Πεμπτουσία

Ο Γέροντας Σίμων Αρβανίτης καταγόταν από την Τριάδα Εύβοιας από όπου ο πατέρας του Αθανάσιος Αρβανίτης μετακινήθηκε και εγκαταστάθηκε στο χωριό Κουκουβάουνες Αττικής, την σημερινή Μεταμόρφωση και παντρεύτηκε την μητέρα του Κυριακή. Απέκτησαν τέσσερα αγόρια, τον Ιωάννη, τον Παναγιώτη -τόν αργότερα Γέροντα Σίμωνα- τον Δημήτριο και τον Κωνσταντίνο. Ο Παναγιώτης γεννήθηκε ανήμερα την Πρωτοχρονιά του 1901 και μεγαλώνοντας βοηθούσε τον πατέρα του κάνοντας διάφορες δουλειές. Όταν έγινε δεκατριών ετών ήταν πλανόδιος μανάβης σηκώνοντας τσουβάλια 80-85 κιλών αδιαμαρτύρητα. Κατά καιρούς εργαζόταν σε περιβόλια, αμπέλια και κτήματα δουλεύοντας σκληρά χωρίς να δυσκολεύεται καθόλου, καθώς η μυική του δύναμη ήταν πολύ μεγάλη. Ο ίδιος έλεγε ότι το τσαπί το έπαιζε στο χέρι όπως μια κοπελίτσα το τοπάκι της. Μόλις σταματούσε να ξεκουραστεί άνοιγε «τό ...

Εγνωρίσαμε την χάρη των νηστειών από τον Ησαΐα, που απέρριψε μεν τον ιουδαϊκό τρόπο της νηστείας, την δε αληθινή νηστεία σε μας έδειξε. «Να μη νηστεύετε χάριν διαμάχης και έριδος», «αλλά να καταργήσεις κάθε σύνδεσμο αδικίας» (Ησ. 63, 6). Και ο Κύριος λέγει· «να μη γίνεσθε σκυθρωποί, αλλά να νίψεις το πρόσωπό σου, και να αλείψεις το κεφάλι σου» (Ματθ. 6, 16-17). Ας συμπεριφερθούμε λοιπόν, όπως εδιδαχθήκαμε, να μη φαινόμαστε σκυθρωποί για τις ημέρες που έρχονται, αλλά με φαιδρό πρόσωπο προς αυτές, όπως πρέπει στους αγίους, να συμπεριφερόμαστε. Κανείς άκαρδος δεν στεφανώνεται, κανείς κατηφής δεν στήνει τρόπαιο. Να μη σκυθρωπάσεις ενώ δέχεσαι περιποιήσεις. Είναι άτοπο να μη χαιρόμαστε για την υγεία της ψυχής, αλλά να λυπόμαστε με την αλλαγή των τροφών ...

Για δες θαύμα κι αντίθαυμα που γίνεται στον κόσμο! Μες  στην πλατιά, στην ατέλειωτη έρημο, π’  ολόγυρα μοιάζει ν’  ακουμπά στον ουρανό, ένα λιοντάρι, θηρίο μαγαλόσωμο, κρατάει με τα δόντια του ένα σκοινί από φοινικόφυλλα πλεγμένο και σέρνει, δεμένο απ’  το σκοινί, ένα γαϊδουράκι. Ποιος να πιστέψει σε τέτοιο θέαμα! Και το γαϊδούρι, φορτωμένο ζερβά-δεξιά, ασκιά γεμάτα με νερό, ακολουθεί ήρεμα κι αργά τον παράξενο οδηγό του. Στο βάθος άρχισε να ξεχωρίζει ένα χτίσμα, τριγυρισμένο από φράχτη χαμηλό. Κι ακόμα πιο μακριά, στη βαθουλή την κοίτη του, κυλά τα ήρεμα νερά του ο ποταμός, ο Ιορδάνης. Τραβάνε κατά κει γαϊδούρι και λιοντάρι. Είναι το μοναστήρι που ‘χτισε ο γέροντας Γεράσιμος και είναι τα δυο ζώα του μοναστηριού οι υπηρέτες. Σαν είχε βρεθεί κάποια ...

Ότε η χάρις του Θεού ένευσεν εις την καρδίαν μου ίνα έλθω εις τον ευλογημένον τούτον τόπον της ησυχίας και προσευχής, ήτο Φεβρουάριος του σωτηρίου έτους 1910˙ ο πόθος μου ήτο να μεταβώ εις την Σκήτην των Καυσοκαλυβίων, όπου ήσκησεν ο συντοπίτης μου Όσιος Ακάκιος και όπου εμόναζον και μονάζωσιν εισέτι δύο αυτάδελφοι ιερομόναχοι συμπολίται μου, ων ο πνευματικός Παντελεήμων, οσιώτατος και εις άκρον ενάρετος, είναι και ο πρεσβύτερος ίσως των επιζώντων αγιορειτών ήδη 103 ετών γέροντας. Είχον πράγματι την απόφασιν και μετά την άφιξίν μου εις Άγιον Όρος να μεταβώ και ζήσω ως ασκητής, και εκίνησα διά ξηράς εκ Δάφνης διά Καυσοκαλύβια. Διερχόμενος όμως εκ της ιεράς ταύτης Μονής του Αγίου Διονυσίου και ιδών την ευταξίαν των πατέρων εις συμπεσούσαν ...

«Θεσσαλονίκη, πόλις εύξεινος-πολύξενος», τίτλος για την έκθεση με την οποία το Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας-Θράκης συμμετέχει στις εκδηλώσεις για το ιωβηλαίο της Θεσσαλονίκης και «τίτλος» για την πόλη που πέρασε στη νεωτερική εποχή κρατώντας μεγάλο μέρος από την αστική της υπόσχεση: να συντηρήσει τη συλλογική ζωή με πληρότητα και ομορφιά. Η έκθεση επιχειρεί να ανιχνεύσει αυτήν την μετάβαση και να ερμηνεύσει την αφομοιωτική δύναμη της πόλης. Η Θεσσαλονίκη απορρόφησε τους κραδασμούς από πυκνά και δραματικά ιστορικά γεγονότα και φυσικές καταστροφές κα τετραπλασιάστηκε μέσα στα τελευταία εκατό χρόνια, ως πόλις εύξεινος-πολύξενος, όπως την κληροδότησε ο ελληνιστικός οικουμενισμός που την ίδρυσε και η βυζαντινή ουμανιστική της παράδοση: «ουδείς άπολις όσο υπάρχει η Θεσσαλονίκη»· ένας αποφατικός ορισμός -ο πληρέστερος ίσως- του αστικού φαινομένου, ...

Με την παρακολούθηση των ακολουθιών, με τη νηστεία, ακόμα και με την προσευχή σε τακτά διαστήματα δεν εξαντλείται η όλη προσπάθεια στη διάρκεια της Μεγάλης Σαρακοστής. Ή μάλλον για να είναι όλα αυτά αποτελεσματικά και να έχουν νόημα, πρέπει να υποστηρίζονται και από αυτή την ίδια τη ζωή. Χρειάζεται δηλαδή ένας «τρόπος ζωής» πού να μην έρχεται σε αντίθεση με όλα αυτά και να μην οδηγεί σε μια«διασπασμένη» ύπαρξη. Στο παρελθόν, στις ορθόδοξες χώρες η ίδια η κοινωνία πρόσφερε μια τέτοια υποστήριξη με τον συνδυασμό που είχε στα έθιμα, στις εξωτερικές αλλαγές, με τη νομοθεσία, με τους δημόσιους και ιδιωτικούς κανονισμούς, με όλα δηλαδή όσα περιλαμβάνονται στη λέξη πολιτισμός. Κατά τη Μεγάλη Σαρακοστή ολόκληρη η κοινωνία υποδεχόταν ένα συγκεκριμένο ρυθμό ζωής, ...

Στην αναβάθμιση του κλάδου της μελισσοκομίας και στον εξορθολογιομό της οργάνωσης των παραγωγών στοχεύει το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, αναγνωρίζοντας ότι πρόκειται για έναν από τους δυναμικότερους κλάδους της πρωτογενούς παραγωγής με σημαντικές προοπτικές περαιτέρω ανάπτυξης. Η μελισσοκομία αποτελεί σημαντικό κλάδο για την ελληνική οικονομία, δίνοντας διέξοδο απασχόλησης, ιδιαίτερα στις ορεινές και μειονεκτικές περιοχές της χώρας και συμβάλλοντας στο αγροτικό οικογενειακό εισόδημα, είτε ως κύρια είτε ως δευτερεύουσα απασχόληση. Μάλιστα, τα τελευταία χρόνια η ελληνική μελισσοκομία ακολουθεί μια σταθερά αναπτυξιακή πορεία, με αποτέλεσμα σήμερα στην Ελλάδα να είναι καταγεγραμμένοι περίπου 19.500 μελισσοκόμοι, οι οποίοι κατέχουν περίπου 1.650.000 μελισσοσμήνη, ενώ η μέση απόδοση των κυψελών ανέρχεται σε 10 με 13 κιλά μελιού ανά κυψέλη. Στη χώρα μας παράγονται κατά μέσο όρο ...

Η έκθεση στα ισχυρά μαγνητικά πεδία των ηλεκτρικών δικτύων, στην υψομετρικά αυξανόμενη υπεριώδη (UV) ακτινοβολία, στα ραδιοηλεκτρικά κύματα (πομποί ραδιοφωνίας FM, ασύρματα & κινητά τηλέφωνα, ασύρματη δικτύωση υπολογιστή κλπ) και σε άλλες μορφές ακτινοβολίας μπορεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία των παιδιών. Ενώ επιστήμονες και διεθνείς οργανισμοί ερευνούν τις συνέπειες της έκθεσης και επεξεργάζονται τα σχετικά όρια που θα διασφαλίζουν την ανθρώπινη υγεία, υπάρχουν κάποιοι σαφείς κανόνες ως προς τον «χειρισμό» των ακτινοβολιών,που όλοι μας μπορούμε να τηρούμε. Οι βιολογικές & λειτουργικές επιδράσεις των ακτινοβολιών, από φυσικές & ανθρωπογενείς πηγές, επιβάλουν την ανίχνευση & μετρήσεις σε συνδυασμό με εφαρμογές περιοριστικών κανόνων, διότι υπάρχει αδυναμία προσδιορισμού ορίων ασφαλούς έκθεσης, για τα παιδιά και όλους τους ζώντες οργανισμούς. Οι επιδράσεις διαχωρίζουν τις ακτινοβολίες ...

Μισό μίλι από τον άγιον Ιορδάνη τον ποταμό βρίσκε­ται η Λαύρα, η ονομαζόμενη του αγίου αββά Γερα­σίμου. Όταν επισκεφτήκαμε αυτή τη Λαύρα, οι Πατέ­ρες που ασκήτευαν εκεί μας είπαν πολλά γι’ αυτόν τον μεγάλο άγιο. Μια μέρα, που περπατούσε ο Γέροντας στην ακροπο­ταμιά του άγιου Ιορδάνου, τον συνάντησε κάποιο λιον­τάρι που πονούσε το πόδι του και βογγούσε· είχε πατή­σει ένα καλάμι, που είχε μπει άσχημα μέσα στο πόδι του, το οποίο κακοφόρμισε, και πρήστηκε από το πολύ πύο. Βλέποντας το λιοντάρι τον άγιο Γέροντα, τον πλη­σίασε και του έδειχνε το πρησμένο πόδι του με το μπη­γμένο καλάμι, και με τα βογγητά και τους κλαυθμηρισμούς τον παρακαλούσε να το γιατρέψει. Μόλις είδε ο Γέροντας το πρησμένο πόδι του λιονταριού που τόσο πονούσε, ...

... Ο ηρωισμός του Γρηγόρη Αυξεντίου κλιμάκωσε απαράμιλλα το πάθος για την ελευθερία, το πατριωτικό καθήκον και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Όταν, ύστερα από προδοσία, κυκλώθηκε το κρησφύγετό του στο Μοναστήρι του Μαχαιρά, ενώ μπορούσε να σώσει τη ζωή του, διέταξε τους συντρόφους του να φύγουν κι αυτός πολέμησε μόνος του επί δέκα ώρες με εκατοντάδες Άγγλους στρατιώτες, που μη μπορώντας να τον καταβάλουν, τον έκαψαν τελικά ζωντανό, περιχύνοντας το κρησφύγετό του με βενζίνη. Ενθυμούμαι το καλοκαίρι του 1955, όταν, πηγαίνοντας με ειδική αποστολή στην Αμμόχωστο, σταμάτησα για λίγο στη Λύση, την πατρίδα του Αυξεντίου. Ήταν απόγευμα και οι δρόμοι ήταν γεμάτοι κίνηση και ζωή. Ξαφνικά ακούω να με φωνάζουν. Κατάπληκτος βλέπω στη μεγάλη πόρτα του καφενείου της πλατείας τον Αυξεντίου να ...

Το 2014 είναι αφιερωμένο στο Δομήνικο Θεοτοκόπουλο με αφορμή τη συμπλήρωση 400 χρόνων από το θάνατο του.  Κατά τη διάρκεια αυτής της χρονιάς, θα διοργανωθούν εκθέσεις και εκδηλώσεις, στην Ελλάδα και την Ισπανία, οι οποίες θα διαρκέσουν έως την άνοιξη του 2015.  Ο Ελ Γκρέκο εξακολουθεί να συναρπάζει τους ανθρώπους όλων των εποχών και να μαγεύει με τα έργα του. Δομήνικος Θεοτοκόπουλος (Γκρέκο), Η Βάπτιση του Χριστού, περ. 1566(7), Μεικτή τεχνική (αυγοτέμπερα και λάδι) σε ξύλο, Δήμος Ηρακλείου, υπό καθεστώς μακροχρόνιου δανεισμού στο Ιστορικό Μουσείο Κρήτης Ας μην ξεχνάμε ότι ο Πωλ Σεζάν, ο Πάμπλο Πικάσο, ο Φραντς Μαρκ, ο Τζακσον Πόλοκ και πολλοί άλλοι επηρεάστηκαν από τον Δομήνικο Θεοτοκόπουλο, ο οποίος ενέπνευσε και μορφές της λογοτεχνίας όπως ο Ράινερ Μαρία  ...

Ο Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Δημήτριος Τσελεγγίδης, κάνει λόγο για την συγχώρεση και τις προϋποθέσεις απόκτησης της συγχωρητικότητας.  Η αγάπη προς τους εχθρούς και η συγχωρητικότητα είναι δώρα του Αγίου Πνεύματος. Το λόγο έκλεισε ο Καθηγούμενος της Ι.Μ.Μ. Βατοπεδίου Γέροντας Εφραίμ,  ο οποίος τόνισε την αξία της τελείας αμνησικακίας και την σημειολογική της θέση την Κυριακή της Τυρινής, μιας και η περίοδος που ξεκινά απαιτεί ακρίβεια στην πνευματική ζωή. %gidis%  

Τροφή δεν είναι μόνο ότι τρώμε αλλά κάτι πολύ πιο βαθύ σε σχέση με την ύπαρξη μας. Όταν το βρέφος πεινάει δεν χορταίνει απλώς και μόνο μέσα από ένα γεύμα, αλλά κυρίως και πρωτίστως μέσα από μια σχέση. Η μάνα είναι τροφός, όχι δίνοντας το γάλα της, αλλά μεταγγίζοντας την σχέση της, την αγάπη, την θαλπωρή, την στοργή και την ασφάλεια στο μωρό της. Είναι η τροφή εκείνη, που πέρα από την βιολογική συντήρηση προσφέρει το νόημα της ύπαρξης. Έτσι τροφή δεν είναι απλά ο χορτασμός ενός σώματος αλλά μιας ύπαρξης που πεινάει για Νόημα. Ο Αδάμ λαμβάνει την λάθος «τροφή» και αυτοεξορίζεται από το παράδεισο. Όμως στην πραγματικότητα η διήγηση μας λέει ότι χάνει την σχέση του με τον Θεό και αμέσως ...

Έναρξη της Μ. Τεσσαρακοστής σήμερα και η Εκκλησία μας πλαισιώνει το πλούσιο υμνογραφικό της έργο με ένα σπουδαίο βιβλικό κείμενο: Στο σημερινό όρθρο τοποθετείται ένα απόσπασμα από το βιβλίο του προφήτη Ησαΐα (α΄, 1-20), στο οποίο περιγράφεται πώς ο Κύριος "βλέπει" τις κατά τα άλλα ευσεβείς πράξεις του εκλεκτού Του Ισραήλ. Η σοφή εκκλησιαστική τάξη θέλει, με άλλα λόγια, να μας υπενθυμίσει αυτό που ανέφερε προχθές ο Οικουμενικός μας Πατριάρχης, στον Κατηχητήριο Λόγο του επί τη ενάρξει της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής: "Η άσκησις πραγματοποιείται ΚΑΙ διά του περιορισμού των τροφών, δηλονότι της νηστείας, αλλά κυρίως διά της αποχής από τό κακόν". Ας αφήσουμε όμως το ίδιο το κείμενο να μιλήσει, όπως το παραθέτουμε στη συνέχεια στο πρωτότυπο και τη μετάφρασή ...

Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι η πλέον χαρακτηριστική περίοδος, όπου αναδεικνύεται σε όλο το μεγαλείο του ο πλούτος της χριστιανικής λατρείας. Κατά τον Ιωάννη Φουντούλη, η Μεγάλη Τεσσαρακοστή «εἶναι ἡ πρώτη, καὶ μεγάλη, καὶ κύρια νηστεία, ποὺ ἐπηρεάζει τὴ λατρεία τῆς Ἐκκλησίας οὐσιαστικά, ὅσο καμία ἄλλη ἡμέρα ἢ περίοδος νηστείας». Πέρα από τον ασκητικό - νηστίσιμο χαρακτήρα των ημερών, η θεία λατρεία παρουσιάζει πλειάδα τελετουργικών ιδιομορφιών. «Τὰ ἰδιόμορφα στοιχεῖα, ποὺ ἄφθονα προβάλλουν κατὰ τὴν περίοδο αὐτή, προσελκύουν τὸ ἐνδιαφέρον τῶν χριστιανῶν καὶ ξυπνοῦν τὴν κοιμωμένη πολλὲς φορὲς λειτουργική τους συνείδηση, ποὺ ἔχει φθαρεῖ ἀπὸ τὴ διαρκῆ ἐπανάληψη τῶν ἴδιων διαρκῶς λειτουργικῶν στοιχείων». Σύμφωνα με τον μακαριστό μητροπολίτη Πατρών Νικόδημο Βαλληνδρά, η λατρεία αποτελεί τη δημόσια και πλέον εμφανή από τις εκφάνσεις της ...

Οι δύο αυτοί άνδρες, κριτές του Ισραήλ τοποθετούνται χρονικά πριν από την αρχή της περιόδου που οι Εβραίοι απέκτησαν βασιλιάδες. Η αναφορά τους υπάρχει στο Πρώτο βιβλίο των Βασιλειών. Ο Ηλεί έγινε κριτής των Εβραίων μετά τον Σαμψών. Ήταν αρχιερέας και πολύ ευσεβής άνθρωπος. Είχε όμως δυο παιδιά που, δυστυχώς, δεν σέβονταν τις εντολές του Θεού και συμπεριφέρονταν πολύ άσχημα. Ο Ηλεί τα συμβούλευε, αλλά δεν ήταν αρκετά αυστηρός και τα παιδιά του δεν διορθώνονταν. Ο Θεός προειδοποίησε τον Ηλεί ότι εξαιτίας των παιδιών του θα πάθαινε μεγάλες συμφορές κι αυτός και ο ισραηλιτικός λαός. Πράγματι ακολούθησε πόλεμος με τους Φιλισταίους. Τα δυο παιδιά του Ηλεί σκοτώθηκαν και η Κιβωτός της Διαθήκης – το πιο ιερό αντικείμενο των Εβραίων, ένα κιβώτιο ...

Μία από τις σημαίνουσες νηστείες της Εκκλησίας μας είναι και αυτή της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Συνιστά παλαιότατο θεσμό, καθώς διδάχθηκε από τους ίδιους τους Αποστόλους. Σύμφωνα με την αποστολική παράδοση, η νηστεία αυτή πρέπει να φυλάττεται, καθώς θεσπίστηκε σε ανάμνηση της σαρανταήμερης νηστείας του  Κυρίου στην έρημο, πριν από την έναρξη της δημόσιας, κοσμοσωτήριας επί γης δράσης Του (Μτθ. δ’, 2).             Η νηστεία της Μεγάλης Τεσσαρακοστής μαζί με τη νηστεία της Τετάρτης και της Παρασκευής συνιστούν τις αρχαιότερες νηστείες της χριστιανικής Εκκλησίας.  Επίσης, οι ημέρες αυτές είναι οι μόνες περίοδοι και ημέρες νηστείας που έχουν επικυρωθεί από Οικουμενικές Συνόδους. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Ζωναράς στην ερμηνεία του  στον ΞΘ’ (69) κανόνα των Αγίων Αποστόλων αποδίδει ίση αξία στη νηστεία ...