπέδες στενοί και χαμηλοί σκεπασμένοι με κουρελούδες υφαντές, ένα ξύλινο ταβάνι και κάποια διακοσμητικά λιτά στοιχεία, μ’ ένα μικρό πολυέλαιο, χωρίς ηλεκτρισμό, με γυάλινες χάντρες σα σταγόνες φωτός. Στο κιόσκι στη Μονή Σταυρονικήτα τα παράθυρα συρόμενα προς τα πάνω, το ένα μισό πάνω στο άλλο και ύστερα η θάλασσα ...

Περισσότερα

Στην Ιερά Μονή Παναγίας κάτω Ξενιάς (Κατερίνα Χουζούρη)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Σε απόσταση δεκαέξι χιλιομέτρων από την πόλη του Αλμυρού, βρίσκεται η Ιερά Μονή Παναγίας Κάτω Ξενιάς.  Είναι κτισμένη σε ένα μικρό οροπέδιο με πλούσια βλάστηση. Δεν είναι γνωστό πότε ακριβώς ιδρύθηκε το Μοναστήρι. Πάντως από εντοιχισμένα ανάγλυφα στο Ιερό, φαίνεται πως ιδρύθηκε τον 12ο -13ο αιώνα και ήταν αφιερωμένο στον Άγιο Νικόλαο. Ιερό Κειμήλιο της Μονής, η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας Ξενιάς.  Το μετόχι του Αγίου Νικολάου γνωρίζει μεγάλη πνευματική και οικονομική άνθιση και με την ονομασία Κάτω Μονή Ξενιάς, αντικατέστησε την κυρίαρχη Άνω Μονή. Μεγάλη ήταν η προσφορά της Μονής στον αγώνα του 21 και στους πρόσφατους εθνικούς αγώνες.  Λειτούργησε έως το 1970 ως ανδρικό μοναστήρι, μετά έγινε γυναικείο. Στις 9 Ιουλίου 1980, μια ισχυρή σεισμική δόνηση έπληξε το κτηριακό συγκρότημα της ...

Περισσότερα

Ως μέσο πνευματικής ανατροφοδότησης για την αποφυγή του σχολικού εκφοβισμού το μυστήριο της εξομολόγησης (Αθανάσιος Κολιοφούτης, Δρ. Θεολογίας – Εκπαιδευτικός)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Στα πλαίσια του μυστηρίου της ιεράς εξομολόγησης, το οποίο τρέφεται από μια ζωντανή ενοριακή ζωή, το συγκεκριμένο παιδί ή ο έφηβος που έχει εκφοβιστεί, μπορεί να αισθανθεί απελευθερωμένος από την αυθεντία των γονέων του ή τις συνέπειες μιας ενδεχόμενης παρέμβασής τους. Βιώνοντας ταυτόχρονα πως συνδέεται με μια αυθεντική σχέση πνευματικής πατρότητας με τον πνευματικό του, μπορεί σε κατάλληλες συνθήκες, να αποκαλύψει τα «βάρη» του σε κάποιον που δεν του έχει επιβληθεί ως μία ακόμα αυθεντία, αλλά έχει κερδίσει ελεύθερα τον σεβασμό και την αποδοχή του. Εν προκειμένω η αναγνώριση της ευεργετικής ποιμαντικής διακονίας του ποιμένα από το ποίμνιο του αποτελεί ανεπιφύλακτα προϋπόθεση έμπνευσης των πνευματικών του παιδιών. Η αναγνώριση του πνευματικού κύρους του ποιμένα από το πνευματικό του τέκνο συμβάλλει  αποφασιστικά ...

Περισσότερα

Το δικαίωμα του παιδιού να προστατεύεται από το νόμο (Άγγελος Αλεκόπουλος)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Όσον αφορά την ηθική υπόσταση του εμβρύου σύμφωνα με το αγγλικό δίκαιο, τα παιδιά δεν έχουν ανεξάρτητο νομικό καθεστώς. Μόλις τα παιδιά γεννηθούν έχουν τα ίδια δικαιώματα στη ζωή όπως όλοι οι άλλοι άνθρωποι. Η προστασία της ανθρώπινης ζωής αποτελεί βασική αρχή του νομοθέτη. Σύμφωνα με την Πράξη Προστασίας των Γεννηθέντων Ζωντανών Βρεφών (Born-Alive Infants Protection Act, BAIPA), που εγκρίθηκε από το Αμερικάνικο Κογκρέσο το 2002 «ένα βρέφος θεωρείται γεννηθέν ζωντανό» αν στην γέννηση, σε οποιαδήποτε φάση της ανάπτυξης, εμφανίζει καρδιακές σφίξεις και παλμούς στην ψηλάφηση του ομφάλιου λώρου ή εκούσιες κινήσεις των μυών, ανεξάρτητα από το αν έχει αποκοπεί ο ομφάλιος λώρος, ανεξάρτητα από το αν πρόκειται για αυτόματη ή προκλητή εξαγωγή σαν αποτέλεσμα αυτόματου ή  προκλητού τοκετού,  καισαρικής τομής ...

Περισσότερα

Εξέχον έργο του Ρώσου αγιογράφου Αντρέι Ρουμπλιόφ στην Αθήνα

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Στο πλαίσιο των πολιτιστικών εκδηλώσεων του αφιερωματικού έτους «Ρωσία - Ελλάδα 2016», φιλοξενείται μέχρι τον Σεπτέμβριο στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο, ένας ρωσικός εθνικός θησαυρός. Πρόκειται για την εικόνα της Ανάληψης από την Πινακοθήκη Τρετιακόφ στη Μόσχα, έργο του σημαντικού Ρώσου αγιογράφου Αντρέι Ρουμπλιόφ, ο οποίος τη φιλοτέχνησε το 1408, προκειμένου να διακοσμήσει, μαζί με άλλες εικόνες του Δωδεκαόρτου, το τέμπλο του Καθεδρικού Ναού της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο Βλαντίμιρ. Ο «ρωσικός εθνικός θησαυρός, που σχεδόν ποτέ δεν βγαίνει από τη χώρα»,  θα φιλοξενείται μέχρι τον Σεπτέμβριο στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο, ως πρόδρομο έργο δύο εκθέσεων με αντικείμενα από την Πινακοθήκη Τρετιακόφ και το Μουσείο Ερμιτάζ που θα παρουσιαστούν στο μουσείο το φθινόπωρο του 2016, στο πλαίσιο των πολιτιστικών εκδηλώσεων του αφιερωματικού έτους ...

Περισσότερα