Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

 Πολλές φορές αναρωτήθηκα αν το μυαλό του ανήκε σε κάτι ανώτερο από άνθρωπο. Hans A. Bethe (Νόμπελ Φυσικής 1967) Όλοι σας, ελπίζω, έχετε δει την εξαιρετική ταινία του Ρον Χάουαρντ 'Ένας Υπέροχος Άνθρωπος" (A Beautiful Mind) που αφηγείται την ζωή του νομπελίστα μαθηματικού Τζον Νας. Το φιλμ δεν εστιάζει τόσο στο σημαντικό ερευνητικό έργο του στα μαθηματικά και την θεωρία παιγνίων όσο στον αγώνα που έδωσε με την σχιζοφρένεια. Σε μια σκηνή της ταινίας, o Νας, σε προχωρημένη ηλικία,φέρεται να αφηγείται σε μια ομάδα φοιτητών το πρόβλημα με τα δυο τραίνα και την μύγα.Ένα κλασικό πρόβλημα που αποτυπώνει την διαφορά ανάμεσα στην τετριμμένη μακροσκελή λύση  και στην ευφυή λύση αστραπή (Α-ha solution). Δύο τρένα κινούνται πάνω στην ίδια γραμμή  σε αντίθετες κατευθύνσεις με ταχύτητα 60 ...

Η φυσική δεν είναι μόνο σκληρή - μπορεί επίσης να είναι άβολη. Από τους κβαντικούς πολλούς κόσμους μέχρι το θερμικό θάνατο του σύμπαντος, υπάρχουν πέντε έννοιες που προκαλούν αμηχανία. Αυτές είναι: Το Πολυσύμπαν, ο χρόνος, η Κοσμολογική Σταθερά, το άπειρο και ο θερμικός θάνατος του Σύμπαντος. Όλα πάνε καλά: αφού ξοδέψατε χρόνια για να αναπτύξετε τη θεωρία σας, έχετε κάνει όλα τα σκληρά μαθηματικά που απαιτούνται, ταιριάζει όμορφα στα γεγονότα και στη συνέχεια ... προβλέπει τα πράγματα που κανείς δεν ήθελε. Η γενική σχετικότητα του Αϊνστάιν είναι μια συγκεκριμένη περίπτωση. Είναι η καλύτερη θεωρία της βαρύτητας που έχουμε - αλλά η πρόβλεψή της για την ύπαρξη μαύρων τρυπών, σώματα τόσο ισχυρά βαρυτικά  ώστε να κολλάει πάνω τους ό,τι βρίσκεται πολύ κοντά ...

Ο Πεισίστρατος μπήκε θριαμβευτής στην Αθήνα. Είχε νικήσει τους αντίπαλους αρχηγούς, τον Λυκούργο και τον Μεγακλή και θα έπαιρνε την εξουσία στα χέρια του για τρίτη φορά. Ο ίδιος έλεγε ότι υπερασπιζόταν τα συμφέροντα των φτωχών. Όμως ο Σόλωνας είχε καταλάβει ότι ο Πεισίστρατος κοιτούσε στην πραγματικότητα μόνο το δικό του συμφέρον. Αποφάσισε λοιπόν να μην μείνει άπραγος. Συγκέντρωσε τους Αθηναίους και προσπάθησε να τους πείσει για τον εγωιστικό χαρακτήρα του τυράννου Πεισίστρατου: «Ω άντρες Αθηναίοι», άρχισε να μιλάει με αποφασιστικότητα, «σας παρακαλώ να με ακούσετε προσεχτικά. Δεν πάνε πολλά χρόνια που ζητούσατε να καταργηθούν τα χρέη σας και να ξαναμοιραστεί η γη δίκαια. Δεν πάνε πολλά χρόνια που για αυτούς τους λόγους οι εμφύλιες διαμάχες ήταν σχεδόν καθημερινές. Τότε ήταν ...

Με  τον μακαριστό πατέρα Μωυσή πρωτοσυναντηθήκαμε στα κατηχητικά της ενορίας του Αγίου Δημητρίου Νέας Ελβετίας στον Βύρωνα στην Αθήνα. Συνδεθήκαμε όμως στενά στα νεανικά μας χρόνια και αυτή η εν Χριστώ φιλία διήρκησε πάνω από 45 χρόνια και συνεχίζεται στην προσευχή και στην Θεία Λειτουργία μέχρις εσχάτων. Ο Γιάννης Μαυρίκης ήταν το τρίτο από τα έξι παιδιά μιας μεσοαστικής πολύτεκνης οικογένειας, που εμείς την γνωρίσαμε όταν πλέον εγκαταστάθηκε στο Βύρωνα. Ήταν ένας χαριτωμένος και χαρισματικός νεαρός. Πολύ ευγενής, ευπρεπώς κομψός, κοινωνικός, άφοβος θα έλεγα στις κοινωνικές του σχέσεις, με ακατάβλητο και ακαταμάχητο χιούμορ, που τον συνόδευσε σε όλη του τη ζωή. Με πάρα πολλές γνώσεις και με μεγάλο ταλέντο στη λογοτεχνία και στη ζωγραφική. Ποτέ μου δεν τον άκουσα να εκφέρει ...

Την Τετάρτη και την Πέμπτη, 8η και 9η Νοεμβρίου ε.έ., η ΑΘΜ ο Πάπας και Πατριάρχης Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής κ.κ.Θεόδωρος Β΄, χοροστάτησε κατά τον Μέγα Πατριαρχικό Εσπερινό και την Θεία Λειτουργία, στο εορτάζον Παρεκκλήσιο του Αγίου Νεκταρίου, Επισκόπου Πενταπόλεως, εντός της Πατριαρχικής Ιεράς Μονής Αγίου Σάββα του Ηγιασμένου Αλεξάνδρειας. Στις Ιερές Ακολουθίες συμμετείχαν, ο Σεβασμ. Μητροπολίτης Άκκρας και Πατριαρχικός Επίτροπος Αλεξανδρείας κ. Νάρκισσος και Κληρικοί του Πατριαρχείου, ενώ παρευρέθησαν ο Γενικός Πρόξενος της Ελλάδος στην Αλεξάνδρεια κ. Εμμανουήλ Κακαβελάκης, ο Πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητος Αλεξανδρείας κ.Εδμόνδος Κασιμάτης, αρκετοί πιστοί και εκπαιδευτικοί των σχολείων της Ελληνικής Παροικίας. Στο τέλος του πανηγυρικού Εσπερινού, ο Μακαριώτατος Πατριάρχης, λιτάνευσε απότμημα Ιερού Λειψάνου του Αγίου Νεκταρίου, που θησαυρίζεται στην Πατριαρχική Μονή Αγίου Σάββα, ενώ στην συνέχεια, ...

Εκτός όμως από τις χριστιανικές αρετές, ο ηγεμόνας του Μ. Φωτίου πρέπει να διαθέτει και τις αρετές ενός συνετού και σώφρονος ανθρώπου. Όπως λέει ο ίδιος, τα λόγια των ανθρώπων πρέπει να στηρίζονται στη σύνεση και στο σωστό ζύγισμα των συνθηκών. Επίσης, τονίζει ότι ένας ηγεμόνας πρέπει να διαθέτει ευστροφία. Παραδέχεται όμως ότι κανένας δεν μπορεί να γίνει ευφυής, αν δεν διαθέτει αυτό το χάρισμα από τη φύση του. Σύμφωνα με τον πατριάρχη Φώτιο πρέπει να προσέχει κανείς τις απερίσκεπτες κουβέντες, να είναι σταθερός στις απόψεις του και κύριος της γλώσσας του. Την αιτία για όσα πάνε καλά πρέπει να την αποδίδει στον Θεό, ώστε να είναι πρότυπο αρετής και ευσέβειας για τους υπηκόους του, αλλά και να αποτελεί και ...

Είναι  ορατό, πιστεύουμε, ότι  για  καθαρά  (θετικο-)επιστημονικούς  λόγους (δηλαδή  όχι  για  θεολογικούς, ποιμαντικούς, ψυχολογικούς κ.λπ.), η  εκδοχή  της  παρέμβασης  ενός  Υπέρτατου  Όντος  θα  μπορούσε  να  απλοποιήσει  και  να  επιλύσει  το  μεγαλύτερο  μέρος  των  λογικών  αυτών  προβλημάτων. Η  ενσωμάτωση  δηλαδή  στο  κοσμολογικό  σκέπτεσθαι  μιας  ερμηνευτικής  αιτίας  «άλλης»  τάξης  από  τις  γνωστές  ενδοσυμπαντικές  θα  μπορούσε  ενδεχομένως  να  δώσει  άλλες  προοπτικές  στα  επιστημονικά  αδιέξοδα. Αυτό  μολαταύτα  είναι  ελάχιστα  εφικτό  στις  παρούσες  συνθήκες. Οι  θετικές  επιστήμες  έχουν  μάθει  να  χειρίζονται  έννοιες  ελέγξιμες  πειραματικά  αλλά  και  θεωρητικά. Καθετί  υπερβατικό, όσο  δεν  μπορεί  να  εξεταστεί  με  τα  διαθέσιμα  επιστημονικά  εργαλεία, θεωρείται  εξοβελιστέο  από  το  πεδίο  της  έρευνας. Συνεπώς, και  με  μια  μετριοπαθή  ακόμα  αντίληψη, δεν  είναι  δυνατό  να  εισαχθούν  υπερβατικές  έννοιες  στην  επιστημονική  γνωσιολογία. Επιπλέον  όμως, χρειάζεται  ...

Steven Weinberg, ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΤΡΙΑ ΛΕΠΤΑ,  Μια σύγχρονη άποψη της προέλευσης του σύμπαντος (The first three minutes) Μετάφραση Γιάννης Καρακώστας, Εκδοτικός Οίκος Ροπή, 2017 Πρόλογος για την ελληνική έκδοση Το βιβλίο που κρατάτε στα χέρια σας θεωρείται ένα βιβλίο-σταθμός, τόσο για το ευρύ κοινό όσο και για τους ίδιους τους ειδικούς επιστήμονες, ένα από εκείνα τα βιβλία που άφησαν εποχή παραμένοντας πάντοτε επίκαιρα. Ο συγγραφέας του, ο Steven Weinberg, ίσως ο μεγαλύτερος εν ζωή φυσικός, ανήκει σε εκείνη την παλιά στόφα επιστημόνων που έχουν βαθιά γνώση ολόκληρης της επιστήμης τους –και όχι μόνο σε ό,τι αφορά τον υποκλάδο στον οποίο έχουν ειδικευτεί–, όπως αμέσως αντιλαμβάνονται όσοι από εμάς είχαν την ευκαιρία να συνομιλήσουν για λίγο μαζί του. Κάτοχος του Βραβείου Νόμπελ για τις εργασίες του στη φυσική στοιχειωδών σωματιδίων, έχει ...

ΕΠΙΣΤΟΛΗ 2 τη 16 Σεπτεμβρίου 1900  Προς τους Πανοσιωτάτους Προϊσταμένους της Ιεράς και Σεβασμίας Μονής του Βατοπεδίου Εις Άθω Διά της παρούσης μου προάγομαι να παρακαλέσω το Σεβαστόν Συμβούλιον της Ιεράς Μονής να ευαρεστηθή να μοι γνωρίση την λήψιν της ημετέρας επιστολής της διαβιβασθείσης διά του Αρχιμανδρίτου και Ιατρού Κυρίου Χρύσανθου Μακρή και περί της αποφάσεως ην έλαβε περί της εν αυτή αιτήσεως μου· διότι προτιθέμενος να προβώ εις την έκδοσιν του έργου, του εν τη αιτήσει ημών αναφερομένου, επιθυμώ να γινώσκω τας περί της αιτήσεώς μου διαθέσεις της Ιεράς Μονής. Εύελπις ότι θέλω τύχει ταχείας της Υμετέρας απαντήσεως εκφράζω τας ευχαριστίας μου και διατελώ προς Θεόν ευχέτης διάπυρος † ο Πενταπόλεως Νεκτάριος. * * * ΕΠΙΣΤΟΛΗ 3 τη 11 Νοεμβρίου 1900 Πανοσιώτατοι Επίτροποι της Σεβασμίας και Μεγίστης Ιεράς Μονής του ...

4 Φεβρουαρίου 2017  Θα ήθελα να σας ενημερώσω πως η θαυματουργός Τίμια Ζώνη με βοήθησε σε μία σοβαρή περιπέτεια υγείας. Με λένε Χριστίνα και είμαι 40 ετών. Τον Σεπτέμβριο του 2016 ανακάλυψα μία κακοήθεια στο στήθος. Αφού αφαιρέθηκε επιτυχώς με επέμβαση, εστάλη για βιοψία Οι γιατροί μου είπαν πως ήταν ορμονοεξαρτώμενη και δεν θα μπορούσα να κάνω άλλα παιδιά, άλλα και θα έπρεπε να κάνω για 10 χρόνια τουλάχιστον ορμονοθεραπεία. Αποφάσισα να γίνει και μία δεύτερη βιοψία σε άλλον γιατρό. Μέχρι να γίνουν όλα αυτά φτάσαμε στον Νοέμβριο. Το διάστημα εκείνο η Τίμια Ζώνη βρισκότανε στην Μητρόπολη της Καλαμαριάς. Πήγα να προσκυνήσω και να προσευχηθώ στην Παναγία μας να με βοηθήσει και να μου δώσει δύναμη μαζί με άλλα μέλη της οικογενείας ...

Με μεγάλη επιτυχία πραγματοποιήθηκαν την Τρίτη 7 Νοεμβρίου 2017, τα εγκαίνια της Έκθεσης φωτογραφίας «Η Κωνσταντινούπολη των Jean Pascal Sebah & Polycarpe Joaillier (1890-1900) από την Τρικόγλειο Βιβλιοθήκη του Α.Π.Θ» στο Σισμανόγλειο Μέγαρο της Κωνσταντινούπολης. Τα εγκαίνια τίμησε με την παρουσία Του, η Α.Θ.Π. ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος, ενώ παρευρέθηκαν ο Γενικός Πρόξενος της Ελλάδας στην Κωνσταντινούπολη κ. Ευάγγελος Σέκερης, από το Δήμο Θεσσαλονίκης  ο Δήμαρχος Θεσσαλονίκης και Πρόεδρος του Δ.Σ. της Αγιορειτικής Εστίας κ. Γιάννης Μπουτάρης,  ο αντιδήμαρχος  Κοινωνικής Πολιτικής και αντιπρόεδρος του Δ.Σ. της Αγιορειτικής Εστίας κ. Πέτρος Λεκάκης,  ο αντιδήμαρχος Τουριστικής Ανάπτυξης και Διεθνών Σχέσεων κ. Σπύρος Πέγκας και ο Διευθυντής της Αγιοριετικής Εστίας κ. Αναστάσιος Ντούρος. Το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης εκπροσώπησε ο πρύτανης κ. Περικλής Μήτκας, ...

Εκοιμήθη σήμερα τα ξημερώματα, ημέρα μνήμης του Αγίου Νεκταρίου Επισκόπου Πενταπόλεως, ο Μητροπολίτης Πενταπόλεως και πρώην Μητροπολίτης Κεντρώας Αφρικής κ. Ιγνάτιος Μαδενλίδης. Εργάστηκε πολλά χρόνια στην ιεραποστολή και παρόλο το προχωρημένο της ηλικίας του εξακολουθούσε να δραστηριοποιείται στην Αφρική. Νοσηλευόταν για μεγάλο χρονικό διάστημα σε νοσοκομείο ύστερα από ατύχημα που είχε κατά τη διάρκεια εργασιών στην ιεραποστολή. Ας είναι αιωνία του η μνήμη και να έχουμε την ευχή του.

Οι  σχέσεις  των  φυσικών  επιστημών  με  τη  θρησκευτική  πίστη Σε γενικές γραμμές  μπορούμε  να  δούμε  δύο  αποκλίνοντες  δρόμους  όσον  αφορά  τη  σχέση  των  επιστημών  με  τη  θρησκεία. Σύμφωνα  με  τον  έναν  απ’ αυτούς, οι  επιστημονικές  ανακαλύψεις  καθιστούν  πλέον  περιττή  την  ιδέα  του  Θεού. Εκεί  δηλαδή  όπου  οι  άνθρωποι  παλαιότερων  εποχών  απέδιδαν  τα  φαινόμενα  της  φύσης  σε  μιαν  υπερβατική  αιτία, έρχεται  σήμερα  η  επιστημονική γνώση  και  ανακαλύπτει  τους  νόμους  που  τα  διέπουν – σε  μιαν  αποκλειστικά  ενδοκόσμια  προοπτική. Π.χ., αν κάποτε οι άνθρωποι πίστευαν ότι τους κεραυνούς τους εξαπέλυε ο Δίας, γνωρίζουμε πλέον ότι αποτελούν ένα σύνηθες μετεωρολογικό φαινόμενο, το οποίο μπορεί να ερμηνευθεί με τις αρχές του Ηλεκτρομαγνητισμού. Πηγή: Q-Niverse Συνεπώς, σύμφωνα  με  τη  λογική  αυτή, η  ερμηνεία  του  κόσμου  και  όσων  ...

«οσάκις το σώμα ευεκτεί και η ψυχή υγιαίνει» Πιθανότατα, πολλοί από τους ανθρώπους των σπορ δεν γνωρίζουν ότι υπήρξε στο παρελθόν ένας σημαίνων εκπρόσωπος της Ορθοδόξου Πίστεως με βαθειά φίλαθλες πεποιθήσεις ενώ παράλληλα, στους κόλπους της Εκκλησίας λίγοι θα έχουν υπόψη τους ότι υφίσταται «επισήμως» άγιος Προστάτης της «Γυμναστικής Αθλήσεως και των Ολυμπιακών Αγώνων». Πρόκειται για τον άγιο Νεκτάριο και η όλη προσπάθεια ανάδειξης του θέματος ξεκίνησε στις αρχές της νέας χιλιετίας, λίγα χρόνια πριν από την «Ολυμπιάδα της Ελλάδας», ενώ η αντίστοιχη τελική ανακήρυξη έγινε το 2007 κατόπιν πρότασης που διατυπώθηκε από διδάσκοντες του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (βλ. εισήγηση κ. Διαμαντή Γεωργούλια, καθηγητή ΤΕΦΑΑ). Βέβαια, η ενδιαφέρουσα -και εν πολλοίς άγνωστη- ιστορία ξεκινάει πολύ παλιότερα… Τρία χρόνια πριν από την ...

Επιπλέον, η αντίληψη των υπογλυκαιμιών διαφέρει από άτομο σε άτομο και το υποκειμενικό στοιχείο στην αντίληψη αυτή είναι η μοναδική βεβαιότητα ότι ο ασθενής γνωρίζει αυτή την επιπλοκή της θεραπείας με ινσουλίνη. Η υπογλυκαιμία εμποδίζει την ορθή εκτίμηση του κινδύνου από την οδήγηση. Όταν ρυθμιστεί ο διαβήτης και ο ασθενής είναι πλέον εξοικειωμένος με τις υπογλυκαιμίες, μπορεί να ξαναρχίσει να οδηγεί. Πριν ξεκινήσει πρέπει να μετρά το σάκχαρο αίματος. Η εκπαίδευσή του πρέπει να περιλαμβάνει αναλυτικές οδηγίες για λήψη υδατανθράκων ταχείας δράσης όταν απειλείται υπογλυκαιμία. Ομοίως, τα οινοπνευματώδη ποτά πρέπει να αποφεύγονται. Η καταγραφή των τιμών του σακχάρου αίματος από τον ασθενή πρέπει να ελέγχεται τακτικά από τον ιατρό. Ακόμα ο ασθενής πρέπει να προειδοποιείται ότι μετά από σωματική δραστηριότητα ή ...