Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Πάει πολύς καιρός από τότε που σε μια μεγάλη σιταποθήκη ζούσαν, ανάμεσα σε σωρούς σιταριού, τρία μικρά σποράκια. Τo ένα το φώναζαν "Σοφό", το άλλο "Ποιητή" και το τρίτο "Συνετό". Θα ρωτάτε βέβαια πώς πήραν τα παράξενα αυτά ονόματα οι τρεις μας φίλοι... Αυτή είναι η υπόθεση με την οποία θα αρχίσει η ιστορία μας. Τα τρία σποράκια ήταν αδέλφια, γεννημένα από τον ίδιο σπόρο, που είχαν ωριμάσει στο ίδιο στάχυ, στην άκρη ενός όμορφου εξοχικού δρόμου. Ένα ζεστό απόγευμα του Ιουλίου, ο κύριος Αριστείδης, ο δάσκαλος του σχολείου του χωριού, γυρίζοντας στο σπίτι του από τον περίπατό του και χωρίς έννοιες μια και τα σχολεία είχαν κλείσει πριν από αρκετές μέρες, πέρασε δίπλα από το χωράφι που περίμενε τον θερισμό. ...

  Ο Γέρων Αιμιλιανός Σιμωνοπετρίτης, στο δεύτερο μέρος της ομιλίας του, ερμηνεύοντας χωρία της Αγίας Γραφής και εικόνες της εκκλησιαστικής μας ζωής, τονίζει ότι ο αόρατος, ακατάληπτος και υπέρ πάσαν νόησιν Θεός ευρίσκεται παντού και πάντοτε ανάμεσα στους ανθρώπους, ενώ ιδιαίτερα επισημαίνει ότι η λατρευτική ζωή της Εκκλησίας είναι ζωντανή εικόνα της δόξας του Θεού και σημείον της παρουσίας Του, στην οποία καλούμεθα να συμμετέχουμε με ζωντανή πίστη.   %audio%

Ένα θέμα που επανέρχεται στα έργα του -σε τέσσερα- είναι η διάσταση μεταξύ φύλου και γένους. Η απόκλιση φύλου (βιολογικός προσδιορισμός) και γένους (κοινωνικός προσδιορισμός) συναντάται στους αφηγηματικούς του ήρωες άλλοτε άμεσα -Κιαμήλ, Χασάν, αδελφός του Σελήμ- και άλλοτε έμμεσα -γέρος Μόσκος και Λουή, υπηρέτης του ξενοδοχείου· ενώ ο παππούς Γεώργης και ο Σελήμ την παιδική τους ηλικία την ζουν ως κορίτσια, ο πρώτος αποδεχόμενος παθητικά αυτήν την πραγματικότητα, ενώ ο δεύτερος απορρίπτοντάς την. Εξάλλου και τον ίδιο τον αφηγητή/Βιζυηνό -αυτοβιογραφούμενος στο «Τό ἁμάρτημα τῆς μητρός μου»- ὁ πατέρας σου (του) σέ (τον) ἤθελε κορίτσι, γιατί «προηγείται» της δεύτερης επιθυμητής κόρης. Επιπροσθέτως, δηλώνεται στην αφήγηση θηλυπρεπής συμπεριφορά πρωταγωνιστών, όπως του παππού Γεώργη, του γέρου Μόσκου, του Λουή, αλλά και ανδροπρεπής ...

Η έκθεση "Κοινός Τόπος", που εγκαινιάστηκε το Σάββατο 12 Νοεμβρίου, στο Βυζαντινό Μουσείο Βέροιας και θα παραμείνει εκεί για ένα μήνα, έχει ήδη παρουσιαστεί σε άλλες πόλεις της Ελλάδας με επιτυχία, αναζητώντας, μέσα από τα έργα 27 Ελλήνων και ξένων σύγχρονων καλλιτεχνών, τι μπορεί ν' αποτελεί "κοινό τόπο"¨: «Ένας κοινός τόπος υπάρχει βαθιά θαμμένος στο κέντρο κάθε σύγκρουσης». Ένας τόπος αρμονικής (δυστυχώς όχι πάντα) συμβίωσης και συνύπαρξης σε ξένο περιβάλλον . Τι μπορεί να αποτελεί κοινό τόπο; Η παιδική ηλικία, ο πόνος, ο έρωτας, ο θάνατος. Εμπειρίες που αποδεικνύονται παραπλήσιες ή και συχνά όμοιες, ανεξάρτητα από την καταγωγή ενός ανθρώπου, και ουσιαστικά υφαίνουν δεσμούς ορατούς και αόρατους μεταξύ μας. Η πλατεία του χωριού, ένας τόπος κοινός για όλους τους κατοίκους απετέλεσε στο παρελθόν τόπο ...

Διάλεξη με θέμα: «Η Κασσάνδρα κατά τους Μέσους Χρόνους», θα δώσει ο αρχαιολόγος Ιωακείμ Παπάγγελος τη Κυριακή 27 Νοεμβρίου 2016, ώρα 11.00 στην αίθουσα της Ιστορικής και Λαογραφικής Εταιρείας Χαλκιδικής, (Πρίγκηπος Νικολάάου 10, πρώτος όροφος). Την διάλεξη διοργανώνει ο Μορφωτικός και Πολιτιστικός Σύλλογος Κασσανδρινών Θεσσαλονίκης.

Στο κέντρο της πόλης της Καλαμπάκας βρίσκεται το Μουσείο Ελληνικής Παιδείας, το οποίο έχει εκπαιδευτικό και πολιτιστικό προσανατολισμό. Σκοπός του Μουσείου είναι η διαφύλαξη, μελέτη, προβολή και ανάδειξη της Ελληνικής Παιδείας. Στο Μουσείο, εκτίθενται οι μοναδικές συλλογές του συλλέκτη Παύλου Μπαλογιάννη, σχετικές με την ελληνική εκπαίδευση και την παιδεία. Το Μουσείο Ελληνικής Παιδείας, φιλοδοξεί να φέρει σε επαφή τον επισκέπτη με τα Ελληνικά Γράμματα και τον Ελληνικό Πολιτισμό, με τρόπο απλό και βιωματικό ώστε να αποτελέσει ένα χώρο πολιτισμού, μάθησης, εκπαίδευσης και επιστήμης. Παράλληλα με τη μόνιμη συλλογή, στο Μουσείο φιλοξενούνται περιοδικές εκθέσεις, επιστημονικές ημερίδες, διαλέξεις και πολλές άλλες πολιτιστικές εκδηλώσεις. Τα εκθέματα του Μουσείου αφορούν στην Πρωτοβάθμια – Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, τον Νεοελληνικό Διαφωτισμό, τους Αρχαίους Έλληνες Συγγραφείς, τα Μετέωρα, τα Παραμύθια, τον Αίσωπο ...

Δεδομένης της δυσμενούς κατάστασης αναφορικά με το περιβάλλον και της πίεσης, που ασκεί η δυναμική των περιβαλλοντικών προβλημάτων, όπως διαπιστώθηκε με όσα προαναφέρθηκαν, καθίσταται επιτακτική η περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση και η ανάπτυξη περιβαλλοντικής συνείδησης και κατ’ επέκταση η οικοδόμηση φιλοπεριβαλλοντικών συμπεριφορών και στάσεων. Η σημασία του όρου «περιβαλλοντική συμπεριφορά» προσδιορίζεται από τις σύγχρονες συνθήκες, στο πλαίσιο των οποίων οι κοινωνικές μελέτες μελετούν την περιβαλλοντική συμπεριφορά. Σε μια περίοδο, κατά την οποία η κοινωνία καταγράφει τις αλλαγές, που υφίστανται στο περιβάλλον, στα οικοσυστήματα, στη βιόσφαιρα και στο κλίμα και οι οποίες συνδέονται άμεσα με την ανθρώπινη συμπεριφορά, η προσοχή των επιστημόνων εστιάζει, κυρίως, σε τέτοια περιβαλλοντική συμπεριφορά, που συνδέεται με τη χρήση ενέργειας, τις πρώτες ύλες, την παραγωγή αποβλήτων και τη ρύπανση. Η ...

Κυκλοφόρησε ο Γ΄ τόμος (Ιούνιος-Αύγουστος· περιέχον και τα Δογματικά Θεοτοκία, Εωθινά Δοξαστικά, Αναστάσιμα Απολυτίκια) από το τετράτομο «ΒΑΤΟΠΑΙΔΙΝΟΝ ΔΟΞΑΣΤΙΚΑΡΙΟΝ» στο οποίο περιέχονται Δοξαστικά των Δεσποτικών και Θεομητορικών εορτών, των εορταζομένων Αγίων του όλου ενιαυτού, του Τριωδίου, του Πεντηκοσταρίου, καθώς και τα Εωθινά, τα Δογματικά Θεοτοκία, και ορισμένα Απολυτίκια και Ιδιόμελα. Η μελοποίησή του από τον ιερομόναχο Θεοφάνη Βατοπαιδινό ήταν καθαρά λόγος λειτουργικός: η χρονική διάρκεια, η διατήρηση των μουσικών θέσεων και φράσεων των παλαιοτέρων και ο εμπλουτισμός των υπαρχόντων μελοποιημένων ακολουθιών με αυτές της Θεοτόκου, των Βατοπαιδινών και άλλων Αγίων που τιμώνται με την τέλεση αγρυπνιών ή πανηγύρεων στο Άγιον Όρος. Στηρίχθηκε στις μεθόδους εκείνες που προηγήθηκαν στην μακραίωνη ψαλτική παράδοση, χωρίς την επιδίωξη νεωτερισμών και αλλοίωσης των παραδεδομένων, με την ...

Σήμερα, Δευτέρα 21 Νοεμβρίου, εορτάζωμεν οι Χριστιανοί, την μεγάλη όντως, εορτή των Εισοδίων τής Θεοτόκου. Εορτάζωμεν δηλαδή, την είσοδο τής μικρής Μαριάμ (Μαρίας), στον Ναό. Όπως γνωρίζουμε, ο Ιωακείμ και η Άννα, δεν είχαν αποκτήσει τέκνα και προσεύχονταν στον Θεό, να τούς χαρίσει ένα παιδάκι. Οι προσευχές τους εισακούσθησαν, καθ΄ότι ήσαν άνθρωποι ευσεβείς και πιστοί, ώστε με θαυματουργικό τρόπο, σε προχωρημένη μάλιστα ηλικία, απέκτησαν ένα κορίτσι, την Μαρία. Κινούμενοι από την βαθιά τους ευγνωμοσύνη, αποφάσισαν να αφιερώσουν την μικρή Μαρία στον Ναό, όταν θα γινόταν τριών χρόνων. Αυτή την είσοδο ευλαβικώς εορτάζωμεν και αποδίδωμεν τιμή στην Αειπάρθενο Νύμφη, αλλά και στην πράξη πίστεως των Αγίων γονέων της. Η τρίχρονη Μαρία ανήλθε μόνη της τα 15 σκαλοπάτια που οδηγούσαν στον Ναό, όπου ...

«Ὁ Κύριος δόξασε τὸ ὄνομά σου σὲ ὅλες τὶς γενιές. Μέσα ἀπὸ ἐσένα θὰ ἀποκαλύψει ὁ Κύριος στὶς ἔσχατες ἡμέρες τὴ λύτρωσή Του στὸν Ἰσραὴλ» (Πρωτευαγγέλιο Ιακώβου 7,2) Εορτή των Εισοδίων της Θεοτόκου και η Εκκλησία θυμάται την εκπλήρωση της υπόσχεσης των Προπατόρων Ιωακείμ και Άννας. Λίγα χρόνια πριν από την ενανθρώπηση του Λόγου, ένα στείρο και άτεκνο ζευγάρι, ο Ιωακείμ και η Άννα, συντετριμμένοι από τη ντροπή της ατεκνίας, πληροφορούνται από άγγελο Κυρίου ότι θα αποκτήσουν παιδί, το οποίο θα λύσει την κατάρα που τους ταλάνιζε. Η θυγατέρα του γηραλέου ζεύγους μεγαλώνει και αφού γίνει τριών ετών εκπληρώνεται η υπόσχεση των γονέων της προς το Θεό, με την αφιέρωση της στο Ναό των Ιεροσολύμων. Η διήγηση της θεομητορικής εορτής των Εισοδίων ...

Βίος και Λόγοι του Οσίου Πορφυρίου του Καυσοκαλυβίτου, μέρος 10ο. Ανάγνωση από το ομώνυμο βιβλίο εκδόσεως Ι.Μ. Χρυσοπηγής Χανίων. Η ηχογράφηση έγινε στον ραδιοφωνικό σταθμό της Ι.Μ. Λεμεσού. Διαβάζει η κυρία Όλγα Κοκκίνου. %audio%

Η εποχή μας και ο σημερινός πολιτισμός δυστυχώς έχει απομακρυνθεί από το όραμα και την αναζήτηση της αγιότητας. Η ορθόδοξη πίστη όμως στηρίζεται στην παρουσία των αγίων. Χωρίς αυτούς η Εκκλησία μας οδεύει προς την εκκοσμίκευση. Φυσικά όπως γνωρίζουμε από την Αγία Γραφή «Άγιος» είναι μόνο ο Θεός και η αγιότητα πηγάζει από την σχέση μας με Αυτόν, άρα η αγιότητα είναι θεοκεντρική και όχι ανθρωποκεντρική. Η αγιότητα του ανθρώπου εξαρτάται από τη δόξα και τη χάρη του Θεού και από την ένωσή του με Αυτόν και δεν οφείλεται στις αρετές του. Ο αγιασμός προϋποθέτει την ελεύθερη θέληση του αγιασμένου. Όπως αναφέρει ο άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής, ο άνθρωπος προσφέρει μόνο την προαίρεσή του. Χωρίς αυτήν δεν ενεργεί ο Θεός. ...

Σε συνέχεια της συνέντευξης μας με τον Φίλιππο Οικονόμου, ένα εκ των εγκρίτων συγγραφέων στα περί ψαλτικής θέματα, ετέθη ο προβληματισμός για τη σύγχρονη μελοποιία, και τις προϋποθέσεις που απαιτούνται για την μετ΄ επιστήμης και τέχνης σύνθεση λειτουργικών ύμνων.  Πεμπτουσία: Ποια η άποψη σας για το θέμα της σύνθεσης νέων μελών στις μέρες μας. Ποιες οι προϋποθέσεις και οι αρχές για να μελοποιήσει κάποιος; Φίλιππος Οικονόμου: Ο  περἰφημος  Άρχοντας  πρωτοψάλτης  της  Μ.  του   Χ.  Ε.  Γεώργιος  Βιολάκης  υποστήριζε  ότι:  «…πάντα  τα  εις  την  Εκκλησίαν  ημών  αρμόζοντα  άσματα  και  μέλη  εποιήθησαν  υπό  των  Αρχαίων  της  Βυζαντινής  εποχής  μουσικών,  ημείς  δε  οφείλομεν  να  ψάλλωμαν  πιστώς  και  ερρύθμως  ταύτα  και  ουχί  να  μελοποιώμεν  νέα…».  Ωστόσο  έχω  την  πεποίθηση  ότι  το  λειτουργικό  σώμα  της  Ορθόδοξης  Εκκλησίας  μας  έχει  ...