Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Το μέγα δέος ο άνθρωπος: Οι θεωρίες υποκίνησης «αποδομούν» το δέος για τον άνθρωπο Οι θεωρητικοί της ανθρώπινης συμπεριφοράς θεωρούν ότι ο άνθρωπος προκειμένου να δράσει χρειάζεται κάποιο κίνητρο. Στα λεξικά ο όρος κίνητρο ορίζεται ως «ό,τι, ως σκοπός ή ως τελικό αίτιο, παρακινεί κπ. σε μια ενέργεια».  Κατά άλλους «κίνητρο είναι κάθε παράγοντας που επιτρέπει να κινητοποιεί μια συγκεκριμένη πορεία δράσης, ή υφίσταται ως αιτία, για την προτίμηση μίας επιλογής από άλλες εναλλακτικές λύσεις. Πρόκειται για μια προσδοκία που ενθαρρύνει τους ανθρώπους να συμπεριφέρονται με έναν ορισμένο τρόπο». Οι δύο ορισμοί από τους πολλούς που έχουν διατυπωθεί οδηγούν στη διαπίστωση ότι δύο λέξεις είναι λέξεις κλειδιά για την ανθρώπινη δράση. Η λέξη παρακίνηση και η λέξη ανάγκη - αιτία. Η ...

Έχουμε φτάσει στην τέταρτη Κυριακή των Νηστειών και η Εκκλησία μας προβάλλει το πρόσωπο του Αγίου Ιωάννου του Σιναΐτου του επονομαζομένου της Κλίμακος. Γεννήθηκε τον 6ο αιώνα στη Συρία. Σε ηλικία δεκαέξι ετών έγινε δόκιμος μοναχός στην ιερά Μονή του Σινά. Ασκήθηκε στην υπακοή και την ταπείνωση κοντά στον Αββά Μαρτύριο, αφού προηγουμένως απόκτησε την εγκύκλιο κοσμική σοφία. Σε ηλικία είκοσι ετών, μετά από τετραετή διαρκή αγώνα, εκάρη μοναχός και μετονομάσθη σε Ιωάννη. Έπειτα έλαβε τους πρώτους δύο βαθμούς της Ιερωσύνης, του διακόνου και του πρεσβυτέρου, ώστε να εξυπηρετεί τις ανάγκες της Μονής. Στη Μονή του Σινά εγκαταβίωσε επί δεκαεννέα συναπτά έτη. Ακολούθως, σε ηλικία τριάντα πέντε ετών αποσύρθηκε σε ερημική τοποθεσία του Σινά όπου εκεί ασκήθηκε στην ησυχία και τη ...

Δ΄ Κυριακή των Νηστειών - Μνήμη Οσίου Ιωάννου της Κλίμακος: «Ειμή εν Προσευχή και Νηστεία». Δρόμος Τυπικισμού ή Οδός Θείου Αναστάσιμου Έρωτος; Δ΄ Κυριακή των Νηστειών και πλησιάζοντας τα σεπτά πάθη του Κυρίου που θα μας διαβιβάσουν στην Ανάσταση, η Εκκλησία συνεχίζει να μας προεοιμάζει με τα κατάλληλα μηνύματα. Σταδιακά και σταθερά διανύουμε την όμορφη και ανεπανάληπτη περίοδο της Σαρακοστής, που δεν είναι τίποτα άλλο από μία οδοιπορεία Άσκησης, Προσευχής, Νηστείας και εν γένει περίοδος πνευματικού αγώνα. Βέβαια, αυτό το αγωνιστικό φρόνημα δεν καλούμαστε να το υιοθετήσουμε μόνο αυτή την περίοδο. Αντιθέτως, η συγκεκριμένη περίοδος, πρέπει να αποτελέσει την αφετηρία για μια αέναη και άοκνη ζωή πνευματικών αγώνων και αθλήσεων. Η πνευματική ζωή της άσκησης, της νηστείας, της προσωρινής στέρησης κάποιων αγαθών, ...

Ιησούς Χριστός ο Αρχιπάρθενος, έργον αγιογραφείου Ι.Μ.Μ. Βατοπαιδίου 2015 Σειρά κηρυγμάτων με ομιλητή τον Αρχιμανδρίτη π. Επιφάνιο Χατζηγιάγκου με θέμα την ερμηνεία της Επί του Όρους Ομιλίας. Οι ομιλίες έγιναν στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Αγίου Παντελεήμονος Φλώρινας. %audio%

Διαπλέοντες το πέλαγος της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής, η ενορία του Ιερού Ναού Αγίου Προφήτου Ηλιού Πυλαίας Θεσσαλονίκης, επιθυμώντας την προσέγγιση των υψηλών θεολογικών και πνευματικών διδαγμάτων της υμνολογίας, που χαρακτηρίζουν την αγιαστική αυτή περίοδο, πραγματοποιεί το ΙΑ΄Συμπόσιο Βυζαντινών Ύμνων με ύμνους του Τριωδίου και της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Η εν λόγω εκδήλωση θα λάβει χώρα στον Ιερό μας Ναό την Δ' Κυριακή των Νηστειών, 18η Μαρτίου, και ώρα 7:00 μ.μ. Ψάλλει: Ο μοναχός Ιάκωβος Αγιορείτης, πρωτοψάλτης του πανσέπτου Ναού του Πρωτάτου και γέροντας του Ιερού Κελλίου της Θείας Αναλήψεως Αγίου Όρους. Συμμετέχει: Ο βυζαντινός χορός «ΗΛΙΑΣ Ο ΘΕΣΒΙΤΗΣ» του Ιερού Ναού Αγίου Προφήτου Ηλιού Πυλαίας υπό τη διεύθυνση του πρωτοψάλτου Δημητρίου Χριστοδούλου.    

Στο σημερινό Ευαγγέλιο, όπως και σε άλλα σημεία της Καινής Διαθήκης, βλέπουμε να έρχονται η να φέρνουν στον Κύριο άνδρες, γυναίκες και παιδιά με την ελπίδα της ιάσης – της ίασης από σωματικές ασθένειες, από την δυστυχία, από τον πόνο, την αγωνία της ζωής. Και κάθε φορά ο Χριστός τους λέει, «Πιστεύεις ότι μπορώ να το κάνω αυτό; » Και σ’ αυτήν την περίπτωση, ο άνδρας που ρωτήθηκε από τον Κύριο αν πιστεύει σε σχέση με τον ασθενή υιό του είπε, «Πιστεύω, Κύριε, βοήθει μοι τη απιστία μου». Αλλά εάν πιστεύουμε ότι ο Χριστός ο Κύριός μας έχει τη δύναμη να σώσει, υπάρχει κάτι περισσότερο σε αυτό. Επειδή είναι αναμενόμενο να πιστέψουμε όχι μόνο στην Θεική δύναμη, αλλά στην Θεϊκή ...

Εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος. Η Τεσσαρακοστή είναι μια περίοδος μετάνοιας, μια περίοδος όπου η πέτρινη καρδιά μας με την δύναμη του Θεού, πρέπει από πέτρινη να γίνει ανθρώπινη, από αναίσθητη ν΄ αρχίσει να συναισθάνεται, από ψυχρή και σκληρή να γίνει ζεστή και ανοιχτή στους άλλους, και στον ίδιο τον Θεό. Η Σαρακοστή είναι μια περίοδος ανανέωσης, όπου όλα γίνονται ξανά καινούργια, όπως στην άνοιξη· όπου η ζωή μας από το αμυδρό φως που βρισκόταν, ζωντανεύει μ’ όλη την ένταση που ο Θεός μπορεί να κοινωνήσει σ’ εμάς τους ανθρώπους, κάνοντάς μας μέτοχους του Αγίου Του Πνεύματος, και μέσα από τα Ιερά Μυστήρια και του δώρου του Θεού σ’ εμάς, της ΘεικήςΤου φύσης. Είναι καιρός συμφιλίωσης, ...

Σημαντική η σημερινή Κυριακή, καθώς η Εκκλησία μας έρχεται να αναδείξει μια μορφή υπεροχική στη χορεία των Αγίων της, τον όσιο Ιωάννη, ηγούμενο της Μονής Σινά και συγγραφέα του ασκητικού βιβλίου που είναι γνωστό υπό τον τίτλο «Κλίμαξ». Μάλιστα δε, λόγω της σπουδαιότητας του βιβλίου, ο τίτλος προσδιορίζει πλέον και τον συγγραφέα, ο οποίος είναι καταχωρημένος στις αγιολογικές δέλτους, ως ο όσιος Ιωάννης της Κλίμακος. Γι’ αυτό και σήμερα προβάλλεται ουσιαστικά τόσο το πρόσωπο του Οσίου, όσο και το βιβλίο, επειδή η Εκκλησία όχι μόνο θέλει να το υποδείξει ως απαραίτητο ανάγνωσμα για τον κάθε χριστιανό, αλλά συνάμα επιθυμεί να υπογραμμίσει το γεγονός της άσκησης ως απαραίτητου στοιχείου της πνευματικής ζωής. Μας τονώνει έτσι στην αγωνιστική πορεία μας προς το ...

Ήταν 17 Μαρτίου 1996, μία συγκλονιστική βραδιά. Θυμάμαι έκανε πολύ κρύο, είχε δυνατό άνεμο κι έριχνε χιονόνερο. Είχαμε συγκεντρωθεί αρκετοί ιερείς, τελέσαμε την παράκληση κι έπειτα ο μητροπολίτης μας κ. Λάζαρος πήρε τα εργαλεία και ξεκίνησε το σκάψιμο του τάφου. Έπειτα συνεχίσαμε εμείς. Ήταν τέτοια η λαχτάρα μας, που δεν νιώθαμε το κρύο. Με πόση συγκίνηση βρήκαμε το λείψανό του . Και πόση έκπληξη δοκιμάσαμε σαν είδαμε ότι η καρδιά του, ο εγκέφαλος, τα μάτια του, οι πνεύμονες, το ήπαρ δεν είχαν λιώσει. Τριανταπέντε χρόνια βρισκόταν στον τάφο ο άγιος, κι ενώ περίμενεαυτά τα όργανα να έχουν πρώτα υποστεί το νόμο της φθοράς, δεν είχαν φθαρεί. Το ήπαρ το μετέφεραν στο Ντονιέσκ. Εκεί ήταν βαριά άρρωστος ένας αρχιμανδρίτης. Περίμεναν ότι ...

Ο ομότιμος καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του Παν. Αθηνών Πρωτ. Γεώργιος Μεταλληνός, αναλύοντας την ευαγγελική περικοπή της Δ΄ Κυριακής των Νηστειών, τονίζει την σημασία της πίστεως στην πρόνοια και την αγάπη του Θεού, ο οποίος είναι πάντα έτοιμος να ανταποκριθεί στα αιτήματά μας, εφόσον κι εμείς αφηνόμαστε με εμπιστοσύνη στο άγιο θέλημά Του. %audio%

 Έχοντας πάρει δύναμη από τον Σταυρό του Κυρίου μας, έχουμε διανύσει και την 4η εβδομάδα της Μεγάλης Σαρακοστής και φθάνουμε στην Δ΄ Κυριακή των Νηστειών. Αυτή την Κυριακή η Εκκλησία τιμά τον άγιο Ιωάννη τον Σιναΐτη, συγγραφέα ενός βιβλίου που έχει το όνομα «Κλίμαξ», δηλαδή «σκάλα».  Το βιβλίο έχει το όνομα αυτό επειδή περιέχει 30 λόγους, που είναι τα σκαλοπάτια που μας βοηθούν ν΄ ανεβούμε από το κάτω μέρος της σκάλας μέχρι την κορυφή της. Να φτάσουμε από τη γη, όπου βρισκόμαστε όλοι, στον ουρανό, όπου θα γευθούμε τη δόξα του Θεού. Οι 30 αυτοί λόγοι μιλάνε για τις αρετές που πρέπει να καλλιεργεί συνεχώς ο Χριστιανός. Αρχίζουν με τις πιο βασικές και πρακτικές στη ζωή και φθάνουν μέχρι αυτές που ...

Ηλεκτρονικό βιβλίο και Πρόγραμμα εξ αποστάσεως Επιμόρφωσης Τα τελευταία δύο έτη το Εργαστήριο «Ελληνικής Γλώσσας της Χριστιανικής Γραμματείας» (ΦΕΚ 3060/26-09-2016) του Τμήματος Θεολογίας του Α.Π.Θ. δραστηριοποιείται με σκοπό την υποστήριξη της μελέτης της ελληνικής γλώσσας των βιβλικών, πατερικών και λειτουργικών κειμένων, μεταξύ άλλων και με την υλοποίηση επιμορφωτικών προγραμμάτων σε συνεργασία με διδακτικό προσωπικό και εκπαιδευτικές δομές άλλων Τμημάτων και Πανεπιστημίων. Σε αυτό το πλαίσιο, μέσω του νεοσυσταθέντος Κέντρου Επιμόρφωσης και Δια Βίου Μάθησης (ΚΕΔΙΒΙΜ) του Α.Π.Θ., το οποίο παρέχει πιστοποιημένα προγράμματα επιμόρφωσης, επαναπροκηρύσσεται για πέμπτη φορά το ολοκληρωμένο εξ αποστάσεως Επιμορφωτικό Πρόγραμμα «Υμνογραφικά κείμενα της Μεγάλης Εβδομάδος». Το Πρόγραμμα περιλαμβάνει: 1. Το πλήρες ηλεκτρονικό βιβλίο Υμνογραφικά κείμενα της Μ. Εβδομάδος. Γλωσσική και υφολογική προσέγγιση. (ISBN 978-618-82862-0-7/978-618-82862-1-4, για προεπισκόπηση ορισμένων σελίδων βλ. εδώ). Είναι ...

Η Έδρα Ποντιακών Σπουδών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης πραγματοποιεί το Σάββατο 17 Μαρτίου επιστημονική ημερίδα με θέμα: "Η Ποντιακή Μουσική στον 21ο αιώνα: Σκέψεις και Προοπτικές". Η ημερίδα, στην οποία θα συμμετάσχουν επιστήμονες, ερευνητές, δημιουργοί και η κοινότητα των ακροατών, αποσκοπεί στο να θέσει τις βάσεις ενός μόνιμου πλαισίου ορθολογικού διαλόγου για το παρόν και το μέλλον της ποντιακής μουσικής. Στην ημερίδα θα εξεταστούν και θα αναλυθούν οι διαφορετικές όψεις του φαινομένου της ποντιακής μουσικής (ιστορικές, ανθρωπολογικές, κοινωνικές, μουσικολογικές, ερμηνευτικές, γλωσσικές). Θα συζητηθούν οι προκλήσεις και τα διλήμματα που αντιμετωπίζουν οι νέοι δημιουργοί (στιχουργοί, μουσικοί, ερμηνευτές) καθώς και η αναγκαιότητα δημιουργίας ψηφιακού αρχείου ποντιακής μουσικής. Επιπλέον θα αναδειχθούν ιδέες, τάσεις και προοπτικές στο χώρο της ποντιακής, μουσικής δημιουργίας και έρευνας. Συνημμένα Αρχεία: Προγραμμα ...

Τη Δευτέρα 19 Μαρτίου στις 19:00, στην Αίθουσα Τελετών της Παλαιάς Φιλοσοφικής Σχολής Α.Π.Θ. θα πραγματοποιηθεί δημόσια πανηγυρική συνεδρίαση για την αναγόρευση του Ακαδημαϊκού, Καθηγητή Χρήστου Ζερεφού σε Επίτιμο Καθηγητή του Τμήματος Φυσικής της Σχολής Θετικών Επιστημών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Τη Υπερμάχω... (μέλος Γεωργίου Ραιδεστηνού)  Ήχος πλ.Δ' Ψάλλει η Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία υπό την διεύθυνση του Λυκούργου Αγγελόπουλου.  Από τον δίσκο ακτίνας "Ακάθιστος Ύμνος" (2005). %audio%