2015

Είναι σημαντική η συμβολή των αγιορειτών στην εξέλιξη και εμπλουτισμό της ψαλτικής τέχνης. Λόγω των εκτενών και πολύωρων αγρυπνιών συνέθεταν μέλη για να καλύψουν τις ανάγκες των αγιορειτικών ακολουθιών. Τρανό παράδειγμα αυστηρά αγιορειτικής ψαλτικής παράδοσης είναι ο ψαλμός «Εξομολογείσθε τω Κυρίω». Ο ψαλμός αυτός επειδή ψάλλεται αδιάκοπα στον Όρθρο των αγιορειτικών πανηγύρεων, εμφανίζει ποικιλία μελωδικών παραλλαγών, προφανώς για την ευρυθμία και ανανέωση της ακολουθίας. Μια εκ των προσφιλών συνθέσεων για τους αγιορείτες που είθισται να ψάλλεται μέχρι σήμερα είναι αυτή του Δοχειαρίτη Κοσμά. Ο αγιορείτης δάσκαλος δραστηριοποιείται στα τέλη του 18ου αι και αρχές του 19ου, όπως φαίνεται και από τα χειρόγραφα που παραδίδει την εποχή αυτή. Το έργο του, αν και σχετικά μικρό σε όγκο, εμφανίζει έναν εγκρατή και κλασικό ...

Ο Άγιος Ευστάθιος Θεσσαλονίκης, το ξεχωριστό αυτό πρόσωπο της πόλης και της οικουμένης του 12ου αιώνα, μοιάζει να μας δίνει τη δυνατότητα για εμψύχωση του χώρου και του κόσμου της βυζαντινής Θεσσαλονίκης. Άλλωστε η πόλη, με τους πανέμορφους ναούς και τα κάστρα της, συνιστά σαφώς ένα τοπίο του "βυζαντινισμού μας", και έτσι τόσο οι κάτοικοι της πόλης όσο και οι επισκέπτες της ζουν και κινούνται σ' αυτό το σκηνικό. Μένει πλέον η γνώση της ιστορίας και τα πρόσωπα που την προδιέγραψαν για να μετέχει κάποιος στον κόσμο αυτό - χωρίς βεβαίως σε καμιά περίπτωση να εγκλωβίζεται σ' αυτόν. Το τελευταίο θα συνιστούσε τραγωδία... Αλλά από την άλλη πλευρά είναι πραγματικά ολέθριο να μην έχει κανείς αίσθηση και ιδέα για το περιεχόμενο ...