Πεμπτουσία

Ο Πέτρος ο Πελοποννήσιος αποτελεί σημαντικό σταθμό στην ιστορία της εκκλησιαστικής μουσικής μετά την Άλωση και ως την εποχή μας. Με το έργο του επιτέλεσε μια σημαντική τομή, βάζοντας ανεξίτηλη τη σφραγίδα του στο νεώτερο εκκλησιαστικό μέλος.  Το πηγαίο και ιδιοφυές μουσικό του ταλέντο, αλλά και τη μεγάλη σε εύρος και ένταση δραστηριότητά του, τον κατέταξαν στις μεγάλες μορφές της ψαλτικής τέχνης, μαθήματα του οποίου ψάλλονται αδιάκοπα μέχρι σήμερα από τους θιασώτες της λόγιας και κλασικής ψαλτικής τέχνης. Με αφορμή την ετήσια εορτή (29 Ιουνίου) με την οποία τιμάται η μορφή του Πέτρου Πελοποννησίου στη γενέτηρά χώρα του τη Λακεδαιμονία, η «Πεμπτουσία» συνομίλησε με τον Πρωτοψάλτη της Ιεράς Μητροπόλεως Μονεμβασίας και Σπάρτης και Πρόεδρο του Μουσικού Συνδέσμου Λακωνίας "Πέτρος ο Πελοποννήσιος",  Παναγιώτη Τζανάκο. Πεμπτουσία: ...

Με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων από τη γέννηση του Βασίλη Τσιτσάνη, η ΙANOS Αίθουσα Τέχνης φιλοξένησε την Άνοιξη του 2015, την ομαδική εικαστική έκθεση «Όταν συμβεί στα πέριξ...», ένα εικαστικό αφιέρωμα στον λαϊκό  συνθέτη Βασίλη Τσιτσάνη, καθώς και μία εικαστική εγκατάσταση-αφιέρωμα στον μουσικοσυνθέτη με τίτλο «Το Τσακμάκι του Τσιτσάνη». Πριν τη μεταφορά της στη Θεσσαλονίκη και τα Τρίκαλα, τόπο διαμονής και καταγωγής του καλλιτέχνη αντίστοιχα, η έκθεση αυτές τις ημέρες και μέχρι τις 26 Αυγούστου 2015, φιλοξενείται στον Πολιτιστικό Σύλλογο Μεγάρων «Ο Θέογνις».  Το εικαστικό αφιέρωμα επιμελείται η Ίρις Κρητικού και την εικαστική εγκατάσταση επιμελείται ο Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης. Δ. Λάμπρου  Στην ομαδική εικαστική έκθεση, τοπία της ζωής και της έμπνευσης του συνθέτη, οικογενειακές και οικείες φιγούρες που τον σημάδεψαν, μικροαντικείμενα ...

Στην Καισάρεια ζούσε ένας Ρωμαίος εκατόνταρχος που λεγόταν Κορνήλιος. Αυτός ήταν πολύ ευσεβής και είχε προσχωρήσει με την οικογένειά του στην ιουδαϊκή κοινότητα. Έκανε πολλές ελεημοσύνες και προσευχόταν συνεχώς στο Θεό. Μια μέρα είδε σε όραμα έναν άγγελο του Θεού να μπαίνει στο σπίτι του, να τον πλησιάζει και να του λέει: «Κορνήλιε, οι προσευχές και οι ελεημοσύνες σου έφτασαν στο Θεό κι Εκείνος δεν  σε ξεχνάει. Στείλε τώρα στην Ιόππη ανθρώπους σου να καλέσουν εδώ κάποιον Σίμωνα, που λέγεται Πέτρος, και φιλοξενείται στο σπίτι του Σίμωνα του βυρσοδέψη, που έχει το σπίτι του στη θάλασσα». Ο Κορνήλιος έκανε όπως του υπέδειξε ο άγγελος. Στο μεταξύ ο Πέτρος που βρισκόταν στην Ιόππη, ενώ ετοιμαζόταν να φάει, βρέθηκε σε έκσταση και είδε ...

Στο σημείο αυτό δεν αποτελεί νομίζω παρέκκλιση, εάν αναφερθούμε διεξοδικότερα  στην διαβολικότητα αύτη, η οποία ταλαιπωρεί την ανθρωπότητα. Πλάνη ουσιαστικά και οντολογικά είναι ο ίδιος ο διάβολος. Αυτός με λανθασμένες και ιδιοτελείς σκέψεις και αποφάσεις, αποσπάσθηκε από την αλήθεια, τον Θεό, από τον οποίον ελάμβανε κατά μετοχήν το «ευ είναι» και όλην την ομαλή λειτουργία της προσωπικότητάς του και έγινε ο ίδιος πλάνη, ως μη αληθώς και ορθώς σκεπτόμενος και κινούμενος. Αφού δε μεταστράφηκε ολοκληρωτικά, επαναστάτησε πρώτον κατά του ιδίου του εαυτού του, στη συνέχεια όμως, μετέδωσε και στα θύματά του τη δικήν του διαστροφή. Κατά τους Πατέρες μας, πραγματική υπόσταση έχει μόνον το αγαθόν· το μη αγαθόν στερείται και προσωπικότητος και θέσεως. Αυτό έπαθε κατ' ανάγκην ο σατανάς, δηλαδή έχασε ...

Γ΄ Σε ποια Νικόπολη επήγε ο απ. Παύλος; Με το φως όλων των ως άνω, ξαναγυρίζομε στην παραγγελία του Παύλου προς τον μαθητή του Τίτο: «Όταν πέμψω Αρτεμάν προς σε η Τυχικόν, σπούδασον ελθείν προς με εις Νικόπολιν· εκεί γάρ κέκρικα παραχειμάσαι». Το «εκεί» καθιστά βέβαιον, ότι ο Παύλος, όταν έγραφε την προς Τίτον επιστολή του, δεν ήταν ακόμη στην Νικόπολη. Μένει να δεχθούμε, ότι την έγραψε, πριν πάει «εκεί»· και ότι η σε σημείωση σε κώδικα μνεία, ότι η επιστολή αυτή εγγράφη από την «Νικόπολη», δεν πρέπει να είναι ακριβής. Άρα, πρέπει να θεωρηθή βέβαιο, ότι και λόγω του βαριά «δυσχειμέρου» κλίματος, και της Μακεδονίας και γενικά της εσωτερικής βορείου Ελλάδος, αλλά και από τον μαρτυρημένο πόθο του να τρέξει να κηρύξει το ...

Είναι καιρός να στραφούμε από το διαπροσωπικό παράδειγμα της αμοιβαίας αγάπης στις ενδοπροσωπικές αναλογίες με τις οποίες παρομοιάζεται η Τριάς∙ όχι πλέον με περισσότερα του ενός πρόσωπα, αλλά με την σύνθετη εσώτερη αυτοσυνειδησία ενός και μόνου προσώπου. Μακράν η πιο γνωστή περίπτωση τέτοιων ενδοπροσωπικών αναλογιών είναι αυτή που διετύπωσε ο Ιερός Αυγουστίνος. Στο έργο του Περί Τριάδος, αφού προτάξει την «Τριάδα της αγάπης», για την οποία έχουμε ήδη μιλήσει, προχωρεί και αναπτύσσει δύο «ψυχολογικές Τριάδες». Παρομοιάζει τον Πατέρα, τον Υιόν και το Άγιον Πνεύμα πρώτα με τον νου, την αυτογνωσία και τον έρωτα και κατόπιν με την μνήμη, την νόηση και τη βούληση. Ας παρατηρήσουμε απλώς ότι, όπως στην διαπροσωπική αναλογία «ερών, ερώμενος, έρως», έτσι και στην πρώτη «ψυχολογική τριάδα» ...

Οι Άγιοι Πέτρος και Παύλος -δύο διαφορετικοί άνθρωποι, τους οποίους τους κάλεσε ο Ιησούς Χριστός για να κηρύσσουν το ίδιο χαρμόσυνο μήνυμα της αγάπης και της σωτηρίας. Πριν συναντήσει τον Χριστόν, ο οποίος τον ονόμασε Κηφά (πέτρα), ο Αγιος Πέτρος λεγόταν Σίμων. Γεννήθηκε στη Βηθσαϊδά της Γαλιλαίας. Ο πατέρας του λεγόταν Ιωνάς. Είχε αδελφό τον Ανδρέα, τον πρωτόκλητο. Ο Ανδρέας παρουσίασε τον Πέτρο στον Ιησού αφού πρώτα του είχε πει «Ευρήκαμεν τον Μεσσίαν» (Ιω. 1,42). Ο Σίμων Πέτρος ήταν έγγαμος και ασχολούνταν με την αλιεία. Αυτή η απασχόληση τον βοήθησε να αντιμετωπίζει τα κύματα της θαλάσσης, να κοπιάζει, να χαίρεται τις επιτυχίες της δουλειάς και να αναλαμβάνει τις αποτυχίες. Είχε δυναμικό χαρακτήρα, ήταν αυθόρμητος και με πολύ ζήλο. Μια μέρα συνάντησε ...

Η εισαγωγή της έννοιας του εγκεφαλικού θανάτου δημιούργησε ένα μεγάλο πλήθος αντικρουόμενων πολλές φορές απόψεων, μεταξύ της επιστημονικής κοινότητας, βασισμένων σε ένα επίσης μεγάλο πλήθος επιχειρημάτων. Συνεχίζουμε την παράθεση των απόψεων αυτών που ξεκινήσαμε στο προηγούμενο άρθρο μας. Άμεση απάντηση στο άνω άρθρο έδωσε ο καθηγητής πυρηνικής ιατρικής  του ΑΠΘ κ. Κων. Καρακατσάνης ο οποίος στο τεύχος της 4ης Φεβρουαρίου του 2003 στο ένθετο «ΙΑΤΡΙΚΑ» της εφημερίδας «Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας»171 με άρθρο του «Ο εγκεφαλικός Θάνατος» υπογραμμίζει πως στο τεύχος 40 της 10ης /12/2002 της εβδομαδιαίας έκδοσης ΙΑΤΡΙΚΑ της εφημερίδας Ελευθεροτυπία αναγράφεται ότι το ΔΣ της Ελληνικής Εταιρείας εντατικής Θεραπείας (ΕΕΕΘ), χωρίς να αναφέρονται τα ονόματα του προέδρου και του Γενικού Γραμματέα έλαβε απόφαση στην οποία εκτίθενται οι θέσεις της εταιρείας αυτής για ...

Την Δευτέρα 29 Ιουνίου, στις 19.00μ.μ., στο Ίδρυμα Β. και Μ. Θεοχαράκη, το Ίδρυμα Παιδαγωγικών Μελετών και Εφαρμογών, θα απονείμει στον Καθηγητή του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης Μανώλη Βαρβούνη, το Α΄ Βραβείο για την πολυετή συνδρομή του, στη διάδοση του Ελληνικού Πολιτισμού και της Ελληνικής Γραμματείας, στο εξωτερικό. Για τον τιμώμενο και το έργο του θα μιλήσουν, ο Καθηγητής Λαογραφίας του ΕΚΠΑ και Γεν. Γραμματέας της Ελληνικής Λαογραφικής Εταιρείας Μηνάς Αλ. Αλεξιάδης και η Δρ Λαογραφίας και διδάσκουσα στο ΤΕΙ Αθηνών Νάντια Μαχά-Μπιζούμη. Ο καθηγητής Μανώλης Βαρβούνης μίλησε στην Πεμπτουσία για τη βράβευση και τη σημασία της διάδοσης του ελληνικού πολιτισμού, στο εξωτερικό. -Πεμπτουσία: Τι σημαίνει για εσάς η απονομή του πρώτου βραβείου, για την προσφορά σας στη διάδοση του ελληνικού πολιτισμού και της ...

Ο Καθηγούμενος της Ι.Μ. Αγίου Διονυσίου Ολύμπου, Γέροντας Μάξιμος Κυρίτσης, μιλάει για τον Απόστολο Παύλο. Τη Δευτέρα 29 Ιουνίου στις 13:00, στην εκπομπή "Θεανθρώπινη Σοφία".

Μία άλλη, εξ ίσου σημαντική, παράμετρος του θρησκευτικού ανθρωπισμού έχει κατεύθυνση εθνική, εφόσον στην συγκεκριμένη ιστορική συγκυρία το θρησκευτικό στοιχείο συνάπτεται με το εθνικό. Είναι γνωστό ότι η Εκκλησία έπαιξε εθναρχικό ρόλο λόγω των ειδικών «προνομίων» που παραχωρήθηκαν στον πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Γεννάδιο Σχολάριο από τον πρώτο σουλτάνο Μωάμεθ Β’ μετὰ την Άλωση και διατηρήθηκαν και από τους διαδόχους του πατριάρχη, που έφεραν την ιδιότητα του «μιλλιέτ - μπασι» (= εθνάρχη). Ως εκ τούτου οι εκκλησιαστικοί λειτουργοί αναλάμβαναν την μέριμνα για την στοιχειωδώς παρασχεθείσα εκπαίδευση και την προαγωγή της γνώσης, φυσικά υπό τις δεδομένες ιδιάζουσες συνθήκες. Εξάλλου, η δημιουργία ενός ανεξάρτητου ελλαδικού κράτους δεν συνέπεσε χρονικά με τον σχηματισμό των εθνικών κρατών στον ευρωπαϊκό χώρο ύστερα από την Αναγέννηση. Αντιθέτως μάλιστα, επί ...

ΣΥΝΟΔΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Παντί τω Χριστεπωνύμω Πληρώματι της Αγιωτάτης Αποστολικής Εκκλησίας της Κύπρου Τέκνα εν Κυρίω αγαπητά, Εν όψει της ετοιμασίας από τη Βουλή των Αντιπροσώπων Νομοθεσίας για τη ρύθμιση της ελεύθερης συμβίωσης ατόμων, επιθυμούμε να καταστήσουμε σ’ όλους γνωστές τις θέσεις της Εκκλησίας επί του θέματος αυτού. Η Εκκλησία δεν έχει, ούτε και επιθυμεί να έχει δυνατότητα επιβολής της θέσης της στους ανθρώπους. Κατά το Κυριακό λόγιο, «όστις θέλει» ακολουθεί τις συμβουλές της. Έχει, όμως, πάντοτε το δικαίωμα να εκφέρει την αποψή της και να συμβουλεύει τους πιστούς. Για την Εκκλησία δεν είναι δυνατό να γίνει αποδεκτή η συμβίωση δύο ανθρώπων εκτός του μυστηρίου του γάμου. Η ένωση ανδρός και γυναικός στοχεύει στην πνευματική τελείωση των συζύγων, γι’ αυτό και η σχέση τους ανάγεται, με το ...

Η συμμετοχή στη ζωή της Εκκλησίας δεν είναι δυνατόν να επιτευχθεί από κάποιον που περιφρονεί ή αδιαφορεί για την υλική πραγματικότητα, θεωρώντας τη σωτηρία του ανθρώπου άσχετη με την ύλη και τη χρήση του κόσμου. Παράλληλα με το ευχαριστιακό ήθος και όσα ήδη αναφέρθηκαν, η χριστιανική πίστη στηρίζεται και στο ασκητικό ήθος. Αναζητώντας έναν ορισμό για την άσκηση, θα μπορούσαμε να σημειώσουμε πως σύμφωνα με τον Χρ. Γιανναρά είναι το εγχείρημα που βεβαιώνει την ελευθερία και τη θέληση του ανθρώπου να αρνηθεί την ανταρσία του ατομικού θελήματός του, «μιμούμενος την υπακοή του δεύτερου Αδάμ με την έννοια της πιστότητας στην εικόνα του Θεού που είναι ο Χριστός, της συμμόρφωσης με το Τριαδικό πρωτότυπο της ζωής που αυτός ενσάρκωσε στα όρια ...

Β'  Είναι αξιόπιστες οι μαρτυρίες; Όπως είδαμε, οι τρεις επιστολές, οι μόνες που μας προσφέρουν μαρτυρίες για την μετάβαση και παραχείμαση του αποστόλου Παύλου στην Νικόπολη, είναι οι «Ποιμαντικές Επιστολές» του αποστόλου των Εθνών: οι Α' και Β' προς Τιμόθεον και η προς Τίτον. Και είδαμε, ότι οι μαρτυρίες τους είναι λίγες μέν και λιτές, αλλά σαφείς και ξεκάθαρες. Θα έπρεπε λοιπόν, το πιο πάνω συμπέρασμα στο οποίο καταλήγει η έρευνα των πηγών με τόση περίσκεψη, να είναι ολόθυμα αποδεκτό από όλους. Όμως δεν συμβαίνει αυτό. Γιατί, ενώ εμείς χαιρόμαστε τις μαρτυρίες αυτές, που σαν αγιογραφικές τις θεωρούμε απόλυτα αυθεντικές, θεολόγοι του μοντέρνου κόσμου αμφισβήτησαν την γνησιότητα και την αξιοπιστία των Ποιμαντικών Επιστολών. Και κατά συνέπεια και τις ιστορικές μαρτυρίες τους. Επικαλέσθηκαν, ...

Οι απόκρυφες επιστήμες και η μαγεία Η κληρονομιά που οι Βυζαντινοί δέχθηκαν από τους Έλληνες επεκτείνεται και στις απόκρυφες επιστήμες, στη μαγεία και την αλχημεία, οι οποίες κατά κανόνα συνοδεύουν τις μαθηματικές επιστήμες. Ο Μιχαήλ Ψελλός και ο Νικηφόρος Βλεμμύδης είναι πολύ γνωστοί για τις αλχημιστικές τους ενασχολήσεις. Η συλλογιστική που έχει συνδεθεί με τη μαγεία δεν απούσιαζε από τη βυζαντινή σκέψη. Η ανάπτυξή της ενθαρρύνονταν ακόμα και από τα υψηλά στρώματα της Βυζαντινής κοινωνίας. Στο Υπόμνημα του στο Περί ενυπνίων του Συνεσίου, ο Νικηφόρος Γρηγοράς αναφέρεται εκτεταμένως στην θεωρία και την πρακτική της μαγείας της εποχής του. Ο Μιχαήλ Ψελλός δε, έφτασε στο σημείο να κατηγορήσει ακόμα και μέλη της Εκκλησίας ότι δεν τους ήταν ξένες τέτοιες πρακτικές. Βέβαια οι κατηγορίες αυτές ...