Πεμπτουσία

Το φράγμα της λίμνης του Μαραθώνα Η ολική ποσότητα νερού στην υδρόσφαιρα υπολογίζεται σε 145 δισεκ. κυβικά χιλιόμετρα (km3). Από αυτά το 94% βρίσκεται στη θάλασσα και μόνο το 6% είναι γλυκό νερό. Από αυτό το γλυκό νερό ένα μικρό ποσοστό (9.000 km3) είναι δυνητικοί υδατικοί πόροι. Από το νερό που τελικά δεσμεύει ο άνθρωπος για χρήση του, περισσότερο από το 90% χρησιμοποιείται για τη γεωργία και το υπόλοιπο 10% για τη βιομηχανία και την αστική κατανάλωση. Εάν βέβαια καθίστατο δυνατόν να χρησιμοποιηθούν οι δυνητικοί υδατικοί πόροι δεν θα υπήρχε πρόβλημα νερού στον πλανήτη μας (1500 m3/έτος ανά κάτοικο του πλανήτη). Αυτό δεν συμβαίνει όμως γιατί οι ποσότητες του νερού που θεωρούνται υδατικοί πόροι δεν είναι κατανεμημένοι στην επιφάνεια της γης σύμφωνα με την ...

Πολύτιμες πνευματικές διδαχές Πατέρων της ερήμου καταγεγραμμένες από τον Αββά Κασσιανό. Με τον Πρωτοπρεσβύτερο Ματθαίο Χάλαρη.

Όσιος Εφραίμ Κατουνακιώτης (1912-1998). (Φωτογραφία: Douglas Little, γύρω στα 1980, Αγιορειτική Φωτοθήκη). (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Κατουνάκια Αγίου Όρους τη 21 Νοεμβρίου 1980 Πολυσέβαστή μου – πολυαγαπημένη μου χρυσή μου – γλυκιά μου Μαννούλα Μάννα μου γλυκιά Με πολύν σεβασμόν και με μεγάλην αγάπην γονατίζω νοερώς μπροστά σου, και φιλώ τα δύο σου χεράκια, φιλώ τα δύο σου ματάκια που όλο κλαιν, φιλώ και την Μητρικήν σου καρδία, που όλο πάσχει, που όλο πονάει, για να πάρω την ευχούλα σου. Πήρα το γράμμα σου, από τους Αμπελοκήπους και αφού το διάβασα, πολύ πόνεσα. Ήτο γραμμένο με πολλά δάκρυα – με πολλά αίματα, και είπα: Αυτή η ψυχή, ποτέ δεν χάρηκε σ’ αυτόν τον κόσμον. Μόνον λύπες – μόνον στενοχωρίες – μόνον πίκρες αισθάνθηκε και τίποτε άλλο.   Πώς να μπορούσα να την ...

Άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος. (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου «Περί της Άννας» Ομιλία πρώτη (Απόσπασμα) ε. Ήταν κάποια Ιουδαία γυναίκα Άννα. Αυτή η Άννα υπόφερε επί πολύ χρόνο γιατί δεν έκανε παιδιά, και το χειρότερο μάλιστα, ότι η αντίζηλός της ήταν μητέρα πολλών παιδιών. Συμβαίνει δε φυσικά και καθ’ εαυτό το πράγμα να είναι αφόρητο στις γυναίκες· όταν δε έρχεται κοντά και αντίζηλος έχοντας παιδιά, πολύ χειρότερο γίνεται· γιατί στη γονιμότητα κείνης της γυναίκας ακριβέστερα αναγνώριζε τη δική της συμφορά. Όπως και κείνοι που ζουν μαζί με την έσχατη φτώχεια, όταν αντιληφθούν εκείνους που πλουτίζουν. Και δεν ήταν αυτό μονάχα το φοβερό, ότι αυτή μεν δεν είχε παιδιά, ενώ η άλλη είχε, αλλά ότι ήταν και αντίζηλος, κι όχι μονάχα ότι ήταν αντίζηλος, αλλά ...

Ο Γέροντας ήταν σαφής: «Στην πνευματική ζωή οι κύριες εποχές είναι δύο: το καλοκαίρι και ο χειμώνας. Στο καλοκαίρι βέβαια βρίσκεις και την πιο όμορφη άνοιξη, ενώ στον χειμώνα περιέχεται και το φθινόπωρο…». «Τι εννοείται, Γέροντα;» δεν άντεξα και τον διέκοψα. «Πώς είναι δύο οι εποχές; Και πώς συμπεριλαμβάνονται σ’ αυτές και οι άλλες;» Χαμογέλασε ο Γέροντας. «Έχεις δίκιο που απορείς», μου είπε. «Μα, σκέψου: ο Κύριός μας δεν είπε πως όταν αυξηθούν στον άνθρωπο οι αμαρτίες του τότε γίνεται… ψυγείο και η αγάπη του;» “Διά το πληθυνθήναι την ανομίαν, ψυγήσεται η αγάπη”. Λοιπόν, όταν παλεύεις ν’ αγαπάς, θερμαίνεις την καρδιά σου, κι αυτό είναι καλοκαίρι κι είναι και άνοιξη μαζί. Τότε χαίρεται η καρδιά κι η χαρά αυτή περνάει μέσα σε ...

Όσο η κρίσιμη περίοδος της εφηβείας εμπλέκει δύο συνομιλητές –τον έφηβο και τον ενήλικα γονέα-, η δυσκολία είναι σαφής, δεν παύει όμως να είναι διαχειρίσιμη. Τα πράγματα όμως «αγριεύουν», όταν στον διάλογο αυτόν εμπλέκεται και ένα τρίτο πρόσωπο: Ο κρυμμένος μέσα στον ενήλικα, έφηβος. Η παρουσία αυτού του ..προσώπου συνήθως αγνοείται, κυρίως διότι η εφηβεία εκλαμβάνεται απλώς και μόνον ως μια περίοδος της ζωής, ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται για μια κατάσταση. Μια κατάσταση, η οποία, άλλοτε με φανερό και άλλοτε με υπολανθάνοντα τρόπο παραμένει ισόβια, διατηρώντας αυτόν τον κρυμμένο έφηβο  ως συνομιλητή, ενίοτε μάλιστα οργισμένο, παραπονεμένο ή και βαθύτατα πληγωμένο. Τι είναι όμως εκείνο, που συντελεί σ΄ αυτήν την διαρκή …εγκατάσταση; Όπως είπαμε, η εφηβεία έχει ως βασικό χαρακτηριστικό την υπέρβαση των προαποφασισμένων ...

Σε μια εποχή αποϊεροποίησης της ζωής, δεν θα μπορούσε να λείψει από το στόχαστρο και το πρόσωπο της μητέρας. Ανεξαρτήτως των λαθών που μπορεί να κάνει, άλλοτε από αγάπη, άλλοτε από φόβο, άλλοτε από άγνοια, η μάνα δεν θα πάψει να αποτελεί την πρόξενο της ζωής. Σήμερα γίνεται λόγος για κατάργηση του φυσικού φύλου και υιοθέτηση ενός είδους κοινωνικού. Ο άνδρας μπορεί να παίξει τον ρόλο της γυναίκας και η γυναίκα τον ρόλο του άντρα, καταργώντας οποιαδήποτε φυσική διαφοροποίηση. Γι’ αυτό και η άνεση με την οποία ο κόσμος λέει “ναι” στην τεκνοθεσία από ομόφυλα ζευγάρια, στα οποία δεν υπάρχει η φυσική διαφοροποίηση των φύλων. Γι’ αυτό και η άνεση με την οποία αποδίδεται στην μητέρα κοινωνική ανεπάρκεια για την ανατροφή ...

Πρέπει καταρχάς να συνειδητοποιήσουμε πλήρως και να παραδεχτούμε έντιμα ότι υπάρχει μεγάλη διαφορά μεταξύ της Ορθοδοξίας ως πολιτιστικής ταυτότητας και του συνειδητού Χρήστο κεντρικού τρόπου ζωής. Η πλειοψηφία του λαού μας αποδεικνύει καθημερινά ότι δεν έχει αντίρρηση για την πολιτιστική ταυτότητα αλλά και ότι αποφεύγει συστηματικά τον πνευματικό αγώνα και την αυταπάρνηση που αυτός απαιτεί. Αυτό σημαίνει πως οι εκκλησιαστικοί άνθρωποι, κληρικοί και λαϊκοί, θα πρέπει να πάψουμε να αποτελούμε μειοψηφία που έχει νοοτροπία πλειοψηφίας. Το ποιμαντικό έργο της Εκκλησίας είναι ιδιαίτερα λεπτό και απαιτητικό και περιλαμβάνει πολλές απογοητεύσεις. Αρκετές από αυτές σχετίζονται με τους νέους. Επιχειρώντας να τους προσεγγίσουμε θα μας βοηθήσει ιδιαίτερα το να αποφύγουμε τον ενθουσιώδη ιδεαλισμό που φιλοδοξεί να… αλλάξει την οικουμένη. Ο ταπεινόφρων ρεαλισμός και η ...

Είναι άτυχος κάποιος που έχει ένα τροχαίο ατύχημα; Ή είμαστε τυχεροί όσοι ζούμε αφού βγαίνουμε στους ελληνικούς δρόμους; Βρείτε την απάντηση στον παρακάτω πίνακα στατιστικών στοιχείων: Αρχηγείο Ελληνικής Αστυνομίας, Κλάδος Ασφάλειας και Τάξης, Διεύθυνση Τροχαίας (http://www.astynomia.gr/opendata/) ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ 2009 Θανατηφόρα                  1.314 Σοβαρά                           1.389 Ελαφρά                          12.072 ΠΑΘΟΝΤΕΣ Νεκροί                            1.463 Βαριά τραυματίες          1.669 Ελαφρά τραυματίες       16.683 Σε πιο κατανοητά Ελληνικά: τέσσερις συνάνθρωποί μας πεθαίνουν κάθε μέρα στο δρόμο. Αλλά δεν πειράζει, τώρα ασχολούμαστε όλοι με την οικονομική κρίση, γιατί ίσως έχει στο μέλλον περισσότερους νεκρούς να επιδείξει. Ας ασχοληθούμε με τους επιζώντες, ή αλλιώς με τους 50 συνανθρώπους μας που εμπλέκονται σε ένα σοβαρό ή ελαφρύ τροχαίο κάθε μέρα. Εξάλλου και κατά τη διάρκεια πολέμου, μέγιστη προσοχή αποδίδεται στα θύματα της μάχης. Και στην περίπτωση των τροχαίων αναφερόμαστε σε ένα πόλεμο ύπουλο και σιωπηρό, όπου την ευθύνη ...

Όσιος Θαλάσσιος ο Λίβυος. (Εικόνα π. Παύλος Πολίτης) (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) 1. Ο πόθος που τείνει ολοκληρωτικά στο Θεό, δένει με το Θεό και μεταξύ τους εκείνους που ποθούν. 2. Ο νους που απόκτησε πνευματική αγάπη, δε διανοείται για τον πλησίον του εκείνα που δεν αρμόζουν στην αγάπη. 3. Κρύβει την υποκρισία κάτω από πλαστή αγάπη εκείνος που επαινεί με το στόμα του, αλλά εξουθενώνει με την καρδιά του. 4. Εκείνος που απόκτησε την αγάπη, υπομένει ατάραχα τα λυπηρά και οδυνηρά που του προξενούν οι εχθροί του. 5. Μόνον η αγάπη ενώνει τα κτιστά όντα με το Θεό και μεταξύ τους σε ομόνοια. 6. Αγάπη αληθινή έχει εκείνος που δεν ανέχεται να ακούει υπονοούμενα, ούτε φανερές κατηγορίες κατά του πλησίον. 7. Είναι άξιος τιμής εμπρός στο Θεό και ...

Αικατερίνα Δέρβα (1890-1978). (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος) Έλεγε η γερόντισσα Κατερίνα Δέρβα: «Καταρράκτης Χάριτος και ευλογίας πέφτει κάθε πρωί από τον ουρανό. Ρίχνει ο Θεός, αλλά οι άνθρωποι κοιμώμαστε. Δεν ενδιαφέρεται κανείς να γυρίση να κοιτάξη τι αγάπη έχει ο Θεός για μας, και έτσι οι Άγγελοι παίρνουν πίσω την Χάρι». Έλεγε σε γνωστό της νέο κληρικό: «Έχεις ένα καλό. Σε παίρνουν τηλέφωνο το πρωί, και είσαι όλος διάθεση. Σε παίρνουν το μεσημέρι, δεν λες ποτέ ‘τρώω’. Σε παίρνουν το βράδυ, δεν λες ποτέ ‘κοιμάμαι’. Αυτό να το κρατήσης σε όλη σου την ζωή για όλους τους ανθρώπους. Ποτέ να μην είσαι απασχολημένος για τον εαυτό σου. Να είσαι πάντα στην διάθεση των άλλων. Είναι μεγάλο καλό αυτό, εύχομαι να σε βοηθήση ο Θεός ...

Πολλοί Πατέρες της Εκκλησίας μας συμφωνούν πως και κανένα από τα κείμενα της Καινής Διαθήκης να μην είχε διασωθεί, θα αρκούσε η παραβολή του Ασώτου Υιού για να συνοψίσει όλο το σχέδιο της αγάπης του Θεού για την σωτηρία των ανθρώπων. Το ίδιο ισχύει και για τα πρώτα κεφάλαια του βιβλίου της Γένεσης, όσον αφορά τη δομή της ανθρώπινης ύπαρξης και την διαδρομή της από το κατ΄ εικόνα το καθ΄ ομοίωσιν δηλ. από την θεία δωρεά των ξεχωριστών δυνατοτήτων προς τον άνθρωπο μέχρι την εκπλήρωσή τους μέσω της ελευθερίας και της πνευματικής ωρίμανσης. Αντίστοιχα, αν κανείς θελήσει, έστω και ελάχιστα, να εμβαθύνει στην αρχή της Βίβλου, δηλ. στα πρώτα κεφάλαια της Γένεσης, θα διαπιστώσει πως εκεί θεμελιώνονται οι πρώτες κατευθύνσεις για ...

Τα εξαπτέρυγα συγκαταλέγονται στα ιερά αντικείμενα της Θείας Λατρείας. Η σύγχρονη μορφή τους είναι σαφώς νεώτερη και δεν απηχεί την αρχαϊκή χρήση και λειτουργικότητά τους. Η εξέλιξή τους με την πάροδο των αιώνων, η μεταβολή της χρήσης τους και η απόδοσή σε αυτά ιδιαίτερου συμβολισμού δείχνουν τη ζωτικότητα της Λατρείας, αλλά και τη δυνατότητά της να ελίσσεται και να προσλαμβάνει στους κόλπους της οτιδήποτε αξίζει. Πρόγονος των σύγχρονων εξαπτέρυγων είναι τα ριπίδια, τα οποία ήταν κατασκευασμένα από υμένες ή πτερά. Η χρήση τους ήταν άμεσα συνδεδεμένη με τη Θεία Ευχαριστία, αφού είχαν ως σκοπό την εκδίωξη των ιπτάμενων εντόμων από τα Τίμια Δώρα, όταν τα τελευταία ήταν ακάλυπτα. Τα ριπίδια έφεραν διάκονοι και τα κινούσαν πάνω από τα ευχαριστιακά Δώρα με ...

Μετά τον Β΄ παγκόσμιο πόλεμο, ο νεωτερικός πολιτισμός άρχισε να αγγίζει τα όρια του. Νέα οξύτατα προβλήματα αναφάνηκαν όπως το οικολογικό, η εξάντληση των φυσικών πόρων, οι εθνικιστικές συγκρούσεις, η απειλή πυρηνικού ολέθρου, η μετανάστευση από το νότο προς τον βορρά, ο πολλαπλασιασμός συγκεκριμένων ψυχικών ασθενειών μέσω της μοναξιάς, της απουσίας νοήματος της ανθρώπινης ζωής κλπ. Νέα ιδεολογικά και φιλοσοφικά ρεύματα άρχισαν να αναδύονται και τα οποία σταδιακά σχημάτισαν τον μετά νεωτερικό (postmodern) τρόπος σκέψης που επιχειρεί να ξεπεράσει τα ποικίλα αδιέξοδα της νεωτερικής εποχής. Σύμφωνα με τον μετανεωτερικό τρόπος σκέψης, δεν υπάρχει μία και μοναδική πραγματικότητα. «Πραγματικότητα» είναι ένα ανθρώπινο ψυχοκοινωνικό κατασκεύασμα (constructionism) το οποίο μεταβάλλεται διαρκώς με το πέρασμα του χρόνου. Το νόημα της ζωής δεν σχετίζεται με ανώτερες ...

«Γνωρίζω την ελληνική μου ταυτότητα». Σειρά διαλέξεων του εικαστικού – συγγραφέα Βαγγέλη Παππά. «Βυζαντινός Ελληνισμός» Μέρος 5ο. Με την ευκαιρία της μεγάλης εορτής για τα 200 χρόνια από την κήρυξη της Ελληνικής Επανάστασης του 1821, ξεκίνησε την Τρίτη 29 Σεπτεμβρίου, η σειρά διαλέξεων που πραγματοποιεί ο Εικαστικός και Συγγραφέας κ. Βαγγέλης Παππάς, με γενικό τίτλο «Γνωρίζω την Ελληνική μου ταυτότητα», στο πλαίσιο του προγράμματος «ΕΝΟΡΙΑ εν δράσει…», και θα ολοκληρωθούν τον Δεκέμβριο του 2021, καλύπτοντας όλη την χρονική περίοδο της επετείου των 200 χρόνων.

Η κατάφαση της ανθρώπινης ατομικότητας προϋποθέτει την συνείδηση του δεσμού που συνδέει τον άνθρωπο με  μία ανώτερη θεϊκή αρχή. Και αφού το πρόσωπο  δεν θέλει να αναγνωρίσει τίποτε έξω από αυτήν, κονιορτοποιείται κατά κάποιο τρόπο και υποκύπτει στην ορμητικότητα των κατώτερων στοιχείων των οποίων αυτό έχει γίνει βορά. Ο άνθρωπος, λοιπόν, παύει να αισθάνεται ότι ζει, εφόσον δεν αναγνωρίζει την ύπαρξη του μη-εγώ του και αρνείται αυτό που είναι αναγκαίο για να παραμείνει μία ατομικότητα, την πραγματικότητα όχι μόνον των άλλων προσώπων, αλλά και του θεϊκού όντος. Πράγματι, η αυτοκατάφαση που δεν γνωρίζει όρια και δεν αποδέχεται τίποτε πάνω από την ίδια και η οποία υπήρξε εμπόδιο στον ανθρωπισμό, οδηγεί τον άνθρωπο στην καταστροφή, διότι αυτός, αρνούμενος όλες τις αρχές, ...