Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

«Τον άντρα τον πολύπραγο τραγούδησέ μου, ω Μούσα, που περισσά πλανήθηκε, σαν κούρσεψε της Τροίας το ιερό κάστρο, και πολλών ανθρώπων είδε χώρες κι έμαθε γνώμες, και πολλά στα πέλαα βρήκε πάθια, για μια ζωή παλεύοντας και γυρισμό συντρόφων». (Ομήρου Οδύσσεια, κεφ. Α΄, στίχοι 1-5, μετ. Αρ. Εφταλιώτη) φωτο Ελευθέριος Α. Γαλανόπουλος, Copyright: Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Μία νέα δράση ξεκινά την τελευταία Κυριακή κάθε μήνα, στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: μια διαφορετική ανάγνωση της Οδύσσειας, με τη συνοδεία αρχαίας λύρας.  Επιλεγμένα τμήματα δύο ραψωδιών κάθε φορά, θα παρουσιάζονται από τον μουσικοσυνθέτη Δρ Νίκο Ξανθούλη, αλλά και όσους από τους επισκέπτες επιθυμούν να συμμετέχουν στη δημόσια ανάγνωση, ανακαλύπτοντας τα μυστικά της προσωδίας. Η μετάφραση που θα χρησιμοποιηθεί είναι του Ζήσιμου Σιδέρη. Η διάρκεια των αναγνώσεων είναι 90 λεπτά. ...

Στις 21 Ιανουαρίου 2017 έλαβε χώρα στο Πολιτιστικό Κέντρο "Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος" στο Μόναχο, μία άκρως συγκινητική Ημέρα Μνήμης για τον αλήστου μνήμης μακαριστό Λυκούργο Αγγελόπουλο ο οποίος, ως γνωστό, εκοιμήθη στις 18 Μαΐου 2014. Την εκδήλωση οργάνωσε ο "Σύλλογος Βυζαντινής Μουσικής Μονάχου" με τον Πρόεδρό του, πρωτοψάλτη και καθηγητή του Τμήματος Ορθοδόξου Θεολογίας στο Πανεπιστήμιο Μονάχου, κ. Κωνσταντίνο Νικολακόπουλο και κύριο ομιλητή το Μουσικολόγο Δρα κ. Γεώργιο Ν. Κωνσταντίνου. Ο Λυκούργος Αγγελόπουλος είχε ιδρύσει το 1977 την ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΧΟΡΩΔΙΑ (ΕΛΒΥΧ), η οποία έδωσε πάνω από χίλιες εκατό συναυλίες και λοιπές παραστάσεις-ερμηνείες της βυζαντινής μουσικής σε πάνω από 31 χώρες σ’ όλο τον κόσμο, από τις Ηνωμένες Πολιτείες έως την Αραβική Χερσόνησο και από την Φινλανδία και τη Ρωσία μέχρι την ...

Στην Ιερά Αγρυπνία που τελέστηκε στις 17 Ιανουαρίου 2017, στον Ι.Ν. Αγίου Γεωργίου Περάματος στη μνήμη του Οσίου Χριστοφόρου του Παπουλάκου, προΐστατο ο Αρχιμ. π. Νεκτάριος Πέττας ο οποίος στο κήρυγμά του ανέφερε: «Σήμερα η Ορθόδοξη Εκκλησία, τιμά την μνήμη δύο μεγάλων ιεραρχών Πατριαρχών Αλεξανδρείας, του Αθανασίου και του Κυρίλλου. Είναι γνωστή η ομολογιακή προσφορά τους, διότι είναι κορυφαίοι οικουμενικοί άγιοι που δεν κοσμούν μόνο τον θρόνο της Αλεξάνδρειας, αλλά και την παγκόσμια Εκκλησία του Χριστού. Όμως, ο ναός του αγίου Γεωργίου στο Πέραμα Αττικής, με την θεόπνευστη σκέψη του σεβαστού πρωτοπρεσβυτέρου, γέροντος Ιωάννου Κατή, σήμερα αφιέρωσε αυτή την αναίμακτη Θεία Λειτουργία προς τιμήν ενός σύγχρονου ομολογητού, που είναι γνωστός στα πέρατα της οικουμένης ως «Παπουλάκος». Ο γέροντας Παπουλάκος γεννήθηκε σε ...

Ακόμη, στο σημείο αυτό, αξίζει να γίνει μια νύξη σε μια διαδεδομένη αντίληψη αναφορικά με το δυτικό πολιτισμό. Αυτή σχετίζεται με τα υλικά αγαθά και υποστηρίζει, πως όσο περισσότερα κατέχει κανείς τόσο καλύτερα ζει. Συνεπώς, σύμφωνα με την άποψη αυτή, η οικονομική ανάπτυξη αυτή καθαυτή είναι καλή και αναγκαία από τη στιγμή που παρέχει όλα τα απαιτούμενα αγαθά για μια καλύτερη και ευτυχισμένη ζωή. Για το λόγο αυτό, η επίλυση των περιβαλλοντικών προβλημάτων δεν θεωρείται ιδιαιτέρως συμφέρουσα μιας και αυτή θα επέφερε περιορισμό της οικονομικής ανάπτυξης και της προσωπικής κατανάλωσης αγαθών και οι άνθρωποι θα αναγκάζονταν να εγκαταλείψουν πολλά οφέλη και απολαύσεις. Είναι εμπειρικά αποδεδειγμένο, πως όσο περισσότερο ένα άτομο πιστεύει στην αναγκαιότητα της οικονομικής ανάπτυξης και στο ότι η ...

Η τεχνολογική επανάσταση στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας έφερε στο προσκήνιο μια νέα προβληματική, που αφορά καταρχήν την ζωή και τον θάνατο του ασθενή, την διατήρηση της ζωής με την υποστήριξη των μηχανημάτων ή όχι. Μια προβληματική η οποία υπεισέρχεται στην καθημερινή εργασία του Ιατρικού και Νοσηλευτικού προσωπικού στις Μ.Ε.Θ, επιβαρύνοντας τους ψυχολογικά. Μια προβληματική η οποία δημιουργεί προβλήματα ανασφάλειες και άγχος και στην ίδια την οικογένεια του ασθενούς. Η κοσμική ηθική, που μελετά το θέμα της προσφορά της Μ.Ε.Θ και την αξία της, εξετάζει το κόστος που χρειάζεται για μια θεραπεία στην Μ.Ε.Θ., την πιθανότητα της επιτυχίας να διασφαλιστεί η ζωή , τον χρόνο που θα ζήση ο άνθρωπος μετά την θεραπεία του ώστε στην συνέχεια να εξετασθεί κατά πόσον είναι ...

Όταν το 1923-24 πραγματοποιήθηκε η μεγάλη ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, ένα μεγάλο μέρος των προσφύγων της Μικράς Ασίας ήρθε στην Μακεδονία και, ειδικότερα, στη Θεσσαλονίκη, απ΄ όπου έφυγαν πολλές χιλιάδες μουσουλμάνων. Οι πρόσφυγες συγκεντρώθηκαν σε καταυλισμούς που στήνονταν πρόχειρα γύρω από την πόλη. Έτσι, με το πέρασμα των χρόνων, δημιουργήθηκαν νέες συνοικίες, όπου οι πρόσφυγες δούλεψαν και μεγάλωσαν τα παιδιά τους. Μια από τις πρώτες ανάγκες ήταν τα σχολεία. Τότε, στον μεγαλύτερο προσφυγικό συνοικισμό της Θεσσαλονίκης, στην Τούμπα, κατασκευάστηκε αυτό που έμεινε στη μνήμη ως «Τενεκεδένιο Σχολείο». Ήταν μια αποθήκη φτιαγμένη πρόχειρα από τενεκέδες πετρελαίου, που είχαν ξεμείνει από τον πόλεμο, που είχε τελειώσει πέντε χρόνια νωρίτερα. Αυτό ήταν το σχολείο στο οποίο φοίτησαν τα προσφυγόπουλα της Τούμπας. Σε ένα ...

Ο Γέρων Αιμιλιανός Σιμωνοπετρίτης παρουσιάζει τον μεγάλο αγώνα του ανθρώπου που επιθυμεί πράγματι την μετάνοια, ως ολοκληρωτική στροφή προς τον Χριστό, σύμφωνα με την ασκητική και ησυχαστική παράδοση της Εκκλησίας, όπως αυτή αποτυπώθηκε στην διδασκαλία της μεγάλης πνευματικής μορφής του 14ου αιώνα, του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά.   %audio%

Την Τρίτη 31 Ιανουαρίου 2017 πέφτει η αυλαία των εκθέσεων «Ο Ντελακρουά σκηνοθετεί το ’21» και «Ο Φιλιποτό δημιουργεί το Πανόραμα της Πολιορκίας του Παρισιού»,   στο Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών Α.Π.Θ.   Οι δύο μεγάλες εκθέσεις  εγκαινιάστηκαν τον περασμένο Οκτώβριο από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Προκόπη Παυλόπουλο και σημείωσαν όλο αυτό το διάστημα μεγάλη επισκεψιμότητα χάρη στο ζωηρό ενδιαφέρον τόσο του κοινού όσο και των σχολείων. Διοργανώθηκαν στο Τελλόγλειο υπό την αιγίδα της Ελληνικής και Γαλλικής Προεδρίας της Δημοκρατίας και σε συνεργασία με μουσεία και πολιτιστικούς οργανισμούς της Ελλάδας και της Γαλλίας. Η Επανάσταση του 1821 και η Πολιορκία του Παρισιού το 1870  φωτίζονται μέσα από μία εξαιρετική εικαστική διατύπωση στις δύο εκθέσεις και αποκαλύπτουν τα αισθήματα  φιλίας και υποστήριξης  μεταξύ Ελλάδας και ...

Αλλά και οι μεγάλοι και μυστικοί μοναχικοί του αγώνες συνεχίζονται. Δεν παύει να κοιμάται λίγο, στην καρέκλα ή στον καναπέ, μ’ ένα μαξιλάρι στην πλάτη. Διηγούνται παλαιοί Σιμωνοπετρίτες πως ποτέ δεν βρέ­θηκε η πόρτα του ηγουμενείου κλειστή, ό,τι ώρα και να πήγαινες σε περίμενε, θα μελετούσε ή θα έγραφε. Συνεχίζει να είναι το ίδιο απλός, ταπεινός, καταδεκτικός, ευγενής, ασκητικός, διακριτικός, αφανής και υποχωρητικός, όπως πρώτα. Η ηγουμενία του διακρίνεται από πνευματική καρποφορία, λιτότητα, φιλοξενία και ελεημοσύνη, εργατικότητα, επιμέλεια, και εμπιστοσύνη στην πρόνοια του Θεού. Το 1924 γίνεται η ημερολογιακή μεταρρύθμιση και στην εορτή του Ευαγγελισμού λειτουργεί για πρώτη φορά με το νέο ημερολόγιο στο Μετόχι της Αναλήψεως. Αυτό γεννά έντονη αντίδραση στην Μονή, ώστε, όταν επιστρέφει, να του απαγορευθεί από μια ...

Συμπληρώθηκαν φέτος, στις 12 Ιανουαρίου, δεκαπέντε χρόνια αρχιερατικής διακονίας στην Ιερά Μητρόπολη Χαλκίδος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου κ. κ. Χρυσοστόμου Τριανταφύλλου. Στα δεκαπέντε αυτά χρόνια ο Άγιος Χαλκίδος «αναζωσάμενος την οσφύν» (Παρ. λα΄ 17) και με τη βοήθεια της αρχιερατικής του ράβδου ξεκίνησε τα έργα ανακαινίσεως της Μητροπόλεώς του και του ευπρεπισμού των ψυχών της λογικής του ποίμνης. Ως άλλος Πατροκοσμάς ο Σεβασμιώτατος Χρυσόστομος δεν άφησε χωριό ή οικισμό της ευρείας Μητροπόλεώς του, αυτής που του εμπιστεύθηκε ο Κύριος, που να μην την επισκεφθεί. Τρέχει, κηρύσσει, νουθετεί, διδάσκει, αγκαλιάζει τους εμπεριστάτους, ρίχνει βάλσαμο στις πληγές των πονεμένων. Έχοντας πρότυπο τον «Καλό μας Σαμαρείτη», τον Κυριό μας, τον ελθόντα «εις τον κόσμον αμαρτωλούς σώσαι» (Α΄ Τιμ. α΄ 15) ο Άγιος Χαλκίδος και θέτοντας ...

Ο Απολλώνιος κατά τον Φιλόστρατο διέπονταν από την αντίληψη του πολυθεϊσμού της εποχής του, ότι δηλ. ο κόσμος και οι ψυχές των ανθρώπων εξουσιάζονται από τους θεούς, οι οποίοι δωρίζουν την ανθρώπινη σοφία και σκέψη, και κατευθύνουν τις τύχες των ανθρώπων αμείβοντας τους δικαίους και τιμωρώντας τους αδίκους, ενώ ταυτόχρονα πίστευε και στη Μοίρα, η οποία υπερβαίνει και τους θεούς. Η θρησκεία του Απόλλωνα που αναβίωνε τότε και που μέσα από τον Απολλώνιο του Φιλοστράτου προσπάθησε να αναζωπυρωθεί, αντιπροσώπευε τη νομιμοφροσύνη. Ο θεός Απόλλων παράλληλα, αυτός που λατρεύονταν στον ναό των Δελφών, συνέπιπτε προς τον έναν θεό, τα ονόματα του οποίου ήταν επωνυμίες του ενιαίου της ουσίας των ιδιωμάτων του ενός μοναδικού θεού, ο οποίος λατρευόταν χωρίς είδωλα και αιματηρές θυσίες. ...

Ογδόντα χρόνια διακονίας και προσφοράς συμπληρώνει φέτος, η Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος. Αποκορύφωμα των εορτασμών αυτής της επετείου, θα αποτελέσει η υποδοχή, το Μάιο, του Τιμίου Ξύλου και του Ιερού Σκηνώματος της Αγίας Ελένης της Ισαποστόλου, της μητέρας του Μεγάλου Κωνσταντίνου. Το Ιερό Σκήνωμα έφθασε στη Βενετία το 1211, καθώς μετά την Δ΄ Σταυροφορία, κάποιος αξιωματούχος που ονομαζόταν Aicardo, το αφαίρεσε από το Ναό των Αγίων Αποστόλων της Κωνσταντινούπολης, και το μετέφερε στην ομώνυμη βενετσιάνικη μονή.  Έτσι 1700 χρόνια μετά, για πρώτη φορά,  το Ιερό Σκήνωμα μεταφέρεται σε άλλη χώρα, εκτός από την Κωνσταντινούπολη και τη Βενετία. Ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Φαναρίου κ.κ. Αγαθάγγελος, Γενικός Διευθυντής της Αποστολικής Διακονίας, είναι εκείνος ο οποίος μόχθησε για την έλευση του Σκηνώματος της Αγίας ...

Την ΑΕΚ τη γνώρισα στα παιδικά μου χρόνια. Κατοικώντας σε ένα σημείο της Αθήνας (Καλλιθέα), μέσω φιλικών γνωριμιών τής αδελφής μου, κατάφερα και γνώρισα εργαζόμενα παλληκάρια που παράλληλα παίζανε μπάλα στην ομάδα τού Πανιωνίου και της ΑΕΚ, στην αρχή της δεκαετίας τού ‘60. Από δίπλα και τον θρύλο τής ΑΕΚ Κώστα Νεστωρίδη, που κατοικοέδρευε επαγγελματικά στην οδό Ματζαγριωτάκη και μας έδειχνε στις αλάνες, σε εμάς τους λιλιπούτειους, πώς να κλωτσάμε το τόπι, ένα στρογγυλό μίγμα πιεσμένων εφημερίδων δεμένων με σπάγκο… Ανάμεσα στους συγγενείς, φίλους, πρόσφυγες πόντιους, ήταν φυσικό να ακολουθήσω την ΑΕΚ και το προσφυγικό κοινωνικό ρεύμα της. Δεν υπήρξα οργανωμένος οπαδός αλλά θαύμαζα πάντα την τέχνη τού ποδοσφαίρου και τους συμβολισμούς τής αγωνιστικότητας, της ανταγωνιστικότητας, του κόπου, των στόχων, της ...

Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων, o αρχαιότερος υπολογιστής και η Μουσική των Σφαιρών των Πυθαγορείων "ὁ γάρ Πυθαγόρας τούς ἀριθμούς μεγίστην δύναμιν ἔχειν ἡγούμενος καί πάντα εἰς ἀριθμούς ἀναφέρων, τῶν τε ἄστρων τάς περιόδους" Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων είναι ο αρχαιότερος γνωστός υπολογιστής, το αρχαιότερο πολύπλοκο επιστημονικό όργανο, ο αρχαιότερος μηχανικός Κόσμος, ίσως και ένα αστρονομικό ρολόι,  που λειτουργεί με γρανάζια κινούμενα με νερό. Ο μηχανισμός αυτός κατά την αρχαιότητα ονομάζεται για μεγάλο χρονικό διάστημα και Πίναξ ή Πινακίδιον, δηλαδή tablet. Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων είναι επιτομή της Φιλοσοφίας των Πυθαγορείων, διότι για να συλλάβεις την κατασκευή ενός μηχανήματος, ενός υπολογιστή, ενός αυτόματου, το οποίο να αναπαράγει τις κινήσεις των ουρανίων σωμάτων και πολύ περισσότερο να τον κατασκευάσεις, απαιτείται να έχεις α) αντιληφθεί ότι ...

Για να φτιάξει ο Γιάννης μία εφημερίδα 40 σελίδων, πήρε 10 μεγάλα φύλλα χαρτί, τα τοποθέτησε το ένα πάνω στο άλλο και μετά τα δίπλωσε όλα μαζί στη μέση. Κατόπιν ο Γιάννης αρίθμησε τις σελίδες από το 1 έως το 40 με τη σειρά. Αργότερα αφαίρεσε το φύλλο που είχε τη σελίδα 7. Ποιες άλλες σελίδες αφαιρέθηκαν μαζί με την 7; Κάθε φύλλο περιέχει 4 σελίδες. Όπως καταλαβαίνεις, βλέποντας την εικόνα παρακάτω, τα φύλλα όταν μπαίνουν το ένα πάνω στο άλλο, δεν περιέχουν σελίδες με συνεχόμενη αρίθμηση. Άρα όταν αφαιρείται η σελίδα 7, δεν αφαιρούνται μαζί της συνεχόμενες με την αρίθμηση αυτή σελίδες. Κάνε κλικ μέσα στα λευκά πλαίσια, για να γράψεις με τη σειρά τους αριθμούς των σελίδων ανήκουν στο ...