Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Κυκλοφορεί εντός των ημερών ο Δ΄ και ο Ε΄ τόμος της σειράς ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ του Γεωργίου Ν. Κωνσταντίνου, οι οποίοι αντιστοιχούν στο Ειρμολόγιον του Ιωάννου Πρωτοψάλτου (με τους κανόνες των κυριοτέρων εορτών συμπληρωμένους και τις Καταβασίες σε σύντομο και αργοσύντομο μέλος) και στα Ανάλεκτα Α΄ (με Προλογάριον, Πολυελέους, Δοξολογίες, Δοξαστικά -επιλογή). Καλύπτουν κατά μεγάλο μέρος τις ανάγκες τόσο των σπουδαστών του τρίτου έτους του Αναλυτικού Προγράμματος των ωδείων και των σχολών βυζαντινής μουσικής όσο και αυτών που διακονούν στα ιερά αναλόγια. Από τον Πρόλογο των βιβλίων αντλούμε ότι τα μουσικά κείμενα έχουν εκτυπωθεί δίχρωμα και καταγράφηκαν με βάση το Ειρμολόγιον του Ιωάννου Πρωτοψάλτου (Κων-πολις 1856), τα όσα αναφέρουν ο Χρύσανθος στα θεωρητικά του συγγράμματα και η Μουσική ...

Ο άγιος Ησύχιος διακρίνει τέσσερα είδη νήψεως. Το πρώτο είναι να έχουμε επίγνωση των νοητικών εικόνων τις οποίες οι δαίμονες χρησιμοποιούν για να κατασκευάσουν αμαρτωλούς λογισμούς και να οδηγήσουν το πνεύμα μας σε πειρασμό. Το δεύτερο είδος της νήψης συνίσταται στο να απελευθερώσουμε την καρδιά μας από όλες τις σκέψεις και να παραμείνουμε ακίνητοι σε σιωπή και προσευχή. Το τρίτο είδος είναι να επικαλούμαστε το όνομα του Κυρίου Ιησού Χριστού για τη βοήθειά Του. Το τέταρτο είναι να έχουμε συνείδηση της θνητότητάς μας. «Αυτά τα είδη της νήψης, παιδί μου, φρουρούν τη θύρα της καρδιάς μας και δεν επιτρέπουν την είσοδο σε καμιά αμαρτωλή σκέψη»… Το κελλί είναι ο χώρος στον οποίο ο μοναχός απογυμνώνει την ψυχή του ενώπιον του Θεού. ...

Ζωγραφική, αγιογραφίες, σχέδια και μακέτες, περιλαμβάνει η έκθεση  «Σπύρος Παπαλουκάς. SYNOPSIS», με 130 και πλέον αντιπροσωπευτικά έργα, της εξελικτικής πορείας του μεγάλου ανανεωτή της ελληνικής ζωγραφικής, τα οποία αποκαλύπτουν την προσφορά του, στη στερέωση του ελληνικού μοντερνισμού. Ο Παπαλουκάς, από το 1909, έστρεψε την προσοχή του στη ζωγραφική, όταν πρωτοξεκίνησε τις σπουδές του στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών, έως το 1956 που άφησε την τελευταία του πνοή, καθηγητής πλέον της Α.Σ.Κ.Τ., σε ηλικία 65 ετών. Σ.Παπαλουκάς Το σχέδιο, όλα αυτά τα χρόνια αποτελούσε τον πυρήνα της ζωγραφικής του δράσης. Άριστος σχεδιαστής και σπουδαίος ζωγράφος, αν και έζησε την ταραγμένη περίοδο ανάμεσα στον Α΄ και Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και βίωσε τις τραυματικές εμπειρίες του Εμφυλίου στον τόπο μας, συνειδητά στράφηκε στην αποτύπωση ...

Το ταπεινό φρόνημα του Αγίου Φαίνεται ότι ο άγιος τόσον πολύ έκρυβε την αρετή και την αγιότητά του, ώστε ήθελε να πεθάνει αφανής, φοβούμενος μήπως οι Βατοπεδινοί αδελφοί του βρουν σ’ αυτόν σημεία αγιότητος και θε­λή­σουν να τον τιμήσουν, πράγμα που δεν ήθελε, γιατί θεωρούσε αμαρτία ενώπιον του Θεού το να τιμάται από τους ανθρώπους. Τό­σο μεγάλο ήταν το ταπεινό του φρόνημα, ώστε όλα τα μάταια της ζωής αυτής, τιμές και φιλοδοξίες, τα θεωρούσε ανοησία. Αυτό είναι μεγίστη απόδειξη της αγιότητός του. Μόνο αυτό ήταν αρκετό, χωρίς να απαιτείται άλλη απόδειξη, ότι είναι άγιος, και θεωρείται περιττή η ύπαρξη άλλου θαύματος. Γιατί, όπως λέει κάποιος, η ζωή η σύμφωνη με το θέλημα του Θεού, ο «κατά Θεόν βίος» δηλαδή, και χωρίς να ...

Μεσημέριασε. Η οικογένεια σταμάτησε στη σκιά ενός δέντρου να ξαποστάσει για λίγα λεπτά. Ο πατέρας κοίταξε τα λιγοστά τους υπάρχοντα με νοσταλγία. Η μητέρα δεν απογοητευόταν. Της έφτανε που κρατούσε τα δυο της αγοράκια στην αγκαλιά της σώα και αβλαβή. Τα δυο μαύρα άλογα κουρασμένα και αυτά από το περπάτημα και τη ζέστη έψαχναν νερό. - Γιατί φύγαμε, πατέρα, έτσι ξαφνικά; ρώτησε ο μεγάλος γιος. - Για να μη γίνουμε είλωτες, δούλοι. Καλύτερα να καλλιεργούμε τη δική μας γη σ΄ έναν καινούριο τόπο, παρά να σπέρνουμε και να θερίζουμε για τον κατακτητή, απάντησε σοβαρά ο πατέρας. - Γι’ αυτό τώρα ψάχνουμε μια καινούρια εύφορη γη να εγκατασταθούμε και να κάνουμε μια νέα αρχή, συμπλήρωσε η μητέρα. - Γιατί ήρθαν οι κατακτητές στη δική μας ...

  Η Εκκλησία σεβόταν ανέκαθεν την προσπάθεια της επιστήμης και συμμεριζόταν την αγωνία κάθε ανθρώπου για την παράταση ζωής. Ωστόσο η παράταση της ζωής πρέπει να αποβλέπει στην παράταση του χρόνο της μετάνοιας και της πνευματικής προόδου, διότι η ζωή όσο και να παρατείνεται, κάποια στιγμή τελειώνει αφού ο βιολογικός θάνατος είναι μονόδρομος.  Η χριστιανική θεολογία βλέπει τον άνθρωπο ολιστικά και εκτός από τη σωματική του υγεία αποβλέπει και στην θεραπεία της ψυχής του, γι’ αυτό εξάρει τη συμβολή της ιατρικής σε αυτό. Επιπροσθέτως για την χριστιανική θεολογία η συμπαράσταση στους ασθενείς, όπως σε περιπτώσεις ανίατων ασθενειών είναι εξίσου σημαντική με την θεραπεία. Αυτή  η άποψη έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τον ωφελιμισμό, ο οποίος επιβάλλεται ως τρόπος σκέψης από την σύγχρονη  ...

Το ‘’Ημερολόγιον 2017’’ της Ιεράς Μητροπόλεως Σερβίων και Κοζάνης, καλαίσθητο ημερολόγιο τσέπης, ‘’αφιερούται εις το Μητροπολιτικόν Παρεκκλήσιον του Οσίου Πατρός ημών Βαραδάτου του Αντιοχέως’’ (σελ. 1). Για όσους δεν γνωρίζουν τον Άγιο Βαραδάτο και το Μητροπολιτικό Παρεκκλήσιό του, στις μέσα του σελίδες δυο κείμενα ‘’Ο Όσιος Βαραδάτος’’ (σελ. 9-12) και ‘’Τα Κουβούκλια’’ (σελ. 13-15) απαντούν στα ερωτήματά τους. Από το πρώτο επιλέγω για την ενημέρωση: ‘’Ο Όσιος Βαραδάτος ήταν από την Αντιόχεια. Διακρίθηκε για την ασκητικότητά του, την βαθειά ταπείνωσή του και την αγιότητα του βίου του. Σε νεανική ηλικία διάλεξε τον ασκητικό βίο κι έζησε όλα του τα χρόνια σε σωματική κακουχία και στέρηση’’ (σελ. 9). Ο Όσιος ‘’πίστευε ότι όσο περισσότερο στενεύουμε τον φυσικό κόσμο γύρω μας, τόσο πιο πολύ απλώνεται ...

Αφιερωμένα στην Ευρωπαϊκή εβδομάδα προγραμματισμού είναι τα Eργαστήρια UTech Lab του Ιδρύματος Ευγενίδου, το οποίο καλεί μαθητές/μαθήτριες  Ε’ ή Στ’ Δημοτικού, Α’ Β’ και Γ’ Γυμνασίου που θέλουν να κάνουν τα πρώτα τους βήματα στον προγραμματισμό ή την δημιουργία κώδικα να συμμετάσχουν σε αυτές τις επιμορφωτικές δραστηριότητες. Πρόκειται για τα εργαστήρια «HTML & CSS: Μιλώντας τη γλώσσα του διαδικτύου» και «Google CS First: Προγραμματισμός για παιδιά!», δυο πρωτότυπα όσο και δημιουργικά εργαστήρια που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής εβδομάδας προγραμματισμού 2016. Τα εργαστήρια είναι project-based, βασίζονται δηλαδή στην πρακτική εξάσκηση και τη δημιουργία ενός τελικού πρότζεκτ. Απαραίτητο για αυτό είναι μόνο το ενδιαφέρον και η διάθεση να εξασκήσουν τη δημιουργική και αναλυτική τους σκέψη, καθώς δεν απαιτείται καμία προηγούμενη γνώση κώδικα ή προγραμματισμού! Η ...

Βίος Γέροντος Παϊσίου του Αγιορείτου μέρος 52ο. Ανάγνωση απο το ομώνυμο βιβλίο του Ιερομονάχου Ισαάκ, εκδ. I.Ησυχ. Αγ. Ιωάννου του Προδρόμου Μεταμορφώσεως Χαλκιδικής. Η ηχογράφηση έγινε στον ραδιοφωνικό σταθμό της Ι.Μ. Λεμεσού. Διαβάζει η Νάταλι Αμάν.   %audio%

Ένα χειμωνιάτικο απόγευμα στα έρημα σοκάκια του Σχοινουδίου περπατά βιαστικά ένα επτάχρονα αγόρι. Προορισμός του ένα αρχοντικό σπίτι στο Χάλακα, στο οποίο πρέπει να φτάσει ακολουθώντας διαφορετική διαδρομή κάθε φορά, για να μην κινήσει τις υποψίες των Τούρκων και αποφεύγοντας να περάσει από τον κεντρικό δρόμο με τα καφενεία, όπου μαζί με τους Έλληνες θαμώνες σύχναζαν και οι Τούρκοι δάσκαλοι του σχολείου του. Με πολλές προφυλάξεις και προσέχοντας να μην το δει κανένας, φτάνει στο αρχοντόσπιτο, χτυπά την πόρτα, την οποία ανοίγει αμέσως, σαν να περίμενε η ψιλόλιγνη και ευγενική οικοδέσποινα του σπιτιού, βάζει μέσα το παγωμένο αγοράκι χαιδευοντάς του τα μαλλιά. Το οδηγεί στο καθιστικό, με την κεραμική σόμπα να ζεσταίνει το χώρο, δυναμώνει το φως στη πορσελάνινη γκαζόλαμπα και ...

Η θέση του λειψάνου Η θέση του λειψάνου ήταν η εξής: το κρανίο ήταν όλο φα­λα­κρό τοποθετημένο πάνω στους σπονδύλους του αυχένα. Το υπό­λοι­πο σώμα ήταν ντυμένο με κά­ποιο βαμβακερό χιτώνα. Τα οστά ήταν κον­τά το ένα στο άλλο, συγ­κρα­τη­μέ­να σε άλλα μέρη από τους τέ­νον­τες και σε άλλα μέρη από ένα λεπτό δέρμα του περιοστέου. Ολό­κληρο το σώμα στη­ρι­ζό­ταν στον αριστερό ώμο και μηρό και ήταν στραμμένο προς ανατολάς βλέποντας προς τον τοί­χο του πα­λαι­ού καμαρωτού Κοι­μητηρίου. Οι κνή­μες ακουμπούσαν στα μη­ριαία οστά και τα γό­να­τα στα πλευρά. (Όπως δηλαδή γονα­τί­ζου­με για να κάνουμε εδα­φιαίες μετάνοιες). Τα χέ­ρια του ήταν το­πο­θε­τη­μέ­να πάνω στο στήθος σε σχήμα σταυ­ρού. Κάτω δε από το δεξί χέρι βρι­σκόταν μια παλιά εικό­να, που φαι­νό­ταν να ...

Eυλόγησον Πάτερ, Ο Θεός πάντοτε κάνει θαύματα και θα συνεχίσει να θαυ­μα­τουρ­γεί με σκοπό να επαναφέρει τον άνθρωπο στην τιμητική θέση «του κατ’ εικόνα» στην οποίαν βρισκόταν και την οποίαν έχασε με την πτώση. Όποιος παρασύρεται από τις υλικές αισθήσεις, εξα­πα­τά­ται από τις επιθέσεις τους, και δεν έχει χρόνο να εξετάσει τον εαυ­τόν του και να σκεφθεί όχι μόνο όσα αντιλαμβάνονται οι αισθήσεις του, αλλά όσα είναι αληθινά. Ούτε θυμάται το σωτήριο λόγο, δη­λα­δή ότι «άνθρωπος δεν είναι αυτό πού φαίνεται», ώστε αφου κα­τα­νο­ή­σει την τιμητική θέση και την καταγωγή του από το Θεό να ανε­βαί­νει νοερά προς αυτόν. Αν απελευθερωνόταν από τη δουλεία στα υλικά, χωρίς πολλή προσπάθεια, θα μπορούσε να αντι­λη­φθεί πόσα θαύματα κάνει μπροστά του, ο πάντοτε φιλάνθρωπος ...

Παρακολουθείστε το ντοκιμαντέρ του "Ιδρύματος Ευγενίδη", το οποίο βασίζεται σε ιστορικά στοιχεία και εξηγεί γιατί ο Γαλιλαίος δεν ήρθε σε αντίθεση με την Εκκλησία, αλλά και πώς καταλήξαμε σήμερα να πιστεύουμε κάτι τέτοιο. https://www.youtube.com/watch?v=0uw0jtQUHws

Η Ακαδημία Αθηνών (Φωτ. Depositphotos)     O Δημόκριτος προβάλλει την μεσαία τάξη και γι’ αυτό επιμένει στην απόκτηση μέτριας περιουσίας από τους πολίτες, γεγονός που ισχυροποιεί περαιτέρω την προσπάθεια εδραιώσεως του δημοκρατικού πολιτεύματος (Απ. 285). Ομοίως, ο Σταγειρίτης αναφέρει ότι η υγιής δημοκρατία υπάρχει εκεί, όπου υπερέχουν οι μέσοι, διότι ευκολότερα υποτάσσονται στις επιταγές του λόγου (Αριστοτέλους, Πολιτικά, 1295 b 6).      Ο Αβδηρίτης φιλόσοφος επισημαίνει, όχι μόνο τα προτερήματα, αλλά και τις ατέλειες του δημοκρατικού πολιτεύματος. Μία από τις στρεβλώσεις της δημοκρατίας είναι ότι δεν εξασφαλίζει την ανάδειξη των κατάλληλων προσώπων στον δημόσιο βίο. Γι’ αυτό καλεί τους συγχρόνους του να εκλέγουν στα δημόσια αξιώματα τους αδέκαστους, τους ικανότερους και τους καλύτερους. Για παράδειγμα, ένας πολίτης, ο οποίος χρηματίζεται δεν είναι ...

Η ομάδα Προμηθέας με το όχημα Πυρφόρος ΙΙ, στο Λονδίνο, στο πλαίσιο του διαγωνισμού Shell Eco Marathon. (Φωτ. Shell) Σε πείσμα όσων θέλουν να υποτιμούν τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα της χώρας, μια ομάδα φοιτητών του ΕΜΠ κατάφερε να κατακτήσει τα δύο από τα πέντε ειδικά βραβεία σε μεγάλο διεθνή διαγωνισμό, αντιμετωπίζοντας με επιτυχία ομάδες που όχι μόνο προέρχονταν από διάσημα πανεπιστήμια του εξωτερικού, αλλά και είχαν πολλαπλάσια οικονομική στήριξη. Πρόκειται για την ομάδα «Προμηθέας», τα μέλη της οποίας σχεδίασαν και κατασκεύασαν ένα πρωτότυπο ηλεκτροκίνητο μονοθέσιο* με το οποίο συμμετείχαν στο διαγωνισμό Shell Eco Marathon, στο Λονδίνο. *Πρόκειται για το όχημα «Πυρφόρος ΙΙ» ένα τρίκυκλο ηλεκτρικό μονοθέσιο, με μπαταρία λιθίου και ηλεκτροκινητήρα ισχύος 270 W, με εξαιρετικά υψηλή απόδοση 88%. Η ερευνητική ομάδα ...

Μετά την ομοβροντία των άρθρων της Κυριακάτικης Καθημερινής (2/10/16)  εναντίον του δικαιώματος της Εκκλησίας να έχει γνώμη για το μάθημα των θρησκευτικών, υποστηρίζοντας ότι αυτό είναι καθαρά υπόθεση της Πολιτείας, αλλά και την επιφυλλίδα του Χ. Γιανναρά περί «εκκλησιαστικού γεγονότος», επιτρέψτε μου τις παρακάτω παρατηρήσεις: Αρχίζοντας από τη βασική διάκριση ότι «έστι γνώσις προηγουμένη της πίστεως και γνώσις τικτομένη εκ της πίστεως», προκειμένου για το μάθημα των θρησκευτικών ως ορθόδοξη χριστιανική παιδεία, τα δύο αυτά είδη γνώσεως συνυπάρχουν. Άλλοι το βλέπουν, όπως και όλα τα άλλα μαθήματα, μόνο ως «γνώση προηγουμένη της πίστεως» και γι’ αυτό εύκολα δέχονται ή αποφασίζουν  την μετατροπή του σε θρησκειολογικό μάθημα, δηλαδή γνώση περί των θρησκειών. Άλλοι όμως, όπως η επίσημη Εκκλησία και το σύνολο ...

Στα πλαίσια των φετινών «Δημητρίων 2016», η Αγιορειτική Εστία συμμετέχει στις γιορτές της πόλης, μαζί με πολλούς άλλους φορείς.  Έτσι, σε λίγες ημέρες θα γίνουν τα εγκαίνια της έκθεσης ζωγραφικής του Σέρβου ζωγράφου Nikola Sarić, ο οποίος σπούδασε στη Σχολή Καλών Τεχνών του Βουκουρεστίου και σήμερα ζει στη Γερμανία.  Πρόκειται για έναν νέο σε ηλικία ζωγράφο, τα έργα του οποίου -θα μπορούσε να πει κανείς- θυμίζουν παλαιοχριστιανική τεχνοτροπία. Shadrach-Meschach-Abed-Nego, Nikola Saric Ο Ν. Sarić, μέσω κοινών φίλων, γνωρίστηκε με τον Διευθυντή της Αγιορειτικής Εστίας, τον κ. Αναστάσιο Ντούρο. Έτσι  προέκυψε η συνεργασία.  Η Αγιορειτική Εστία, άλλωστε, ενδιαφέρεται ιδιαίτερα να προβάλει τη δουλειά νέων καλλιτεχνών, τα έργα των οποίων δεν είναι ίσως πολύ εύκολο να φιλοξενηθούν σε άλλους χώρους.   Απόδειξη αυτού του ...