Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

  Αυτά που θα προσπαθήσουμε να πούμε είναι ένας συνδυασμός θεολογικών εννοιών με τις ψυχολογικές πραγματικότητες της καθημερινής ζωής και του σύγχρονου κόσμου, έτσι ώστε την εμπειρική και την επιστημονική γνώση να την χρησιμοποιήσουμε προς όφελος μιας θεολογικής καταρτίσεως και μιας πνευματικής προόδου. Η λέξη ‘πρόσωπο’ στη θεολογία μας έλαβε σημασία ιδιαίτερη, διότι χρησιμοποιήθηκε για να περιγράψει και την ίδια την υπόσταση του Θεού∙ μιλούμε για τα τρία πρόσωπα της Αγίας Τριάδος. Έλαβε περιεχόμενο βαθύ, άγιο και αυτή η αγιότητα του προσώπου, το βάθος, το ύψος και το πλάτος, που λέει ο απ. Παύλος, επηρέασε κατά συνέπεια και την αντίληψη για το ανθρώπινο πρόσωπο, δεδομένου ότι το ανθρώπινο πρόσωπο είναι πλασμένο κατ’ εικόνα Θεού. Εν συντομία, για να ορίσουμε, όσο είναι εφικτό, τι ...

Ο μακαριστός Γέρων Ιωσήφ Βατοπαιδινός (+2009), σε ομιλία του το 1987 στην Νέα Σκήτη, μιλάει για τo νόημα της μεγάλης εορτής των Θεοφανείων, τονίζοντας ότι δεν αρκεί μόνο το Βάπτισμα για την σωτηρία μας, αλλά απαιτείται να γίνουμε και πρακτικά Χριστιανοί, με διαρκή αγώνα εγκράτειας και προσευχής, κατά το παράδειγμα του Χριστού.   %audio%

Mε την άνοδο του αριθμού των hacking attacks, η αναγκαιότητα για έναν πολύ ισχυρό Κωδικό ολοένα κι αυξάνεται. Την χρονιά που μας πέρασε, γίναμε μάρτυρες ενός τρελού αριθμού hacking attacks τα οποία είχαν σαν αποτέλεσμα την διαρροή των προσωπικών δεδομένων των χρηστών και κόστισαν πολλά εκατομμύρια. Καθόλη την διάρκεια του χρόνου, αναφέραμε πολλά attacks αλλά και συμβουλές για το πως μπορούμε να προστατέψουμε την ηλεκτρονική μας ζωή λαμβάνοντας απλά προστατευτικά μέτρα. Το να γνωρίζουμε απλά για τα DDoS και τα SQL injection attacks δεν είναι αρκετό. Σε πολλές περιπτώσεις, ακόμα και οι πιο εξειδικευμένοι ερευνητές παραδέχονται πως η χρήση ενός απλού κωδικού διευκολύνει κατά πολύ την δουλειά των hackers. Σε αυτό το άρθρο θα υπενθυμίσουμε (σε όσους ήδη γνωρίζουν) και θα μάθουμε (σε ...

Το βάπτισμα του Ιωάννου Ο Τίμιος Πρόδρομος εκήρυττε μετάνοια και επιστροφή στον Θεό. Και εκείνους, που άκουγαν το μήνυμά του και μετανοούσαν για τις αμαρτίες τους, τους εβάπτιζε. Εκείνοι, που ήθελαν να λάβουν το βάπτισμα, ώφειλαν να μπουν στον Ιορδάνη γυμνοί. Για να φαίνεται αισθητά ότι η αμαρτία ξεγυμνώνει τον άνθρωπο από το ένδυμα της χάρης του Θεού· από κάθε χάρισμα του Θεού· από κάθε σχέση με τον Θεό. Και ενώ έστεκαν γυμνοί μέσα στον Ιορδάνη, εξομολογούντο τις αμαρτίες τους. Με τον τρόπο αυτό διεκήρυτταν, ότι η αμαρτία είναι ρεζιλίκι. Είναι ντροπή πολύ χειρότερη από κάθε γύμνωση· από κάθε ξεγύμνωμα. Τί έπαιρναν με το βάπτισμα εκείνο; Σχεδόν τίποτε. Ο άγιος Ιωάννης το ξεκαθάριζε από την αρχή: Εγώ «βαπτίζω εν ύδατι». Εγώ βαπτίζω με ...

Από το βιβλίο Aνθολόγιο για τα παιδιά του Δημοτικού, του Oργανισμού Eκδόσεως Διδακτικών Bιβλίων, (1975), επιλέξαμε ένα διήγημα του Πέτρου Γλέζου, που έχει ως θέμα, όπως είναι και ο τίτλος του, τα Θεοφάνεια σ’ ένα νησάκι. Διαβάζεται ευχάριστα και σήμερα. Σε κάποιους, θα θυμίσει το αγαπημένο Ανθολόγιο. Σ’ άλλους, θα ξυπνήσει αναμνήσεις από την παιδική τους ζωή σε κάποιο χωριό. Οι μικρότεροι, θα μάθουν πως γιορτάζονταν τα Θεοφάνεια στην πατρίδα μας παλιά. Τότε που οι κοινότητες ήταν ζωντανές, οι άνθρωποι ένιωθαν κοντά ο ένας στον άλλο. Τότε που όλα ήταν απλά, σεμνά, ζεστά, ευλογημένα και καλόκαρδα! Κατερίνα Χουζούρη Θεοφάνεια στην Ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπαιδίου. Από τη Φωτοθήκη της Πεμπτουσίας Θεοφάνεια σε ένα νησάκι Δυο μέρες πριν από τα Φώτα, ο ξάδελφός μας ο ...

Οι ιατροί που στελεχώνουν τις Μ.Ε.Θ. είναι εξειδικευμένοι Εντατικολόγοι και έχουν ως αντικείμενο ειδικότητας την Χειρουργική, την Καρδιολογία, την Παθολογία, την Πνευμονολογία, την Παιδιατρική και την Αναισθησιολογία. Οι Μ.Ε.Θ. στελεχώνονται και από ειδικευόμενους ιατρούς και νοσηλευτές. Οι νοσηλευτές είναι σε αναλογία με τους ασθενείς 2:1, έως 1:4, ανάλογα με τα περιστατικά που παρακολουθούν. Στις Μ.Ε.Θ. εργάζονται επίσης νοσοκόμοι, φυσιοθεραπευτές, κοινωνικοί λειτουργοί και τεχνικό προσωπικό. Τα συστήματα τα οποία αξιολογούν τη σοβαρότητα των περιστατικών, μπορεί να είναι το APACHE και το SAPS. Τα συστήματα αυτά έχουν τη δυνατότητα να αναγνωρίζουν τη νοσηρότητα και τη θνητότητα. Στις Μ.Ε.Θ. η υποδομή της σε εξοπλισμό περιλαμβάνει: Αναπνευστήρες, μηχανικής υποστήριξης της αναπνοής Παλμογράφους – monitors, για την παρακολούθηση όλων των ζωτικών λειτουργιών (καρδιά, αναπνοή, πίεση, θερμοκρασία κ.α.) Μηχανήματα τεχνητού νεφρού ...

Ο ιερός Χρυσόστομος, στον Λόγο του « εἰς  τήν  γενέθλιον ἡμέραν τοῦ Σωτήρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ » προτρέπει τους πιστούς με λόγια παρακλητικά, να επιδοθούν με όλες τους τις δυνάμεις στον πνευματικό αγώνα για λύτρωση και αναγέννηση. Πολλές φορές, οι Πατέρες φτάνουν στο σημείο να παρακαλέσουν το ποίμνιό τους με τα πιο στοργικά, παρακλητικά και συμπονετικά λόγια, ώστε να επιτευχθεί η τελική αφύπνιση και επαναφορά του στην οδό της τελείωσης και σωτηρίας. Ο ιερός Χρυσόστομος παρακαλεί το ποίμνιό του να εφαρμόσει τις νουθεσίες του και δεσμεύεται πως δεν θα παύσει ποτέ να χρησιμοποιεί αυτή την οδό της παράκλησης. Η προσέγγιση του ποιμνίου γίνεται με τρόπο που μαρτυρά απόλυτη αυτογνωσία και ταπείνωση. Τις περισσότερες φορές οι Πατέρες ομολογούν και προτάσσουν την αθλιότητά ...

Ένα πολύ ενδιαφέρον βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις της Ι. Μ. Μ. Βατοπαιδίου. Πρόκειται για μία συλλογή διδασκαλιών, ομιλιών και διαλέξεων σε ανοικτά ακροατήρια και συνεντεύξεων του π. Νικολάου Λουδοβίκου. Ο π. Νικόλαος είναι Καθηγητής της Δογματικής και της Φιλοσοφίας, καθώς και Διευθυντής Θεολογικών και Ιερατικών Σπουδών στην Ανώτατη Εκκλησιαστική Ακαδημία Θεσσαλονίκης, Επισκέπτης Καθηγητής στο Ορθόδοξο Ινστιτούτο του Cambridge και στο Πανεπιστήμιο του Winchester, με σημαντικό συγγραφικό θεολογικό έργο, γνωστός και από τις δημόσιες παρεμβάσεις του στο πεδίο του σύγχρονου θεολογικού και κοινωνικού διαλόγου. Βιβλία και άρθρα του έχουν εκδοθεί σε εννέα γλώσσες. Αυτό είναι το πρώτο έργο του, όπως σημειώνει ο ίδιος ο συγγραφέας στο προοίμιο της έκδοσης, που απευθύνεται στο ευρύτερο κοινό. Σκοπός του είναι, μέσω της αμεσότητας του ...

Στις 6 Ιανουαρίου η Εκκλησία μας πανηγυρίζει τη δεσποτική γιορτή της Βάπτισης του Κυρίου μας, του Ιησού Χριστού. Στην ορθόδοξη εικονογραφία το γεγονός αυτό απεικονίζεται με την εικόνα που βλέπεις παραπάνω. Όπως κάθε βυζαντινή εικόνα, έτσι κι αυτή "κρύβει" – δηλώνει ιδιαίτερους συμβολισμούς. 1) Η κατάδυση του Χριστού στα νερά του ποταμού Ιορδάνη συμβολίζει τον θάνατο και την Ανάστασή Του. Ο Χριστός μας ταπεινώνεται, βαπτίζεται χωρίς ρούχα, για να ντύσει τους ανθρώπους με παραδεισένια στολή. Στέκεται όρθιος πάνω στα νερά ως νικητής των σκοτεινών δυνάμεων. Με το δεξί Του χέρι ευλογεί το νερό. 2) Ο άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος με δέος ακουμπά το δεξί του χέρι στο κεφάλι του Χριστού. 3) Οι άγγελοι προσκυνούν. Τα χέρια τους είναι σκεπασμένα σε ένδειξη σεβασμού και μας θυμίζουν ...

“Η χάρις και η ευλογία του Κυρίου μας Ιησού Χριστού εύχομαι να σκεπάζει όλους σας, την κοινωνία, το έθνος και την Εκκλησία μας. Σκέφθηκα πολύ για να συντάξω αυτή την εγκύκλιο και να την απευθύνω στην αγάπη σας. Μέχρι την τελευταία στιγμή δεν ήμουν σίγουρος αν έπρεπε να το κάνω. Τις τελευταίες όμως μέρες, μέσα στην κατάσταση του γενικευμένου πανικού που επικρατεί στην πατρίδα μας, των σπασμωδικών αποφάσεων των υπευθύνων διαχειριστών της ζωής και του μέλλοντός μας, την επαναλαμβανόμενη εναλλαγή υποσχέσεων και διαψεύσεων που έχουν τραυματίσει το ηθικό και την αξιοπρέπεια μας, τον καταιγισμό των χωρίς τέλος φορολογικών επιβαρύνσεων, δέχθηκα σωρεία τηλεφωνημάτων και μηνυμάτων πολιτών της περιοχής μας που ζητούν απεγνωσμένα μία παρέμβαση και κάποια συμπαράσταση στο οικονομικό τους αδιέξοδο και ...

Πραγματοποιήθηκε με ιδιαίτερη επιτυχία, εξαιρετικά υψηλό επιστημονικό ενδιαφέρον και μεγάλη συμμετοχή στην Αθήνα, στο διάστημα 21 – 23 Οκτωβρίου 2015, το 6ο Διεθνές Μουσικολογικό και Ψαλτικό Συνέδριο, με το επίκαιρο θέμα: «Οι τρείς Διδάσκαλοι, Χρύσανθος, Γρηγόριος, Χουρμούζιος και η Νέα Μέθοδος Σημειογραφίας». Το Συνέδριο πραγματοποιήθηκε από το Ίδρυμα Βυζαντινής Μουσικολογίας, σε συνδιοργάνωση με το Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, υπό την ευλογία του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου και με την οικονομική υποστήριξη της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου. Η Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών της Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος και Αλμυρού, είχε αξιόλογη και πολυπρόσωπη εκπροσώπηση στο Συνέδριο με τον Τομέα Ψαλτικής Τέχνης και Μουσικολογίας. Επιστημονικές ανακοινώσεις έκαναν οι: Κωνσταντίνος Χαρ. Καραγκούνης Επίκουρος Καθηγητής Βυζαντινής Εκκλησιαστικής Μουσικής της ...

Πρώτα απ’όλα να δούμε τι έφερε το 2015. Έφερε πρόοδο, αλλά έφερε και καταστροφή. Εφερε πολέμους. Τζιχαντιστές. Αποτρόπαιες σφαγές. Εκατομμύρια πρόσφυγες. Στην Ελλάδα το 2015 έφερε φτώχεια. Μιζέρια. Τρομερή ανεργία. Φυγή πολλών μορφωμένων ανθρώπων, με πολύ μυαλό, για το εξωτερικό. Αλλαγή της κυβέρνησης. Το ότι δούλεψαν οι δημοκρατικές διαδικασίες είναι πάρα πολύ καλό. Το αν η νέα κυβέρνηση είναι καλή ή δεν είναι δεν μπορούμε, και δεν επιτρέπεται εμείς, να το κρίνουμε. Το δένδρο κρίνεται από τον καρπό του. Και η κυβέρνηση θα κριθεί από τις επιτυχίες της ή τις αποτυχίες της. Στον Καναδά το 2015 κύλησε χωρίς μεγάλα σκαμπανεβάσματα. Έφερε κι εδώ αλλαγή κυβέρνησης και ισχύουν και για τη νέα κυβέρνηση του Καναδά, όσα είπαμε ανωτέρω για την νέα κυβέρνηση της ...

Η παρούσα δοξολογία εξεδόθη το πρώτον υπό Κοσμά του εκ Μαδύτων στο δεύτερο τόμο του Ποιμενικού Αυλού, και παρουσιάζεται  διορθωμένη από τον Βασίλειο Μαυράγκανο. Η διόρθωση αυτή έγινε στα πλαίσια των μαθημάτων της  Σχολης Βυζαντινης Μουσικης της Ιεράς Μητροπόλεως Βεροίας και Ναούσης, η οποία φέρει το όνομα του μουσοτραφούς Μητροπολίτου Κοσμά Ευμορφόπουλου του Μαδυτινού (1860-1901). Σημειωθήτω  ότι ο Κοσμάς κατά τη διάρκεια της αρχιερατικής του διακονίας διετέλεσε Μητροπολίτης Βεροίας και Ναούσης κατά τα έτη 1892-1895. Για τη δοξολογία βλέπε εδώ

Ο «Άγιος» των ελληνικών γραμμάτων όπως έχει ονομαστεί από πολλούς ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης,  άφησε την τελευταία του πνοή ξημερώματα στις 3 Ιανουαρίου του 1911, στη Σκιάθο.  Ήταν άρρωστος με πνευμονία.  Πλήθος ελλήνων λογοτεχνών, έγραψαν δοκίμια ή ποιήματα εμπνευσμένα από την προσωπικότητα και το έργο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη.  Ο νομπελίστας ποιητής Γ. Σεφέρης, στο δοκίμιό του για τον Μακρυγιάννη έγραφε: «Ο Μακρυγιάννης είναι ο πιο σημαντικός πεζογράφος της νέας Ελληνικής Λογοτεχνίας, αν όχι ο πιο μεγάλος, γιατί έχομε τον Παπαδιαμάντη».  Ως «την κορυφή των κορυφών» τον χαρακτήριζε τον Παπαδιαμάντη, ο μεγάλος Κ.Π.Καβάφης. «Όπου και να σας βρίσκει το κακό… όπου και να θολώνει ο νους σας… μνημονεύετε Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη», έγραφε ο νομπελίστας Οδυσσέας Ελύτης. «Η ψυχή του είναι καθαυτό η ρωμέικη λαϊκή ψυχή», τόνιζε ...

Κάθε χρόνο τέτοιες μέρες ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης γελά κάτω απ’ τα μουστάκια του. Παθαίνει μια ευφορία, μια κατάσταση... Ο ίδιος ξέρει ότι είναι συνώνυμο των μεγάλων γιορτών. Και έτσι τέτοιες μέρες είναι δικές του. Δεν αναφερόμαστε μόνο στα Χριστούγεννα (του τεμπέλη), την (Εξοχική) Λαμπρή, στα Φώτα (Ολόφωτα), στην Αποκριάτικη (νυχτιά), στον (Ρεμβασμό) του Δεκαπενταύγουστου - αλλά και στις μεγάλες στιγμές του ανθρώπου: τη χαρά, τον πόνο, τη λύπη, το κλάμα, τον κάματο, τη μοναξιά, την ορφάνια, τη χηρεία, την ξενιτιά αλλά και τον γυρισμό, την ατυχία της ζωής... Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, ο Μεγαλέξανδρος του νεοελληνικού βίου και της κοινότητας, ξέρει καλά τον άνθρωπο. Έχει κατέβει με αδελφάκι του τον Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι στα ατελείωτα πάθια και τους καημούς του κόσμου. Ξέρει πολύ ...