Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Τα Χριστούγεννα, που µε την Χάρι του Θεού εορτάζουµε και φέτος, µας δίνουν την ευκαιρία να εµβαθύνουµε στο Μυστήριο της αγάπης του Θεού. Πολλά και ανεκτίµητα είναι τα δώρα του Θεού σε µας. Το µεγαλύτερο οµως δώρο Του είναι η ενανθρώπηση του Μονογενούς Του Υιού, χωρίς την οποία θα είµεθα ακόµη απελπισµένοι αιχµάλωτοι του διαβόλου και του θανάτου. Λέγει ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς: «Τι βάθος πλούτου και σοφίας και θείας φιλανθρωπίας! Έτσι γνωρίζει ο Θεός µε την σοφία, τη δύναµη και την φιλανθρωπία Του τα ολισθήµατα από την εκούσια παρεκτροπή µας να τα κατασκευάζει ασυγκρίτως προς το καλύτερο. Διότι αν ο Υιός του Θεού δεν κατέβαινε από τους ουρανούς, εμείς δεν θα είχαµε καμία ελπίδα να ανέβουµε στον ουρανό. Αν ...

Όμως πώς αυτή η ειρήνη έχει σχέση με την πρακτική ζωή του ανθρώπου; Αυτή την ειρήνη την οποία επαγγέλλεται η Εκκλησία και για την οποία έψαλλαν οι άγγελοι την βλέπουμε πρακτικά στη ζωή μας; Όταν καταλάβουμε ότι η εστία της αρρώστιας είναι ο ίδιος ο εαυτός μας και θεραπευτεί, τότε έχουμε άμεσα και συγκεκριμένα αποτελέσματα. Θεραπευόμενος ο άνθρωπος αποκτά αμέσως μια σωστή σχέση με τον Θεό Πατέρα του. Αυτός ο Θεός που προηγουμένως του φαινόταν απόμακρος, εχθρός και ξένος, κάτι το μη γνωστό, αφού πολλοί από εμάς έχουμε την αίσθηση ότι ο Θεός είναι κάτι που κατοικεί μακριά από μας, γίνεται πλέον οικείος μαζί μας. Δίνεται η ευκαιρία και η δυνατότητα στον Θεό να ενεργήσει μέσα μας και έτσι έχουμε ...

Αγαπητοί αδελφοί μου, Το λυτρωτικό μήνυμα της μεγάλης και χαρμόσυνης εορτής των Χριστουγέννων, που η άφατη φιλανθρωπία του Θεού της Αγάπης μας αξίωσε να εορτάσουμε και φέτος, θα μπορούσε να συνοψισθεί στην φράση: «ο Θεός σε αγαπά προσωπικά». Ο ευαγγελιστής της αγάπης θα μας πει: «Τόσο πολύ αγάπησε ο Θεός τον κόσμο, ώστε παρέδωσε στον θάνατο τον μονογενή του Υιό, ώστε να μη χαθεί όποιος πιστεύει σ’ αυτόν αλλά να έχει ζωή αιώνια». (Ιω.3:16) Εξ αιτίας της μεγάλης αγάπης του Θεού για τον καθένα άνθρωπο προσωπικά «ο Λόγος έγινε άνθρωπος κι έστησε την σκηνή του ανάμεσά μας, και είδαμε την θεϊκή του δόξα...». (Ιω.1:14) Η σωτήρια κάθοδος του Θεού στην γη ως τέλειος Άνθρωπος, είναι η μεγαλύτερη απόδειξη της αγάπης του Θεού για τον ...

Εφόσον η θερμοκρασία του σύμπαντος μειώνεται αντιστρόφως ανάλογα προς το μέγεθός του, η περιφέρεια του σύμπαντος κατά τη διάρκεια του πρώτου καρέ ήταν μικρότερη από ό,τι είναι σήμερα κατά το λόγο της θερμοκρασίας που επικρατούσε τότε (10¹¹ K) ως προς τη σημερινή θερμοκρασία (3 K). Επομένως, συμπεραίνουμε ότι η περιφέρεια του σύμπαντος στο πρώτο καρέ ήταν ίση με τέσσερα έτη φωτός. Καμία από τις λεπτομέρειες της περιγραφής της κοσμικής εξέλιξης στα πρώτα λίγα λεπτά δεν εξαρτάται από το αν η περιφέρεια του σύμπαντος ήταν άπειρη ή ίση με μερικά έτη φωτός. ΔΕΥΤΕΡΟ ΚΑΡΕ. Η θερμοκρασία του σύμπαντος είναι ίση με 30 δισεκατομμύρια Κέλβιν (3 × 1010 K). Έχουν περάσει 0,11 δευτερόλεπτα από το πρώτο καρέ. Τίποτα δεν έχει αλλάξει ποσοτικά· το περιεχόμενο του σύμπαντος κυριαρχείται ακόμη ...

Χριστούγεννα! Γιορτή της γης και τ’ ουρανού. «Μυστήριον ξένον» η καταναλωτικό αγαθό; Ημέρα σωτηρίας ανατέλλει για τον άνθρωπο ολόκληρο η μόνο για το πορτοφόλι του; Τα γήινα Χριστούγεννα ξεκίνησαν από καιρό. Τα βλέπουμε παντού, τα μυριζόμαστε, τα γευόμαστε, μας αγχώνουν, μας προβληματίζουν, ίσως και να μας φοβίζουν. Πως είναι τα φετινά Χριστούγεννα; Έχουν χαρά η έχουν πόνο; Βλέπουμε πρόσωπα γνωστά, αλλ’ αυτά τα πρόσωπα εξακολουθούν να είναι αγαπημένα; Δαγκώνει η μοναξιά φέτος την ψυχή μας; Χαιρόμαστε η πονάμε, γιατί δεν έχουμε πολλά για να χαρούμε; Έχουν φως τα Χριστούγεννα φέτος; Αυτό το φως είναι εσωτερικό η μόνον εξωτερικό; Οι πόλεις μακιγιαρίστηκαν και πάλι. Σκουπίστηκαν, στολίστηκαν, φωτίστηκαν, έστησαν «χριστουγεννιάτικα» χωριά, παίζουν μουσικές, θα μοιράσουν γλυκά και τρόφιμα στους φτωχούς, θ’ ανέβουν τα ...

 Μιλώντας για τα κάλαντα, δύο πράγματα φαίνονται σχεδόν αυτονόητα. Πρώτον, ότι πρόκειται για τραγούδια που λέγονται την παραμονή ή ανήμερα της αντίστοιχης εορτής (Χριστούγεννα, Πρωτοχρονιά, Θεοφάνεια κ.λπ.) και, δεύτερον, ότι ψάλλονται ως επί το πλείστον από ομάδες μικρών παιδιών. Ωστόσο, αν μελετήσουμε προσεκτικά τα έθιμα των αγερμικών τραγουδιών του Δωδεκαημέρου, θα διαπιστώσουμε ότι σε πολλές περιπτώσεις η εικόνα αυτή είναι αναληθής ή, τουλάχιστον, ελλιπής. Στη Θράκη, για παράδειγμα, τα κάλαντα ψάλλονται συνήθως από ομάδες ενήλικων ανδρών. Πολλά από αυτά μάλιστα είναι τόσο δύσκολα, ώστε θα ήταν απίθανο να ψάλλονται από μικρά παιδιά. Αναιρείται, λοιπόν, έτσι η δεύτερη από τις παραπάνω αυτονόητες παραδοχές. Χάρτης της Ανατολικής Θράκης Με την ευκαιρία της έκδοσης των ηχογραφήσεων του Σίμωνα Καρά από σαμμακοβιανούς «λύρατζηδες» το 1958 και ...

 Τα Χριστούγεννα ως «μητρόπολη των εορτών» στις μονές του Αγίου Όρους τιμάται με αγρυπνία κατά τη διάρκεια της οποίας οι πατέρες ψάλλουν μαθήματα και τροπάρια εξαιρετικής ποιητικής και μουσικής ομορφιάς. Στη Θ. Λειτουργία αυτή την ημέρα ψάλλεται το «Όσοι εις Χριστός εβαπτίσθητε» σε ήχο Α΄. Ο ύμνος αυτός παραπέμπει στη πρακτική της αρχαίας εκκλησίας να τελεί το μυστήριο του βαπτίσματος στους κατηχούμενους, μια συνήθεια που αναφέρει ο Ιερός Χρυσόστομος και ο αγ. Κύριλλος Ιεροσολύμων στις Κατηχήσεις του. «Όσοι εις Χριστόν εβαπτίσθητε» %osoi% «Χριστός γεννάται δοξάσατε και η α΄ ωδή του κανόνα» %odi%

Χριστούγεννα: αποδοχή πάσης της ανθρώπινης ετερότητας ή πρόσληψη θέωσης; Είναι γεγονός το οποίο λειτουργεί συνειρμικά και αυτοματικά: τα Χριστούγεννα ως συναισθηματική προσέγγιση του βαθύτατου και υπερφυέστατου μυστηρίου της σάρκωσης του Θεού. Η εν-σάρκωση του θείου, η είσοδός του δηλαδή στην κτιστή πραγματικότητα και η σχεσιακή του νέα διάσταση με την τελευταία, δεν ήταν κάτι ξένο προς τις προγενέστερες θρησκευτικές παραδόσεις των λαών. Μια απλή ματιά στις ενανθρωπίσεις και ενσαρκώσεις του ελληνικού, ινδικού και αιγυπτιακού πανθέου αρκεί αποδεικτικώς εν προκειμένω. Ωστόσο, παρά τις εξωτερικές ομοιότητες, άφευκτες εξαιτίας της ομοουσιότητος του ανθρωπίνου γένους και των προσδοκιών του αναφορικά με την υπέρβαση της εγγενούς του ροπής στη φθαρτότητα, καθώς και των ιστορικών αντιγραφών των πάσης φύσεως δεδομένων αναμεταξύ των λαών, όταν μιλάμε για χριστιανισμό, ...

Ιησούς Χριστός ο Αρχιπάρθενος, έργον αγιογραφείου Ι.Μ.Μ. Βατοπαιδίου 2015 Σειρά κηρυγμάτων με ομιλητή τον Αρχιμανδρίτη π. Επιφάνιο Χατζηγιάγκου με θέμα την ερμηνεία της Επί του Όρους Ομιλίας. Οι ομιλίες έγιναν στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Αγίου Παντελεήμονος Φλώρινας. %audio%

Με την ευκαιρία της μεγάλης γιορτής της χριστιανοσύνης, των Χριστουγέννων, τα Μέσα και τα blogs θα «θυμηθούν» και πάλι την ιστορία του αστεριού, που οδήγησε τους Μάγους από την Ανατολή στη φάτνη του νεογέννητου Βασιλιά. Θα ακουστούν και πάλι γνώμες ειδικών (στην καλύτερη περίπτωση), εικασίες, εκτιμήσεις και υποθέσεις για την προέλευση και τη φύση αυτού του μυστηριώδους ουράνιου σημαδιού. Μύθος, θαύμα, σύνηθες αστρονομικό φαινόμενο; Και πάλι θα παρελάσουν μπροστά μας οι ποικίλες αντιλήψεις και απόψεις για το τι συνέβη δυο χιλιάδες χρόνια πριν. φωτο: Papathanasiou Athanasios/facebook Το σίγουρο είναι πάντως ότι κανείς δεν μπορεί να διατυπώσει μια ασφαλή εκτίμηση για το φαινόμενο. Οπότε επανερχόμαστε στον ίδιο παρονομαστή: οι πιστοί αποδέχονται την υπερφυσική εξήγηση του φαινομένου. Οι άλλοι κρατούν τις επιφυλάξεις τους. ...

Αυτές τις μέρες βρέθηκα στην Αττάλεια της Μικράς Ασίας.  Έζησα ανάμεσα στους Ορθόδοξους Χριστιανούς που κατοικούν εκεί. Το λογικό ποίμνιο της Ορθόδοξης Εκκλησίας του αγίου Αλυπίου στο kale içi . Μιάς εκκλησίας που λειτουργεί καθημερινά με την άδεια των τοπικών Αρχών και το ποίμνιό της αποτελείται από Ρώσους, Τούρκους, Πέρσες, Έλληνες, Μολδαβούς, Γεωργιανούς, Σύριους, Βουλγάρους κ.α.   Εκεί μπορεί κανείς να συνειδητοποιήσει πόσο ταιριάζει το Δοξαστικό της  στ ώρας των Χριστουγέννων που πανηγυρικά συγκαλεί όλους τους ανθρώπους να προσκυνήσουν τον τεχθέντα Σωτήρα του Κόσμου: Δόξα...Ἦχος πλ. α' Δεῦτε χριστοφόροι λαοὶ κατίδωμεν, θαῦμα πᾶσαν ἔννοιαν, ἐκπλῆττον καὶ συνέχον… Όλοι οι "χριστοφόροι λαοί"! Αυτές τις άγιες μέρες εκεί στην Τουρκία οι ευχές που ανταλλάσσουν μεταξύ τους οι χριστιανοί είναι «Noel Bayramınız Kutlu olsun» που σημαίνει «να έχετε την ...

Χριστούγεννα 1914. Χαρακώματα. Μια αλλιώτικη εκεχειρία Σήμερα τον λέμε Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Τότε τον έλεγαν "Μεγάλο Πόλεμο". Πολλές ευρωπαϊκές χώρες είχαν εμπλακεί σ' αυτόν, σε μια τεράστια σύγκρουση χωρίς σαφές ιδεολογικό στίγμα. Εκατομμύρια άνθρωποι βρέθηκαν να συνθλίβονται στις μυλόπετρες δύο συνασπισμών κρατών. Χιλιάδες άνθρωποι σκοτώθηκαν σε ατέρμονες μάχες χαρακωμάτων, που του έδωσαν το όνομα "ο πόλεμος της φθοράς". Εκατοντάδες χιλιάδες στρατιώτες καθηλωμένοι στα ορύγματα, πέρασαν σύντομα από τη φρίκη του πολέμου σε μια καθημερινότητα γεμάτη πλήξη και με ελάχιστο νόημα. Τα πρώτα Χριστούγεννα του Πολέμου έφτασαν και πολλοί άρχισαν να υποπτεύονται ότι αυτή η αναταραχή δε θα έμελλε να τελειώσει σύντομα. Όντως, έτσι εξελίχθηκαν τα πράγματα: 4 χρόνια κράτησε συνολικά η αιματοχυσία. Επρόκειτο όμως εκείνη η γιορτή να σημαδέψει όχι μόνο εκείνον τον ...

Αγαπητοί μου αδελφοί και Πατέρες, σήμερα εορτάζουμε το μεγαλύτερο γεγονός όλων των εποχών και όλων των αιώνων, την γέννηση του Χριστού, την «μητρόπολιν πασών των εορτών» κατά τον άγιο Ιωάννη Χρυσόστομο. Ο Θεός εισέρχεται στην ζωή μας, μέσα στον χρόνο, μέσα στην ιστορία, ως «άνθρωπος Χριστός Ιησούς» (Α  Τιμ. 2,5). «Θεός εφανερώθη εν σαρκί» (Α  Τιμ. 3,16). Ο Θεός Λόγος κενώνει τον εαυτό Του, ταπεινώνεται, αυτοελαττώνεται, σμικρύνεται κατά ένα ασύλληπτο τρόπο και γίνεται ένα βρέφος. Βρέφος ανθρώπινο και θείο. Γίνεται άνθρωπος όπως και εμείς με σάρκα και αίμα, με ψυχή και σώμα, με νου και θέληση. Ο Χριστός, το δεύτερο πρόσωπο της Αγίας Τριάδος, είναι τέλειος άνθρωπος και τέλειος Θεός. Η είσοδος του αιωνίου, του ανάρχου, του απροσίτου αλλά και φιλανθρώπου Θεού μέσα στην ...

Το τελετουργικό των καλάντων παρέμεινε ως ένα βαθμό το ίδιο από την εποχή δημιουργίας τους μέχρι και σήμερα. Παιδιά σε σημαντικές γιορτές της αρχαίας Ελλάδας περιφέρονταν σε σπίτια τραγουδώντας ευχές για τους κατοίκους των σπιτιών που άνοιγαν την πόρτα του σπιτιού τους, άκουγαν τις ευχές, και έδιναν στο τέλος κάποια αμοιβή, κάποιο αντίδωρο  στα παιδιά. Και σήμερα, οι καλαντιστές είναι παιδιά: Το τελετουργικό των καλάντων ξεκινάει με την ερώτηση να τα πούμε; και εφόσον δεχτεί αυτός που ανοίγει την πόρτα, τα παιδιά τραγουδούν τα κάλαντα. Το τραγούδι ξεκινάει συνήθως με χαιρετισμό, αναγγέλλει στη συνέχεια το γεγονός της επόμενης μέρας (γέννηση του Χριστού, νέος χρόνος, εορτασμός του Άγιου Βασίλη, βάφτιση του Χριστού κτλ.) και τελειώνει όπως και τότε (αρχαιότητα) με ευχές για ...

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ 2017 Αλλοίωση και ουσιαστικό νόημα των Χριστουγέννων   «Ὁ Θεὸς ἀγάπη ἐστίν. Ἐν τούτῳ ἐφανερώθη ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ ἐν ἡμῖν, ὅτι τὸν υἱὸν αὐτοῦ τὸν μονογενῆ ἀπέσταλκεν ὁ Θεὸς εἰς τὸν κόσμον ἵνα ζήσωμεν δι᾿ αὐτοῦ». (Α΄ Ιω. 4:8-9) Η εορτή των Χριστουγέννων στις παραδοσιακά χριστιανικές κοινωνίες διατηρεί κάτι το ξεχωριστό. Ακτινοβολεί φως, γαλήνη, αγάπη κι ελπίδα. Με τον τρόπο, όμως, που εορτάζεται στις εκκοσμικευμένες χώρες μας, το βαθύτερο νόημά της συχνά αλλοιώνεται. Χάνεται μέσα στα πολυποίκιλα στολίδια. Η καταναλωτική υστερία και η πνευματική αδιαφορία συρρικνώνουν το θρησκευτικό ενδιαφέρον. Επιδείξεις πολυτελείας και κενοδοξίας παραμορφώνουν την ομορφιά της απλότητος και της αθωότητος. Δεν πρόκειται για εξωτερικά φαινόμενα. Η μετάλλαξη αυτή συντελείται ανεπαίσθητα στη συνείδησή μας. Η αλλοίωση συμπληρώνεται με την εισβολή μιας άσχετης με τα Χριστούγεννα ...