Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Χαιρετισμός Αρχιεπισκόπου Κύπρου Χρυσοστόμου στο Θεολογικό Συνέδριο με θέμα: «Μάθημα Θρησκευτικών: Παρόν και Μέλλον» (27 Απριλίου 2017) Χριστός Ανέστη! Μαζί με τον αναστάσιμο χαιρετισμό εκφράζουμε προς τους συνδιοργανωτές, τους εισηγητές και προς όλους τους εκπαιδευτικούς μέλη του παρόντος συνεδρίου, με θέμα: «ΜΑΘΗΜΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ: ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ», τα αισθήματα της χαράς και της πατρικής αγάπης. Συγχαίρουμε το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού, και ιδιαίτερα την Διεύθυνση Μέσης Γενικής Εκπαίδευσης και το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου, που σε συνεργασία συγκάλεσαν το εν λόγω Συνέδριο για προβληματισμό, ευαισθητοποίηση και ανατροφοδότηση των Θεολόγων Καθηγητών των Γυμνασίων, Λυκείων και Τεχνικών Σχολών, καθώς και των Δασκάλων που έχουν την ειδική ευθύνη της διδασκαλίας του μαθήματος των Θρησκευτικών στα Δημοτικά Σχολεία. Tο πρόγραμμα του Συνεδρίου και τα θέματα που θα εισηγηθούν οι τρεις ...

Στην γνωστή σου γλώσσα είναι ευχάριστο να παρακολουθείς την σκέψη που είναι ήδη καλά γνωστή στην μητρική σου γλώσσα, ενώ η άγνωστη γλώσσα σε εκπλήττει με άλλο τρόπο – ως κάτι ημιμυστικό και ασυνήθιστο. Αναγιγνώσκουν στις γλώσσες στις οποίες υπάρχει δυνατότητα να αναγιγνώσκουν στον συγκεκριμένο τόπο – στα ελληνικά φυσικά πρώτα από όλα, στα σλαβικά, στα τουρκικά, στα αρμενικά, στα αλβανικά και καμιά φορά ακόμα στα αραβικά ή στα λατινικά. Στα γαλλικά ή στα ιταλικά αναγιγνώσκουν πολύ σπάνια. Και οι δύο αυτές οι γλώσσες είναι πολύ διαδεδομένες στην εμπορική τάξη που υπερέχει στο εγκόσμιο περιβάλλον των χριστιανών, ανάμεσα στα πνευματικά πρόσωπα όμως σπάνια μπορούν να βρεθούν όσοι ομιλούν καλά ή διαβάζουν σωστά σε αυτές τις «ζωντανές» γλώσσες της Δύσης. Έχω ...

Ένας σοφός άνθρωπος που γνώριζε να φιλοσοφεί, ο οποίος μελέτησε με κάθε λεπτομέρεια τη φύση των ανθρωπίνων πραγμάτων και διεπίστωσε τη σαθρότητα αυτών, επιβεβαιώνοντας πως τίποτε απ΄ αυτά δεν υπάρχει αξιόπιστο και σταθερό, συμβουλεύει τους ανθρώπους να μην μακαρίζουν κανένα πριν από το θάνατο. Επειδή, όμως, ο Μέγας Αθανάσιος έχει κοιμηθεί, μπορούμε πλέον να τον εγκωμιάσουμε και να τον μακαρίσουμε, ώστε ο μακαρισμός των αξιών και των τιμών να είναι απαλλαγμένος από κάθε κατηγορία, σύμφωνα με τον Ιερό Χρυσόστομο. O Άγιος Αθανάσιος γεννήθηκε στα τέλη του 3ου μ.Χ. αιώνα στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου. Από μικρή ηλικία έδειξε την κλίση του στο να εισαχθεί εις τον κλήρο ένεκα και της ευσέβειας που του έδειξαν οι γονείς του. Τον ανέθρεψαν «εν παιδεία και νουθεσία ...

(Προηγούμενη δημοσίευση: http://www.pemptousia.gr/?p=158603) Η θεραπευτική ποιμαντική του Ιωάννη Σιναϊτη δομείται καταφανώς στην αρχή ότι ο άνθρωπος έχει το είναι δεδανεισμένο και ότι  εναπόκειται στο αυτεξούσιο του ανθρώπου η επιστροφή στο κατά φύσιν της υπάρξεως, που οδηγεί το κατ’εικόνα δυνητικά στο καθ’ομοίωσιν και στη σωτηρία παρά τις όποιες φθοροποιές συνέπειες της πτώσης. «Οι αρετές, ως έξεις, ικανότητες και επιτηδειότητες της ψυχής, εξαρτώνται απολύτως από τις αλλοιώσεις που συμβαίνουν στην ανθρώπινη ύπαρξη. Μια και δεν υφίσταται η διαρχία καλού και κακού –αφού όλα εναι αγαθά- τόσο οι αρνητικές αλλοιώσεις όσο και οι κακίες μπορούν να μεταμορφωθούν σε θετικές αλλοιώσεις και σε αρετές, με αυτεξούσια άσκηση, πάντοτε στο περιρρέον κλίμα των αγιοπνευματικών ενεργειών. Αυτονόητα, μπορεί να συμβεί και το αντίστροφο, μακριά από το παραπάνω κλίμα». ...

Ο σωματικός πόνος στις υπό συζήτησιν περιπτώσεις είναι συχνά ανυπόφορος και προκαλεί σημαντική επιβάρυνση στον πάσχοντα.  Η κοσμική βιοηθική, όπως και αρκετές θρησκείες και δόγματα, θεωρούν εντελώς απαραίτητη την χορήγηση της καταλλήλου αγωγής ώστε να μην υποφέρει ο ασθενής, έχουν όμως συχνά διατυπωθεί και θέσεις περί της παιδαγωγίας που προσφέρει και ο σωματικός πόνος και όχι μόνον ο ψυχικός πόνος και η οδύνη.  Για τον λόγο αυτό απαιτείται περαιτέρω ανάλυση. Στο πρόβλημα της ανταλγικής αγωγής και ενδεχομένως της καταστολής, ο Θεός εν Παραδείσω, εκφράζοντας την φιλανθρωπία του, ύπνωσε τον Αδάμ ώστε να καταστεί δυνατόν, άνευ σωματικού πόνου, να ληφθεί η πλευρά του και να κατασκευασθεί η Εύα.  Δεν θα μπορούσε ο Θεός να πράξει διαφορετικά;  Θεωρούμε πως ναι, αλλά με τον ...

Υπάρχει στην εποχή μας πλούσια βιβλιογραφία γύρω από τα πάθη και την θεραπεία τους, αλλά ίσως είναι καιρός να δούμε συγκεκριμένα πώς αυτή εφαρμόζεται στην πράξη. Οι προηγούμενοι δύο αναβαθμοί ανήκουν στο ψυχολογικό επίπεδο, καθορίζονται δηλαδή από τις ενδοψυχικές αναπαραστάσεις και στοχεύουν σε μεγαλύτερη ωριμότητα και ψυχική υγεία. Με τους δύο που ακολουθούν (την Ελευθερία από τα πάθη και την Ελευθερία από τον ίδιο τον εαυτό) εισερχόμαστε στην οντολογική σφαίρα στην οποία η ελευθερία παράγει πνευματικά αποτελέσματα.  Ο Θεόφιλος είναι πια στα 67 του. Ανέκαθεν θυμώδης, τραχύς και ανυπόμονος, τώρα δεν αναγνωρίζει τον εαυτό του. Έχει αποκτήσει ηρεμία και υπομονή, καθώς έχει από πολλά χρόνια μπει σε εντατική πνευματική προσπάθεια. Με τη συστηματική μελέτη και τη διαρκή προσευχή έχει επιτύχει ασυνήθιστη ...

Ο Μητροπολίτης Λεμεσού Αθανάσιος εξηγεί ποια είναι η αληθινή αγάπη για την οποία μίλησε ο Χριστός, γιατί πρέπει να αγαπάμε όλους χωρίς εξαίρεση και τι σημαίνει η εντολή της αγάπης για τους εχθρούς μας, ενώ τονίζει ότι οι άγιοι με την αγάπη έφθασαν στην ομοίωση με τον Θεό, ο Οποίος «βρέχει επί δικαίους και αδίκους».   %audio%

Με μεγάλη επιτυχία εγκαινιάστηκε το Σάββατο 29 Απριλίου 2017, στην Κρύπτη του ναού του Αγίου Σάββα στο Βελιγράδι, η έκθεση φωτογραφίας «Άγιον Όρος: Κατ’ εικόνα του φωτογραφικού βλέμματος», με το φωτογραφικό υλικό των τεσσάρων φωτογράφων: Zoran Purger από την Σερβία, Ali Borovali από την Τουρκία, Zbigniew Kosc από την Пολωνία, και Valery Bliznyuk από την Ρωσία. Στα εγκαίνια παρευρέθηκαν και χαιρέτησαν ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Τοπλίτσης κ. Αρσένιος, ο Πρέσβης της Ελλάδας στο Βελιγράδι κ. Ηλίας Ηλιάδης, ο Διευθυντής της Αγιορειτικής Εστίας κ. Αναστάσιος Ντούρος, καθώς και ο Σέρβος φωτογράφος Zoran Purger. Ο Σεβασμιώτατος αναφέρθηκε στην ιστορική σχέση μεταξύ της Σερβίας, του Αγίου Όρους και της Θεσσαλονίκης και δήλωσε ότι η έκθεση με φωτογραφικό υλικό από το Άγιον Όρος είναι μία πολύ ...

Η  Ιερά Μητρόπολις Θεσσαλονίκης, τα  Ορθόδοξα Χριστιανικά Σωματεία της πόλεως και η Πανελλήνιος Ένωσις Θεολόγων διοργανώνουν από κοινού ημερίδα για θέματα της Παιδείας. Η ημερίδα «Ελληνορθόδοξη παιδεία ή άθεα γράμματα;» θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 7 Μαῒου 2017, ώρα 6 μ.μ. στο Βελλίδειο Συνεδριακό Κέντρο Θεσσαλονίκης. Τελεί υπό την ευλογία του Παναγιωτάτου Μητροπολίτου Θεσσαλονίκης κ. Ανθίμου, ο οποίος και θα την προλογίσει. Θα ομιλήσουν ο Μητροπολίτης Σισανίου και Σιατίστης κ. Παύλος, ἡ καθηγήτρια της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Μαρία Μαντουβάλου καθώς και ο Γενικός Γραμματέας της Πανελληνίου Ενώσεως Θεολόγων, κ. Παναγιώτης Τσαγκάρης. Σκοπός της είναι να ενημερώσει και να αφυπνίσει όλους τους Έλληνες πολίτες, κυρίως όμως τους αρμόδιους υπευθύνους για τη διαπαιδαγώγηση των μαθητών της Πατρίδος μας. Είναι γεγονός ότι οι ...

Ο Δήμος Καβάλος, η Ιερά Μητρόπολη Φιλίππων Νεαπόλεως καί Θάσου και το Μουσικό Σχολείο Καβάλας συνδιοργανώνουν από τις 06 έως 09 Μαΐου 2017 μουσικές εκδηλώσεις αφιερωμένες στον Απόστολο Παύλο με τίτλο «Άδοντες καί Ψάλλοντες εν τη καρδία...». Σκοπός των παραπάνω εκδηλώσεων είναι οι Βυζαντινές Χορωδίες των Μουσικών Σχολείων όλης της επικράτειας να ψάλλουν ύμνους της Ορθόδοξης Χριστιανικής Παράδοσης στους Ναούς της πόλης. Παράλληλα, εάν τα συμμετέχοντα Μουσικά Σχολεία το επιθυμούν, μπορούν να παρουσιάσουν σε επιλεγμένους χώρους έργα από την ελληνική μας μουσική παράδοση. Οι μαθητές θα ζήσουν την εμπειρία της χορωδιακής απόδοσης Βυζαντινών ύμνων στο λειτουργικό περιβάλλον των ναών της πόλης, θα πλημμυρίσουν κάθε γωνιά της με τα διαχρονικά ακούσματα της ελληνικής μουσικής και θα τους δοθεί η μοναδική ευκαιρία να βιώσουν τη ...

Όπως είναι γνωστό, το Μόναχο βομβαρδίστηκε ανηλεώς στη διάρκεια του Β΄Παγκοσμίου Πολέμου από τα αμερικανικά πολεμικά αεροπλάνα. Αμέτρητες βόμβες έπεσαν στην πόλη του Μονάχου και στη γύρω περιοχή και άλλες μεν εκπυρσοκρότησαν, προκαλώντας μεγάλες καταστροφές, άλλες όμως όχι και παρέμειναν "τυφλές" μέσα σε οικόπεδα και χωράφια, με τον κίνδυνο άμεσης εκπυρσοκρότησης, σε περίπτωση που κάποιος τις αγγίξει. Στη συνθηματική γλώσσα των πυροτεχνουργών που εξουδετερώνουν με κίνδυνο ζωής τις βόμβες αυτές, οι βόμβες αποκαλούνται "Διάβολοι". Ένας τέτοιος "Διάβολος" φανερώθηκε προ ημερών σε οικόπεδο, στη διάνοιξη θεμελίων για ένα κτηριακό συγκρότημα, δίπλα στον ιερό Ναό των Αγίων Πάντων Μονάχου και το κτηριακό συγκρότημα της Ιεράς Μητροπόλεως Γερμανίας. Την Πέμπτη 23 Μαρτίου ο χειριστής του εκσκαφέα παρατήρησε ότι προσέκρουσε το μηχάνημα σε ύποπτο αντικείμενο ...

Η φαντασία είναι έννοια παρεξηγημένη αφού συχνά ταυτίστηκε με ό,τι είναι εξωπραγματικό. Αυτή η παρεξήγηση οδήγησε στη διαμόρφωση μιας λανθασμένης αντίληψης, ότι η ποίηση είναι αποτέλεσμα που αποδίδεται αποκλειστικά στη λειτουργία της φαντασίας. Από μια τέτοια αντίληψη προκύπτει και η πεποίθηση πως η ποίηση και όσοι την καλλιεργούν απέχουν από καθετί πραγματικό και υποδεικνύουν μονάχα το στοιχείο του ονείρου. Ο ποιητικός τρόπος, ο κάθε ποιητικός τρόπος, είναι η δυνατότητα του ανθρώπου να δημιουργεί ώστε ο ίδιος να γνωρίσει τον εαυτό του ουσιαστικά και να προσδιορίσει την ταυτότητά του στον κόσμο ως κτιστού όντος που διαλέγεται δημιουργικά με το θείο. Ο άνθρωπος λοιπόν μπορεί να έρθει σε επαφή με το θείο και να αναπτύξει δημιουργική σχέση μαζί του πέραν των αισθήσεών ...

Το αντιχριστιανικό έργο του Κέλσου ανασκεύασε ο Ωριγένης (Αλεξάνδρεια, 182 - 251) στο απολογητικό του έργο «Κατά Κέλσου», το οποίο αποτελείται από οκτώ βιβλία. Ο αριθμός των βιβλίων της απάντησης επιβεβαιώνει τη σημαντικότατη και διεξοδικότατη κριτική που διατυπώθηκε από τον Ωριγένη. Β. Το «χθες» νοηματοδοτεί και νομιμοποιεί το παρόν Στην προσπάθειά του ο Κέλσος να αποδομήσει τον χριστιανισμό χρησιμοποιεί την αναγωγή στην ιστορικότητα. Διαπιστώνει δηλαδή ότι κάθε λαός έχει τους δικούς του θεσμούς, τα δικά του πατροπαράδοτα έθιμα, τη δική του θρησκεία, τα οποία έχουν διαμορφωθεί στην ιστορική του διαδρομή. Αυτή η πορεία είναι μοναδική για κάθε λαό, γι' αυτό και προκύπτουν και οι διαφορετικές παραδόσεις, τις οποίες οι επιμέρους λαοί θεωρούν και τις καλύτερες. Δεν θεωρεί σωστό την αλλαγή αυτών, γιατί ...

(προηγούμενη δημοσίευση: http://www.pemptousia.gr/?p=158612) Μια παραλλαγή αυτής της σκηνής του θανάτου του σύχρονου Λεωνίδα, Δημήτρη Ίτσιου, καταγράφηκε πρώτη φορά από τον Ζαλοκώστα το 1944. Σύμφωνα με αυτήν ο Ίτσιος ξεναγείται στο πεδίο της μάχης από έναν Ταγματάρχη και ο διάλογος μεταξύ τους γίνεται μέσω ενός Γερμανού διερμηνέα. Στη συνέχεια ο Ταγματάρχης διατάζει έναν Επιλοχία να δέσει τον Ίτσιο σε ένα δέντρο και τον διερμηνέα να τον τουφεκίσει. Μια ακόμη εκδοχή για τον θάνατο του Λοχία Ίτσιου παρουσιάζει ο ιστορικός Δρ. Ζιώγας Παναγιώτης στο βιβλίο του «Άνω Πορόια – Γενεαλογίες και Εικόνες» (σελ.426-427), 2005: «Οι Γερμανοί είχαν ήδη κυριεύσει τα γύρω υψώματα και είχαν πια κατηφορήσει στα Άνω Πορόια ως τη Ροδόπολη, όταν οι πολεμιστές αποφάσισαν, μετά από υπόδειξη Αξιωματικού που ήταν ήδη στα ...

Ελευθερία από ενδοψυχικούς ασυνείδητους καταναγκασμούς Εμπειρία που μου εξωτερίκευσε πνευματικός: η Όλγα έρχεται για εξομολόγηση από τα 15. Ξαφνικά, στα 23 της, ξεκινά λέγοντας: ‘Πάτερ, δεν μπορώ πια να σας κάνω υπακοή’! Εύλογα ακολούθησε η απορία του: ‘Πότε σου ζήτησα να μου κάνεις υπακοή;’ Πράγματι αυτός ο πνευματικός πιστεύει στην ελευθερία των ανθρώπων. Χρειάστηκαν αρκετές συζητήσεις και κάποιος χρόνος για να καταλάβει η ’Ολγα ότι το ξέσπασμά της είχε να κάνει με το πώς αντιλαμβανόταν αυτή τόσα χρόνια το δήθεν ‘καθήκον’ της και τις δήθεν προθέσεις του πνευματικού της. Πρώτο παιδί της οικογένειας, εξοπλισμένη με αυστηρό υπερεγώ, δυσκολεύθηκε να διακρίνει πότε και πώς πίεζε τον εαυτό της και έπνιγε τις επιθυμίες της στο όνομα της καλής εντύπωσης και της απροθυμίας να ...

Και να που έφτασε και η Πρωτομαγιά. Τα δέντρα και τα λουλούδια είναι ανθισμένα και όλη η φύση γιορτάζει τον ερχομό του Μαΐου. Τα παιδιά, κυρίως τα κορίτσια, ξεχύνονται στα λιβάδια, για να μαζέψουν λουλούδια και να φτιάξουν το καθιερωμένο πρωτομαγιάτικο στεφάνι. Όλοι θέλουν το δικό τους στεφάνι να ξεχωρίζει, να είναι το πιο όμορφο της γειτονιάς. Στη συνέχεια, γεμάτα περηφάνια, κρεμάνε τα στεφάνια στα μπαλκόνια ή στις πόρτες των σπιτιών τους. Αυτό ίσως είναι και το πιο διαδομένο έθιμο του Μαΐου. Όμως αυτός ο μήνας περιβάλλεται και από άλλα έθιμα που τηρούνταν ή τηρούνται ακόμα και σήμερα σε διάφορες περιοχές της Ελλάδος. Ένα έθιμο που τείνει να εκλείψει, είναι η πιπερούγκα ή περπερούνα. Παλιά σε κάποια χωριά, αν είχε να βρέξει ...

Η Τουρκία αποφάσισε να αποκλείσει την ηλεκτρονική διαδικτυακή εγκυκλοπαίδεια Wikipedia. Ο παρατηρητής τηλεπικοινωνιών (watchdog) της χώρας, εξέδωσε την εντολή παραθέτοντας έναν νόμο που τους επιτρέπει να αποκλείουν την πρόσβαση σε ιστότοπους που θεωρούνται άσεμνοι ή απειλούν την εθνική ασφάλεια. Δεδομένου ότι η Wikipedia δεν εμπίπτει στην πρώτη κατηγορία, σίγουρα θα εννοούν την δεύτερη, ίσως γιατί επειδή η γνώση είναι δύναμη που δεν πρέπει να την έχει ο τούρκικος λαός, σύμφωνα με την κυβέρνηση της γείτονος χώρας. Πρόκειται για μια κίνηση που έχει επιφέρει ανησυχίες στις ομάδες προστασίας των ατομικών ελευθεριών και δικαιωμάτων σχετικά με το που κατευθύνεται η Τουρκία. Δεν είναι η πρώτη φορά που η κυβέρνηση Erdogan έχει λάβει μέτρα κατά της ελευθερίας του λόγου και άλλων βασικών δικαιωμάτων. Αρκετοί δημοσιογράφοι συνελήφθησαν για ...