Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

3. Η σημασία της αναγεννήσεως Χωρίς αυτή τη τρίτη γέννηση ούτε η πρώτη αΐδια γέννηση ούτε η δεύτερη ιστορική ενσάρκωση του Χριστού έχουν κανένα νόημα και καμία αξία για μας, όσο σπουδαία και μεγάλα κι αν είναι. Αυτή θ’ αξιοποιήσει τα δώρα τους, διότι αυτή θα κάνει προσωπικό μας σωτήρα το Χριστό, θα ιδιοποιήσει το έργο του για τη σωτηρία μας. Ο απόστολος Παύλος γράφει ότι ο Ιησούς Χριστός είναι «σωτήρ πάντων ανθρώπων, μάλιστα πιστών» (Α΄ Τι. 4,10). Αυτό σημαίνει ότι ο Ιησούς ήλθε στο κόσμο για να σώσει όλους τους ανθρώπους, δεν σώζονται, όμως, όλοι· σώζονται μόνο οι πιστοί. Η σωτηρία που έφερε ο Χριστός, είναι αντικειμενική. Για να γίνει υποκειμενική, για να σωθεί ο καθένας, πρέπει να πιστέψει. Ο Χριστός ...

Στη νέα αυτή ομιλία του Πίου ΙΒ΄, ο καθένας μπορεί να κατανοήσει καλά την κεντρική της ιδέα: η επιστήμη εξελίσσεται με μεγάλα βήματα, αλλά ποτέ δεν θα μπορέσει να απαντήσει στην τελική ερώτηση για την προέλευση όλων των πραγμάτων. Ας δούμε ένα απόσπασμα της Ομιλίας, που συνοψίζει το πνεύμα των λόγων του: "O δρόμος που παίρνει το ανθρώπινο πνεύμα, το οποίο πολλές φορές έχει αναμφισβήτητα δικαιωθεί, θα παραμείνει απεριόριστα ανοιχτός και θα τον ακολουθεί ακατάπαυστα, μέχρι να λυθεί και το τελευταίο μυστήριο του σύμπαντος; Ή, αντιθέτως, είναι το μυστήριο της φύσης τόσο τεράστιο και κρυμμένο ώστε το ανθρώπινο πνεύμα, με τους εγγενείς περιορισμούς και τις δυσκολίες του, δεν θα το καταλάβει ποτέ εντελώς; Η απάντηση των ικανών μυαλών που έχουν ...

Η ΠΟΙΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ Αντιγράφω κάποια ποιήματα, μάλλον, γνωστά για τη γέννηση του Θεανθρώπου∙ ο κάθε ποιητής/ποιήτρια με τη δική του ευαισθησία εκφράζεται γι΄ αυτό το ανεπανάληπτο γεγονός της ανθρώπινης ιστορίας.   ΖΩΗ  ΚΑΡΕΛΛΗ «ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΩΝ ΜΑΓΩΝ» (1955) Έπρεπε νάμαστε τρεις. Αν δεν ήταν τόσο σκοτάδι,  θα καταλάβαινα ίσως, γιατί έχω μείνει τόσο μονάχος. Πόσο έχω ξεχάσει. Πρέπει απ’ αρχής πάλι το ταξίδι ν’ αρχίσει. Πότε ξεκινήσαμε, τότε, οι τρεις; Ή μήπως, κάποτε, είχαμε ανταμώσει… Μαζύ πορευτήκαμε ένα διάστημα, όσο μας οδηγούσε άστρο λαμπρό. Αυτό άλλαξε την οδό ή εγώ τίποτα πια να δω δεν μπορώ; Πού βρίσκομαι τώρα, σε τέτοιον καιρό, σκληρό, ανένδοτο, δύσκολο, εγώ, ανήσυχος, βιαστικός. Μήπως κι’ η ώρα πλησίασε; Πού να το ξέρω! Πού είναι τα δώρα; είχαμε τότε τοιμάσει δώρα ήμερα, ήσυχα δώρα ημών των ταπεινών, χρυσόν λίβανον και σμύρναν άλλοτε με θαυμασμό κι’ ευλάβεια τού φέρναμε. Τώρα σ’ ...

Αγαπητοί αδελφοί! Η γέννηση του Υιού και Λόγου του Θεού ως ανθρώπου, δηλαδή η ενανθρώπησή Του, δεν είναι απλώς ένα γεγονός που προξένησε μεγάλη χαρά σε όλους, αλλά είναι ένα γεγονός που δημιούργησε μια νέα κατάσταση στον κόσμο, όχι με τα όπλα και την βία, αλλά με την Θεότητά Του. Έτσι, η ανθρωπότητα χωρίσθηκε σε προ Χριστού και μετά Χριστόν, όχι μόνον χρονικά, αλλά και πνευματικά. Ο Ίδιος ο Χριστός προς το τέλος της επίγειας δράσεώς Του, λίγο πριν τα Πάθη, τον Σταυρό και την Ανάστασή Του, προσδιόρισε το έργο Του και την αποστολή Του. Είπε στους ακροατές Του: «Πυρ ήλθον βαλείν επί την γην, και τί θέλω ει ήδη ανήφθη;» (Λουκ. ιβ,' 49). Δηλαδή, εγώ, λέγει ο Χριστός, ήλθα να βάλω ...

Βίος Γέροντος Παϊσίου του Αγιορείτου μέρος 112ο. Ανάγνωση απο το ομώνυμο βιβλίο του Ιερομονάχου Ισαάκ, εκδ. I.Ησυχ. Αγ. Ιωάννου του Προδρόμου Μεταμορφώσεως Χαλκιδικής. Η ηχογράφηση έγινε στον ραδιοφωνικό σταθμό της Ι.Μ. Λεμεσού. Διαβάζει η Νάταλι Αμάν.   %audio%

Για αιώνες τώρα το κοσμοσωτήριο αυτό γεγονός της Γέννησης του Χριστού υπενθυμίζει στους ανθρώπους την άκρα συγκατάβαση του Θεού και την υπόσχεση που έδωσε, για να μπορέσει, έτσι, ο άνθρωπος να ευεργετηθεί και να τιμηθεί, εκπληρώνοντας ταυτόχρονα και την προφητεία του Ησαΐα «Ιδού η Παρθένος εν γαστρί  έξει και τέξεται υιόν και καλέσεις το όνομα αυτού Εμμανουήλ» (Ησ. 7/14). Η εμφάνιση του Χριστού πάνω στη γη, εδώ και δύο χιλιάδες χρόνια, έδωσε στον άνθρωπο μια ανεξήγητη και ανερμήνευτη χαρά και ελπίδα. Είναι μια ένδειξη και μια μαρτυρία που φανερώνει την άκρα ταπείνωση του ίδιου του Θεού, γιατί από εκείνη την ώρα προικίστηκε με το δώρο της ελευθερίας, της προσωπικής του δυναμικής σωτηρίας από τα δεινά της φθοράς, της αμαρτίας, της αδικίας ...

"Τραγουδάμε για τα παιδιά" ήταν η λεζάντα στην αφίσα του 1ου ΓΕΛ Βασιλικών Θεσσαλονίκης και συγκεκριμένα του τμήματος Β1, τα φετινά Χριστούγεννα, στην προσπάθεια πώλησης του cd με τα παραδοσιακά κάλαντα που δημιουργήθηκε από τους ίδιους τους μαθητές και μαθήτριες, αφού βέβαια ηχογραφήθηκε μετά τη μελωδική εκμάθηση των παραδοσιακών καλάντων. Συγκεκριμένα, στο πρώτο τετράμηνο της φετινής σχολικής χρονιάς και στο πλαίσιο του αντικειμένου του project, επιλέχτηκε από το Β1 η ενασχόληση με την παράδοση, με το γενικό τίτλο "παπούτσι απ΄τον τόπο σου..." και ειδικό θέμα τα παραδοσιακά κάλαντα. Τα παιδιά χωρίστηκαν σε 11 ομάδες και ασχολήθηκαν με 11 αντίστοιχα παραδοσιακά κάλαντα, ετοιμάζοντας την παρουσίασή τους. Βασικός, βέβαια, δίαυλος για την προώθηση του έργου ήταν οι νέες τεχνολογίες, οι ΤΠΕ, που συνηθίζουμε να ...

  Σε χαρμόσυνη ατμόσφαιρα και σύμφωνα με την παράδοση της Μητρός Εκκλησίας εορτάστηκε η «Μητρόπολη των Εορτών», όπως την κατονομάζει ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, η κατά σάρκα Γέννηση του Κυρίου και Θεού και Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού στο Σεπτό Κέντρο της Ορθοδοξίας, το Οικουμενικό Πατριαρχείο.     Την παραμονή των Χριστουγέννων τελέστηκε ο Μέγας Εσπερινός της εορτής χοροστατούντος του Οικουμενικού Πατριάρχου. Της Θείας Λειτουργίας, που τελέστηκε ανήμερα των Χριστουγέννων στον πάνσεπτο Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου, προεξήρχε ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ. Βαρθολομαίος πλαισιούμενος από Αρχιερείς του Θρόνου και άλλους κληρικούς, συγκεκριμένα συλλειτούργησαν με τον Παναγιώτατο Πατριάρχη οι Μητροπολίτες Γέρων Νικαίας κ. Κωνσταντίνος, Φιλαδελφείας κ. Μελίτων, Σεβαστείας κ. Δημήτριος, Μύρων κ. Χρυσόστομος, Καλλιουπόλεως και Μαδύτου κ. Στέφανος και Προύσης κ. Ελπιδοφόρος, ο Αρχιγραμματεύς της ...

Κόλιντα Μπάμπου  Μέσα στα έθιμα που συνάρπαζαν την παιδική μας ζωή ήταν η γιορτή της Κόλιντας.  Το γεγονός, η γιορτή μας, το πανηγύρι μας γινόταν «εξ όρθρου βαθέος» την ημέρα της παραμονής των Χριστουγέννων. Στις 3 με 4 η ώρα το πρωί ξεκινούσε το άναμμα της φωτιάς. Η φωτιά ήταν μεγάλη. Καίγαμε κέδρα και χαιρόμασταν όταν οι φλόγες ανέβαιναν πάνω από τα τέσσερα μέτρα. Το έθιμο χάνεται στον χρόνο αλλά εκείνο που γνωρίζω από το παππού μου, που είχε γεννηθεί το 1892, το κρατούσαν και αυτοί και οι δικοί τους παππούδες και επί τουρκοκρατίας. Σημαντικό είναι ότι το κρατούσαμε ακόμη.   Μέχρι να φτάσουμε όμως στο άναμμα της φωτιάς μεσολαβούσε αρκετό διάστημα έντονης προετοιμασίας. Πρωταγωνιστές ήταν οι μικροί μαθητές από την ηλικία ...

Οι θεόσοφοι Πατέρες μας, οι πραγματικοί αυτοί ψυχολόγοι που ήσαν «διδακτοί Θεού», μας αποκάλυψαν τα μυστικά αυτών των καταστάσεων. Μας αποκάλυψαν ότι στον μακράν της θείας Χάριτος άνθρωπο η δύναμη του κακού βρίσκεται εντός της καρδίας, ενώ η Χάρις απ’ έξω. Αντίθετα, στον άνθρωπο που έλαβε τη Χάρη, η Χάρις βρίσκεται εντός της καρδίας του, το δε κακό απ’ έξω. Έτσι ο άνθρωπος που βαπτίστηκε και έλαβε τη Χάρη γίνεται «δυνάμει» καλός· του λείπει το «ενεργεία» καλός, που θα επιτευχθεί εάν φυλάξει τις θείες εντολές μετέχοντας στο πλήρωμα της Χάριτος διά των Μυστηρίων της Εκκλησίας. Τότε θα μπορεί να λέει με τον Παύλο, «Πάντα ισχύω εν τω ενδυναμούντι με Χριστώ» (Φιλιπ. δ' 13). Ο Κύριός μας Ι. Χριστός, διά της ενανθρωπήσεώς ...

O Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός ονομάζει τις εικόνες «Βιβλία των αγραμμάτων» γιατί αποτυπώνονται εκεί παραστατικά η διδασκαλία της Εκκλησίας μας καθώς και σκηνές από την ζωή των αγίων μας. Οι Ορθόδοξοι ναοί μας είναι γεμάτοι ιερές εικόνες, όχι μόνο για να τις ασπαζόμαστε οι πιστοί, αλλά γιατί κάθε εικόνα αποτελεί κι ένα ολόκληρο βιβλίο που μας διδάσκει. Η λέξη εικόνα προέρχεται από το ρήμα είκω που σημαίνει μοιάζω και η ουσία της λέξεως εικόνα είναι το μίμημα, η ομοίωση με το Πρωτότυπο και το Αρχέτυπο. Συγκεκριμένα στο άρθρο αυτό, θα μελετήσουμε και θα παρουσιάσουμε την εικόνα της Γέννησης του Κυρίου από τον ναό της Παναγίας του Αράκου που βρίσκεται στα Λαγουδερά της Κύπρου και η οποία χρονολογείται στα 1192 και αγιογραφήθηκε ...

Την ευχή το 2018 να αποτελέσει έτος ειρήνης για την Παλαιστίνη, την Συρία και όλη τη Μέση Ανατολή εξέφρασε ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, υποδεχόμενος, στο Φανάρι, τους μικρούς μαθητές των Ομογενειακών σχολείων που έψαλαν τα χριστουγεννιάτικα Κάλαντα. Ο Οικουμενικός Πατριάρχης αναφέρθηκε στο δράμα των προσφύγων αλλά και του λαού της Παλαιστίνης τονίζοντας χαρακτηριστικά πως «είναι αρκετά τα προβλήματα από τα οποία υποφέρει ο κόσμος στη Μέση Ανατολή και ήταν περιττό να προστεθούν και άλλα προβλήματα τον τελευταίο καιρό». Τάχθηκε, για άλλη μια φορά, υπέρ της διατηρήσεως του status quo στα Ιεροσόλυμα το οποίο, όπως είπε, «έρχεται να ανατραπεί με τις πρόσφατες αποφάσεις». Αναφερόμενος δε, στις ευχές που του απέστειλε ο Παλαιστίνιος Πρόεδρος κ.Μαχμούντ Αμπάς, για τις εορτές των Χριστουγέννων και ...

Όταν ο άνθρωπος έχει ειρήνη μέσα του και βεβαιωθεί η ψυχή του ότι όντως ο Θεός είναι πατέρας του και διοικεί την κτίση και αυτός είναι παιδί αυτού του Παντοκράτορος Θεού, που συνέχει την κτίση, δεν κινδυνεύει και δεν έχει να φοβηθεί τίποτε. Αφού λοιπόν ο άνθρωπος ειρηνεύει με τον Θεό, ειρηνεύει και με τον πλησίον του. Παύει να βλέπει τον αδελφό του σαν εχθρό του, αλλά βλέπει τον αδελφό του σαν τον ίδιο τον Θεό του: «είδες τον αδελφό σου, είδες Κύριον τον Θεόν σου». Για τον άνθρωπο του Θεού πλέον ο κάθε άνθρωπος είναι καλός λίαν, όπως τον έπλασε ο δημιουργός Θεός. Δεν μπορεί να πει κακία η καρδιά αυτού του ανθρώπου, αφού η κακία είναι ανύπαρκτη γι’ ...

Από εδώ και στο εξής, όταν θα αναφερόμαστε στη θερμοκρασία του σύμπαντος θα εννοούμε τη θερμοκρασία των φωτονίων. Με την ταχεία εξαφάνιση ηλεκτρονίων και ποζιτρονίων, η πυκνότητα ενέργειας του σύμπαντος είναι τώρα κάπως μικρότερη από όσο θα ήταν αν απλώς μειωνόταν ανάλογα προς την τέταρτη δύναμη της θερμοκρασίας. Η θερμοκρασία πλέον είναι αρκετά χαμηλή επιτρέποντας τον σχηματισμό διάφορων σταθερών πυρήνων, όπως το ήλιο (4He), αλλά αυτό δεν συμβαίνει αμέσως. Ο λόγος είναι πως το σύμπαν διαστέλλεται ακόμη τόσο γρήγορα, με αποτέλεσμα οι πυρήνες να μπορούν να σχηματιστούν μόνο από μια σειρά γρήγορων αντιδράσεων με δύο σωματίδια. Για παράδειγμα, ένα πρωτόνιο και ένα νετρόνιο μπορούν να σχηματίσουν έναν πυρήνα βαρέος υδρογόνου, ή δευτερίου, ενώ η επιπρόσθετη ενέργεια και η ορμή διατίθενται στην εκπομπή ενός φωτονίου. Ο πυρήνας δευτερίου μπορεί τότε ...

Τίκτεται σαρκί ο Λόγος και εν φάτνη των άλογων γεννηθείς ανακλίνεται ·  τούτο συγκατάβασις η άκρα, τούτο η φρικτή οικονομία! (Ο Υιός και Λόγος του Θεού γεννιέται με σάρκα και ανακλίνεται στη φάτνη των άλογων· αυτό είναι η άκρα συγκατάβασή του, αυτό είναι η φρικτή του οικονομία, για τη δική μας σωτηρία!) Φίλτατοι αδελφοί εν Χριστώ, τω δι' ημάς τους ανθρώπους και διά την ημετέραν σωτηρίαν κατελθόντι εκ των ουρανών και σαρκωθέντι εκ Πνεύματος Αγίου και Μαρίας της Παρθένου και ενανθρωπήσαντι· φρονώ ταπεινώς ότι δεν ήταν τόσο δυσάρεστη για τον Σωτήρα και Λυτρωτή μας, τον Κύριο του παντός, η κατά σάρκα γέννησή του μέσα στη φάτνη των αλόγων - διότι ουκ ην αυτοίς τόπος εν τω καταλύματι - αφού άλλωστε την επέλεξε ο ίδιος. Πιο ...

Ο Ιωσήφ ο Δίκαιος, μνήστορας της Θεοτόκου, συνιστά ένα από τα δραματικά πρόσωπα της Γέννησης του Χριστού. Υπήρξε γνήσιος υπηρέτης του μυστηρίου της Θείας Οικονομίας, το οποίο ξεκίνησε με την ενανθρώπηση του Σωτήρα Χριστού. Η διακριτική παρουσία του στο πλευρό της Θεομήτορος είναι δηλωτική του χαρακτήρα του. Οι αρχικές αμφιβολίες του για την άσπορη σύλληψη του τόκου της Μαριάμ περιγράφουν άριστα την αδυναμία της ανθρώπινης λογικής να κατανοήσει το μυστήριο του Θεού και την παντοδυναμία Του να άρει τους νόμους της φύσης, που ο Ίδιος δημιούργησε. Η υμνογραφία των Χριστουγέννων αναφέρεται σε πολλά σημεία στο πρόσωπο, τη δράση και τη στάση του Ιωσήφ. Ιδιαίτερες αναφορές για εκείνον υπάρχουν σε ορισμένα από τα ιδιόμελα τροπάρια των Μεγάλων και Βασιλικών Ωρών της παραμονής ...

(Προηγούμενη δημοσίευση: http://www.pemptousia.gr/?p=179488) ΗΡΑΚΛΗΣ ΦΙΛΙΟΣ: Ποιο είναι το πλεονέκτημα της θεολογίας της Ορθόδοξης Ανατολής στη σύγχρονη εποχή έναντι άλλων θρησκειών; Είναι ελκυστική; Π. ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΡΥΣΑΥΓΗΣ: Νομίζω ότι η Ορθοδοξία είναι οπωσδήποτε θελκτική και πάντα ελκυστική, κι αυτό είναι κάτι για το οποίο είχα απόλυτη εμπειρία στην Αυστραλία καθώς και στις Ηνωμένες Πολιτείες. Απ᾽ ότι γνωρίζω το ίδιο ισχύει στην Δυτική Ευρώπη, όπως επίσης στην Ασία και στην Αφρική. Fr. John Chryssavgis, Spokesperson of the Ecumenical Patriarchate, addresses questions during the Press Briefing. PHOTOS: © DIMITRIOS PANAGOS Υπάρχουν ασφαλώς πολλοί που είναι πολύ περισσότερο εξειδικευμένοι στο να μιλήσουν για την ιεραποστολική εργασία που επιτελεί η Ορθόδοξη Εκκλησία στην Ασία και στην Αφρική. Αλλά ομολογώ πως κάποτε ανησυχώ σχετικά με το ερώτημα για το αν ...