Πεμπτουσία

Είναι από τη φύση των ανθρώπων δια της Δημιουργίας τους, να αναζητούν κάποιον για διαλογική κουβέντα. Η ανταλλαγή απόψεων είναι ένα βασικό αίτημα και ανάγκη. Τι καλύτερο να επιδιώκεται ένας διάλογος με τα παιδιά μας; Έχουμε να πάρουμε πολλά από το σκεπτικό μιας προχωρημένης νέας γενιάς. Ο Παιδαγωγικός λόγος με έμφαση το απαιτεί. Αλλά, πώς;… Ιδού το αίτημα και η απάντηση. Η πλέον σοβαρή και ενδιαφέρουσα παιδαγωγική αρχή, ανάμεσα στις παιδαγωγικές αναζητήσεις, είναι ο διάλογος. Είναι το καλύτερο μέσο, λένε οι παιδαγωγοί, για να επιτευχθεί ο σκοπός της αγωγής. Με το διάλογο επιτυγχάνεται η συνάντηση δύο ψυχών. Επέρχεται οικειότητα, συνεννόηση και συμφιλίωση. Ακόμα και αλληλογνωριμία. Μέχρι και διάλυση τυχόν παρεξηγήσεων. Ο λόγος, όταν εναλλάσσεται ανάμεσα σε δυο ανθρώπους, βοηθάει στην κατανόηση και ...

Ο Yuval Noah Harari είναι ένας διακεκριμένος συγγραφέας και διεθνώς αναγνωρισμένος διανοούμενος. Το  γνωστότερο βιβλίο του  είναι το «Sapiens: Μια Σύντομη Ιστορία του Ανθρώπου», που αποτελεί τεράστια παγκόσμια επιτυχία, καθώς έχει μεταφραστεί σε περισσότερες από 60 γλώσσες.  Ο συγγραφέας μελετά  θέματα παγκόσμιας ιστορίας με ιδιαίτερα εύγλωττο τρόπο, όμως του αρέσει να εμβαθύνει και να τα  εξετάζει από σκοπιά μακροϊστορική θέτοντας φιλοσοφικά και ηθικά ερωτήματα.   Θεολογικό ενδιαφέρον έχει το βιβλίο του «Homo Deus: Μια σύντομη ιστορία του μέλλοντος». Σε αυτό εξετάζονται οι προκλήσεις που θα αντιμετωπίσει η ανθρωπότητα στο μέλλον. Οι τεράστιες δυνατότητες που παρέχουν στον  άνθρωπο  τα επιτεύγματα της βιοτεχνολογίας, της τεχνητής νοημοσύνης, καθώς και της επεξεργασίας των Μεγάλων Δεδομένων, ταυτόχρονα εγείρουν σοβαρά ερωτήματα  σχετικά με τις επιπτώσεις τους στον ...

Η εβδομάδα των Παθών, δεν αποτελεί μόνο την «Μεγάλη» και κορυφαία εορτολογική περίοδο της Χριστιανοσύνης, που νοηματοδοτείται από τα Πάθη και το ελπιδοφόρο αναστάσιμο μήνυμα. Η μουσική επένδυση της Μεγάλης Εβδομάδας, όπως αυτή ανιχνεύεται μέσα στα παλαιά, παραδοσιακά ψαλτικά κείμενα, συντελεί καθοριστικά στη μοναδικότητα των συγκεκριμένων ακολουθιών σ’ ολόκληρο τον εκκλησιαστικό ενιαυτό και ορίζει ταυτόχρονα με τον πιο προσιτό τρόπο, ένα ιδιαίτερο, μοναδικής αξίας και έντονα μυστηριακής υφής, κομμάτι του δικού μας πολιτισμού. Είναι η θαυμαστή, αειθαλής και απέριττη ψαλτική τέχνη, που καλείται να επενδύσει τη θεολογία των ύμνων, να μελίσει τα δόγματα της ορθόδοξης πίστης, να φέρει από τα ώτα, στα χείλη και στις ψυχές των πιστών τα νοήματα του ελληνιστικού λόγου, να διαδώσει  θριαμβευτικά, τη νίκη της ζωής επί ...

Σίγησε ο μεγάλος δάσκαλος της ψαλτικής Χαρίλαος Ταλιαδώρος, σήμερα τα ξημερώματα (2:20) 11 Ιανουαρίου 2021 σε ηλικία 95 ετών. Ο μακαριστός μετά από πολυήμερη νοσηλεία στο 424 Στρατιωτικό Νοσοκομείο εξαιτίας της προσβολής και θεραπείας του από κορονοιό, υπέστη ιλεώ που του επέφερε πολυοργανική ανεπάρκεια και κατέληξε. Η Εξόδιος ακολουθία λόγω των ιδιαίτερων συνθηκών θα ψαλεί αύριο 12 Ιανουαρίου στα νέα κοιμητήρια Θεσσαλονίκης. Τον Οικουμενικό Πατριάρχη θα εκπροσωπήσει ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Αμορίου κ. Νικηφόρος ενώ τον Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης ο Πρωτοσύγκελος της Ι. Μ. Θεσσαλονίκης Αρχιμ. Ιάκωβος Αθανασίου. Ο Χαρίλαος Ταλιαδώρος γεννήθηκε το 1926 στη Θεσσαλονίκη όπου έλαβε τις εγκύκλιες σπουδές του και έλαβε το Πτυχίο των Νομικών και Oικονομικών Επιστημών. Διακρίθηκε από μικρή ηλικία για την καλλιφωνία του και την έφεσή του για ...

Πνευματικές ομιλίες του Γέροντα Εφραίμ, Καθηγουμένου της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου. Πώς ακούω pemptousia.fm; Πώς χρησιμοποιώ το podcast σε κινητές συσκευές; – Οδηγίες χρήσης

Έφυγε για την άλυπη ζωή, την ανέσπερη μέρα της βασιλείας του Θεού ο ακριβός και μοναδικός μας Χαρίλαος Ταλιαδώρος. Ο τεχνίτης που ήξερε, όσο κανείς άλλος να κεντά με χίλια χρώματα την ψαλτική μας τέχνη και να ανεβάζει στα κάλλη του ουρανού τον κάθε λογής άνθρωπο. Να τον ευφραίνει, να τον αναπαύει. Στερείτε σήμερα όχι μόνο η Θεσσαλονίκη μας αλλά η Ελλάδα ολόκληρη, η Ορθοδοξία μας τον ψαλμωδό της, τον σοβαρό και συνεπή Άρχοντά της. Χάνουμε το σεπτό του επίγειο σώμα. Η πνευματική του όμως υπόσταση και η φωνή του θα ομορφαίνει τη ζωή του Θεού και των αγγέλων, το ακατάλυτο θυσιαστήριο του ουρανού. Οι χιλιάδες χοροί των μαθητών του, ο κόσμος όλος που τον απολάμβανε, η Αγιά Σοφιά που μαρτυρεί για την πληθωρική ...

Άγιος Νείλος ο Ασκητής. (Εικόνα του Γιώργου Κόρδη). (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Προσευχή είναι το ανέβασμα του νου στο Θεό. Πρόκειται για μια εργασία πνευματική, που αρμόζει στην αξία του ανθρώπινου νου περισσότερο απ’ οποιαδήποτε άλλη ασχολία. Η προσευχή γεννιέται από την πραότητα και την αοργησία. Φέρνει στην ψυχή τη χαρά και την ευχαριστία. Προφυλάσσει τον άνθρωπο από τη λύπη και την αθυμία. Όπως το ψωμί είναι τροφή του σώματος και η αρετή τροφή της ψυχής, έτσι και του νου τροφή είναι η πνευματική προσευχή. Όπως η όραση είναι ανώτερη απ’ όλες τις αισθήσεις, έτσι και η προσευχή είναι η πιο θεία και ιερή απ’ όλες τις αρετές. Εκείνος που αγαπά το Θεό, συνομιλεί πάντοτε μαζί Του σαν γιος προς πατέρα και αποστρέφεται κάθε εμπαθή σκέψη. Αφού η προσευχή είναι συναναστροφή ...

Δρ. Χρυσόστομος Καλαϊτζής Μητροπολίτης Μύρων «Και ο λόγος περί Κανονισμών· Βυζαντινά-Κατάλοιπα, Βυζαντινές επιβιώσεις» © Ιερά Μητρόπολις Μύρων & Ι.Μ. Μονή Βατοπεδίου Τόμοι Α΄, Β΄ και Γ΄ Κωνσταντινούπολη 2019, σχ. 0,21 X 0,15, σελ. 502+637+577=1716 του Δρ. Θανάση Ν. Καραγιάννη(*) Εκεί, στα φιλόξενα γραφεία της Πατριαρχικής Βιβλιοθήκης στο Φανάρι της Πόλης, τα οποία επισκέπτομαι τα τελευταία χρόνια, όπου προσωρινά λειτουργούν ως αναγνωστήριό, ο Δρ. Χρυσόστομος Καλαϊτζής, Μητροπολίτης Μύρων, ερευνά και μελετά, καθημερινά, διάφορα ιστορικά εκκλησιαστικά και θεολογία θέματα, εδώ και πολλά χρόνια. Πρόκειται για έναν εξαίρετο, απλό και ευγενικό άνθρωπο, βαθύ γνώστη της Ιστορίας σε πολλά επίπεδα (εκκλησιαστικό/θεολογικό, εκπαιδευτικό/γλωσσολογικό, κοινωνικό κ.λπ.). Πρόκειται για «παθιασμένο» ερευνητή και μελετητή, άοκνο, χαλκέντερο, πολυγράφο. Έχουν εκδοθεί πολλά βιβλία του και αρκετά βρίσκονται αυτή την εποχή στο τυπογραφείο και στο βιβλιοδετείο. Τα περισσότερα βιβλία ...

Σίγησε ο μεγάλος δάσκαλος της ψαλτικής Χαρίλαος Ταλιαδώρος σήμερα τα ξημερώματα (2:20) 11 Ιανουαρίου 2021. Ο μακαριστός  μετά από πολυήμερη νοσηλεία στο 424 Νοσοκομείο εξαιτίας της προσβολής και θεραπείας του από κορονοιό υπέστη ιλεώ που του επέφερε πολυοργανική ανεπάρκεια και κατέληξε. Η Εξόδιος ακολουθία λόγω των ιδιαίτερων συνθηκών θα ψαλεί στα νέα κοιμητήρια Θεσσαλονίκης. Ο αλησμόνητος δάσκαλος γεννήθηκε (1926) στη Θεσσαλονίκη. Ήταν πτυχιούχος Νομικών και Oικονομικών Επιστημών. Μαθητής του πρωτοψάλτη Χριστόφορου Κουτσουράδη και απόφοιτος της Σχολής Βυζαντινής Μουσικής του Εθνικού Ωδείου Αθηνών. Καθοριστική, για την ψαλτική του εξέλιξη, υπήρξε η συνάντησή του στη Θεσσαλονίκη (1945) με τον Άρχοντα πρωτοψάλτη της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας Κωνσταντίνο Πρίγγο. Ψάλτης, από νεαρή ηλικία, σε γνωστούς ναούς της Θεσσαλονίκης: Αγ. Θεράποντα Κάτω Τούμπας (1942-1944), Αγ. ...

Όσιος Σωφρόνιος ο Αθωνίτης και του Έσσεξ (1896-1993). (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Οι Θεοί, οι επινοηθέντες υπό των ανθρώπων, είναι νεκροί. Η γνώσις όμως του ζώντος Θεού είναι δώρον ασύγκριτον. Τούτο παραδίδεται εις τον άνθρωπον διά της εμφανίσεως του Θεού και τίθεται ύστερον ως θεμέλιον όλης της ζωής αυτού. Εκάστη φανέρωσις του Θεού εις τον άνθρωπον, ούσα Θεία ενέργεια κατά την φύσιν αυτής, αντανακλάται εις τα πεπρωμένα του σύμπαντος κόσμου· εις τινας μάλιστα περιπτώσεις επηρεάζει σημαντικώς τον ρουν των ιστορικών γεγονότων. Ούτως, η Σιναϊτική Αποκάλυψις απεδείχθη πηγή δυνάμεως και εξουσίας δι’ όλας τας ενεργείας του Μωϋσέως, καίτοι το έσχατον βάθος αυτής υπερέβαινε την κατανόησιν αυτού και δεν εχώρει εις την συνείδησιν του εβραϊκού λαού μέχρι της ελεύσεως του Χριστού. Η ευαγγελική Αποκάλυψις προς την Παρθένον Μαρίαν εβιώθη ...

Η εκκοσμικευμένη εποχή μας έχει ως στόχο την μετοχή του ανθρώπου στην ευχαρίστηση της κατανάλωσης. Έχει μετατρέψει ακόμη και την θρησκεία σε καταναλωτικό προϊόν. Γι’ αυτό και περιορίζει την λειτουργία της στο επίπεδο των εθίμων, των συμβόλων, της μεταφυσικής. Δεν κατανοεί και δεν θέλει να κατανοήσει ότι η πίστη στον Θεό νοηματοδοτεί τις καρδιές των ανθρώπων που αγωνίζονται να την ζήσουν. Χωρίς την πίστη υπάρχει ένα αίσθημα σκοταδιού. Περιορίζοντας την μετοχή του ανθρώπου στην εκκλησιαστική ζωή, καθώς αυτή χρειάζεται χρόνο, προτείνοντας πειρασμούς που θυμίζουν την δοκιμασία του Χριστού μετά την βάπτισή Του στον Ιορδάνη ποταμό η εποχή μας δείχνει ότι το ψυχικό σκοτάδι είναι γι’ αυτήν αδιάφορο. Άλλωστε δεν βλέπει την ψυχή ως την ζώσα πνοή που εμφύτευσε ο Θεός ...

Η βιοηθική έχει σταδιακά εξελιχθεί σε ένα σημαντικό τμήμα της κοινωνικής πραγματικότητας. Αν σήμερα είναι ιδιαίτερα επίκαιρη, τα προβλήματα στα οποία επιχειρεί να δώσει απαντήσεις είναι κατ’ αρχάς παλαιά και έχουν αποτελέσει αντικείμενο μακρόχρονης θεσμικής και ακαδημαϊκής ενασχόλησης. Θα ήταν συνεπώς ενδιαφέρον να προσεγγιστεί αυτό  του πεδίο του επιστητού, ιδιαίτερα στη σχέση του με το δίκαιο.   Ι. Γέννηση της βιοηθικής και σχολές σκέψης Η λέξη «βιοηθική» φαίνεται ελληνικής ετυμολογικής προελεύσεως αλλά δεν είναι  μία πρωτογενή επινόηση στην οικεία γλώσσα. Όπως και πολλοί άλλοι όροι, ιδίως  σχετικοί με τις θετικές επιστήμες, αποτελεί ένα λόγιο ενδογενές δάνειο. Αυτή είναι και η περίπτωση του παρεμφερούς όρου «deontology», για τον οποίο στη γαλλική καθομιλουμένη χρησιμοποιείται η βραχυλογία «déonto». Αρχικά εμφανίστηκε ο σύνθετος όρος στη γερμανική ...

Καθώς ο Δήμος μαζεύει τα τελευταία ξεραμένα έλατα, ο αέρας παίρνει μαζί του τις τελευταίες ευχές, τις ίδιες αυτές κοινότυπες ευχές, που ντύνουν κάθε χρόνο τις χρονιάρες ημέρες μας. Φέτος όμως, μαζί με τα «χρόνια πολλά», τα «ό,τι επιθυμείτε» και το διαχρονικό «πάνω απ΄ όλα υγεία», η ευχή «καλή χρονιά» συνοδευόταν από το «κι η περσινή να πάει και να μη γυρίσει». Την άκουσε συχνά αυτή την απόρριψη το γερασμένο πια 2020 και πικράθηκε με την τύχη του ν΄ ακούσει τέτοια περιφρονητικά λόγια τις τελευταίες μέρες της ζωής του εδώ στη γη. Και πιο πολύ πικράθηκε όταν θυμήθηκε την δική του υποδοχή στις περσινές γιορτές με τις φωτοχυσίες, το στολισμένο και πέρσι πιο …ψηλό έλατο της Ευρώπης, τις ευχές στα ...