Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Ένας μικρός σπόρος βαμβακιού, καχεκτικός μα με ψυχή ποτισμένη με πίστη, καταφέρνει να ριζώσει και να βλαστήσει πάνω σε έδαφος άγονο. Αντιμετωπίζοντας πλήθος από δυσκολίες δεν σταματά να ονειρεύεται, να ελπίζει και να προσεύχεται. Το μεγάλο του όνειρο είναι να αξιωθεί με κάποιον τρόπο να δώσει χαρά σε όλο τον κόσμο. Άραγε θα τα καταφέρει; Το μεγάλο όνειρο ενός μικρού σπόρου ξεκινά το δύσκολο ταξίδι του χωρίς να ξέρει πως θα οδηγηθεί στην Ανάσταση! Το μεγάλο όνειρο ενός μικρού σπόρου είναι μια πασχαλινή ιστορία, που μπορεί να διαβαστεί ολόκληρο τον χρόνο, σε οποιαδήποτε στιγμή, επειδή νοηματοδοτεί με έναν ξεχωριστό και αναστάσιμο τρόπο τις πιο απλές λεπτομέρειες της ζωής μας.       Το νέο βιβλίο της κ. Κατερίνας Μουρίκη με εικόνες του κ.Σπύρου Γούση είναι ένα ...

Την Κυριακή, 25η Μαρτίου 2018, ο Σεβ. Μητροπολίτης Μπραζαβίλ και Γκαμπόν κ.Παντελεήμων ετέλεσε την Θεία Λειτουργία και εκήρυξε τον θείο λόγο περί του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου στον ανεγειρόμενο Ιερό Ενοριακό Ναό Αγίας Φωτεινής του προαστείου Mpaka του Pointe-Noire. Προ του πέρατος της Ευχαριστιακής Συνάξεως, συνεχάρη εγκαρδίως την Εκκλησιαστική Επιτροπή για την ολοκλήρωση του κατασκευασθέντος από γηγενή ορθόδοξο ξυλογλύπτη εικονοστασίου, ως και για την τοποθέτηση του συστήματος κλιματισμού. Επίσης, συνεχάρη την πολυπληθή χορωδία του Ναού για την εντυπωσιακή εξέλιξή της κατά την διαρρεύσασα από της συγκροτήσεώς της διετία. Τέλος, προσέφερε επαινετικώς καινούρια πένθιμη ιερατική στολή στον Εφημέριο, π. Σιλουανό Nkounkou, ο οποίος από του διορισμού του στην Ενορία το έτος 2014 ασκεί με αφοσίωση τα πνευματικά και λειτουργικά του καθηκόντα εντός του οικοδομουμένου ...

Όπως κάθε χρόνο κατά την εαρινή περίοδο, η Ελληνική Παλαιογραφική Εταιρεία (ΕΛΠΕ) διοργανώνει σεμινάρια στη Θεσσαλονίκη και την Αθήνα. Τα σεμινάρια αυτά περιλαμβάνουν τρεις συναντήσεις, οι οποίες θα διεξαχθούν στην αίθουσα του Μουσείου των Εκμαγείων στο νέο κτήριο της Φιλοσοφικής Σχολής Α.Π.Θ. στη Θεσσαλονίκη και αντίστοιχα στο Παλαιογραφικό Αρχείο του ΜΙΕΤ στην Αθήνα. Στα τέλη Μαρτίου θα γίνει η παρουσίαση, με διαφάνειες, μιας μοναδικής για την Ελλάδα συλλογής με υλικά γραφής των χειρογράφων από την εποχή των παπύρων ως πρόσφατα, τον Απρίλιο θα γίνει λόγος για τη βυζαντινή χρονογραφία – ιστορία και την χειρόγραφη παράδοσή τους, και τον Μάϊο αντίστοιχα για τη μεταβυζαντινή περίοδο. ΘEΣΣAΛONIKH Aίθουσα Eκμαγείων-στο Nέο Kτήριο της Φιλοσοφικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Δευτέρα 26 Μαρτίου 2018: Μιχάλης Καΐρης, Χαρτί και ...

Το κείμενο προέρχεται από τον κατάλογο της έκθεσης «Λόγιοι και Λογιοσύνη στο Άγιον Όρος», που διοργάνωσε η «Αγιορειτική Εστία» του δήμου Θεσσαλονίκης, από τις 15 Νοεμβρίου 2013 έως τις 15 Ιανουαρίου 2014. Καθώς μέσα από την αχλύ του πρώιμου ερημιτικού αναχωρητισμού στην χερσόνησο του Άθω αναδύεται, στα μέσα του 10ου αιώνα, ο οργανωμένος κοινοβιατισμός με πρότυπο την Μεγίστη Λαύρα, ταυτοχρόνως εγκαθίσταται στο αγιώνυμον Όρος και το πνεύμα της λογιοσύνης ως θεμελιώδους στοιχείου της αθωνικής μοναστικής ζωής. Καταλυτικός παράγοντας για την εδραίωση του φαινομένου στάθηκε το παράδειγμα του αγίου Αθανασίου του Αθωνίτη, ιδρυτή της Λαύρας και της κοινοβιακής αθωνικής ζωής, ο οποίος ήταν φορέας του λογίου πνεύματος, με λαμπρές σπουδές (στην Κωνσταντινούπολη ή / και στην Τραπεζούντα), καλλιγράφος ο ίδιος και συλλέκτης ...

Ο μακαριστός Γέρων Αθανάσιος Μυτιληναίος, στην 13η ομιλία του για το βιβλίο των Ψαλμών της Π. Διαθήκης, αναλύει τον 103ο Ψαλμό του Δαυίδ, που είναι ένας θαυμάσιος ποιητικός ύμνος για τη δημιουργία του κόσμου και ταυτόχρονα μια δοξολογία του Δημιουργού Θεού.   Your browser does not support the audio element.

Ο τρόπος με τον οποίο ο άγιος Γρηγόριος Θεολόγος ορίζει το έργο του ποιμένα είναι επίσης ενδεικτικός της υψηλής αποστολής του και των ποικίλων προσόντων που πρέπει απαραίτητα να κοσμούν την προσωπικότητα του. Το έργο αυτό είναι « τέχνη τεχνών και επιστήμη επιστημών, το να κυβερνάς ανθρώπους, οι οποίοι, περισσότερο απ᾽ όλα τα ζώα, είναι πολυμήχανοι καί μεταξύ τους τόσο διαφορετικοί ». Η έκφραση συναισθημάτων ντροπής από τον άγιο για τη χειροτονία ανάξιων κληρικών αποδεικνύει περίτρανα ότι η επιλογή των ποιμένων προϋποθέτει και συνεπάγεται ποιμαντική αυτογνωσία και υπευθυνότητα. Μόνο έτσι μπορούν να καθίστανται φορείς του ιερατικού αξιώματος αυτοί που πραγματικά το αξίζουν. « Ντράπηκα, γράφει ο άγιος, για λογαριασμό των άλλων, όσοι χωρίς να είναι καλύτεροι από το πλήθος ...

Ασίγητα ακούγεται στα αυτιά μας, στα αυτιά του καθενός μας, η φωνή του Κυρίου μας, του Δημιουργού μας, του Πλάστη μας, η φωνή του ενδιαφέροντός Του για εμάς: -Παιδί μου, που είσαι»; Σε ψάχνω! Σε αναζητώ! Γιατί μου κρύβεσαι; Έχεις παράπονο από μένα; Μήπως δεν σού φέρθηκα καλά; Γιατί με αποστρέφεσαι; Μήπως ντρέπεσαι να με δείς, γιατί η συμπεριφορά σου είναι ανάρμοστη; Μήπως παρήκουσες των αντολών μου; Ότι και αν συμβαίνει, εγώ σε ψάχνω! Μην κρύβεσαι! Σε θέλω! Είσαι το παιδί μου και είμαι ο πατέρας σου. Σε θέλω κοντά μου. Θέλω να νοιώθω την ανάσα σου δίπλα μου. Θέλω να σε βλέπω ευτυχισμένο και χαρούμενο. Θέλω την πρόοδό σου. Θέλω να ζω για πάντα μαζί σου. «Αδάμ, που ει» (Γεν. γ΄ ...

Φέτος η Ε΄ Κυριακή των Νηστειών συμπίπτει με την μεγάλη θεομητορική εορτή του Ευαγγελισμού της Παναγίας. Και εκεί που ξεφύγαμε για τα καλά απο το μέσο της Σαρακοστής με την Δ΄ Κυριακή του Ιωάννου του Σιναϊτη, έρχεται η Ε΄ των Νηστειών με επίκεντρο όχι την μεγάλη ασκήτρια της ερήμου, την Μαρία την Αιγυπτία, αλλά την ωραιότερη των γυναικών, το καύχημα της Εκκλησίας, την Πάναγνο Μητέρα και Παρθένο. Η Θεομητορική εορτή δεν μας βγάζει σε καμία περίπτωση απο το πνεύμα της Σαρακοστής και της προετοιμασίας μας για το Πάσχα. Αντιθέτως γίνεται ο καλύτερος πρόδρομος για το Πάσχα καθώς Ευαγγελισμός και Ανάσταση αλληλοφωτίζονται. Πριν την έλευση του Πάσχα, εορτάζουμε ένα Θεομητορικό Πάσχα. Ο Ευαγγελισμός ως γεγονός αποτελεί την προϋπόθεση της Ανάστασης. Η ολοκληρωτική ...

Μία εσωτερική ανάγκη, το Σάββατο του Ακαθίστου Ύμνου, 24 του μηνός Μαρτίου ε.ε., συγκέντρωσε τους ακρίτες της παραμεθόριας κωμόπολης των Καστανιών, δίπλα στα ελληνοτουρκικά σύνορα, στον Ιερό Ενοριακό Ναό του Αγίου Γεωργίου, για να εκφράσουν την ευλάβεια και την ευσέβειά τους στην Παναγία, τη «Φοβερά Προστασία», η περίπυστος εικόνα της οποίας φυλάσσεται εκεί, από δεκαετίας περίπου, ως πολύτιμος θησαυρός, και να εναποθέσουν εις Εκείνη τον πόνο και την αγωνία τους αλλά συγχρόνως και την ελπίδα τους, καθ’ όσον τα σύννεφα στις σχέσεις των δύο γειτονικών λαών ολοένα και πυκνώνουν. Συγκεκριμένα το Σάββατο της Ε´ Εβδομάδος των Νηστειών γιορτάζεται στις Καστανιές η «Φοβερά Προστασία» της Θεοτόκου, που ανά τους αιώνες προστάτευε και προστατεύει τους ακρίτες μας και όλο τον ελληνικό λαό. Της ...

Ιησούς Χριστός ο Αρχιπάρθενος, έργον αγιογραφείου Ι.Μ.Μ. Βατοπαιδίου 2015 Σειρά κηρυγμάτων με ομιλητή τον Αρχιμανδρίτη π. Επιφάνιο Χατζηγιάγκου με θέμα την ερμηνεία της Επί του Όρους Ομιλίας. Οι ομιλίες έγιναν στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Αγίου Παντελεήμονος Φλώρινας. Your browser does not support the audio element.

Μπορεί η Μακεδονία και η Θράκη, όπως και άλλες περιοχές της χώρας, να μην απελευθερώθηκαν από τη μεγαλειώδη και παγκόσμιας ακτινοβολίας Ελληνική Επανάσταση του 1821, σίγουρα όμως και τα μέρη αυτά έχουν το δικό τους μερτικό στην εξέλιξη και την τελική έκβαση της επανάστασης. Άλλωστε, ανάλογης αποφασιστικότητας επαναστατικός ξεσηκωμός ήταν οι δράσεις και οι εκδηλώσεις των υπόδουλων Βορειοελλαδιτών κατά την περίοδο αυτή. Και δεν αναφερόμαστε μόνο στο φαινόμενο του κλεφταρματολισμού, που ήταν ένας συνεχής επαναστατικός ανταρτικός πονοκέφαλος για τους κατακτητές, αλλά κυρίως για τις ηρωικές τοπικές εξεγέρσεις, οι οποίες δεν ήταν άσχετες με την κήρυξη της Ελληνικής Επανάστασης. Οι τοπικές εξεγέρσεις στη Μακεδονία και τη Θράκη πραγματοποιήθηκαν κάτω από πολύ πιο δύσκολες συνθήκες απ’ ό,τι στη Ρούμελη και στον Μοριά, αφού ...

Η εορτή του Ευαγγελισμού είναι μια εορταστική όαση στο ταξίδι της μεγάλης Τεσσαρακοστής. Το υμνολογικό ύφος της ημέρας είναι ιδιαίτερα χαρμόσυνο και λαμπερό, γεγονός που φαίνεται και από την μουσική ένδυση των ύμνων. Το σύστημα της Οκταηχίας με τους διατονικούς ήχους αποδίδει τα μεγάλα σύνθετα ποιήματα της εορτής. Οι κανόνες της εορτής με τις εννέα ωδές περικλείουν το θέμα και το ύφος της ημέρας. Κάθε ωδή περιλαμβάνει τρία έως πέντε τροπάρια. Το πρώτο τροπάριο της κάθε ωδής λέγεται ειρμός και έχει ιδιαίτερο μέλος, ρυθμό, και σύμφωνα με το μέλος του ειρμού ψάλλονται και τα υπόλοιπα τροπάρια της κάθε ωδής. Οι ειρμοί των ωδών που περιλαμβάνονται στην εορτή επαναλαμβάνονται στο τέλος κάθε ωδής και ψάλλονται με ιδιαίτερη έμφαση αργά και μετά μέλους. Τότε οι ειρμοί λέγονται Καταβασίες γιατί οι ...

Την περίοδο της Τουρκοκρατίας τα Βοιωτικά Μοναστήρια αναδεικνύονται σε κινητήριες δυνάμεις του αγώνα των υπόδουλων Ρωμιών εναντίον των Τούρκων κατακτητών. Από το μεγαλόπρεπο βασιλομονάστηρο του Οσίου Λουκά ξεκινάει η φλόγα της Επανάστασης στη Ρούμελη το 1821 και στο ταπεινό μικρομονάστηρο του Αγίου Νικολάου στον Υψηλάντη το 1829, υπογράφεται η λήξη του εννεαετούς πολέμου με τους Τούρκους, μετά την ήττα των Τούρκων στη Μάχη της Πέτρας υπό τον Δημήτριο Υψηλάντη. Ο Ανδρέας Βερούσης, ο Οδυσσέας Ανδρούτσος, ο Αθανάσιος Διάκος, ο Γεώργιος Καραϊσκάκης και πολλοί άλλοι οπλαρχηγοί συνδέονται με τα μοναστήρια της περιοχής, όπως του Οσίου Λουκά, της Ιερουσαλήμ, του Οσίου Σεραφείμ, της Λυκούρεση, της Ευαγγελίστριας Ζαγαρά, του Αγίου Νικολάου, της Μακαριώτισσας και τα κάνουν ορμητήρια του επαναστατικού αγώνα. Εκεί συγκεντρώνουν τους επαναστατημένους Ρωμιούς, ...

Όπως μαθαίνουμε από την αρχαία ελληνική Γραμματεία, αλλά και από την φιλόπονη αρχαιολογική σκαπάνη, οι κάτοικοι των ελληνικών πόλεων στεφάνωναν τους νικητές των πεδίων των μαχών με κλαδιά ιερών δένδρων, όταν αυτοί επέστρεφαν θριαμβευτές από τον πόλεμο. Μαθαίνουμε ακόμη, πως με φύλλα και κλαδιά δάφνης στεφάνωναν και τους νεκρούς ήρωες, που είχαν δώσει το αίμα τους «υπέρ βωμών και εστιών». Γνωρίζουμε επίσης, πως στους αρχαίους Έλληνες ήταν ευρύτατα διαδεδομένη η λατρεία των Ηρώων. Τούτο μαρτυρούν τόσο τα Ηρώα, τα μνημεία δηλαδή που έστηναν σε τόπους μαχών ή στους τάφους των ηρώων, όσο και οι επιτύμβιες επιγραφές ανδρείων πολεμιστών. Σε ορισμένες μάλιστα επιτάφιες στήλες, απαντώνται μαζί με τα επιγράμματα και ανάγλυφα σχέδια στεφάνων ελιάς ή δάφνης. Το παλαιότατο αυτό έθιμο είχε τις ρίζες ...

Μαζί με τας άλλας ομιλίας, που θα γίνουν σήμερον και θα ακουσθούν εντός των ιερών ναών, ας ακουσθή παρακαλώ και η ομιλία αυτή, αφού άλλως τε μας παρέχεται ο χρόνος μέχρι της ώρας της Δοξολογίας κατά το επίσημον πρόγραμμα. Οι περισσότεροι από τους ομιλητάς είναι μάλλον βέβαιον ότι θα αγνοήσουν και τον χώρον της Εκκλησίας εντός του οποίου θα ομιλήσουν και την συμβολήν της Εκκλησίας εις το γεγονός το οποίον εορτάζομεν. Διά τούτο έτι μάλλον θα πρέπει να ακουσθή σήμερον εντός του ιερού αυτού χώρου, μία ομιλία η οποία, έξω από ιδεολογικάς προκαταλήψεις, θα εκθέση με συντομίαν την θέσιν και το έργον της Ορθοδόξου Εκκλησίας εις την ζωήν του νέου Ελληνισμού, προ και μετά την Ελληνικήν Επανάστασιν, κυρίως δε κατά ...

Για να διαβάσετε το β’ μέρος πατήστε εδώ Μέρος γ’ Απόσπασμα από τον Βίο του Αρχιεπισκόπου Δανιήλ του Β’ (Μετάφραση Κ. Simic)   Μεσολάβησε λίγος χρόνος ήρεμης ζωής σε ολόκληρο το Άγιον Όρος πριν συμβεί η ακόλουθη θεομηνία, όπως είχε προφητευτεί για την αγαπημένη πόλη των Ιεροσολύμων, αφού είπε: «Θα δώσω τους αγαπημένους μου να πατηθούν και να λεηλατηθούν από πολλούς», όπως συνέβη και τότε. Όταν ο ευλογημένος αυτός κύρης μου ήταν στο Άγιον Όρος, όπως προαναφέραμε, σηκώθηκαν πολλοί λαοί και αφού προετοιμάστηκαν με μεγάλη δύναμη για τον πόλεμο, κατέκτησαν πολλά μέρη της ελλαδικής χώρας, μέχρι την ίδια την Βασιλεύουσα, και ερήμωσαν τα πάντα, και τους αιχμαλώτους πήραν μαζί τους στην σκλαβιά. Το θέαμα αυτό ήταν παράξενο και παράδοξο. Διότι αυτοί, όταν ...

Τρία σημαντικότατα γεγονότα στην ιστορία του κόσμου εορτάζει σήμερα η Εκκλησία μας. To πρώτο είναι ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου, τον οποίο εορτάζουμε σήμερα με χαρά και αγάπη, αλλά και με δέος ενώπιον του μεγαλείου του γεγο­νότος αυτού, το οποίο ονομάζεται «κεφάλαιον» (δη­λαδή αρχή) της σωτηρίας μας. Εννέα μήνες μετά τον Ευαγγελισμό πραγματο­ποιήθηκε και το δεύτερο από τα σημαντικότερα γε­γονότα, η κατά σάρκα Γέννηση του Κυρίου μας Ιη­σού Χρίστου. Κορυφή και ολοκλήρωση της σωτηρί­ας μας θα είναι η ανάσταση του Κυρίου Ιησού Χριστού μετά από ένα φρικτό θάνατο πάνω στο Σταυρό. Όχι μόνο μια φορά αλλά πολλές φορές φανερώ­θηκαν στους αγίους άγγελοι. Έξι μήνες πριν τον Ευ­αγγελισμό της Παναγίας Παρθένου Μαρίας στάλθη­κε ο αρχάγγελος Γαβριήλ στον ιερέα Ζαχαρία, ο οποίος υπηρετούσε στο ναό, για ...

Οι καταβασίες της εορτής του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου. Ψάλλει συνοδεία ισοκρατών ο Άρχων Μουσικοδιδάσκαλος της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας, Θεόδωρος Βασιλικός-Πρωτοψάλτης και Χοράρχης.

 Έχοντας διανύσει και την 5η εβδομάδα της Μεγάλης Σαρακοστής και έχοντας στο μυαλό μας τις αρετές που πρέπει να κατακτούμε ανεβαίνοντας τη σκάλα που μας οδηγεί στον ουρανό, βλέπουμε ότι στον δρόμο μας υπάρχουν πολλές δυσκολίες. Υπάρχουν φορές που βλέπουμε πράγματα που δεν μας αρέσουν είτε στο σχολείο με τους συμμαθητές μας είτε στο σπίτι με τους γονείς και τ΄ αδέλφια μας είτε στη γειτονιά με τους φίλους μας. Τότε μας δίνεται η αφορμή να θυμώσουμε, να πούμε άσχημες κουβέντες, να μη θέλουμε να μιλήσουμε, να προσπαθούμε να βρούμε το δίκιο μας, έστω κι αν έχουμε άδικο, να προσπαθούμε να δικαιολογθούμε λέγοντας και ψέματα, να κάνουμε τους άλλους να στενοχωρηθούν εξαιτίας της άσχημης συμπεριφοράς μας. Πολλά κάνει κάθε μέρα κάθε ...