Ο κ. Γεώργιος Φίλιας, Λειτουργιολόγος, Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών στο έκτο μέρος της συνέντευξης του στην Πεμπτουσία αναφέρεται στο τυπικό του Μεγάλου Σαββάτου και προσεγγίζει το περιεχόμενο του Κατηχητικού Λόγου του αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου.
Ο Επιτάφιος Θρήνος, γνωστός και ως τα εγκώμια ή μεγαλυνάρια του Όρθρου του Μεγάλου Σαββάτου, αποτελείται από μία μακρά σειρά προσόμοιων τροπαρίων σε τρεις στάσεις, τα οποία συμψάλλονταν αρχικά με τους στίχους του ριη΄(118) ψαλμού. Ο εν λόγω ψαλμός ονομάζεται και Άμωμος από τον πρώτο στίχο του. Πρόκειται για μια ποιητική σύνθεση από 185 εγκώμια, τα οποία έχουν κατανεμηθεί σε τρεις στάσεις (Α’ 75, Β’ 62, Γ’ 48). Από αυτά, τα 176, αφού αφαιρεθούν τα δοξαστικά και θεοτοκία, αντιστοιχούν στους 176 στίχους του 118ου ψαλμού, δηλ. του Αμώμου. Είναι αντίφωνα ποιητικά, τα οποία συμψάλλονταν με τον Άμωμο, όπως φαίνεται σήμερα στο ιεροσολυμιτικό τυπικό. Η ονομασία αυτού του ύμνου είναι από τα ζητήματα που έχουν απασχολήσει τους μελετητές της βυζαντινής υμνογραφίας. Ο όρος «μεγαλυνάρια» υπήρξε, πιθανότατα, η αρχική ονομασία ...
Η Βυζαντινή Χορωδία Αγίας Σοφίας Θεσσαλονίκης «Εύφωνον» ψάλει το Θρήνο της Μεγάλης Παρασκευής «Σήμερα μαύρος ουρανός», έτσι όπως ακούγεται στη περιοχή της Μακεδονίας κατά την ώρα του στολισμού του Επιταφίου τη Μ. Πέμπτη βράδυ.
Ο Βασίλειος Μπαντής, Πρωτοψάλτης του Ι.Ν. Εισοδίων της Θεοτόκου Νικήσιανης, ένας εκ των κορυφαίων ψαλτών της ψαλτομάνας περιοχής του Παγγαίου, ερμηνεύει το Ιδιόμελο του Όρθρου της Μ. Παρασκευής «Επι ξύλου βλέπουσα».
Κυκλοφόρησε πριν λίγες μέρες ο νέος δίσκος του Ανδρέα Κατσιγιάννη «Της Σιωπής ο Τόπος», στον οποίο τραγουδούν ο Γιώργος Νταλάρας και ο Jonathan Jackson. Οι στίχοι είναι της Λίνας Νικολακοπούλου, Ελένης Φωτάκη και Αλέξανδρου Φωτεινού. Μία παραγωγή του Ινστιτούτου «Άγιος Μάξιμος ο Γραικός». Πριν λίγο καιρό είχε κυκλοφορήσει μία άλλη παραγωγή του Ινστιτούτου «Άγιος Μάξιμος ο Γραικός», το ντοκιμαντέρ/ταινία «Άθως – Άγιος Ιωσήφ ο Ησυχαστής», του οποίου τη μουσική έγραψε ο συνθέτης Ανδρέας Κατσιγιάννης. Ο δε συνθέτης εμπνεύστηκε στη συνέχεια για να γράψει τη μουσική για έναν δίσκο που θα τον αφιέρωνε στον Άγιο Ιωσήφ. Το μουσικό αυτό έργο προβάλλει τη θεανθρώπινη φύση του Χριστού και το ρόλο της στην ανθρωπότητα. Αφιερώθηκε στον Άγιο Ιωσήφ τον Ησυχαστή (1897-1959) που πρόσφατα κατετάγη ...
Ο Βυζαντινος Χορός «Συνηχούντες» υπό την διεύθυνση του Δρ Ιωαννίδη Χρυσοβαλάντη, Πρωτοψάλτου του Ι. Μητροπολιτικού Ναού Αγίου Νικολάου Ελευθερουπόλεως ερμηνεύει τα περίφημα Εγκώμια Επιταφίου Θρήνου, σε μέλος αργό Γ. Ραιδεστηνού.
Ιερά Μονή Οσίου Γρηγορίου Αγίου Όρους. (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Τις νύχτες στο κελλί του αγρυπνούσε όρθιος , κάνοντας μετάνοιες και προσευχές. Είχε απλότητα παιδική και αυθόρμητα επικαλούνταν με όμορφους χαρακτηρισμούς τους αγίους. «Βρε παλλικάρι μου», έλεγε στον άγιο Δημήτριο, «σε παρακαλώ κάνε μου τη χάρη». Κάποτε τρεις προσκυνητές ξεκίνησαν για τον Άγιο Θεολόγο. Ο γερω-Συμεών ετοιμαζόταν κι αυτός αλλά τους είπε να μην τον περιμένουν. – Φύγετε και έρχομαι και εγώ. Περίπου μετά από μία ώρα πορείας έφθασαν και βρήκαν τον γερω-Συμεών ξαπλωμένο δίπλα στον δρόμο πάνω σ’ ένα βράχο. Πότε και από πού πέρασε αφού δεν υπάρχει άλλος δρόμος; Από το βιβλίο «Από την ασκητική και ησυχαστική αγιορείτικη παράδοση», Άγιον Όρος, 2011.
Η Βυζαντινή Χορωδία Αγίας Σοφίας Θεσσαλονίκης «Εύφωνον» ψάλει εκλογή από τις τρεις στάσεις των εγκωμίων. Α΄Στάση: «Η ζωή εν τάφω» ήχος πλ.α΄, Β΄Στάση: «Άξιον εστίν»ήχος πλ.α΄, και Γ΄ Στάση «Αι γενεαί πάσαι» ήχος γ΄.
Πνευματικές ομιλίες του Γέροντα Εφραίμ, Καθηγουμένου της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου. Πώς ακούω pemptousia.fm; Πώς χρησιμοποιώ το podcast σε κινητές συσκευές; – Οδηγίες χρήσης
Κρατητήρια Κοκκινοτριμιθιάς. (Από https://www.bigcyprus.com.cy) Από το βιβλίο «Ανατολή στο στρατόπεδο» Τα βιβλία για τα Κρατητήρια και τις Κεντρικές Φυλακές αποτελούν πηγές και μαρτυρίες πληροφόρησης για τη διαβίωση των κρατουμένων και των καταδίκων στα χρόνια της Κυπριακής Επανάστασης, τον αγώνα της ΕΟΚΑ (1955-1959). Μία από τις πρώτες γραφές που κυκλοφόρησαν σε αυτοτελή έκδοση είναι και το βιβλίο-μαρτυρία του εκπαιδευτικού στο Λανίτειο Γυμνάσιο Λεμεσού, Μιχαήλ Μιχαηλίδη με τίτλο «Ανατολή στο στρατόπεδο». Κυκλοφόρησε το 1962 σε καλαίσθητη έκδοση. Εξαντλήθηκε και επανακυκλοφόρησε στην Αθήνα στα χρόνια του ’80 για να εξαντληθεί και πάλι. Η πρώτη μάλιστα έκδοση αποτελεί σπάνιο και δυσεύρετο συλλεκτικής σημασίας βιβλίο και το αναζητούν συχνά οι συλλέκτες κυπρολογικών βιβλίων. Το βιβλίο είναι χωρισμένο σε 17 καλογραμμένα κεφάλαια και ξεκινά με μια γλαφυρή και παραστατική ...
Ο Βυζαντινος Χορός «Συνηχούντες» υπό την διεύθυνση του Δρ Ιωαννίδη Χρυσοβαλάντη, Πρωτοψάλτη του Ι. Μητροπολιτικού Ναού Αγίου Νικολάου Ελευθερουπόλεως ερμηνεύει το περίφημο Ιδιόμελο του Όρθρου της Μεγάλης Πέμπτης «Μυσταγωγῶν σου Κύριε τοὺς Μαθητάς», σε μέλος αργό Ιακώβου Πρωτοψάλτου.
Η Ανάσταση. Εικόνα από το καθολικό της Ι.Μ. Αγίας Τριάδας, Τζαγκαρόλων (Ακρωτήρι, Χανιά Κρήτης) O υπολογισμός της Σταύρωσης και της Ανάστασης του Kυρίου και οι ημερομηνίες εορτασμού του εβραϊκού Πάσχα Σύμφωνα με τις πληροφορίες που μας δίνουν τα ιερά κείμενα ο Xριστός σταυρώθηκε όταν ηγεμόνας της Ιουδαίας ήταν ο Πόντιος Πιλάτος, επί Ρωμαίου αυτοκράτορος Τιβερίου (14-37 μ.X.). O Ηρώδης, με την επωνυμία Mέγας, βασίλεψε από το 38 ως το 4 π.X. Mετά τον θάνατό του, ο Αύγουστος χώρισε το ιουδαϊκό βασίλειο σε τρία υποβασίλεια, που τα μοίρασε στους τρεις γιους τού Ηρώδη. Το πρώτο, που περιελάμβανε την Ιουδαία, τη Σαμάρεια και την Iδουμαία, δόθηκε στον Αρχέλαο (Mατθ. B΄, 22), ενώ ο Ηρώδης Aντίπας και ο Φίλιππος πήραν αντίστοιχα τη Γαλιλαία και τη βορειοανατολική ...
Ο Στυλιανός Ζαχαρίου, Πρωτοψάλτης του Ι.Ν. Αγίας Σοφίας Θεσσαλονίκης ψάλλει περίφημο ύμνο από τον Όρθρο του Μεγάλου Σαββάτου«Σε τον αναβαλλόμενον» σε μέλος Χαρ. Ταλιαδώρου.
Η Αποκαθήλωση. Μονή Πάτμου 17ος αι. Από τον τόμο «Αριστουργήματα Μονής Πάτμου» (εκδόσεις Κ. Κουμουνδουρέα). Από: https://anemourion.blogspot.com Ξεκινώ την αναφορά μου στο Μέγα Σάββατον, με το Συναξάριον του Όρθρου, που αναγινώσκεται τη Μεγάλη Παρασκευή, το εσπέρας. «Τω αγίω και μεγάλω Σαββάτω, την θεόσωμον Ταφήν, και την εις άδου Κάθοδον του Κυρίου και Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού εορτάζομεν δι’ ων της φθοράς το ημέτερον γένος ανακληθέν, προς αιωνίαν ζωήν μεταβέβηκε». Στίχοι «Μάτην φυλάττεις τον τάφον, κουστωδία. Ου γαρ καθέξει τύμβος αυτοζωαν» Είναι και το «Κοντάκιον» και ο «Οίκος» του αγίου Ρωμανού του Μελωδού: Ποίημα Ρωμανού του μελωδού. Ήχος β’. Χειρόγραφον εικόνα. Κοντάκιον «Την άβυσσον ο κλείσας, νεκρός οράται· και σμύρνη και σινδόνι ενειλημμένος, εν μνημείω κατατίθεται, ως θνητός ο αθάνατος. Γυναίκες δε αυτόν ήλθον μυρίσαι, κλαίουσαι πικρώς και εκβοώσαι· Τούτο Σάββατόν ...
Ο Στυλιανός Ζαχαρίου, Πρωτοψάλτης του Ι.Ν. Αγίας Σοφίας Θεσσαλονίκης ψάλλει περίφημο ύμνο από τον Όρθρο του Μεγάλου Σαββάτου«Σε τον αναβαλλόμενον» σε μέλος Χαρ. Ταλιαδώρου.
«Τη Αγία και Μεγάλη Παρασκευή τα άγια και σωτήρια και φρικτά Πάθη του Κυρίου και Θεού και Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού επιτελούμεν· τους εμπτυσμούς, τα ραπίσματα, τα κολαφίσματα, τας ύβρεις, τους γέλωτας, την πορφυράν χλαίναν, τον κάλαμον, τον σπόγγον, το όξος, τους ήλους, την λόγχην· και προ πάντων τον σταυρόν και τον θάνατον, ά δι’ ημάς εκών κατεδέξατο· έτι δε και την του ευγνώμονος ληστού, του συσταυρωθέντος αυτώ, σωτήριον εν τω σταυρώ ομολογίαν». Τη Μεγάλη Παρασκευή τα προβαλλόμενα εξουθενωτικά του κύρους και της δυνάμεως γεγονότα είναι πολλά. Εντάσσονται σε τρεις πτυχές, την πτυχή του βασανισμού και ευτελιμσού της προσωπικότητας (εμπτυσμός, ραπίσματα, κολαφίσματα, ύβρεις, γέλωτες, πορφυρή χλαίνη, κάλαμος, σπόγγος, όξος, ήλοι, λόγχη, σταυρός), την πτυχή του θανάτου και την πτυχή της μετανοίας ...
ΟΡΘΡΟΣ Μ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ (Ο Όρθρος της Μ. Παρασκευής τελείται το βράδυ της Μ. Πέμπτης) ΣΥΝΑΞΑΡΙΟΝ Τῇ ἁγίᾳ καὶ μεγάλῃ Παρασκευῇ, τὰ ἅγια καὶ σωτήρια καὶ φρικτὰ Πάθη τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐπιτελοῦμεν, τοὺς ἐμπτυσμούς, τὰ ῥαπίσματα, τὰ κολαφίσματα, τὰς ὕβρεις, τοὺς γέλωτας, τὴν πορφυρᾶν χλαίναν, τὸν κάλαμον, τὸν σπόγγον, τὸ ὄξος, τοὺς ἥλους, τὴν λόγχην, καὶ πρὸ πάντων, τὸν σταυρόν, καὶ τὸν θάνατον, ἃ δι’ ἡμᾶς ἑκὼν κατεδέξατο, ἔτι δὲ καὶ τὴν τοῦ εὐγνώμονος Λῃστοῦ, τοῦ συσταυρωθέντοςαὐτῷ, σωτήριον ἐν τῷ Σταυρῷ ὁμολογίαν. Στίχοι εἰς τὴν Σταύρωσιν Ζῶν εἶ Θεὸς σύ, καὶ νεκρωθεὶς ἐν ξύλῳ, Ὦ νεκρὲ γυμνέ, καὶ Θεοῦ ζῶντος Λόγε. Ἕτεροι εἰς τὸν εὐγνώμονα Λῃστὴν Κεκλεισμένας ἤνοιξε τῆς Ἐδὲμ πύλας, Βαλὼν ὁ Λῃστὴς κλεῖδα τό, Μνήσθητί μου. Τῇ ὑπερφυεῖ καὶ περὶ ἡμᾶς παναπείρῳ σου εὐσπλαγχνίᾳ, Χριστὲ ὁ Θεός, ἐλέησον ἡμᾶς. Ἀμήν. Εισαγωγικά για την Μ. ...
Το Βραβείο Κοινού απέσπασε η πολυαναμενόμενη ταινία της Yelena Popovic “Ο Άνθρωπος του Θεού” στο 43ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Μόσχας, βραβείο που επιβεβαίωσε και την εξαιρετικά θερμή υποδοχή που επιφύλαξαν στην ταινία κοινό και κριτικοί που την απόλαυσαν ζωντανά σε μια κατάμεστη, τηρουμένων των υγειονομικών πρωτοκόλλων, αίθουσα. Με το πιο σημαντικό βραβείο, λοιπόν, εκείνο του κοινού, στο οποίο απευθύνονται και την προτίμηση του οποίου επιδιώκουν να κατακτήσουν όλες οι ταινίες, ξεκινά την πολλά υποσχόμενη πορεία της η ταινία της Yelena Popovic για τον βίο του Αγίου Νεκταρίου που, μόλις το επιτρέψουν οι συνθήκες, θα προβληθεί στις κινηματογραφικές αίθουσες της Ελλάδας. Διαβάστε την συνέχεια εδώ
Η ιστορία, οι δυνατές εικόνες και ο συμβολισμός τους στη ζωή του Χριστιανού Σύλληψη, δίκη, σταύρωση, αποκαθήλωση, Ανάσταση. Εικόνες δυνατές, στιγμές μοναδικές από την ιστορία των Παθών του Ιησού που ξετυλίγονται από τη Μεγάλη Πέμπτη για να κορυφωθούν το Μεγάλο Σάββατο. Συλλογικά αποκαλούμενα ως τα πάθη, ο πόνος και λυτρωτικός θάνατος του Ιησού είναι η κύρια διάσταση της χριστιανικής Θεολογίας που αφορά στο δόγμα της σωτηρίας και του εξιλασμού. Διαβάστε την συνέχεια εδώ
Ο Στυλιανός Ζαχαρίου, Πρωτοψάλτης του Ι.Ν. Αγίας Σοφίας Θεσσαλονίκης ψάλλει τον περίφημο ύμνο από τον Όρθρο της Μεγάλης Παρασκευής «Ἐξέδυσάν με τά ἱμάτιά μου»
