Ανάμεσα στην πολλαπλότητα των φαινομένων το βλέμμα του Ξενοφάνη ξεχωρίζει την πνευματική ενότητα του κόσμου. Όλη η ποίηση του είναι φρονηματισμός και εξομολόγηση, ενώ στις ελεγείες του, οι οποίες είναι προορισμένες για το χαρούμενο γλέντι, αντιτίθεται στα παραμύθια του παλαιού κόσμου (πλάσματα των προτέρων), συστήνοντας μια θρησκευτικότητα βασισμένη σε δίκαιες πράξεις (Aπ. 1). Ο ίδιος βρίσκει λόγια τόσο για να ψάλει την αθώα χαρά της ζωής (Aπ. 22), όσο και για να καυτηριάσει την ταπεινή φιλοχρηματία (Aπ. 21), εκθέτοντας με τον τρόπο αυτό την προσωπική του πεποίθηση για την ουσία του κόσμου. Η βασική ιδέα της φιλοσοφικής του κοσμοθεωρίας είναι η ενότητα όλων των όντων (εν το παν). Αυτό το «όλα ένα» είναι γι’ αυτόν η θεότητα, άφθαρτη, όμοια πάντα με ...





















