Πεμπτουσία

«Οι Έλληνες Καππαδόκες, ορθόδοξοι χριστιανοί κατά το θρήσκευμα, διέσωσαν, στην λαϊκή τους λατρεία μια σειρά από αρχέγονες λατρευτικές πράξεις και δοξασίες, οι οποίες συντέλεσαν ώστε η Καππαδοκία να θεωρείται από τους κυριότερους τόπους διάσωσης πολιτισμικών επιβιωμάτων, από παλαιότερες φάσεις και μορφές του ελληνικού παραδοσιακού πολιτισμού»,  υπογράμμιζε ο Καθηγητής του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Μανώλης Βαρβούνης, σε κείμενό του που «ανέβηκε» στο pemptousia.gr, στις 7 Ιουλίου 2015. Σε συνέχεια της μελέτης του, δημοσιεύεται το πρώτο μέρος που αφορά «τις γιορτές του «κύκλου του χρόνου», του ετήσιου δηλαδή εορτολογικού κύκλου, που είχαν δημόσιο και κοινοτικό χαρακτήρα, καθώς προϋπέθεταν την συμμετοχή όλης της παραδοσιακής κοινότητας (των Ελλήνων της Καππαδοκίας)». Κατερίνα Χουζούρη            «Επειδή η ανομβρία αποτελούσε πάντοτε απειλή για τους κατοίκους της Καππαδοκίας, είχαν θεσπίσει, σε ανάλογες ...

Στις τρεις προηγούμενες δημοσιεύσεις έμαθες αρκετά πράγματα για τον τρόπο που πρέπει να διατρέφεσαι, για να παραμένεις υγιής. Διάβασες και σχετικές συμβουλές, που καλά θα είναι να βάλεις στόχο να τις τηρείς με ακρίβεια, όσο τουλάχιστον σου είναι δυνατόν. Όμως, δεν μπορείς να το αρνηθείς, ήδη έχεις αποκτήσει κάποιες διατροφικές συνήθειες, οι οποίες φαίνονται στις απαντήσεις που έχεις δώσει στις 10 ερωτήσεις που διάβασες στις τρεις προηγούμενες δημοσιεύσεις. Σήμερα, με τη βοήθεια του πίνακα που φαίνεται παρακάτω, μπορείς να αξιολογήσεις τις συνήθειες της διατροφής σου. Έχεις σωστές διατροφικές επιλογές ή όχι; Με την επιστημονική συνεργασία της κ. Αλεξάνδρας Γ. Κουλούρη, Κλινικής Διατροφολόγου-Διαιτολόγου MSc  

Η μελέτη του κ. Δημήτρη Τσιολακίδη για τη θεολογική εξέταση της φροϋδικής ανάλυσης των ονείρων (προηγούμενη δημοσίευση: http://bitly.com/1JEUzA4) εισέρχεται στο δεύτερο μέρος της, στο οποίο θα εξετάσει πιο συστηματικά την εκκλησιαστική τοποθέτηση για τη σημασία των ονείρων. ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ 1.         Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κύρια πηγή μας για την παρουσίαση των αντιλήψεων της ορθόδοξης διδασκαλίας θα αποτελέσει η Αγία Γραφή, αλλά και η πλούσια ιστορία και παράδοση της εκκλησίας μας με το πλήθος των καταγεγραμμένων γεγονότων που αναφέρονται σε όνειρα. Το υλικό που θα παρουσιάσουμε απεικονίζει την κρατούσα αντίληψη της ορθοδοξίας στο θέμα του ονειρικού φαινομένου. Όπως ήταν φυσικό, η ερμηνεία του ονείρου απασχόλησε τους πατέρες της εκκλησίας και το μοναχισμό, αλλά εντονότερα το γεγονός του ονείρου συνιστά παρουσία και συνέχεια της πειρασμικής εμπειρίας για τους ...

   11. Το δόγμα ως ζωή και εμπειρία της Εκκλησίας, τι έχει να δώσει στην καθημερινότητα των ανθρώπων; Το δόγμα είναι  η περιγραφή της ζωής της κοινότητας με τον Χριστό. Ένα τρόπο, έχει λοιπόν να δείξει, που καλεί σε αναλογική σχέση ζωής.    12. Γιατί ο Θεός έπρεπε να ενανθρωπίσει και να λάβει όλον τον άνθρωπο «δίχα αμαρτίας»; Άλλος τρόπος δεν υπήρχε για να σώσει ο Θεός το ανθρώπινο γένος; Θεωρητικά υπήρχαν πολλοί δρόμοι, λένε διάφορα οι πατέρες γι αυτό. Όμως η σάρκωση αποκαλύπτει την απόλυτη κατάφαση του Θεού στον άνθρωπο, την απόλυτη πρόσληψη της υλικότητάς του, τον ολοκληρωτικό του αγιασμό. Μια τέτοια βέβαια πρόσληψη, προϋποθέτει το μυστήριο της κενώσεως. Και αυτό ο Υιός το γνώρισε καλά. OLYMPUS DIGITAL CAMERA 13. Στη διδακτορική σας διατριβή με ...

Προσκύνησα τον ιερό σπηλαιώδη Ναό και έφερα στο νου μου το μακαριστό οικιστή του ησυχαστηρίου, τον ασκητή Σάββα, τον υποτακτικό δύο μεγάλων ασκητών, του Οσίου Σάββα της Καλύμνου, για τον οποίο και πήρε το μοναχικό όνομα Σάββας, και του Οσίου Γέροντος Αμφιλοχίου της Πάτμου. Έβλεπα μπροστά μου το Γέροντα λουσμένο στο  άκτιστο φως της χάριτος και θυμήθηκα τη βοήθεια που του παρείχαν οι Άγιοι Άγγελοι στις δυσκολίες του, ιδίως στο τελευταίο στάδιο της ζωής του. Τότε που για να τον υπηρετήσει ήλθε από την Αυστραλία η αδελφή του, επειδή ήταν εξασθενημένος από ασθένειες και την μακρόχρονη κακοπάθειά του.     Τὴν τελευταία φορά που ήθελε να κατέβει στην πόλι ο Γέροντας Σάββας η αδελφή του τον εμπόδισε λέγοντας ότι ο γιατρός απαγόρευε ...

Εκδηλώσεις με ελεύθερη είσοδο σε περισσότερους από 140 αρχαιολογικούς χώρους, μνημεία και μουσεία σε όλη την Ελλάδα, οργανώνει το Σάββατο 29 Αυγούστου, το Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων, για να γιορτάσει την αυγουστιάτικη Πανσέληνο    Από τον Έβρο έως την Κρήτη και από τη Ρόδο έως την Κέρκυρα, οι επισκέπτες θα μπορέσουν να βρεθούν σε αρχαιολογικούς χώρους, μνημεία και μουσεία, με τη λάμψη της αυγουστιάτικης πανσελήνου και να συμμετέχουν σε μουσικές και θεατρικές παραστάσεις, ξεναγήσεις, εκθέσεις, προβολές ταινιών, παραστάσεις θεάτρου σκιών. Ειδικά για την Αττική φέτος, μετά από τέσσερα χρόνια, θα συμμετάσχει στον εορτασμό με ελεύθερη πρόσβαση για το κοινό έως τα μεσάνυχτα και ο αρχαιολογικός χώρος του Σουνίου.    Από το σύνολο των εκδηλώσεων επιλέγουμε: Εφορεία Αρχαιοτήτων Γρεβενών: Στο διώροφο καθολικό της Ιεράς Μονής Κοιμήσεως Θεοτόκου ...

Τη Μήλο, το ηφαιστειακό αυτό νησί στις Δυτικές Κυκλάδες που έχει σχήμα πετάλου, το ήξερα από τα νεανικά μου χρόνια, όταν μαθαίναμε στην Αρχαιολογία για τον οψιδιανό των προϊστορικών χρόνων και τη Φυλακωπή, αλλά και για τον Διάλογο Αθηναίων και Μηλίων, όπως μας τον παρουσιάζει στο 5ο βιβλίο της Ιστορίας του ο Θουκυδίδης. Ασφαλώς, όλοι γνωρίζουμε την Αφροδίτη της Μήλου που βρέθηκε το 1820 και σήμερα βρίσκεται στο Μουσείο του Λούβρου. Γνώρισα, όμως, τη Μήλο και την αγάπησα, όταν ο σύζυγός μου υπηρέτησε ως Διευθυντής της Εθνικής Τράπεζας στο νησί. Έζησα για κάποιους μήνες κι εγώ εκεί, και μετά τη Νίσυρο όπου έζησα για ένα χρόνο, υπηρετώντας ως φιλόλογος στο Λύκειο Νισύρου, η Μήλος κατέχει μια σημαντική θέση στην καρδιά μου. Ο Μήλος, σύμφωνα με τη μυθολογία, ήταν γιος του ποταμού Σκαμάνδρου που ...

Η μελέτη του φιλολόγου κ. Ηρακλή Ψάλτη σχετικά με τα θέματα της αμαρτίας και της λύτρωσης στο έργο του Γ. Βιζυηνού, από την άποψη της Ορθόδοξης Θεολογίας (προηγούμενη δημοσίευση: http://bitly.com/1htyoki), μετά την εξέταση του κοινωνικού πλαισίου του τέλους του 19ου αι., προχωρά στη μελέτη της αντίστοιχης πνευματικής παραγωγής. 3.2  Η πνευματική ζωή της περιόδου Ο ρομαντισμός κυριαρχεί στην πνευματική ζωή για μια πεντηκονταετία περίπου μετά την ίδρυση του νεοελληνικού κράτους (1830-1880). Πρόκειται για ένα νέο, ζωντανό καλλιτεχνικό κίνημα της εποχής, που επηρέασε συνολικά την τέχνη και «εκφράστηκε» τόσο με τη λογοτεχνία, όσο και με τη ζωγραφική και τη μουσική. Αποτελεί αντίδραση στον ορθολογισμό του διαφωτισμού (η διάρκειά του: «Ένδοξη Επανάσταση» στην Αγγλία, 1688 - Γαλλική Επανάσταση, 1789) και τον κλασικισμό (18ος αιώνας) με παράλληλη κυριαρχία του συναισθήματος ...

Κάθε λαός έχει αναπτύξει μία αίσθηση φιλοσοφίας σχετικά με τον κόσμο, τα δικαιώματα των ανθρώπων, τις διαπροσωπικές σχέσεις και το δίκαιο μεταξύ των ανθρώπων. Η φιλοσοφία αυτή δημιουργείται με βάση τις ιστορικές συνθήκες που έχει βιώσει ο εκάστοτε λαός. Σήμερα στα πλαίσια της διαπολιτισμικότητας και της πολυπολιτισμικότητας, γίνεται προσπάθεια δημιουργίας μίας νέας φιλοσοφίας ως συνισταμένη των διαφόρων τοπικών ή εθνικών φιλοσοφιών. Η διαμόρφωση μίας νέας φιλοσοφίας βασίζεται σε τρία βασικά αντικείμενα: α) τις δομές της πραγματικότητας, β) την ικανότητα γνώσης και γ) τους εποικοδομητικούς διάλογους και τις αντιπαραθέσεις σχετικά με τα πρότυπα και τις αξίες. Η σύγχρονη φιλοσοφία έχει βάση δυτική. Η ανατολική φιλοσοφία, όπως η ινδική και η κινεζική, αφορά πράγματα του παρελθόντος. Ακόμα και οι Ινδοί ή Κινέζοι που ...

Σήμερα που γράφω, μέρα Tετάρτη, 29 Aυγούστου, είναι η μνήμη του αγίου Iωάννου του Προδρόμου. Xθες το βράδυ ψάλαμε τον Eσπερινό κατανυκτικά σ' ένα παρεκκλήσι, κ' ήτανε μοναχά λίγες γυναίκες και δυο-τρεις άνδρες. Σήμερα το πρωί ψάλαμε τη λειτουργία του πάλι με λίγους προσκυνητές. Tα μαγαζιά ήτανε ανοιχτά, όλοι δουλεύανε σαν να μην ήτανε η γιορτή του πιο μεγάλου αγίου της θρησκείας μας. Aληθινά λέγει το τροπάρι του "Mνήμη δικαίου μετ' εγκωμίων, σοι δε αρκέσει η μαρτυρία του Kυρίου, Πρόδρομε". Mε εγκώμια και με ευλάβεια γιορτάζανε άλλη φορά οι ορθόδοξοι χριστιανοί τον Πρόδρομο, αλλά τώρα του φτάνει η μαρτυρία του Kυρίου. Aυτή η μαρτυρία θ' απομείνει στον αιώνα, είτε τον γιορτάζουνε είτε δεν τον γιορτάζουνε οι άνθρωποι, είτε τον θυμούνται ...

Ας ακολουθήσωμεν την περιγραφήν Αναστασίου του Γορδίου εις τον βίον του γέροντός του οσίου Ευγενίου του Αιτωλού, του μεγάλου του Γένους διδασκάλου († 1682): Συνεχώς επιστέλλειν ουκ ώκνει προς ους η δύναμις υπηγόρευε, γραμμάτων παιδευτήρια συνιστάν, ελεημοσύνης ουδέ μιας ελάττονα, αλλά και πασών των άλλων πρωτεύουσαν, την διά λόγου και ες λόγους γενομένην διά πολλών είναι πείθων αυτούς. Ταύτη τοι και της εν τη Κωνσταντινουπόλει συστάσης παρά του εν μακαρία τη λήξει γενομένου κυρίου Μανουήλου του από Καστορίας Σχολής, εί και πολλοί τινες ήσαν οι συνεργοί και άλλοι, και πάντων μάλλον ο μακαριώτατος πατριάρχης Ιεροσολύμων Νεκτάριος, ού και πρόσθεν εμνήσθημεν, αλλ’ ού μικρόν και ούτος συνεβάλλετο μέρος, συνεχώς αυτώ επιστέλλων, και εγκωμίοις γεραίρων του εγχειρήματος, και ετέρας  έτι συστήσαι προτρέπων ...

Στο Ωρολόγιο του Ανδρονίκου Κυρρήστου (γνωστό και ως «Πύργος των Ανέμων» ή «Αέρηδες»), μνημείο του 2ου αι. π.Χ., εκτελείται με αυτεπιστασία από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Αθηνών, το έργο ΕΣΠΑ 2007-2013: «Συντήρηση και ανάδειξη του Ωρολογίου Ανδρονίκου Κυρρήστου, στον αρχαιολογικό χώρο της Ρωμαϊκής Αγοράς Αθηνών». Κατά τις εργασίες συντήρησης, σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση από το Υπουργείο Πολιτισμού, που περιλαμβάνουν μεταξύ των άλλων την απομάκρυνση σαθρών επιχρισμάτων της ύστερης οθωμανικής εποχής, στο εσωτερικό του μνημείου, αποκαλύφθηκαν πρόσφατα, για πρώτη φορά σπαράγματα τοιχογραφίας με χριστιανικό περιεχόμενο. Ρωμαϊκή Αγορά Αθηνών – Ωρολόγιον Ανδρονίκου Κυρρήστου, άποψη από Βορρά.  Τα τμήματα τοιχογραφίας, για την ακριβή χρονολόγηση των οποίων η Εφορεία Αρχαιοτήτων Αθηνών θα είναι σε θέση να εξαγάγει ασφαλέστερα συμπεράσματα μετά την πλήρη αποκάλυψή τους, επιβεβαιώνουν ...

Περίληψη Το σχολείο πρέπει να αμβλύνει τις διαφορές συμβάλλοντας στην κατανόηση εκ μέρους των παιδιών της πολιτισμικής ιδιαιτερότητας των συνανθρώπων τους. Το μάθημα των Θρησκευτικών μπορεί να αποτελέσει δυναμίτιδα στα θεμέλια των σχέσεων μεταξύ πολιτισμικά διαφορετικών   μαθητών  και να γίνει η γέφυρα της συνάντησής τους. Όλα τα παιδιά, ανεξαρτήτως χρώματος, φυλής , εθνικότητας, ως δημιουργήματα του Θεού είναι αδέλφια και έχουν τα ίδια δικαιώματα. Στο νέο περιβάλλον του πλουραλισμού, η χριστιανική θεολογία καλείται να διαλεχτεί δημιουργικά με την πολιτιστική και θρησκευτική ποικιλομορφία του σύγχρονου κόσμου και να προσπεράσει τη μισαλλοδοξία και το φανατισμό. Συγκρίνοντας και κατανοώντας τη διαφορά που υπάρχει μεταξύ των θεσμών και των πολιτισμών μέσα στην εκπαίδευση και στη μάθηση, ενδεχομένως να αναπτυχθούν μεγαλύτερα επίπεδα ανοχής, αφού οι λαοί θα μάθουν ...

Ο μακάριος Γέροντας Ιωσήφ ο Ησυχαστής κοιμήθηκε το 1959 με οσιακό τρόπο την ημέρα της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στην Νέα Σκήτη του Αγίου Όρους, δηλαδή σαν σήμερα. Δημοσιεύουμε αποσπάσματα από επιστολές του σε νεοελληνική απόδοση. Οι πρωτότυπες επιστολές έχουν εκδοθεί στο βιβλίο, Γέροντος Ιωσήφ, Έκφρασις μοναχικής εμπειρίας, έκδ. Ιερά Μονή Φιλοθέου, Άγιον Όρος 2008 (όγδοοη έκδοση). Περί νοεράς προσευχής - Προς νέον ερωτήσαντα περί προσευχής (αποσπάσματα από επιστολές 1 και 2) Η πράξη της νοεράς προσευχής είναι να βιάσεις τον εαυτό σου να λες συνεχώς την ευχή με το στόμα αδιαλείπτως. Στην αρχή γρήγορα να μην προφθάνει ο νους να σχηματίζει λογισμό μετεωρισμού. Να προσέχεις μόνο στα λόγια: «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με». Όταν αυτό πολυχρονίσει, το συνηθίζει ο νους και το ...

...Μέσα στον κόσμο, μακριά από τον Θεό, ποιος άνθρωπος όταν έχει την δυνατότητα να επιβάλλει ανεξέλεγκτα την θέλησή του, σέβεται την ελεύθερη βούληση του άλλου; Χωρίς περιστροφές και χωρίς ενδοιασμούς, ακόμη και με την χρήση βίας, αν χρειασθεί, θα επιβάλλει αυτό που επιθυμεί αυτός, παραβλέποντας την θέληση του άλλου. Φιλόσοφοι, επιστήμονες διαφόρων ειδικοτήτων, διανοητές με πολλές γνώσεις, αναπτύσσουν θεωρίες για την επίλυση υπαρξιακών προβλημάτων, την ανάδειξη του προορισμού του ανθρώπου, την αξία της ανθρώπινης ύπαρξης, την σημασία των σχέσεων των ανθρώπων, την έννοια της ελευθερίας για τον άνθρωπο, την ανάγκη της δικαιοσύνης, της ισοπολιτείας, και πολλών άλλων θεμελιωδών αξιών. Τις θέσεις, όμως, που διατυπώνουν, τις στηρίζουν στην λογική τους, στην δύναμη του πνεύματός τους και δημιουργούν θιασώτες και αντιπάλους. Στον λόγο τους ...