Όλα τα άρθρα από

Πεμπτουσία

The tradition of printmaking on Mount Athos (Markos Kampanis)

Κατηγορίες: In English

Artistic tradition on Mt Athos is usually connected to icons and religious murals. There is however another artistic practice, usually underrated and in general unknown to the majority, that is the art of printmaking mainly woodcuts and copper engravings. It is an art that flourished from the 17th c. until the end of the 19th, quite important for Athonite history, but also for contemporary Greek art history. Let us only mention that the first teacher of engraving in the school of Fine Arts (1843-1865), was an Athonite engraver, the monk Agathaggelos Triantafyllou. This tradition came gradually to an end with the introduction of lithography. Later on modern offset printing gave the final blow to the engraving tradition on Mt Athos. Part of ...

Περισσότερα

Είναι άκρως τραγικές (Κυριακή Ζ΄Ματθαίου)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Στην περικοπή της σημερινής Κυριακής έχουμε δύο γε­γονότα. Το ένα είναι η θεραπεία δύο τυφλών και στη συνέ­χεια η θεραπεία ενός ανθρώπου κωφού αλλά και δαιμονι­σμένου ταυτόχρονα. Και οι δύο περιπτώσεις είναι άκρως τραγικές όπως παρουσιάζονται από τον Ευαγγελιστή Ματθαίο, όχι μόνο εξαιτίας της σωματικής πάθησης, αλλά και εξαιτίας της βαθύτερης πνευματικής διάστασης που δίνεται στην αρρώστια τους. Στο τέλος καταλήγει η ευαγγελική περικοπή στην επισήμανση ότι ο Ιησούς «περιήγεν πάσας τας πόλεις και τας κώμας», με ένα ουσιαστικό σωτηριολογικό σκοπό, «διδάσκων και «κηρύσσων», αλλά και «θεραπεύων πάσαν νόσον». Το έργο του Ιησού είναι σύνθετο και πολυδιάστατο. Το νόημα του «θεραπεύειν» Το τρίτο στοιχείο του έργου του Κυρίου ήταν η θερα­πεία «πάσης νόσου και πάσης μαλακίας», δηλαδή κάθε ανθρώπινης ασθένειας και κάθε ...

Περισσότερα

Πού και πώς πρέπει να λατρεύεται ο Θεός; (Αρχιμ. Θεόφιλος Λεμοντζής, Δρ. Θεολογίας)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

(Προηγούμενη δημοσίευση: http://www.pemptousia.gr/?p=166055) Στο διάλογό του με τη Σαμαρείτισσα, ο Κύριος φανερώνει ποια είναι η πραγματική λατρεία. Στην ερώτησή της σε ποιο μέρος πρέπει οι άνθρωποι να λατρεύουν το Θεό, στα Ιεροσόλυμα ή στο όρος Γαριζίν, ο Ιησούς τής απάντησε: «Πίστεψέ με, γυναίκα, είναι κοντά ο καιρός που δεν θα λατρεύετε τον Πατέρα ούτε σ’ αυτό το βουνό ούτε στα Ιεροσόλυμα... Είναι κοντά ο καιρός, ήρθε κιόλας, που όσοι πραγματικά λατρεύουν, θα λατρέψουν τον Πατέρα με τη δύναμη του Πνεύματος, που αποκαλύπτει την αλήθεια· γιατί έτσι τους θέλει ο Πατέρας αυτούς που τον λατρεύουν. Ο Θεός είναι πνεύμα. Κι αυτοί που τον λατρεύουν πρέπει να τον λατρεύουν με τη δύναμη του Πνεύματος, που φανερώνει την αλήθεια». «Πνεῦμα ὁ Θεός, καὶ τοὺς ...

Περισσότερα

Πόσο πιθανό είναι να μην «είμαστε μόνοι μας» στο Σύμπαν; (Χάρης Βάρβογλης, πρ. Καθηγητής Τμήματος Φυσικής ΑΠΘ)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

4. Μαγνητικό πεδίο, για να εκτρέπονται τα σωματίδια της κοσμικής ακτινοβολίας που είναι δυνατόν να προκαλούν μεταλλάξεις στο γενετικό υλικό. Για να υπάρχει μαγνητικό πεδίο, θα πρέπει ο πλανήτης να έχει ρευστό πυρήνα και να περιστρέφεται με σχετικά μεγάλη ταχύτητα, όπως απαιτεί η θεωρία της μαγνητικής γεννήτριας του Γιουτζίν Πάρκερ (Eugene Parker). 5. Ασφαλή απόσταση από τον αστέρα, για την αποφυγή του φαινομένου του «παλιρροϊκού κλειδώματος» (tidal locking). Σε αυτό το φαινόμενο η περίο­δος περιφοράς του πλανήτη γύρω από τον μητρικό αστέρα εξισώνεται με την περίοδο περιστροφής του. Αποτέλεσμα είναι ότι η μία πλευρά του πλανήτη είναι μονίμως φωτισμένη και έχει υψηλή θερμοκρασία, ενώ η αντίθετη έχει μονίμως σκοτάδι και πολύ χαμηλή θερμοκρασία. Κάτι παρόμοιο συμβαίνει με τη Σελήνη, που δείχνει ...

Περισσότερα

Ρωμανός Α΄ ο Λεκαπηνός – Ιωάννης Α΄ο Τσιμισκής: ιστορικά στοιχεία για την καταγωγή τους (Μανώλης Καρακώστας, MSc Διοίκησης Επιχειρήσεων, Επαγγελματίας Υγείας – Ερευνητής)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Με βάση αυτήν την εικασία θα μπορούσαμε να προβάλλουμε αντεπιχειρήματα στο ίδιο σκεπτικό. Ο πρώτος Φωκάς που απαντάται επώνυμα είναι ο Νικηφόρος ο Πρεσβύτερος, γιος του γενάρχη του οίκου, πάππος του Αυτοκράτορα Νικηφόρου και πατέρας του Λέοντος και του Βάρδα. Είναι συνηθισμένη παράδοση τα παιδιά να λαμβάνουν τα ονόματα των πάππων τους, οπότε η ύπαρξη του ονόματος «Βάρδας» ενδεχομένως να οφείλεται στην σύναψη συγγενικών σχέσεων, μέσω του γάμου, με άτομο άλλης εθνικότητος. Σε αυτήν την περίπτωση η οικογένεια των Φωκάδων δεν είναι αρμενική ή γεωργιανή, αλλά σύνηψε σχέσεις με οικογένεια από αυτές τις χώρες. Αυτό το επιχείρημα ενισχύεται με το ότι το όνομα «Βάρδας» δόθηκε στο δευτερότοκο τέκνο του Νικηφόρου, τα οποία δευτερότοκα λαμβάνουν το όνομα των γονέων της γυναίκας, ...

Περισσότερα

Ι. Μητρόπολη Σταγών και Μετεώρων: 25 χρόνια πνευματικής καρποφορίας (Δρ. Πέτρος Παναγιωτόπουλος, Υπεύθυνος Περιεχομένου Πεμπτουσίας)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Μολονότι η περιοχή της Καλαμπάκας βρίσκεται γεωγραφικά στο κέντρο της ηπειρωτικής Ελλάδας, για δεκαετίες ολόκληρες θεωρούνταν άλλη μια "ξεχασμένη" και απόμακρη περιοχή της Ελλάδας. Αν και τα Μετέωρα, με το σπάνιο για τα παγκόσμια δεδομένα γεωλογικό τοπίο τους, προσέλκυαν πλήθη τουριστών απ' όλη την υφήλιο, και με τα Μοναστήρια τους να δεσπόζουν στις κορυφές των βράχων και να δημιουργούν επιπρόσθετο θαυμασμό, στον εκκλησιαστικό τομέα η κατάσταση δεν ήταν ιδιαίτερα καλύτερη. Η Επαρχία Σταγών και Μετεώρων θεωρούνταν εξίσου "άγονη" και εκκλησιαστικά. Τυπικά, η 30ή Μαΐου 1991 μπορεί να θεωρηθεί μια ημερομηνία-ορόσημο για την σύγχρονη εκκλησιαστική ιστορία της περιοχής: είναι η μέρα που ιδρύεται η Ιερά Μητρόπολις Σταγών και Μετεώρων. Στη δικαιοδοσία της προβλέπεται η συμπερίληψη όλων των Ενοριών και Μονών της περιοχής. ...

Περισσότερα

Ηλιακός άνεμος – ηλιακές καταιγίδες: Πόσο επικίνδυνα φαινόμενα είναι; (Διονύσης Π. Σιμόπουλος, Επίτιμος Δ/ντής του Πλανηταρίου του Ιδρύματος Ευγενίδου)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Και ενώ στην περίπτωση των πλανητών Αφροδίτης και Άρη η επίδραση του ηλιακού ανέμου πάνω στην επιφάνεια και την ατμόσφαιρά τους είχε ως αποτέλεσμα την σταδιακή απογύμνωσή τους από τα τεράστια αποθέματα νερού που είχαν, στη Γη μας η καταστροφική αυτή συνέπεια έχει αποφευχθεί χάρη στην ύπαρξη της γήινης μαγνητόσφαιρας γιατί λειτουργεί σαν ασπίδα ενάντια στον ηλιακό άνεμο και τα φορτισμένα σωματίδια που εκτοξεύονται από τον Ήλιο. Παρ’ όλα αυτά η ισχύς του ηλιακού ανέμου είναι τέτοια ώστε στην ηλιόλουστη πλευρά της Γης το γήινο μαγνητικό πεδίο συμπιέζεται προς την επιφάνεια της Γης, ενώ στην νυχτερινή πλευρά δημιουργείται μια μακριά μαγνητική ουρά σαν κομήτης που έχει διάμετρο 30-60 γήινων ακτίνων και μήκος χιλίων. Έτσι τα φορτισμένα σωματίδια που αποτελούν τον ηλιακό ...

Περισσότερα

«Στα ματωμένα χώματα» (Μίνα Μπουλέκου, Συγγραφέας-Ποιήτρια)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Άσμα Πένθιμο για την Κύπρο μας Ιερό το χώμα που περπάτησα στους δρόμους σου στερνά, Αέρινη γη μου. ΔΙΓΕΝΗ ΑΚΡΙΤΑ ΤΩΝ ΣΥΝΟΡΩΝ ΜΟΥ, Ακοίμητε Φρουρέ του Βυζαντίου έστεκες ανάμεσα σε δοξασίες και μύθους για τους Ήρωές μας. Μας άφησες σε άλλους χρόνους. ΔΙΓΕΝΗ ΜΟΥ, ΦΡΟΥΡΕ ΜΟΥ, γράφουμε ιστορία πένθιμη για την πατρίδα. Αλαργινά Πουλιά έγιναν οι Μνήμες μου σε μια Μαύρη Επέτειο «ΔΕΝ ΞΕΧΝΩ». Λαβωμένο το φορτίο που σήκωσα στους ώμους μου. Αγέρι δυνατό φύσηξε στον Πενταδάκτυλο, σαρώνοντας στο πέρασμά του, χνάρια ανθρώπινα. Φονική καταιγίδα απλώθηκε σαν λαίλαπα απ’ τους βέβηλους, αρπακτικά πουλιά, σκορπούσαν τον όλεθρο στο σκλαβωμένο Γένος Μας. Ορδές βαρβαρικές πλημμύρισαν το νησί μου, αθώες ψυχές έσταζαν στα ματωμένα χώματα… σώματα βασανισμένα αναζητούσαν μια Ηρωική Έξοδο Διαφυγής. Τα χέρια μου πληγιάστηκαν. Ο αέρας μου στένεψε, τα σωθικά μου καιγόντουσαν ικέτευσα για Έλεος… στην μπότα του Αττίλα. Θρήνος απλώθηκε παντού, σπαρακτικές φωνές με κατέκλυσαν ερμητικά στο πεδίο της μάχης σε ένα απέραντο αιματοκύλισμα. Παναγιά μου , Δέσποινα ...

Περισσότερα

Prophet Elijah, the gift of God (Savva Alexandrou)

Κατηγορίες: In English

Saint Gregory Palamas, speaking in general about the prophets, as also the Fathers of the Church, notes: “God raised up the Prophets and the Fathers unto our guidance and He showed signs and wonders to us through them, so that He could correctly lead us up to faith.” Prophet Elijah, mosaic from San Marco Cathedral, Venezia, 12th Century The Prophets, as also the Fathers of the church, are essentially God’s gift to men, because they lead us to true faith and furthermore through the miracles they do, they experientially certify God’s presence among us. One such gift of God to man was also the Prophet Elijah the Tishsbite who was called thus, because he hailed from the city Tishbe  of the area ...

Περισσότερα

Advent a time of Spiritual House Cleaning (Fr. John Parker)

Κατηγορίες: In English

I have never been a particularly patient person. In grocery stores, I do mental math trying to determine which checkout line is the fastest. I’d like to be done *now*. When approaching a red light, I aim for the lane with fewer cars. I want to be at my destination *now*. I’ve never done particularly well with anticipation either. I confess that as a child, I often sought and found Christmas presents which my parents had attempted to hide in dark guestroom closets. I wanted to know what I was getting *now*. It wasn’t until my wife’s pregnancy with our firstborn son that I was able to long for anything. By God’s grace, I waited nine months plus two weeks to know that ...

Περισσότερα

«Η Μακεδονία δια μέσου των αιώνων: Ιστορικά δεδομένα και σύγχρονες προκλήσεις»

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Η Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών πραγματοποιεί την Κυριακή 23 Ιουλίου 2017 στην αίθουσα διαλέξεων της (Εθνικής Αμύνης 4), τις Εργασίες του Παγκοσμίου Επιστημονικού Συμποσίου της με θέμα «Η Μακεδονία δια μέσου των αιώνων: Ιστορικά δεδομένα και σύγχρονες προκλήσεις». Το εν λόγω Επιστημονικό Συμπόσιο συμπίπτει με την Έναρξη του 12ου Παγκοσμίου Συνεδρίου Παμμακεδονικών Ενώσεων και του 71ου Παμμακεδονικού Συμποσίου Αμερικής. Για το Πρόγραμμα του Συμποσίου πατήστε εδώ

Περισσότερα

Condign punishment (Elder Filotheos Zervakos)

Κατηγορίες: In English

They haven’t read, they haven’t heard that those who distance themselves from God are lost. If the nation is to recover, it needs a spiritual rebirth. It should put a stop to corruption and moral turpitude. It should end immorality, sin, injustice, greed, impiety and blasphemy. Look at the history of the Church and you’ll see that, since the creation of the world, every transgression and disobedience has been justly punished.

Περισσότερα

Ηλίας, ο Πύρινος Προφήτης (Πρωτοπρ. Βασίλειος Ι. Καλλιακμάνης, Καθηγητής Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

α) Στις αγροτικές περιοχές της χώρας η εορτή του προφήτη Ηλία συν­δέεται με την αναμονή της βροχής. Στον καύσωνα του κα­λο­καιρού μια καλή βροχή μπορεί να αλλάξει την ατμόσφαιρα και να συμβάλει στην καλή σοδειά, αφού βοηθούνται σημαντικά τα κατα­πο­νη­μένα από τη ζέστη δέντρα, φυτά και ζώα. Και η αντίληψη αυτή απηχεί τη διήγηση της Παλαιάς Διαθήκης, που αναφέρεται στην περιπετειώδη, δρα­μα­τική και άκρως ενδιαφέρουσα μορφή του Προφήτη Ηλία. β) Τόση παρρη­σία είχε στον Θεό ο πύρινος προφήτης, ώστε η προ­σευ­χή του εισακούσθηκε και δεν έβρεξε πάνω στη γη τρία έτη και έξι μή­νες. Και πάλι προσευχήθηκε, και ο ουρανός έδωσε βροχή και η γη βλά­στη­σε τον καρπό της, όπως αναφέρεται στην επιστολή Ιακώβου (5,17-18). Ενώ ο Ηλίας έδρασε 850 περίπου χρόνια ...

Περισσότερα

Πότε εμφανίζεται ζωή σ’ έναν πλανήτη; (Χάρης Βάρβογλης, πρ. Καθηγητής Τμήματος Φυσικής ΑΠΘ)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Η εξέλιξη της τεχνολογίας στην αναζήτηση εξωπλανητών υπήρξε αλματώδης από το 1995 μέχρι σήμερα. Έχουν προταθεί καμιά δεκαριά άλλες μέθοδοι, από τις οποίες έχουν δοκιμαστεί με θετικά αποτελέσματα οι μισές. Έτσι φτάσαμε στο σημείο να γνωρίζουμε, όπως προανέφερα, πάνω από 3.000 εξωπλανήτες σε περισσότερα από 1.000 εξωπλανητικά συστήματα — ένας αριθμός που αυξάνει με ταχείς ρυθμούς. Η στατιστική ανάλυση του δείγματος δείχνει ότι σε αυτό υπάρχει ένα σημαντικότατο ποσοστό αέριων πλανητών της τάξης μεγέθους του Δία, οι οποίοι περιφέρονται σε πολύ μικρές αποστάσεις από τον μητρικό αστέρα. Σε μερικές από αυτές τις περιπτώσεις μάλιστα έχουν παρατηρηθεί και μικρότεροι στερεοί πλανήτες σε μεγαλύτερες αποστάσεις: έχουμε δηλαδή την αρχιτεκτονική «μεγάλοι μέσα, μικροί έξω». Πηγή: wikimedia commons Αυτή η εικόνα δεν μοιάζει καθόλου με ...

Περισσότερα