Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Λίγους μήνες πριν, τον δημόσιο διάλογο μονοπώλησε το ζήτημα της σχέσεως των δύο φύλων και της σεξουαλικότητας με αφορμή την θεματική εβδομάδα για τις έμφυλες ταυτότητες, την οποία διοργάνωσε το Υπουργείο Παιδείας. Υπήρξαν διάφορες τοποθετήσεις θετικές και αρνητικές τόσο στο περιεχόμενο όσο και στον τρόπο με τον οποίον συγκροτήθηκε η πρωτοβουλία εκείνη. Η θέση της Εκκλησίας και της θεολογίας ζητήθηκε κατ’ επανάληψη. Και σε αυτό το επίπεδο εκφράστηκαν απόψεις που φώτιζαν διαφορετικές πτυχές αυτού του τόσο σημαντικού και ευαίσθητου ζητήματος της ανθρώπινης φύσης, του ανθρώπινου ήθους και των ανθρώπινων κοινωνιών. Στην μακρινή Αυστραλία, αλλά τόσο κοντινή σε εμάς εξαιτίας της ακμάζουσας ελληνικής και ορθόδοξης κοινότητας, λαμβάνουν χώρα κάποιες εξελίξεις σε σχέση με την διαχείριση της σεξουαλικής αγωγής από την εκπαιδευτική κοινότητα, ...

(Προηγούμενη δημοσίευση: http://www.pemptousia.gr/?p=167181) Η Γερμανική κατοχή στην Ελλάδα από τον Απρίλιο του 1941 έδωσε την εξωτερική αφορμή για επάνοδο της Εκκλησίας στην κανονική τάξη. Ο Χρύσανθος αρνήθηκε ορθά  από εθνική άποψη σωστά να ορκίσει την πρώτη κατοχική κυβέρνηση της Ελλάδος του στρατηγού Τσολάκογλου. Συγχρόνως, απαγόρευσε σε ιερείς και Αρχιερείς της Εκκλησίας να κάνουν το ίδιο, δηλ. να ορκίσουν την κατοχική κυβέρνηση. Η ενέργεια αυτή είχε ως αποτέλεσμα να απομακρυνθεί ο Χρύσανθος και να επανέλθει ο Δαμασκηνός. Στις 5 Ιουλίου 1941 αποκαταστάθηκε από Μείζονα Σύνοδο στο θρόνο του ο Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός. Κατά τη διάρκεια της Κατοχής, πέτυχε την ψήφιση του Νέου Καταστατικού Χάρτη, όπου δημοσιεύτηκε ως Νόμος 671/1943: «Περί Καταστατικού Χάρτου της Εκκλησίας της Ελλάδος». Με το νέο Καταστατικό Νόμο επανήλθαν σε ισχύ ...

Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο με θέμα «Ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής Μιχαήλ Κωνσταντινίδης. Η προσφορά του στην Εκκλησία, το Γένος και τον Ελληνισμό» θα πραγματοποιηθεί στις 1-2 Σεπτεμβρίου 2017 στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης. Το Διεθνές αυτό Επιστημονικό Συνέδριο διοργανώνεται από τον Τομέα Εκκλησιαστικής Ιστορίας, Χριστιανικής Γραμματείας, Αρχαιολογίας και Τέχνης του Τμήματος Θεολογίας του ΑΠΘ και τελεί υπό την αιγίδα του Οικουμενικού Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου. Δείτε εδώ το αναλυτικό πρόγραμμα του Συνεδρίου.

Αξίζει να σημειωθεί εδώ ότι μικρή ορεινή λίμνη με την ονομασία «δάκρυ του δράκου» συναντήσαμε και σε περιοχή κοντά στην πόλη Γιοβανίτσα της Σερβίας, γεγονός που καταδεικνύει μεταξύ άλλων και την πολιτισμική συνάφεια και αλληλεπίδραση των λαών της Χερσονήσου του Αίμου. Η περιοχή που, τόσο παλιά (στην θέση Μηλιά, κοντά σε μια λίμνη-βάλτο) όσο και τώρα, βρίσκεται το χωριό Αετομηλίτσα είναι προβληματική. Το έδαφος στις πλαγιές υποχωρεί, σπάει και είναι επιρρεπές σε κατολισθήσεις. Στα βλάχικα η Δρακόλιμνη λέγεται «γκρτσά» που σημαίνει σαθρό, κάτι που σπάει, υποχωρεί. Κατά άλλη παράδοση που ακούσαμε στην Αετομηλίτσα, στην Δρακόλιμνη κατοικούσε ένα τεράστιο κριάρι που προστάτευε το χωριό από τις κατολισθήσεις αυτές. Πηγή: static.panoramio.com Κάτοικοι όμως από το χωριό Γράμμοστα, στην πίσω πλευρά του Γράμμου, για να ...

Απάντηση σε άρθρο της 15ης Αυγούστου 2017, του Μοναχού Αρσενίου της Ι. Σκήτης του Κουτλουμουσίου. Ανήμερα της Παναγίας 15 Αυγούστου, άρθρο του ως άνω Μοναχού, έφερε αυτό τον τίτλο, στον οποίο πρόσθεσα ένα ερωτηματικό. Για λόγους πρακτικούς εκθέτω τις σκέψεις μου με αρίθμηση. 1) Γράφει· «δικαίως υποστηρίζει ένας πρόσφατος άγιος της Εκκλησίας μας πως οι Χαιρετισμοί ανήκουν μόνο στην Παναγία μας και στον Τίμιο Σταυρό». Κλείνω εδώ τα εισαγωγικά, διότι ακολουθούν και άλλα που δεν ξέρεις αν είναι λόγια του ανωνύμου «πρόσφατου αγίου» ή του συντάκτου. Νομίζω πως θα έπρεπε να γράφει το όνομα, για να διαπιστωθεί το αληθές του ισχυρισμού εάν αυτό έχει δημοσιευθεί και που. Το αμάρτυρο είναι και ανίσχυρο. Εξ ανάγκης γινόμαστε προσεκτικοί, διότι έχει παρατηρηθεί πως πολλοί βάζουν ...

3. Σημαντικότατο σταθμό για τα λειτουργικά θέματα αποτελεί η παρουσία του κα­­­­θη­γητή Πα­ναγιώτη Τρεμπέλα (1886-1977), ο οποίος «άνοιξε το δρόμο στην επι­στη­­μονική μελέτη του πλούτου των παλαιών λειτουργικών κωδίκων και εξήρε τη θέ­ση των λαϊκών μέσα στην Ορθόδοξη Εκκλησία» και το 1932 ορίσθηκε μέλος της Ε­πι­τρο­­πής του Οι­κουμενικού Πατριαρχεία για διόρθωση και επιμελέστερη έκδοση των λει­τουρ­γι­κών βι­βλίων με επικεφαλής το Μητροπολίτη Τραπεζούντος Χρύσανθο. Η Επιτροπή αυτή λόγω των δυσμενών εθνικοπολιτικών συνθηκών δε λειτούργησε. Ο Π. Τρε­­μπέλας όμως κυκλοφόρησε το έργο: Οι τρεις λειτουργίαι κατά τους εν Αθήναις κώ­δικας, Αθήνα 1935. Το έργο αυτό στάλθηκε από το Οικουμενικό Πατριαρχείο σε όλες τις Ορθό­δοξες Εκκλησίες με σχετικό σημείωμα ερωτημάτων, προκειμένου να υπάρξει Πανορ­­θό­δοξη συμφωνία για το οριστικό κείμενο «των λειτουργικών δέλτων». Πα­ρό­τι ...

• Η ύλη υπάρχει ή είναι απλώς μια πύκνωση ενέργειας; Μήπως, όπως λέει και ο G. Bachelard: «Η ύλη πριν απ' όλα να αντιμετωπίζεται ως ένας ενεργειακός μετασχηματιστής, ως μια πηγή ενέργειας...» Η ύλη είναι ένα από τα αγαπημένα θέματά μας. Μαζί με την έννοια της ύλης ξεπεράστηκε και η Νευτώνεια κλασική φυσική βάσει της οποίας μελετούσαμε το Σύμπαν μέχρι πρόσφατα. Η ύλη για τη θεωρία της Σχετικότητας δεν είναι πια το αναλλοίωτο σύμπλεγμα μορίων του Νεύτωνα, αλλά το πύκνωμα ενός ενεργειακού ρεύματος στον χωρόχρονο. Στις θεωρίες του Αϊνστάιν, η ύλη δεν αποτελεί μια ξεχωριστή οντότητα, αλλά μια ιδιομορφία του πεδίου. Αρκεί να σκεφτούμε ότι ένα στοιχείο ή ένα σωματίδιο, δεν είναι τίποτα αλλά παρά ένας κινούμενος μη αισθητός στρόβιλος ...

Ο Γέροντάς μου Ιωσήφ ο Ησυχαστής και Σπηλαιώτης, μέρος 20ό. Ανάγνωση από το ομώνυμο βιβλίο του Γέροντος Εφραίμ Φιλοθεΐτου, εκδόσεως Ι.Μ. Αγίου Αντωνίου Αριζόνας. Η ηχογράφηση έγινε στον ραδιοφωνικό σταθμό της Ι.Μ. Λεμεσού. Διαβάζει η κυρία Όλγα Κοκκίνου. %audio%

(Προηγούμενη δημοσίευση: http://www.pemptousia.gr/?p=167507) Είναι γνωστό ότι στη μεταποστολική περίοδο οι απόψεις που αφορούσαν σε εσχατολογικά θέματα παρουσίαζαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Στη βάση αυτήν εντάσσονται και οι υπολογισμοί της επιστολής του Βαρνάβα για το τέλος της ιστορίας. Εκείνος ως αρχικό σημείο τοποθετεί τις έξι ημέρες της δημιουργίας οι οποίες ισοδυναμούν με έξι χιλιετίες, εφόσον «…μία ἡμέρα παρά Κυρίου ὡς χίλια έτη, καί χίλια έτη ὡς ἡμέρα μία». Στις έξι ημέρες της δημιουργίας «συντελεσθήσεται τά σύμπαντα». Με το τέλος των έξι χιλιετιών ακολουθεί η έβδομη ημέρα, μέρα καταπαύσεως, κατά την οποία ο Κύριος θα ελευθερώσει την κτίση από τη δουλεία της φθοράς, θα κρίνει τους ασεβείς και θα γίνουν «καινά τα πάντα». Την έβδομη χιλιετία θα ακολουθήσει η όγδοη ημέρα, μια «άλλου κόσμου αρχή». ...

  Οι αποζημιώσεις Πάντως κάποιες ασφαλιστικές εταιρείες εφάρμοσαν μονομερώς την πολιτική των περικοπών σε ορισμένα από αυτά. Τέτοια περίπτωση αναφέρεται στο απόσπασμα της λογοδοσίας της Εφορίας των Ελληνικών Εκπαιδευτηρίων των ετών 1915-1918 (Αρχείο Κωνσταντινίδη): “H της 5ης Αυγούστου 1917 μεγάλη πυρκαϊά ως ην επόμενον εζημίωσεν και την ημετέρα Κοινότητα αποτεφρώσασα μέρος της Στοάς Αγ. Μηνά, ήτοι το Κατάστημα ένθα ήσαν τα Γραφεία της Ιονικής Τραπέζης, περιορισθείσα ευτυχώς μόνον εις το διαμέρισμα τούτο, καθόσον άλλως η ζημία της Κοινότητος θα ήτο ανυπολόγιστος. Το πυρποληθέν διαμέρισμα ήτο ησφαλισμένον εις τας ασφαλιστικάς εταιρείας Union des Londres και Εθνικήν. Και ενώ η μεν Αγγλική Εταιρεία, ης αντιπρόσωπος τυγχάνει ο κ. Ιούλιος Άββοτ, επλήρωσεν εις το άρτιον, ήτοι δρχ. 9.311, η Εθνική παρά πάσαν προσδοκίαν και ...

Κάποτε, βρήκα στον δρόμο μια χαλασμένη τριχιά από κάποιο γάιδαρο τριμμένη, πεταμένη, άχρηστη και την πήρα να παίξω, και η αγία μητέρα μου με μάλωσε πολύ! — Να πας την τριχιά εκεί πού την βρήκες. Ξένα πράγματα δεν αγγίζουμε. — Μα, ήταν πεταμένη. — Ας ήταν, δεν σου ανήκει, να την πας. «Και την πήγα. Αυτή ήταν η μητέρα μου, έτσι μας έμαθε». Πηγή: Ο Γέρων Ιάκωβος (Διηγήσεις-Νουθεσίες-Μαρτυρίες), § ε'. Μητρική παιδαγωγία, Έκδοση του Κέντρου Ενότητος και Μελέτης - Προβολής των Αξίων μας «Ενωμένη Ρωμηοσύνη», Ορθόδοξο Βίωμα 4, Α΄ Έκδοση, Θεσσαλονίκη 2016.

Στα 1826, την εποχή του τρόμου και των σφαγών της Ελληνικής Επαναστάσεως, οι Τούρκοι κάτοικοι του Ηρακλείου της Κρήτης επιβουλεύτηκαν τη ζωή των Χριστιανών συμπολιτών τους. Σκέφτηκαν ως κατάλληλη ευκαιρία να κορέσουν την αιμοδιψία τους την ημέρα του Πάσχα, όταν θα βρίσκονταν συγκεντρωμένοι οι Χριστιανοί για τον εκκλησιασμό στον Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Μεγαλομάρτυρα Μηνά. Το Πάσχα έπεσε τότε στις 18 Απριλίου. Για να παραπλανήσουν οι συνωμότες τις διοικητικές αρχές, έβαλαν φωτιά σε διάφορα σημεία της πόλεως μακριά από την Μητρόπολη. Και όταν πια είχε αρχίσει η Αναστάσιμη λειτουργία και διαβαζόταν το Ιερό Ευαγγέλιο, μανιώδη τουρκικά στίφη περικύκλωσαν τον ναό, έτοιμοι να εφορμήσουν για το αποτρόπαιο έργο της σφαγής. Ξαφνικά όμως εκείνη τη στιγμή παρουσιάστηκε ανάμεσά τους ένας καβαλάρης μεσήλικας με ...

Ο νέος του σημερινού Ευαγγελίου είναι «πλούσιος σφόδρα» (=πάρα πολύ). Παρ’ όλο τούτο ποθεί και την αιώνια ζωή, τον Παράδεισο. Είναι γι’ αυτό που καταφεύγει στον Χριστό και ζητεί να πληροφορηθεί με ποιό τρόπο θα κληρονομήσει την αιωνιότητα. Φαινόταν πως βρισκόταν σε καλό δρόμο, πως τηρούσε τις θείες εντολές, αλλά στο τέλος απέτυχε. Έμεινε έξω του θείου νυμφώνα. Γιατί όμως; Ας δούμε την περικοπή.   Διχασμένος εσωτερικά Ο πόθος του νέου δεν ήταν όλος για την αιώνια ζωή. Η αγάπη του ήταν μοιρασμένη στον Θεό και τα υλικά αγαθά και δυ­στυχώς, περισσότερο στα δεύτερα. Αυτό είναι αναίρεση της πρώτης εντολής, που ζητεί για τον Θεό την πρώτη αγάπη. Νόμιζε πως η Βασιλεία του Θεού μπορεί να κερδηθεί με μια μικρή θυσία, με ...

Οι ορεινές λίμνες του Γράμμου Στο βουνό Γράμμος υπάρχουν αρκετές ορεινές λίμνες από τις οποίες μια, γνωστή ως Γκιστόβα, που βρίσκεται σε υψόμετρο 2.350μ. είναι η πιο ψηλή Δρακόλιμνη της χώρας μας, πολλές φορές μάλιστα λόγω του υψόμετρου τον χειμώνα παγώνει. Βρίσκεται καθ’ ολοκληρία στην Ελληνική επικράτεια και πλησιάζει στο ένα της άκρο στα σύνορα με την Αλβανία. Οι κτηνοτρόφοι της περιοχής μας διηγήθηκαν ότι κάποιοι προσπάθησαν με όρυγμα να μεταφέρουν τα νερά της λίμνης στην γειτονική χώρα. Με αξίνες λοιπόν και άλλα εργαλεία άρχισαν να σκάβουν, αλλά πριν τελειώσουν και ενώ ο καιρός ήταν μέχρι τότε πολύ καλός, σύννεφα ξαφνικά έκλεισαν τον ουρανό και φοβεροί κεραυνοί που έπεσαν σκότωσαν τους επίδοξους δράστες. Από τότε κανείς δεν έχει τολμήσει να επαναλάβει ...

Ήταν εορτή του αγίου Γεωργίου του Τροπαιοφόρου και εόρταζε η ερημική ομώνυμος του αγίου καλύβη στα Καρούλια. Εποχή μεταξύ των ετών 1930-1935. Είχαν συγκεντρωθεί 20-25 Ρώσοι και Έλληνες ασκητές να αγρυπνήσουν. Δεν είχαν όμως να μαγειρέψουν ψάρι. Ο γέρων Ζωσιμάς, ο απλούστερος και ο πλέον χαριτωμένος, φιλάδελφος και ελεήμων των Ρώσων ασκητών, πρότεινε να ψαρέψουν από εκεί ψηλά. Το καλύβι βρίσκεται στην άκρη κατακόρυφου βράχου, που καταλήγει σε αβυσσαλέο θαλάσσιο βάθος. —Ναι, αλλά πώς θα ψαρέψουμε; Ούτε αγκίστρι υπάρχει, ούτε δόλωμα, είπαν oι άλλοι. —Να ένα καρφί, λίγος σπόγγος, ένα κομμάτι ψωμί ή παξιμάδι, είπε ο γέρων Ζωσιμάς. Έκαναν το σταυρό τους, έριξαν την πρωτότυπη πετονιά και έπιασαν, ω του θαύματος, ένα ροφό, μεγάλο ψάρι για σούπα, δώρο του αγίου της καλύβης! Πηγή: Αρχιμανδρίτου Ιωαννικίου ...