Πεμπτουσία

Στο πλαίσιο της παραδοσιακής κοινωνίας η θρησκευτική συμπεριφορά και πρακτική καθόρισε ένα σύνολο κανόνων στον κύκλο του χρόνου προσδιορίζοντας μεταξύ άλλων τις περιόδους της νηστείας, της μερικής ή πλήρους δηλαδή αποχής από συγκεκριμένες τροφές. Κατ αυτό τον τρόπο οι τροφές αποκτούν μια συμβολική χρηστικότητα και σημασία, εντασσόμενες λειτουργικά στις τελετουργικές πρακτικές και υποδηλώσεις του εθιμικού κύκλου. Φυσικά δεν είναι μόνο η θρησκεία που καθορίζει το εθιμοτυπικό των διαιτητικών περιορισμών αλλά και η ίδια η φύση καθώς η παραγωγή και η κατανάλωση των τροφών  προϋποθέτει ένα κύκλο εργασιών προσαρμοσμένων στον εποχιακό κύκλο. Ως εθιμική πρακτική, πλαισιώνεται από ένα σύνολο κανόνων και αντιλήψεων, που συνδυάζουν στο εσωτερικό τους το λειτουργικό στοιχείο από κοινού με το συμβολικό. Τα κομβικά σημεία του χριστιανικού εορτολογίου ορίζουν τις ...

Όταν ο αυτοκράτορας Ιουλιανός (361-363) απαρνήθηκε την χριστιανική βιοτή και όλο του το παρελθόν για να στραφεί στην λατρεία των ειδώλων και να καταδιώξει τους χριστιανούς, ο θείος του, που λε­γόταν και εκείνος Ιουλιανός και ήταν κόμης της Ανατολής, διέταξε να κλείσουν όλοι οι ναοί στην Αντιόχεια και να παραδοθούν στο ανάκτορό του όλα τα ιερά σκεύη. Οι κληρικοί της Εκκλησίας της Αντιόχειας σκόρ­πισαν τότε σε διάφορα μέρη για να ξεφύγουν την καταδίωξη από τους ανθρώπους του αυτοκράτορα. Μόνον ο πρεσβύτερος Θεοδώρητος παρέμεινε στην πόλη και εξακολούθησε να κηρύττει και να παρακινεί τους πιστούς να μείνουν προσηλωμένοι στην αληθινή πίστη. Δεν άργησαν να τον συλλάβουν και να τον φέρουν ενώπιον του  άρχοντα ο οποίος, όταν αρνήθηκε ο Θεοδώρητος να παραδώσει κατάλογο ...

Οι Άγιοι Μάρτυρες Βασιλίσκος, Ευτρόπιος και Κλεόνικος κατάγονταν από την Αμάσεια του Πόντου και έζησαν κατά τους χρόνους του αυτοκράτορος Μαξιμιανού (286-305 μ.Χ.). Ήσαν στρατιώτες και συγγενείς του Αγίου Θεοδώρου του Τήρωνος. Ως Χριστιανοί διεβλήθησαν στον ηγεμόνα Ασκληπιόδοτο,  ο οποίος τους συνέλαβε και τους εβασάνισε σκληρά. Όμως οι Μάρτυρες, αφού επαρουσιάσθηκε σε αυτούς ο Κύριος και ο Άγιος Μεγαλομάρτυς Θεόδωρος, έγιναν υγιείς. Μέσα στη φυλακή οι τρεις νέοι δεν έχασαν ούτε το θάρρος ούτε την πίστη τους. Αντιθέτως, εξακολουθούσαν να λατρεύουν τον Ένα και Αληθινό Θεό. Με το κήρυγμά τους και το παρά­δειγμα που προσέφερε το ήθος, η απαντοχή και το θάρρος τους οδήγησαν πολλούς συγκρατούμενούς τους στην αληθινή πίστη. Ο Ασκληπιόδοτος επληροφορήθηκε τη χριστιανική δράση των τριών κρατουμένων και την ...

Του Αγίου Τρύφωνος, 1η Φεβρουαρίου, ήταν μία κοινή ημέρα εορτής κατά την οποία Έλληνες, Βούλγαροι και Σέρβοι εόρταζαν, όχι μόνο τον προστάτη της αμπελουργίας, αλλά επίσης διεξήγαγαν εορτασμούς που ελάχιστα σχετίζονταν με τον Χριστιανισμό, στην πιο επίσημη εκδοχή του. Γίνονταν το κλάδεμα των κλημάτων, όπου οι Σέρβοι αναφέρονταν στον Άγιο Τρύφωνα ως «pijanica», ο πότης, αλλά επίσης και οι Σέρβοι και οι Βούλγαροι αναφέρονταν σε αυτόν ως «zarezan», ο κλαδευτής. Στην Ήπειρο ο Άγιος Τρύφωνας καλείται από τους χωρικούς «να έρθει και να πιει». Το καρναβάλι είναι σίγουρα μια από τις πιο πλούσια εορταζόμενες από όλες τις γιορτές των κατοίκων των Βαλκανίων, καθότι εορτάζεται ακριβώς πριν τη μεγάλη Σαρακοστή. Διαρκεί μια περίοδο τριών εβδομάδων, ξεκινά με φαγητό και ποτό το οποίο, ...

Την Κυριακή της Τυρινής το εσπέρας τελείται ο Κατανυκτικός Εσπερινός με τον οποίο ανοίγει η περίοδος της Μ. Τεσσαρακοστής. Το πρώτο ιδιόμελο που ψάλλεται στα απόστιχα του Κατανυκτικού Εσπερινού της συγχωρήσεως είναι το «Έλαμψεν η χάρις σου Κύριε». Ο ύμνος αναφέρεται στην περιπλάνηση των σαράντα ημερών, στη νοητή έρημο της Μ. Τεσσαρακοστής, στο πέλαγος της νηστείας, σωματικής και πνευματικής, έχοντας ως σημείο κορύφωσης το κοσμοσωτήριο γεγονός της Ανάστασης. «Ἔλαμψεν ἡ χάρις σου Κύριε, ἔλαμψεν ὁ φωτισμὸς τῶν ψυχῶν ἡμῶν· ἰδοὺ καιρὸς εὐπρόσδεκτος· ἰδοὺ καιρὸς μετανοίας, ἀποθώμεθα τὰ ἔργα τοῦ σκότους, καὶ ἐνδυσώμεθα τὰ ὅπλα τοῦ φωτός, ὅπως διαπλεύσαντες τὸ τῆς Νηστείας μέγα πέλαγος, εἰς τὴν τριήμερον Ἀνάστασιν καταντήσωμεν, τοῦ Κυρίου καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, τοῦ σώζοντος τὰς ψυχὰς ἡμῶν.» Η μελοποίηση του ...

Πύλη και εναρκτήρια ακολουθία για την είσοδό μας στο στάδιο των αρετών της Μεγάλης Τεσσαρακοστής αποτελεί ο Εσπερινός της Κυριακής της Τυροφάγου, ο επονομαζόμενος και ως Α’ Κατανυκτικός Εσπερινός. Όλοι οι Εσπερινοί των Κυριακών της Μεγάλης Τεσσαρακοστής ονομάζονται Κατανυκτικοί, διότι κατά τη διάρκειά τους ψάλλονται κατανυκτικά τροπάρια από το Τριώδιο, που το περιεχόμενο τους διαποτίζεται από τη συναίσθηση της αμαρτωλότητας, του πένθους, της συντριβής, της μετάνοιας και της θερμής ικεσίας για άφεση αμαρτιών. Από όλους αυτούς τους κυριακάτικους, σαρακοστιανούς Εσπερινούς μόνο ο σημερινός λέγεται «Εσπερινός της Συγνώμης». Η ονομασία αυτή αποδόθηκε, διότι στο τέλος της ακολουθίας ο λαός ασπάζεται το Ευαγγέλιο ζητώντας από τον ιερέα συγνώμη και στη συνέχεια και μεταξύ τους, ώστε συγχωρημένοι να αρχίσουν τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή. Αυτή η ...

«Μη θησαυρίζετε υμίν θησαυρούς επί της γης, όπου σης και βρώσις αφανίζει και όπου κλέπται διορύσσουσι και κλέπτουσιν». Φανερώνει με αυτά ότι δεν πρέπει να μεριμνούμε για τα παρόντα και να θησαυρίζουμε στη γη, διότι είναι παροδική και εφήμερη η ζωή μας. Για τον καθένα δικό του είναι μόνο το παρόν και η ελπίδα για το μέλλον είναι άγνωστη. Γιατί λοιπόν θησαυρίζεις εδώ, αφού το τέλος σου είναι άδηλο; Γιατί υποφέρεις για όσα η απόλαυση είναι αμφίβολη; Δεν γνωρίζεις τι θα συμβεί την επόμενη ημέρα! Γιατί προετοιμάζεις τροφές και ενδύματα για πολλά χρόνια και κρύβεις τα χρήματα κάτω από τη γη, και δεν φοβάσαι μήπως κάνοντας όσα ο άφρονας εκείνος πλούσιος, ακούσεις και την ιδία φωνή: «Άφρων, ταύτη τη νυκτί ...

πηγή: http://www.tovima.gr Ο Μητροπολίτης Μεσογαίας και Λαυρεωτικής κ. Νικόλαος σε Ομιλία του κατά τον Εσπερινό της Συγχωρήσεως, την Κυριακή της Τυρινής. Το Θέμα της ομιλίας είναι: Οι Αρετές του Χωρητικού της Ψυχής. Ο λόγιος μητροπολίτης αναλύει τις αρετές της Συγχώρεσης, της Υποχωρητικότητας, της Παραχωρητικότητας, του Πλατυσμού της Καρδιάς, της Αναχώρησης και της θείας Περιχώρησης. %audio_13%

Ο Όσιος Ιωακείμ ο Παπουλάκης, κατά κόσμον Ιωάννης Πατρίκιος, γεννήθηκε στο μικρό χωριουδάκι Καλύβια, απέναντι από τον Σταυρό της Ιθάκης, το έτος 1786. Οι γονείς του ωνομάζονταν Άγγελος και Αγνή και ήσαν ευσεβείς. Ο μικρός Ιωάννης πέρασε δύσκολα παιδικά χρόνια, διότι πέθανε η μητέρα του, όταν αυτός ήταν ακόμα πολύ μικρός. Ο πατέρας του Άγγελος ξαναπαντρεύτηκε μία σκληρή γυναίκα, η οποία δεν έχανε ευκαιρία να τιμωρή και να βασανίζη τον μικρό Ιωάννη. Ο Ιωάννης από μικρό παιδί ξεχώριζε από τα άλλα παιδιά της ηλικίας του. Με πολλή αγάπη και δυνατή πίστι στον Χριστό δεν έλειπε ποτέ από την εκκλησία του Αγίου Σπυρίδωνος, όπου εύρισκε καταφυγή, νήστευε, προσευχόταν συνεχώς και σκορπούσε αγάπη και καλωσύνη στους ανθρώπους. Με πολύν ζήλο μελετούσε κυρίως το Ιερό ...

Κυριακή της Τυρινής και οι θειότατοι Πατέρες θέσπισαν κατ΄ αυτή την ημέρα να "ποιούμεθα τὴν ἀνάμνησιν τῆς ἀπὸ τοῦ Παραδείσου τῆς τρυφῆς ἐξορίας τοῦ Πρωτοπλάστου Ἀδάμ" (Συναξάρι από την Ακολουθία του Όρθρου της Κυριακής της Τυρινής). Όπως πληροφορεί το βιβλίο της Γενέσεως, ο Θεός "ἔπλασεν τὸν ἄνθρωπον, χοῦν ἀπὸ τῆς γῆς, καὶ ἐνεφύσησεν εἰς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ πνοὴν ζωῆς, καὶ ἐγένετο ὁ ἄνθρωπος εἰς ψυχὴν ζῶσαν καὶ ἐφύτευσεν ὁ Θεὸς παράδεισον ἐν ᾿Εδὲμ κατὰ ἀνατολὰς καὶ ἔθετο ἐκεῖ τὸν ἄνθρωπον, ὃν ἔπλασε" (Γεν. 2,7-8). Και διέταξε ο Θεός τον Αδάμ "ἀπὸ παντὸς ξύλου τοῦ ἐν τῷ παραδείσῳ βρώσει φαγῇ, ἀπὸ δὲ τοῦ ξύλου τοῦ γινώσκειν καλὸν καὶ πονηρόν, οὐ φάγεσθε ἀπ᾿ αὐτοῦ· ᾗ δ᾿ ἂν ἡμέρᾳ φάγητε ἀπ᾿ αὐτοῦ, θανάτῳ ἀποθανεῖσθε" ...

Η ελληνική παραδοσιακή γλυπτική χωρίζεται σε δύο μεγάλες κατηγορίες στη λιθογλυπτική και ξυλογλυπτική. Ολόκληρες περιοχές και χωριά διακρίθηκαν στη μια ή στην άλλη τέχνη, όπως είναι τα Μαστοροχώρια της Κόνιτσας όπου οι λιθογλύφοι ή πελεκάνοι κατάγονται από την Πυρσόγιαννη και οι ξυλογλύφοι ή ταγιαδόροι κατάγονται από το Τούρνοβο. Η ξυλογλυπτική ειδικότερα, χωρίζεται σε τομείς με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά ο καθένας, στην εκκλησιαστική, στην κοσμική και την ποιμενική. Χιονιαδίτικη ξυλογλυπτική Ή εκκλησιαστική ξυλογλυπτική ανθεί κυρίως από το 16ο αιώνα, όταν καθιερώ­νεται και στην Ελλάδα το ψηλό ξυλόγλυπτο τέμπλο, το όποιο αποτελεί και τη σημαντικότερη έκφρασή της. Στην αρχή σε χαμηλό ανάγλυφο και με παραδο­σιακά συμβολικά θέματα - το λεγόμενο στρωτό τέμπλο - πλουτίζεται στα­διακά με περισσότερα θέματα, το ανάγλυφο γίνεται πιο έντονο και ...

Εις την πόλην των Αθηνών, παρά τους παλαιούς στρατώνες και την πλατείαν «Μοναστηρακίου» υπήρχε ιδιωτικόν παρεκκλήσιον, έπ' ονόματι του Προφήτου Ελισαίου – εις την οδόν Άρεως 14. Αργότερον κατηδαφίσθη. Εις το εκκλησάκι αυτό ελειτούργει ο «απλούς» τον τρόπον σεβάσμιος ιερεύς Νικόλαος Πλανάς, εκ της νήσου Νάξου καταγόμενος. Ακαταπόνητος, περίπου επί πεντηκονταετίαν (1884-1932) ετέλει καθημερινώς την Θ. Λειτουργίαν, πλην Σαββάτων και Κυριακών και επισήμων εορτών, οπότε ιερούργει εις την ενορίαν του, του Αγίου Παντελεήμονος -Ιλισσού αρχικώς και ακολούθως εις την του Αγ. Ιωάννου του Προδρόμου της οδού Βουλιαγμένης. Την δε Μ. Τεσσαρακοστήν ετέλει καθ' εκάστην Προηγιασμένας λειτουργίας. Την εποχή εκείνην που εχειροτονήθη (Διάκονος την 28ην Ιουλίου 1879 και Πρεσβύτερος, μετά πενταετίαν την 2α Μαρτίου 1884, άγων το 33ο έτος της ηλικίας του) η ...

Ο Κωνσταντίνος Α. Ψάχος υπήρξε πολυσχιδής επιστημονική και καλλιτεχνική προσωπικότητα. Το έργο του, μουσικό και διδακτικό καθώς και η συμβολή του στην επιστημονική, ιστορική και μουσικολογική, έρευνα και στους τρεις κλάδους της ελληνικής μουσικής (αρχαίας, βυζαντινής και δημοτικής) υπήρξαν καθοριστικά κατά το πρώτο μισό του 20ού αιώνα επηρεάζοντας και τις μελλοντικές εξελίξεις όσον αφορά την διδασκαλία και έρευνα και των τριών κλάδων. Οπαδός της συνέχειας της ελληνικής μουσικής παράδοσης από την αρχαιότητα έως τα νεώτερα χρόνια - παράλληλα με τον Νικόλαο Πολίτη -, γνώστης της δημοτικής, της βυζαντινής και της ανατολικής μουσικής υπήρξε πρωτοπόρος όσον αφορά τις ηχητικές καταγραφές δημοτικών τραγουδιών όπως αποκαλύπτεται από τα κείμενα της Αικατερίνης Πολυμέρου-Καμηλάκη, με βάση τα στοιχεία που φυλάσσονται στο Αρχείο του Κέντρου Λαογραφίας, («Στοιχεία ...

Η Κυριακή της Τυροφάγου αποτελεί επίλογο του εισαγωγικού και προγυμνασιακού τμήματος του Τριωδίου και εισαγωγή στο αγωνιστικό τμήμα με την περίοδο της νηστείας. Την αυτή Κυριακή «μνείαν ποιούμεθα της από του Παραδείσου της τρυφής εξορίας του Πρωτοπλάστου Αδάμ». Το θλιβερό αυτό γεγονός προβάλει η Εκκλησία εν όψει της νηστείας της Μ. Τεσσαρακοστής για την διαπαιδαγώγηση των πιστών, τονίζοντας ότι εκείνος ο Αδάμ με το να μη νηστεύση έχασε τον Παράδεισο, ενώ εμείς με την νηστεία μπορούμε να απολαύσουμε της τρυφής του Παραδείσου. Και ενώ οι ύμνοι είναι προσανατολισμένοι στο γεγονός της πτώσεως και της εξορίας των Πρωτοπλάστων τα αγιογραφικά αναγνώσματα της ημέρας αναγγέλλουν την εν Χριστώ σωτηρία, την συγχώρηση μεταξύ των ανθρώπων, την ανυπόκριτο νηστεία, και την αξία των πνευματικών θησαυρών. ...

Ζωντανά βακτήρια που κολυμπούν σε ένα μη τοξικό, υγρό κρύσταλλο, που έχει ως βάση το νερό, δημιουργούν ένα καινοτόμο «υβριδικό» υλικό με ασυνήθιστες ιδιότητες που θα μπορούσαν να το καταστήσουν ικανό για πλήθος πρακτικών εφαρμογών. Αυτή η δυναμική αλληλεπίδραση μεταξύ μικροοργανισμών και κρυστάλλου είναι που προσδίδει στο εν λόγω υλικό νέες ιδιότητες. Το καινοτομικό «υβριδικό» υλικό θα μπορούσε να αξιοποιηθεί μελλοντικά σε διάφορες πρακτικές εφαρμογές, μεταξύ άλλων, ως βιοαισθητήρας για την έγκαιρη διάγνωση διαφόρων ασθενειών. Οι ερευνητές του πανεπιστημίου Κεντ του Οχάιοο και του Εθνικού Εργαστηρίου Argonne του Ιλινόις, με επικεφαλής τον Σουάνγκ Τσου και τον Ιγκόρ 'Αρανσον, έκαναν τη σχετική ανακοίνωση στο ετήσιο συνέδριο της Βιοφυσικής Εταιρίας των ΗΠΑ, που έγινε στο Σαν Φρανσίσκο. Ως βιολογικό-μηχανικό υβρίδιο που είναι, ο ζωντανός υγρός ...

Δημοσιεύουμε την ιστορική ομιλία του μακαριστού Μητροπολίτου Χαλκηδόνος Μελίτωνος, για τη στάση μας απέναντι στο καρναβάλι και την υποκρισία. Η Ομιλία δόθηκε στον Μητροπολιτικό Ναό Αθηνών, την Κυριακή της Τυροφάγου, 8 Μαρτίου 1970. Αδελφοί μου, Τίποτε δεν καυτηρίασε ο Κύριος τόσο πολύ, όσο την υποκρισία. Και ορθώς, εις αυτήν είδεν, ότι υπάρχει πάντοτε ο μεγαλύτερος παραπλανητικός κίνδυνος, δηλαδή το εωσφορικόν αγγελοφανές φως. Είναι πράγματι φοβερή η δύναμις της υποκρισίας. Τόσο γι  αὐτὸν που τη ζη και την ασκεί, όσο και γι  αὐτοὺς που την υφίστανται. Και είναι επικίνδυνη η υποκρισία, διότι ανταποκρίνεται προς βαθύτατον ψυχολογικόν αίτημα του ανθρώπου. Πηγή:www.panoramio.com/ Ο άνθρωπος θέλει να φανή αυτός που δεν είναι. Ακόμη και ενώπιον του εαυτού του και ενώπιον του θεού. Και έτσι ξεφεύγει από την αλήθεια και την απλότητα ...