Πεμπτουσία

Ο θεσμός του 'Πρώτου' του Αγίου Όρους: συμβολή στην έρευνα της ιστορικής διαμόρφωσης της αγιορειτικής αυτοδιοίκησης (άρθρο 105 Συντάγματος) Βυζαντινή - Οθωμανική - Νεότερη Περίοδος 1 Ι. Εισαγωγικά Στο πλαίσιο της εισηγήσεως που ακολουθεί, θα προσεγγίσουμε ένα από τα πλέον αμφισβητούμενα και αινιγματικά - συνάμα όμως και άκρως ενδιαφέροντα - ζητήματα της ιστορίας του αγιορειτικού δικαίου. Αφορά στη σημασία του θεσμού του Πρώτου του Αγίου Όρους και στην καθοριστική του συμβολή στην οργάνωση της αυτοδιοικήσεως του αθωνικού μοναχισμού, ιδίως κατά τη μεσοβυζαντινή περίοδο. Να διευκρινίσουμε, κατ' αρχάς, ότι με τον όρο «αγιορειτική αυτοδιοίκηση» εννοούμε το τοπικό προνομιακό καθεστώς που απονεμήθηκε στη χερσόνησο του Αγίου Όρους Άθω σταδιακά, αρχής γενομένης από τον 9ο ήδη αιώνα, φθάνοντας μάλιστα στις μέρες μας το καθεστώς αυτό να έχει αποτυπωθεί ...

  Φως σε άγνωστες πτυχές της σχέσης του Χριστιανισμού με την Επιστήμη στην περιοχή της νοτιοανατολικής Ευρώπης, θα επιχειρήσει να ρίξει το Διεθνές Συνέδριο «Επιστήμη και θρησκεία», που διοργανώνεται στην Αθήνα, από τις 3 έως τις 5 Σεπτεμβρίου 2015, από το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών - Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών και από το Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών – Εργαστήριο Επιστημολογίας & Επιστήμης. Το συνέδριο συνδέεται με το ερευνητικό πρόγραμμα NARSES το οποίο έχει σκοπό να χαρτογραφήσει τη σχέση μεταξύ των επιστημών και της θρησκείας από τον 4ο έως τον 20ο αι. μ.Χ. στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο. Το έργο εστιάζει σε κοινωνικούς σχηματισμούς, όπου ο Χριστιανισμός ήταν η κυρίαρχη θρησκευτική παράδοση, με στόχο να καλύψει ένα σημαντικό κενό στην ιστοριογραφία της ...

Άνθρωπος και φύση βρίσκονται σε μια άμεση αλληλεξάρτηση. Από το σεβασμό του ανθρώπου προς το φυσικό περιβάλλον εξαρτάται η ομαλή και αρμονική λειτουργία της κτίσεως. Η δυσαρμονία στο φυσικό κόσμο, που σήμερα παρατηρείται, οφείλεται στο ότι ανατράπηκαν οι νόμοι που ο Θεός έθεσε για τη λειτουργία της κτίσεως. Η έλλειψη σεβασμού στη φύση έφερε τα προβλήματα διαταραχής του οικοσυστήματος, της καταστροφής του στρατοσφαιρικού οζονικού στρώματος, της επιβαρύνσεως των θαλασσίων υδάτων και των ακτών με απορρίμματα μη βιοδιασπάσιμα, της άλογης εκμεταλλεύσεως του φυτικού και ζωικού βασιλείου. Ο άνθρωπος είναι μία διμερής ύπαρξη, βιολογική και πνευματική ταυτόχρονα. Η διπλή αυτή φύση του ανθρώπου τονίζεται στους αγίους πατέρες και ενδεικτικά στον άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά, που σημειώνει: " Διπλούς έστιν ο άνθρωπος, ο εκτός, ...

Διαβάζω στα διάφορα blogs (ειδησεογραφικά και μη) που αναπαράγουν την είδηση μιας ανακοίνωσης που έγινε πρόσφατα για τον «επερχόμενο θάνατο του σύμπαντος» ή ότι «το σύμπαν αργοπεθαίνει» ή ακόμη και το πιο ποιητικό «το σύμπαν κάθεται στον καναπέ του και περιμένει να πεθάνει». Φυσικά όλες αυτές οι αναφορές δεν είναι τελείως λάθος γιατί πράγματι το σύμπαν, όπως και κάθε τι άλλο, αφού γεννήθηκε (πριν από 13,8 δις χρόνια) είναι καταδικασμένο κι αυτό να πεθάνει. Η ανακοίνωση όμως του θανάτου του είναι λίγο-πολύ εσπευσμένη αφού το μέλλον του Σύμπαντος έχει μπροστά του πολλά ακόμη τρισεκατομμύρια χρόνια. Μου θυμίζει την ερώτηση που μου έκανε σε μια ομιλία μου ένας ακροατής ο οποίος με τρεμάμενη φωνή με διέκοψε καθώς περιέγραφα ότι ο θάνατος του ...

Παρά το γεγονός ότι δεν υπάρχει ένα επίσημο κείμενο γενικής αποδοχής, κατά την παρελθούσα δεκαετία, τρεις ποντιφικές σύνοδοι και ακαδημίες ανέλαβαν το έργο της γνωμοδοτήσεως περί Εγκεφαλικού Θανάτου, και κατέληξαν σε κείμενα αποδοχής του ως σύμφωνου με την πίστη και την διδασκαλία της Ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας. Επί πλέον σε επίσημη ομιλία του στο 18ο Διεθνές συνέδριο της Εταιρείας των Μεταμοσχεύσεων, που έλαβε χώρα στις 29-8-2000 (Ρώμη) ο Πάπας Ιωάννης Παύλος ο 2ος  υιοθέτησε τον εγκεφαλικό Θάνατο.229 Όμως στις 3 Σεπτεμβρίου του 2008, στην επίσημη εφημερίδα του Βατικανού «L’ osservatore Romano», δημοσιεύτηκε ένα πρωτοσέλιδο άρθρο, με τίτλο «I segni della morte. Aquarantanni die rapporto di Harvard»230 (Τα σημεία του θανάτου. Σαράντα χρόνια από την ανακοίνωση του Harvard). Το άρθρο αυτό υπογράφεται από την ...

Εισήγησις κατά την Ιεράν Σύναξιν των Ιεραρχών του Οικουμενικού Θρόνου εν Κωνσταντινουπόλει από 28 Αυγούστου έως 2 Σεπτεμβρίου 2015 υπό του Σεβ. Αρχιεπισκόπου Αμερικής κ. Δημητρίου Η ευλογία και η δόξα και η σοφία και η ευχαριστία και η τιμή και η δύναμις και η ισχύς τω θεώ ημών εις τους αιώνας των αιώνων· αμήν. (Αποκάλυψις Ιωάννου 7:12)   Παναγιώτατέ μοι Δέσποτα, Σεβασμιώτατοι και Θεοφιλέστατοι Άγιοι Αδελφοί, Έχω την ιδιαιτέραν τιμήν και ευλογίαν να παρουσιάσω σήμερον ευλαβώς εις την Ιεράν αυτήν Σύναξιν συνοπτικήν εισήγησιν, ανατεθείσαν μοι υπό της αγαθυνθείσης Αυτού Θειοτάτης Παναγιότητος, περί των ανά τον κόσμον, εν τη λεγομένη Διασπορά, Συνελεύσεων των Κανονικών Ορθοδόξων Επισκόπων. Χρονικόν της ιδρύσεως των Επισκοπικών Συνελεύσεων Αι Συνελεύσεις αύται ως γνωστόν, ιδρύθησαν υπό της Δ΄ Προσυνοδικής Πανορθοδόξου Διασκέψεως. Η Διάσκεψις αύτη, ως κατά λέξιν διατυπούται ...

(Μέρος Β) Ο Οκτώβριος, μετά τις πρώτες βροχές, ήταν μήνας σποράς και συναφών γεωργικών εργασιών. Συνήθως, η σπορά διαρκούσε ως την γιορτή του αγίου Δημητρίου (26 Οκτωβρίου), ενώ στα Φάρασα γιόρταζαν πανηγυρικά, με θεία λειτουργία και αιματηρή θυσία και τη μνήμη του αγίου Λουκά, στις 18 Οκτωβρίου. Η γιορτή του αγίου Δημητρίου, τον οποίο ως Kasim τιμούσαν και οι μουσουλμάνοι της περιοχής, ήταν ορόσημο για τις γεωργικές εργασίες, καθώς τότε έπρεπε να είχε τελειώσει η σπορά, τότε κατέβαζαν τα κοπάδια στα χειμαδιά και έληγαν οι συμφωνίες των βοσκών και των εποχιακών εργατών με τους ιδιοκτήτες, και συνάπτονταν άλλες, που κρατούσαν ως την ανοιξιάτικη γιορτή του αγίου Γεωργίου (23 Απριλίου). Σε ορισμένες μάλιστα περιπτώσεις, τότε άνοιγαν και τα καινούργια βαρέλια, και δοκίμαζαν ...

Ο Αύγουστος θεωρείται μήνας της Παναγίας. Με επίκεντρο το θεομητορικό πανηγύρι της  εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου όλον τον μήνα τελούνται παρακλήσεις προς τιμήν της Θεοτόκου, με επιστέγασμα την εορτή της Τιμίας Ζώνης στις 31 Αυγούστου. Η Τιμία Ζώνη εδώ και αιώνες φυλάσσεται στην Ιερά Μονή Βατοπαιδίου. Σύμφωνα με την παράδοση  η Τιμία Ζώνη της Θεοτόκου αφιερώθηκε στην Ιερά Μονή Βατοπαιδίου από τον αυτοκράτορα Ιωάννη ΣΤ Καντακουζηνό (1341-1354), ο οποίος στη συνέχεια παραιτήθηκε από το αξίωμα, εκάρη μοναχός με το όνομα Ιωάσαφ και μόνασε στην Ιερά Μονή Βατοπαιδίου. Απολυτίκιο Τιμίας Ζώνης σε αργό μέλος, ήχος πλ.δ΄. Ψάλουν οι Δανιηλαίοι στην πανήγυρη της Αγίας Ζώνης στο Βατοπαίδι. «Θεοτόκε ἀειπάρθενε, τῶν ἀνθρώπων ἡ σκέπη, Ἐσθῆτα καὶ Zώνην τοῦ ἀχράντου σου σώματος, κραταιὰν τῇ πόλει σου περιβολὴν ἐδωρήσω, ...

Ε Ι Σ Η Γ Η Σ Ι Σ ΤΗΣ Α. Θ. ΠΑΝΑΓΙΟΤΗΤΟΣ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ κ. κ. Β Α Ρ Θ Ο Λ Ο Μ Α Ι Ο Υ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΣΥΝΑΞΙΝ ΤΩΝ ΙΕΡΑΡΧΩΝ ΤΟΥ ΘΡΟΝΟΥ (29 Αυγούστου 2015) * * *            Ιερώτατοι και Θεοφιλέστατοι εν Χριστώ αδελφοί,            «Ιδού δη τι καλόν ή τι τερπνόν αλλ᾿ ή το κατοικείν αδελφούς επί το αυτό;» (Ψαλμ. 132). Η ερώτησις αύτη του ιερού Ψαλμωδού έρχεται εις την σκέψιν μας καθώς ατενίζομεν τα προσφιλή πρόσωπά σας κατά την παρούσαν Σύναξιν ημών των εχόντων το μέγα προνόμιον και την υψίστην και πολυεύθυνον τιμήν να διακονώμεν τον πανίερον, ιστορικόν και μαρτυρικόν τούτον Θρόνον ως αρχιερείς αυτού, διαδεχθέντες εις τον κλήρον της επισκοπής σειράν μακράν προκατόχων, εν οις πλήθος όλον αγίων ανδρών ...

Τα κεραμικά υλικά είναι ανόργανα μη μεταλλικά υλικά που αποτελούνται από μεταλλικά και μη μεταλλικά στοιχεία που συνδέονται μεταξύ τους με ετεροπολικούς δεσμούς. Η χημική σύνθεση των κεραμικών ποικίλλει πολύ από απλές ενώσεις μέχρι μίγματα διαφόρων πολύπλοκων φάσεων. Ο όρος κεραμικό είναι ένας γενικός όρος που αφορά ενώσεις μεταξύ μετάλλων και αμετάλλων και μερικές φορές περισσότερο περιοριστικά πυριτικές ενώσεις , ειδικότερα αργίλους, που σκληραίνουν με τη θερμοκρασία. Συνήθως πολλά από τα κεραμικά είναι πολύπλοκης χημικής σύστασης, όπως προαναφέραμε, και μπορούν να θεωρηθούν σαν απλά οξείδια του αργιλίου ( Al2 O3), του πυριτίου ( SiO2), του μαγνησίου (MgO) και άλατα του βαρίου (BaTiO3). Στους τομείς της τέχνης και της αρχαιολογίας ο όρος κεραμικό αναφέρεται στις πλαστικές τέχνες και στην επεξεργασία του πηλού . ...

Ο π. Νικόδημος Αεράκης μιλάει για την Υπεραγία Θεοτόκο, την ευλογημένη μεταξύ όλων των γυναικών. Η ομιλία έγινε το 2006 σε αγρυπνία για την απόδοση της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου.   %audio%

Περάσανε την Ερυθρά, πέρασαν και την έρημο οι Ισραηλίτες. Λίγο πιο κει ήταν η γη των Μωαβιτών. Ανάμεσα στον λαό του Θεού κι ο μάγος Βαλαάμ. Σαν είδε ο Βαλάκ, ο βασιλιάς των Μωαβιτών, να πλησιάζουνε τα πλήθη των Εβραίων, φοβήθηκε. «Αυτοί είναι τόσοι πολλοί, που αν έρθουν προς τα δω, θα κατακτήσουνε τη Μωαβία», σκέφτηκε. Είχε ακούσει για τον Βαλαάμ, τον μάγο. Είχε μάθει πως ό,τι ευλογούσε ο Βαλαάμ έπαιρνε δύναμη. «Καλό θα ήταν», σκέφτηκε, «να καλοπιάσω τον Βαλαάμ, να τους καταραστεί. Να μην έχουνε δύναμη, να μην κινδυνεύει η χώρα μου». Έστειλε, λοιπόν, στον Βαλαάμ αξιωματούχους Μωαβίτες με πλούσια δώρα για κείνον. Κάπου κοντά στον ποταμό Ευφράτη βρήκανε οι απεσταλμένοι τον Βαλαάμ. - Ο βασιλιάς μας, ο Βαλάκ, σου στέλνει αυτά τα ...

  Χορός Βατοπαιδινών πατέρων ψάλλει το Μικρό Μεγαλυνάριον της Θεοτόκου «Άξιον εστίν». Πρόκειται για μέλος περίτεχνο και πεποικιλμένο που ταιριάζει στην λαμπρότητα των πανηγύρεων του Αγίου Όρους. %jhvkvbhv hbv vjhk%

Αν η χριστιανική θεολογία και Εκκλησία παραμένουν στο περιθώριο, δίχως να επηρεάζουν θεσμικά το σύγχρονο πολιτισμό, τούτο οφείλεται στη διαπλοκή τους με μια χρεοκοπημένη ηθική, ανίκανη να αρθρώσει πρόταση και νόημα ζωής για τον κόσμο, τον άνθρωπο και την ιστορία. Ο φανατικός είναι εκείνος που σφιχταγκαλιάζει την αλήθεια τόσο πολύ, ώστε τελικά την πνίγει. Η αλήθεια, λοιπόν, δεν είναι ανάγκη να εκλαμβάνεται ως δογματισμός και αποκλειστικότητα αλλά ως ερμηνευτική πρόταση και δυνατότητα να προσέλθει σε διάλογο και σχέση με τον άλλον. Ο κίνδυνος που απειλεί τη γνήσια θρησκευτική ζωή σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης δεν είναι άλλος από το φανατισμό και τη μισαλλοδοξία. Οι μαθητές χρειάζεται να ενημερωθούν για τα προβλήματα αλλά και  να κατανοήσουν πως πρέπει ...

Τίρανα, 11 Ιανουαρίου 1967. Ο ρουμανικής καταγωγής Έλληνας Gregory Β. με την αγαπημένη του γυναίκα Γκαλίνα αποκτούν το μοναδικό τους παιδί: ένα ασθενικό κοριτσάκι. Μια μουντή μέρα βρέθηκε μπροστά στο Δημαρχείο για να δηλώσει το όνομα του παιδιού. Όλη τη νύχτα δεν έκλεισαν μάτι με τη γυναίκα του και αυτή τη φορά αιτία δεν ήταν το κλάμα του μωρού. Ήταν δυνατόν στο παιδί τους να μη δώσουν ένα χριστιανικό όνομα; Ούτε ο Θεός δεν το θέλει κάτι τέτοιο. Το ’θελε όμως το Κόμμα και... δεν είναι όλοι οι άνθρωποι ήρωες, αλλιώς οι «σοσιαλιστικές» χώρες θα ήταν μόνο φυλακές και νεκροταφεία. Χρειάζεται κάποια διπλωματία, χρειάζεται να επιβιώσεις... Βασανίζεται με όλες αυτές τις σκέψεις πηγαίνοντας στο Δημαρχείο και περιμένοντας στην ουρά να έλθει ...

Αποπειρώμενοι να αναπτύξουμε τη νέα προοπτική στην οικολογική ηθική, πρέπει να συνειδητοποιήσουμε, επίσης, πως από τη στιγμή που αιτία της οικολογικής κρίσης είναι η αμαρτία-αστοχία, μοναδικό αντίδοτο είναι η μετάνοια. Η γνώμη αυτή ταυτίζεται με την άποψη εκείνη σύμφωνα με την οποία η αμαρτία, με το να είναι το μέτρο για την επίγνωση του χωρισμού από τον Θεό, του χωρισμού από τη ζωή, απαιτείται να συνειδητοποιηθεί ώστε να αναπτυχθεί η αφετηρία και η βασική προϋπόθεση της μετάνοιας, δηλαδή της «αλλαγής του νου» και, κατ’ επέκταση, της όλης στάσης του ανθρώπου. Η μετάνοια βιώνεται από τους αγίους ως η ριζική αλλαγή του νου, του ήθους και της συμπεριφοράς τους, ως μετάβαση από την πτώση στην ανόρθωση. Παράλληλα, ο άνθρωπος ...