Πεμπτουσία

«Εάν αφήτε τοις ανθρώποις τα παραπτώματα αυτών, αφήσει και υμίν ο Πατήρ υμών ο ουράνιος». Οι αγωνιζόμενοι στους ιππικούς αγώνες, όταν τους δοθεί το σύνθημα για την εκκίνηση, μόλις περάσουν το τεντωμένο σχοινί της αφετηρίας κτυπώντας τους ίππους συχνά προχωρούν προς την «νύσσαν», δηλ. την στήλη των αλόγων, τρέχοντας με μικρά και γρήγορα άλματα. Δεν είναι λοιπόν ο κόπος τους μέχρι την νύσσαν, αλλά βιάζονται να εκτελέσουν και επτάκυκλο δρόμο, διότι αυτό φανερώνει το νικητή. Εμάς δε σήμερα, η βαλβίδα της μετανοίας, μας οδήγησε σ’ αυτήν την αφετηρία. Ήταν δε για μας η πρώτη βαθμίδα του δρόμου της μετανοίας η υπόθεση του αρχιτελώνη Ζακχαίου, ο οποίος με πολύ μεγάλη προθυμία ευσεβώς σκόρπισε, εκείνα που ασεβώς μάζεψε. Ακολούθησε η παραβολή του Τελώνου και ...

Μάρτη, καλέ στα κάρβουνα, Μάρτη, κακέ στον ήλιο Τι θέλει άραγε να μας πει αυτό το δίστιχο; Ο Μάρτιος, ο Μάρτης όπως τον λέει ο λαός μας είναι, θεωρητικά, ο πρώτος μήνας της άνοιξης.  Θεωρητικά όμως. Κι αυτό, επειδή η άνοιξη αρχίζει με την εαρινή ισημερία της 21ης Μαρτίου, δηλαδή τη χρονική στιγμή που η διάρκεια της ημέρας γίνεται ίση με τη διάρκεια της νύχτας. Ουσιαστικά λοιπόν, ο Μάρτης πολύ συχνά μας δείχνει τα κρύα δόντια του χειμώνα, για να μας υπενθυμίσει ότι, μπορεί η άνοιξη να ΄ναι κοντά, αλλά ακόμα χειμώνα έχουμε. Τώρα, καταλαβαίνετε το δίστιχο αυτό, που κάνει παρέα με την πολύ γνωστή παροιμία «Μάρτης, γδάρτης και κακός παλουκοκάφτης». Με τις άστατες καιρικές συνθήκες που επικρατούν τον μήνα αυτόν έχουν ...

Οι μέθοδοι αφενός μεν της ηλεκτροχημικής φωτόλυσης (ΗΧΦ) του νερού (Η2Ο) και αφετέρου της φωτοκαταλυτικής αναγωγής του διοξειδίου του άνθρακα (CO2) αποτελούν δυο από τις πιο ελπιδοφόρες τεχνικές για την παραγωγή καθαρών καυσίμων με τη βοήθεια της ηλιακής ενέργειας. Συγγραφείς: Swathi Sunkara , Venkat Kalyan Vendra, Jacek Bogdan Jasinski, Todd Deutsch, Antonis N. Andriotis, Krishna Rajan, Madhu Menon, and Mahendra Sunkar Νέα υλικά Ga(Sbx)N1 - x και δημιουργία ηλιακών καυσίμων Το φως μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως πηγή ενέργειας, με την ηλιακή ενέργεια να μετατρέπεται σε χημική, για την αναγωγή πρωτονίων σε υδρογόνο, ή για τη μετατροπή του διοξείδιου του άνθρακα σε οργανικές ενώσεις. Ένα ηλιακό καύσιμο μπορεί να παραχθεί και να αποθηκευτεί για μελλοντική χρήση, όταν το φως του ήλιου δεν είναι διαθέσιμο, ...

Γεννήθηκε στο Βορνιτσένι της Ρουμανίας. Κατά κόσμον ονομαζόταν Γεώργιος Ιγκνάτ και ήταν ο μεγαλύτερος από τα οκτώ αδέλφια του. Το 1922 αναχώρησε για τη σκήτη Μάγκουρα και το επόμενο έτος εκάρη μοναχός. Το 1924 χειροτονήθηκε διάκονος για τον μεγάλο ζήλο που είχε για την Εκκλησία. Μαζί με τον μικρό αδελφό του Δημήτριο, τον μετέπειτα Ιερομόναχο Διονύσιο (1909-2004), άνδρα μεγάλης αρετής, το 1926 ήλθαν στο Κελλί του Αγίου Γεωργίου της Καψάλας, όπου εκάρη μεγαλόσχημος και χειροτονήθηκε διάκονος. Κατόπιν πήγαν στο Κελλί του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου. Το 1930 χειροτονήθηκε πρεσβύτερος. Ζούσε με μεγάλη πενία και ευλάβεια. Στη συνέχεια πήγαν στο Κελλί του Αγίου Τύχωνος στην ίδια περιοχή της ησυχαστικής Καψάλας. Το 1937 ήλθαν στο Κελλί του Αγίου Γεωργίου – Κολιτσού. Εργάσθηκαν με ζήλο ...

Ο Φεβρουάριος έχει λιγότερες θρησκευτικές εορτές, όπως του αγίου Τρύφωνα, προστάτη των αμπελουργών (1 Φεβρουαρίου), της Υπαπαντής του Χριστού (2 Φεβρουαρίου), κατά την οποία αργούν στην Κρήτη οι μύλοι και του αγίου Συμεών (άϊ Συμιού, 3 Φεβρουαρίου), την αργία του οποίου τηρούν οι έγκυες γυναίκες, για να μη σημαδευτεί το παιδί στην κοιλιά τους. Ακολουθούν οι εορτές του αγίου Χαραλάμπους (10 Φεβρουαρίου), προστάτη από την πανώλη, την οποία ως δαιμονική γυναικεία μορφή εικονίζεται να πατά ο Aγιος και του αγίου Βλασίου (11 Φεβρουαρίου) ιδιαίτερα αγαπητού στους ποιμένες. Μεσολαβεί μικρή περίοδος χωρίς ιδιαίτερες εορταστικές, θρησκευτικές ή άλλες εκδηλώσεις, μέχρι την πρώτη εβδομάδα της Αποκριάς, την «Προφωνούσιμη» ή «Απολυτή», επειδή πιστεύουν ότι οι ψυχές των πεθαμένων ελευθερώνονται και κυκλοφορούν στο επάνω κόσμο. Η ...

Από την ακολουθία του Μεγάλου Αποδείπνου ξεχωρίσει ο θεσπέσιος ύμνος «Μεθ' ἡμῶν ὁ Θεός» τον οποίο συνηθίζεται τα σιγοψάλει όλος ο λαός θυμίζοντας κατά κάποιο τρόπο τις ασματικές ακολουθίες του κοσμικού τυπικού. Μεθ' ἡμῶν ὁ Θεός, γνῶτε ἔθνη καὶ ἡττᾶσθε.Ὅτι μεθ' ἡμῶν ὁ Θεός.Ἐπακούσατε ἕως ἐσχάτου τῆς γῆς,Ὅτι μεθ' ἡμῶν ὁ Θεός.Ἰσχυκότες ἡττᾶσθε.Ὅτι μεθ' ἡμῶν ὁ Θεός. Ἐὰν γὰρ πάλιν ἰσχύσητε, καὶ πάλιν ἡττηθήσεσθε.Ὅτι μεθ' ἡμῶν ὁ Θεός.Καὶ ἣν ἂν βουλὴν βουλεύσησθε, διασκεδάσει Κύριος.Ὅτι μεθ' ἡμῶν ὁ Θεός,Καὶ λόγον, ὃν ἐὰν λαλήσητε, οὐ μὴ ἐμμείνῃ ἐν ὑμῖν,Ὅτι μεθ' ἡμῶν ὁ Θεός.Τὸν δὲ φόβον ὑμῶν οὐ μὴ φοβηθῶμεν, ουδ' οὐ μὴ ταραχθῶμεν.Ὅτι μεθ' ἡμῶν ὁ Θεός.Κύριον δὲ τὸν Θεὸν ἡμῶν, αὐτὸν ἁγιάσωμεν, καὶ αὐτὸς ἔσται ἡμῖν φόβος.Ὅτι μεθ' ἡμῶν ὁ Θεός.Καὶ ἐὰν ἐπ' ...

Κατά τους χρόνους του βασιλιά Τραϊανού (98-117 μ.Χ.), έζησε στην Ηλιούπολη, στην επαρχία της Λιβανησίας της Φοινίκης, η Ευδοκία, Σαμαρείτιδα κατά το γένος. Ήταν πάρα πολύ όμορφη, γι' αυτό κιόλας το λόγο, εξέκλινε από μικρή στην πορνεία, γιατί πολλές φορές είναι δύσκολο να συμβαδίζει η ομορφιά του σώματος με τη σεμνότητα. Κάθε ημέρα, την επισκέπτονταν πάρα πολλοί για να εκτελέσουν την επιθυμία τους, και όχι μόνο από εκείνη τη χώρα, αλλά και από άλλες πολλές, ξοδεύοντας πολλά χρήματα προς χάρη της. Έτσι, η Ευδοκία, είχε συγκεντρώσει άπειρο πλούτο ζώντας αμαρτωλή ζωή και φυσικά δεν φρόντιζε για την μέλλουσα ζωή, ούτε σκεφόταν τι γίνεται μετά τον θάνατο. Επειδή όμως ο καλός βοσκός ψάχνει για το απολωλός πρόβατο, έφθασε και γι' αυτή ...

Τα χελιδονίσματα είναι κάλαντα που έψαλλαν παιδιά στην αρχαία Ελλάδα. Λάμβαναν χώρα στην αρχή της άνοιξης. Ψάλλονταν την 1η Μαρτίου (Πρωτοχρονιά) και συνδεόταν με την αγροτική ζωή προαναγγέλλοντας την άνοιξη. Οι χελιδονιστές πηγαίνοντας από σπίτι σε σπίτι με ένα ξύλινο χελιδόνι στολισμένο έδιναν στη νοικοκυρά φύλλα κισσού ζητώντας χαρίσματα (όπως τρόφιμα: π.χ. αυγά κ.α.). Σε πολλά άσματα απευθύνονται προς τους οικοδεσπότες ευχές και πολυχρονισμοί. Ως τραγούδι που εντάσσεται στον εθιμικό κύκλο της πρώτης ημέρας του χρόνου συνδέεται με πολλά δρώμενα μαντικού, μαγικού και λατρευτικού περιεχομένου αποκτώντας αναγγελτικό και μαγικο-ευετηρικό χαρακτήρα. Στα πρώτα βυζαντινά χρόνια, το ‘ελληνικό’ έθιμο  της χελιδόνας θεωρήθηκε ειδωλολατρικό και απαγορεύτηκε από την εκκλησία. Ωστόσο, τα παιδιά συνέχιζαν να τραγουδούν τον ερχομό της άνοιξης, και έτσι το έθιμο διατηρήθηκε όπως ακριβώς και στην αρχαιότητα. Το έθιμο ...

Στο νέο άρθρο της σειράς των αποσπασμάτων της μελέτης του κ. Χρυσόστομου Χατζηλάμπρου για τη διαλεκτική μεταξύ Απεργίας Πείνας και Νηστείας (προηγούμενο άρθρο: www.pemptousia.gr/?p=62066), εξετάζεται σήμερα το κεντρικό για την Ηθική επιστήμη ζήτημα της ανθρώπινης αυτονομίας. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3  ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΩΜΑ 3.1   Ετερόνομος και αυτόνομος άνθρωπος Ο άνθρωπος εξετάζεται από διάφορες επιστήμες: από την κοινωνιολογία, την ανθρωπολογία, την εθνογραφία, την παιδαγωγική, την ανατομία, τη φυσιολογία, την ψυχολογία, τη φιλοσοφία, τη θεολογία. Η ιστορία του φιλοσοφικού στοχασμού περιστρέφεται κατά πολύ γύρω από τα βασικά προβλήματα της προέλευσης, της φύσης, της ουσίας και του προορισμού του ανθρώπου. Η θεμελίωση οποιασδήποτε ηθικής προϋποθέτει στη βάση της μια ανθρωπολογία. Η φιλοσοφική αντίληψη θεωρεί τον άνθρωπο ως κέντρο και ανώτερο σκοπό του σύμπαντος και της δημιουργίας στα πλαίσια της αρχής ...

Καρποί πεκάν (Φωτ.: www.nutfruit.org) Σημαντικές αποδόσεις καλλιεργητικές και οικονομικές μπορεί να προσφέρει το πεκάν, αυτός ο σχετικά άγνωστος καρπός για την Ελλάδα. Πρόκειται για σχετικά εύκολη καλλιέργεια, που όμως απαιτεί υπομονή, γιατί τα δέντρα φτάνουν σε πλήρη ανάπτυξη στα 10 χρόνια.  Ανθεκτική, προσοδοφόρα καλλιέργεια, χωρίς ιδιαίτερες δυσκολίες είναι αυτή του πεκάν, ενός ξηρού καρπού που μοιάζει με καρύδι, άγνωστου στο ευρύ κοινό. Πρόκειται στην ουσία για ένα είδος καρυδιού που καλλιεργείται κατά κόρον στις ΗΠΑ και εμφανίζεται σποραδικά στην Ελλάδα την τελευταία δεκαπενταετία. Επειδή ακριβώς είναι λίγοι οι Έλληνες καλλιεργητές, οι ανάγκες της αγοράς καλύπτονται στο μεγαλύτερο μέρος τους από εισαγωγές. Ο καρπός του πεκάν μπορεί να καταναλωθεί νωπός αλλά και ως ξηρός καρπός, ενώ τα έλαια που εξάγονται από αυτό μπορούν ...

«Εὖ τό σῶμα ἔχειν καί τήν ψυχήν» (Κλεόβουλος) Ο πρώτος μας εκείνος περίπατος με τον Γεροστάθη μας ενθουσίασε. Εκτός από τις όμορφες ιστορίες και τις σοφές παρατηρήσεις του μας εντυπωσίασε πολύ το ακούραστο περπάτημά του και η σωματική του ευλυγισία, που θύμιζε παλικάρι εικοσιπεντάχρονο και όχι ηλικιωμένο άνθρωπο, που σίγουρα είχε περάσει τα εβδομήντα. Την επόμενη φορά που συναντηθήκαμε μαζί του, ο συμμαθητής μας, ο Κώστας, με μια ερώτησή του εξέφρασε την απορία και τον θαυμασμό όλων μας: - Πώς έχετε τόσο νεανική αντοχή και περπάτημα; Εκείνος γέλασε κι απάντησε με μια ερώτηση: - Σας αρέσει η υγεία; - Φυσικά, απαντήσαμε όλοι μ΄ ένα στόμα. Κι ο Θάνος συνέχισε: - Όταν αρρωσταίνουμε πρέπει να μένουμε στο κρεβάτι. Χάνουμε τους φίλους και το παιχνίδι και μας υποχρεώνουν ...

  Η εξέλιξη των θαλασσών και των ωκεανών, υπό την επίδραση της κλιματικής αλλαγής και πλήθους άλλων εξωτερικών παραγόντων, είναι ένα ερώτημα ζωτικής σημασίας, καθώς θα επηρεάσει την ίδια την ύπαρξη του ανθρώπου στη Γη. Σε αυτό το πνεύμα, η εκδήλωση που διοργανώνεται στις 4 Μαρτίου, στο Ίδρυμα Ευγενίδου είναι αφιερωμένη στη Μεσόγειο. Ο Xavier Durrieu de Madron και ο Ευάγγελος Παπαθανασίου, δύο επιστήμονες διεθνούς κύρους, θα μας δείξουν γιατί, ελλείψει δυνατότητας πρόβλεψης του μέλλοντος, οι παρατηρήσεις και τα μοντέλα μας επιτρέπουν σήμερα να εξετάσουμε όλη τη γκάμα των πιθανοτήτων. Κλιματική αλλαγή, ακραία φυσικά φαινόμενα, αστικοποίηση, ρύπανση... Κανείς δεν είναι σε θέση σήμερα να αποφανθεί με ακρίβεια για το πώς θα εξελιχθούν οι θάλασσες και οι ωκεανοί υπό την επίδραση μεγάλου αριθμού εξωτερικών πιέσεων. Επειδή ...

Ποια τα πολιτισμικά χαρακτηριστικά της Γουμένισσας; Τι το ιδιαίτερο μπορούμε να δούμε στην περιοχή αυτή; Ποια η μουσική παράδοση του τόπου; Στα ερωτήματα αυτά απάντησε στην Πεμπτουσία ο Αθανάσιος Κάππας, Πρωτοψάλτης της Ι.Μ. Γουμενίσσης και καθηγητής στο Μουσικό Σχολείο Γιαννιτσών. Περιφορά της θαυματουργού εικόνας της Γουμένισσας Π.: Μπορείτε να μας μεταφέρετε στο πολιτισμικό χώρο και  χρόνο της Γουμένισσας; Αθανάσιος Κάππας: Από τον Ιανουάριο του 2005 είμαι δεξιός ψάλτης στο μητροπολιτικό ναό του Αγίου Γεωργίου Γουμένισσας.  Η Γουμένισσα βρίσκεται στην αρχή της Ελλάδος στα βορεινά σύνορα της, είναι πρωτεύουσα της επαρχίας Παιονίας και έδρα της Ιεράς Μητροπόλεως Γουμενίσσης, Γεφύρας, Αξιουπόλεως και Πολυκάστρου. Το όνομά της το οφείλει πιθανότατα σε Ηγούμενη την Ιεράς Μονής της Παναγίας της Γουμένισσας που απαγχονίστηκε   από τους Τούρκους. Στην κεντρική πλατεία  υπάρχει  μια πανέμορφη κρήνη, ...

Αυτή η καλή σε όλα νύμφη του Χριστού ήταν από ένα χωριό της Θεσσαλονίκης, που λεγόταν Αβυσσώκα, τέκνο Χριστιανών γονέων, ήταν δε πολύ όμορφη και ζούσε ζωή σεμνή και συνετή. Αλλά ο διάβολος, που μισεί το καλό, τη φθόνησε για την τόση αρετή της και, μη μπορώντας να την μολύνει με αισχρούς λογισμούς και με άτοπες κρυφές πράξεις, βρήκε ως όργανο της κακίας του έναν Αγαρηνό Γενίτζαρο, που ήταν σε εκείνο το χωριό σούμπασης και συγκέντρωνε τα αρχοντικά εισοδήματα, ο οποίος χτυπήθηκε από σατανικό έρωτα για την κόρη και άρχισε ο μιαρός να την κολακεύει με διαφόρους τρόπους, για να την φέρει στο σκοπό του, αλλά η παρθένος δεν τον δεχόταν καθόλου. Ύστερα εκείνος της έταζε να της δώσει, όσα ...