Πεμπτουσία

Το ‘Δωδεκαήμερο’ είναι λαογραφικός όρος, στον νεοελληνικό παραδοσιακό πολιτισμό,  που αναφέρεται στις δώδεκα μέρες από την παραμονή των Χριστουγέννων ως το πρωί των Φώτων. Είναι μια έννοια χρονική και δεισιδαιμονική, που την γνωρίζουν και τη χρησιμοποιούν τόσο οι Έλληνες από τα βυζαντινά χρόνια όσο και άλλοι χριστιανικοί λαοί από το μεσαίωνα. Σημαντικότερο και πιο διαδεδομένο έθιμο του Δωδεκαημέρου είναι τα Κάλαντα. Στην ελληνική παράδοση οι μουσικές εκδηλώσεις και τα δρώμενα των ημερών του Δωδεκαημέρου αποτελούν μια ξεχωριστή ομάδα τραγουδιών που ονομάζονται «Άσματα του Αγερμού» ή αγυρτικά τραγούδια, επειδή έχουν ως σκοπό την είσπραξη χρημάτων (από τη λέξη «αγερμός», που σημαίνει χρηματικός έρανος και πιο συγκεκριμένα συλλογή κερμάτων). Ο Ιωάννης Τζέτζης, βυζαντινός γραμματικός και ποιητής του 12ου αιώνα μ.Χ., στις Χιλιάδες του μας πληροφορεί: «Τα άσματα ...

Στην τελευταία στροφή του παλιού και στην πρώτη του νέου χρόνου είθισται να γίνονται οι απολογισμοί. Ανατρέχουμε σε ό,τι πέρασε, στα ευχάριστα και τα δύσκολα, στα όμορφα και στα άσχημα, επιθυμώντας να βάλουμε στην λήθη ό,τι μας έκανε να πονέσουμε, αλλά και να τονίσουμε στην καρδιά μας ό,τι μας ανέπαυσε και μας έδωσε χαρά. Οι απολογισμοί έχουν να κάνουν και με το καλαντάρι του χρόνου που έφυγε στην πολιτική, στον αθλητισμό, στα ξεχωριστά της ζωής. Το ερώτημα είναι πώς αποτιμούμε τελικά τι είναι σημαντικό και τι όχι; Υπάρχουν γεγονότα που μπορούμε να ξαναζήσουμε ή καθετί είναι μοναδικό; Ο αρχαίος φιλόσοφος Ηράκλειτος έλεγε ότι δεν μπορείς να μπεις δύο φορές την ίδια στιγμή στον ίδιο ποταμό, γιατί η στιγμή δεν επαναλαμβάνεται. Η ...

Ανοίξετε την πόρτα σας τα Κάλαντα να πούμε | Χριστουγεννιάτικη Συναυλία στο θέατρο Ριάλτο 20/12/2021. Παραδοσιακά Κάλαντα και Εκκλησιαστικοί Ύμνοι των Χριστουγέννων, της Πρωτοχρονιάς και των Θεοφανείων. Με τα μουσικά σύνολα της Ιεράς Μητροπόλεως Λεμεσού: -Εκκλησιαστική χορωδία «Ρωμανός ο Μελωδός», -Παραδοσιακή νεανική χορωδία «Ανατολή», -Μουσικό σχήμα Σχολής Παραδοσιακής Μουσικής και του ηθοποιούς Νάταλυ Αμμάν και Ανδρέα Ιωάννου. Φιλική συμμετοχή: Γυναικεία χορωδία Μητροπολιτικού Ναού «Παναγία Παντάνασσα»

Ομιλία του Μητροπολίτου Λεμεσού κ. Αθανασίου από τη Θ. Λειτουργία της Κυριακής μετά τα Χριστούγεννα στον Ιερό Ναό Αγίου Ιωσήφ του Μνήστορος Λεμεσού 26/12/2021.

Το έτος 2021 που διανύσαμε,  συμπληρώθηκαν διακόσια χρόνια από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης. Πρόκειται για τον εορτασμό ενός από τα πιο σημαντικά γεγονότα της νεοελληνικής ιστορίας, καθώς συνδέεται με την ίδρυση του νέου ελληνικού κράτους. Η Ελληνική Επανάσταση του 1821 ήταν η ένοπλη εξέγερση την οποία διεξήγαγαν οι σκλαβωμένοι  Έλληνες κατά του οθωμανικού ζυγού, με σκοπό την απελευθέρωση από την τυραννία των Οθωμανών και τη δημιουργία ελεύθερου, ανεξάρτητου κράτους. Πρόκειται για ένα γεγονός ύψιστης σημασίας για την πορεία της νεώτερης Ελλάδας, καθώς, μετά από μακροχρόνιους αγώνες δέκα ετών, οι Έλληνες κατόρθωσαν να αποκτήσουν ένα ανεξάρτητο κράτος με διεθνή αναγνώριση. Ο στόχος των Ελλήνων για την ίδρυση ελεύθερου κράτους έλαβε τη σχετική στήριξη από τις ξένες δυνάμεις, αλλά και ο Τύπος της εποχής δεν έμεινε αδιάφορος, ...

Το ενδιαφέρον των Βυζαντινών για το προσκύνημα των Αγίων Τόπων δεν μειώθηκε ποτέ, μετά όμως την κατάληψη της Παλαιστίνης από τους Άραβες και την άφιξη των Σταυροφόρων, τα σημαντικότερα λείψανα μεταφέρθηκαν στην Κωνσταντινούπολη. Σημάδια αυτής της ιστορικής πορείας είναι η αφιέρωση μιας Μονής της Πόλης στην «Αγιά Βηθλεέμ», όπως μαθαίνουμε από τη συλλογή των κειμένων που είναι γνωστά ως τα «Πάτρια Κωνσταντινουπόλεως» (10ος αιώνας). Επίσης, από τον 9ο μέχρι τον 12ο αιώνα, οι αυτοκράτορες και οι στρατηγοί τους, επιστρέφοντας από τις εκστρατείες τους στις ανατολικές επαρχίες, μετέφεραν από τους τόπους εκείνους ιερά λείψανα του Χριστού και της Παναγίας. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν κυρίως τα αντικείμενα που σχετίζονταν με τα θαύματα και τα πάθη του Χριστού, ενώ πιο περιορισμένος ήταν ο ...

Μια εκπομπή πορεία στην λειτουργική παράδοση της Εκκλησίας μας. Με τον Δρ. Θεολογίας Δημήτριο Χοϊλού.

Πολύτιμες πνευματικές διδαχές Πατέρων της ερήμου καταγεγραμμένες από τον Αββά Κασσιανό. Με τον Πρωτοπρεσβύτερο Ματθαίο Χάλαρη.

Για το ναό της Αγίας Σοφίας, ο εορτασμός των Χριστουγέννων είχε ιδιαίτερη σημασία, από τη στιγμή που γινόταν αμέσως μετά την ετήσια μνημόνευση των δεύτερων εγκαινίων του ναού, τα οποία, από τον 6ο αιώνα, είχαν οριστεί στις 23 Δεκεμβρίου. Από την άποψη της λειτουργίας, οι δύο εορτασμοί σχετίζονται στενά, από τη στιγμή που τα τροπάρια των Χριστουγέννων άρχιζαν να ψάλλονται από τον εσπερινό της 22ας Δεκεμβρίου, όταν η εκκλησία επικαλούνταν την Παναγία για την προστασία της Κωνσταντινούπολης. Οι τελετές των Χριστουγέννων στην Αγιά Σοφιά διέφεραν από τις κανονικές, λόγω του επίσημου τόνου τους. Αποτελούνταν από μία μεγάλη σειρά όρθρων, εσπερινών και πανηγυριών και συμπεριλάμβαναν και κάτι ασυνήθιστο: με αυτήν την ευκαιρία ψέλνονταν μερικοί ειδικοί ύμνοι, όπως το τροπάριο της Αγγελίας στους ...

Στην εκκλησιαστική υμνογραφία, που στην ουσία α­ποτελεί υπο­μνη­­μα­τισμό του βιβλικού μηνύματος για τη σωτηρία του κόσμου, με ποι­η­τικό και γλαφυρό τρόπο πε­ρι­γράφεται το κάλλος της κτί­σεως και η συμμετοχή της σε όλα τα θαυμαστά γεγονότα της θείας ενανθρώπησης. Το φυσικό πε­­ριβάλ­λον υπάρχει για τον άνθρωπο και ανάγει στο Δη­μιουρ­γό. «Οι ουρανοί διηγούνται δό­ξαν Θεού ποίησιν δε χειρών αυτού αναγ­γέλ­λει το στε­ρέω­μα» (Ψαλμ. 18,1), γράφει ο ψαλμωδός, ενώ ο νομπελίστας ποιητής Ο­δυ­σσέας Ελύτης γράφει για τον «Ποιητή των νεφών και των κυμάτων που κοιμάται μέσα μας» (΄ΑξιονΕστι, Τα πάθη, Ανάγνωσμα β΄, στ΄).  Όμως, για να γίνει αναγωγή από το αισθητό κάλλος των κτισμάτων στον «Ωραίονκάλ­­λει παρά τους υιούς των ανθρώπων» (Ψαλμ. 44,3), από την ομορφιά της δη­μιουρ­γίας στον Κτί­στη και Δημιουργό των ...

Η Γέννησις του Χριστού. Τοιχογραφία από τον Ιερό Ναό Αντιφωνητή Κύπρο. (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Μεγάλου Ἀθανασίου, Ομιλία στη Γέννηση του Χριστού Βλέπω ένα παράδοξο μυστήριο, δηλαδή αντί για τον ήλιο βλέπω τον ήλιο της δικαιοσύνης με απερίγραπτο τρόπο να έχει χωρέσει στην Παρθένο. Μη ρωτάς πώς έγινε αυτό, «αφού όπου θέλει ο Θεός υποχωρεί η τάξη της φύσης». Γιατί θέλησε ο Θεός, μπόρεσε, κατέβηκε από τον ουρανό, μας έσωσε. Όλα ας συντρέχουν. Ο Θεός που υπάρχει τώρα και που προϋπήρχε, σήμερα γίνεται όπως δεν ήταν. Γιατί, ενώ είναι Θεός, γίνεται άνθρωπος, χωρίς να παύει να είναι Θεός. Ούτε πάλι έγινε άνθρωπος χάνοντας τη θεότητα, ούτε όμως έγινε προοδευτικά Θεός ξεκινώντας από άνθρωπος, αλλά όντας ο Λόγος, γι’ αυτό έγινε αναμάρτητος άνθρωπος με αμετάβλητη τη ...

Μένει ἐνεός ὁ ἄνθρωπος μπροστά στό μυστήριο τῆς Θείας Ἐνανθρωπήσεως.  Ἀδυνατεῖ νά συλλάβει τό πέλαγος τῆς ἀγάπης τῆς οὐράνιας φιλανθρωπίας, προκειμένου ἡ ἀνθρώπινη φύση νά ἀποκατασταθεῖ καί νά ὁδηγηθεῖ στή σωτηρία. Ἀποτελεῖ ὑψίστη εὐλογία στή ζωή μας ὅτι μᾶς δίνεται ἡ δυνατότητα νά λατρεύουμε τόν ΄΄ ἐν φάτνῃ ἀνακλιθέντα ΄΄ , Σταυρωθέντα καί Ἀναστάντα Χριστό μας, ὁ Ὁποῖος στό πρόσωπο Του ἕνωσε τήν κτιστή καί φθαρτή φύση μας μέ τήν ἄκτιστη Θεότητά Του . ΄΄ Καί ὁ λόγος ἔγινε σάρκα ἄτρεπτα ἀπό τό Ἅγιο Πνεῦμα καί τήν Ἁγία Μαρία, τήν Ἀειπάρθενο καί Θεοτόκο ΄΄ μᾶς λέγει ὁ ἁγ. Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός καί συνεχίζει λέγοντας ὅτι ΄΄ ἀναδεικνύεται ὁ Χριστός μεσίτης μεταξύ Θεοῦ καί ἀνθρώπων ὁ μόνος φιλάνθρωπος, ἀφοῦ ἔγινε ἡ σύλληψή ...

Η εγγίζουσα μεγάλη Δεσποτική εορτή των Χριστουγέννων, η Μητρόπολη των εορτών κατά τον άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο, αλλά και η όλη κατανυκτική ατμόσφαιρα των ημερών, που διανύουμε, με τα προεόρτια τροπάρια και τους ύμνους, στρέφουν και πάλι την προσοχή μας και οδηγούν την γραφίδα του λόγου προς το μέγα γεγονός, το γεγονός των γεγονότων, την σάρκωση του Θεού Λόγου. «Η πρώτη και η μεγαλυτέρα χαρμόσυνος αγγελία, το πιό μεγάλο ευαγγέλιον, που ήτο δυνατόν να δώση ο Θεός εις τον άνθρωπον και ο ουρανός στη γη είναι, ότι ‘ο Λόγος σάρξ εγένετο’», παρατηρεί ένας από τους μεγαλύτερους θεολόγους της εποχής μας ο άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς. Και συνεχίζει: Ολόκληρο το ευαγγέλιο του ουρανού προς την γη συνοψίζεται στις τέσσερις αυτές λέξεις. Έξω από ...

Ομιλία του Πανιερωτάτου Μητροπολίτου Λεμεσού κ. Αθανασίου από τη Θ. Λειτουργία Της Γεννήσεως Του Χριστού στον Ιερό Ναό Μεταμορφώσεως Του Σωτήρος στο χωριό Σανίδα της Επαρχίας Λεμεσού το Σάββατο 25/12/2021.

Σήμερα, Κυριακή των Αγίων Προπατόρων, μετά την Ευχαριστιακή Σύναξη στο Καθολικό της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου, ο Καθηγούμενος της Μονής Γέρων Εφραίμ και οι πατέρες λιτάνευσαν την Αγία Ζώνη και τα Ιερά Λείψανα πέριξ του καθολικού, αναπέμποντας δέηση ενώπιον της Τιμίας Ζώνης της Θεοτόκου για την απαλλαγή από την πανδημία του κορωνοϊού.  Κατά τη διάρκεια αυτής, ο Γέρων Εφραίμ και οι πατέρες ευχήθηκαν για την γρήγορη ίαση του Παναγιωτάτου Οικουμενικού Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου, ο οποίος νοσεί ήπια από covid 19. Οι Βατοπαιδινοί πατέρες καθ’ όλη τη διάρκεια της πανδημίας αυτής καθημερινώς προσεύχονται για την απαλλαγή από τον ιό και ανά τακτά χρονικά διαστήματα τελούν λιτανεία της Αγίας Ζώνης και των ιερών λειψάνων στοιχούμενη στην παράδοση της Εκκλησίας, που την περίοδο των ...