Πεμπτουσία

Ο άγιος Τρύφων γεννήθηκε στη Λάμψανο της Φρυγίας στους χρόνους του βασιλέως Γορδιανού. Από μικρός είχε σαν ασχολία την βοσκή των χηνών. Το ευτελές όμως της εργασίας του δεν του στέρησε, μάλλον δε του επηύξησε την πνευματική γνώση διά της υψοποιούς ταπεινώσεως και της εξ' ολοκλήρου αγάπης προς τον Χριστό και νέος ακόμα αξιώθηκε να τελεί θαυμαστά πράγματα. Μεταξύ των άλλων πολλών, θεράπευσε και την θυγατέρα του βασιλέως Γορδιανού η οποία βασανιζόταν από πονηρό πνεύμα. Μάλιστα όχι μόνο το έδιωξε από την κόρη αλλά το ανάγκασε διά της Χάριτος του Χριστού να φανερωθεί οφθαλμοφανώς μπροστά τους σαν άγριος σκύλος. Μετά από αυτό πολλοί ασπάστηκαν τον Χριστιανισμό. Αργότερα οδηγήθηκε ενώπιον του επάρχου της Ανατολής Ακυλίνου όπου ομολόγησε την πίστη του και δέχθηκε τα ...

Με την ευκαιρία της συμπλήρωσης 20 ετών από την κοίμηση του αοιδίμου Μητροπολίτου Κυρηνείας κυρού Γρηγoρίου, παραθέτουμε σύντομο αφιέρωμα το οποίο δημοσιεύτηκε το 1994 στο περιοδικό «Εκκλησία» της Εκκλησίας της Ελλάδος. Το κείμενο που παραθέτουμε το δημοσίευσε ο τότε φοιτητής Ιωάννης Γ. Χατζηουρανίου νυν Επίσκοπος Μεσαορίας Γρηγόριος. Ιωάννη Γ. Χατζηουρανίου νυν Επισκόπου Μεσαορίας Γρηγορίου Ο ΜΑΚΑΡΙΣΤΟΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΚΥΡΗΝΕΙΑΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ (1922-28 Ιανουαρίου 1994) Ανάτυπον εκ του περιοδικού «ΕΚΚΛΗΣΙΑ» Μετά από μακράν περίοδο δοκιμασίας της υγείας του κοιμήθηκε την Παρασκευή 28 Ιανουαρίου 1994 ο Μητροπολίτης Κυρηνείας Γρηγόριος. Η εξόδιος ακολουθία εψάλη την επομένη από τον ιερό ναό Παναγίας Ευαγγελιστρίας Παλλουργιώτισσης στη Λευκωσία, προεξάρχοντος του Μακαριώτατου Αρχιεπίσκοπου Κύπρου κ. Χρυσοστόμου, συμπαραστατουμένου από τα μέλη της Ιεράς Συνόδου και τον εκπρόσωπο της Α. Θ. Παναγιότητος, Μητροπολίτη Ελβετίας κ. Δαμασκηνό. Επίσης συμμετείχαν ...

Δ. Ταλιάνη, Σαντορίνη, φωτο 4 Βγήκες από τα σωθικά της βροντής Ανατριχιάζοντας μες στα μετανιωμένα σύννεφα Πέτρα πικρή, δοκιμασμένη, αγέρωχη Ζήτησες πρωτομάρτυρα τον ήλιο Για ν’ αντικρίσετε μαζί τη ριψοκίνδυνη αίγλη Ν’ ανοιχτείτε με μια σταυροφόρο ηχώ στο πέλαγος.    (Οδ. Ελύτη “Ωδή στη Σαντορίνη”) Οι Φίλοι του Μουσείου Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας και η πολιτιστική εταιρεία Πλοηγός, οργανώνουν την Πέμπτη 13 Φεβρουαρίου, στις 7 το απόγευμα,  στο Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας, την παρουσίαση της φωτογραφικής – μουσικής – ποιητικής δουλειάς του Δημήτρη Ταλιάνη, το Ηχόραμα Σαντορίνη, ο τόπος ο μικρός, ο μέγας.  Ο Φωτογράφος Δημήτρης Ταλιάνης μίλησε στην Πεμπτουσία για τη Σαντορίνη του. Δ. Ταλιάνης  Πεμπτουσία: Θα θέλατε να μας μιλήσετε για τις 14 ενότητες της έκθεσης.  Τι ακριβώς είναι;  Δ.Τ.: Είναι 14 φωτογραφικές ενότητες.  Η πρώτη π.χ. ονομάζεται καλντέρα.  ...

Πόση άραγε θάναι η δική μας αμοιβή, αν αντιγράψουμε ένα ήρωα της Εκκλησίας μας, γιατί αυτοί είναι οι πραγματικοί ήρωες οι οποίοι νίκησαν τους τρεις μεγάλους μας εχθρούς· τον κόσμο, τη σάρκα και το διάβολο. Ποιό νομίζετε είναι το πρακτικό νόημα της ζωής μας στον αισθητόν τούτο χώρο που υπάρχουμε; Δεν είναι άλλο παρά η έμπρακτή μας πίστη, είναι η πρακτική εφαρμογή των όσων πιστεύουμε και ομολογούμε, διότι η πίστη μας ως μαθητών του Χριστού δεν είναι μόνον να πιστεύουμε ότι υπάρχει ο Θεός, τούτο μόνον του δεν είναι τίποτε, γιατί και να τον αρνηθούμε εκείνος «πιστός μένει»· η πραγματική πίστη, η οποία δεν θεωρείται «νεκρά» είναι αυτή που πιστεύει κάποιος στον Θεό ως αίτιον του παντός κ.λπ., πιστεύει δε ...

Η Εταιρεία Κυπριακών Σπουδών παρουσιάζει ως έκθεμα του μηνός Ιανουαρίου, ο οποίος ήταν και μήνας εορτών του Δωδεκαημέρου, ένα πολύτιμο δοχείο για «χόλιασμα»,  το οποίο  έγινε δωρεά στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης Κύπρου, στις 12 Ιανουαρίου 1951 από τον Ν. Αλούπα και φέρει αριθμό μητρώου 476.  Πρόκειται για ασημένιο φιαλόσχημο δοχείο, ύψους 5,4 εκ. που αποτελείται από δυο κομμάτια: τη φιάλη και το στέλεχος, στο οποίο τοποθετούσαν την αιθάλη που χρησιμοποιούσαν στα μάτια. Φαίνεται ότι έχει χρησιμοποιηθεί από την ιδιοκτήτρια, αφού φέρει ίχνη «χολλάς», επομένως ήταν χρηστικό, και όχι απλά διακοσμητικό αντικείμενο, αν και κατασκευασμένο από ασήμι. Δοχείο για «χόλιασμα», Δωρεά 12 Ιανουαρίου 1951 από τον Ν. Αλούπα, συλλογή Μουσείου Λαϊκής Τέχνης Κύπρου, Α.Μ. 476. Το έκθεμα αυτό μας μεταφέρει σ’ ένα ...

Συνεχίζουμε το αφιέρωμά μας στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο μέσα από τα γεγονότα της Αντίστασης, των Γενοκτονιών και των Ολοκαυτωμάτων. Το σημερινό άρθρο είναι αφιερωμένο στις συστηματικές - εξοντωτικές διώξεις που υπέστησαν οι Εβραίοι από τους Ναζί. ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ΄: ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΕΣ ΚΑΙ ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑΤΑ 1. Γενοκτονίες και ολοκαυτώματα κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου σε Ελλάδα και Ευρώπη.             Ο όρος Ολοκαύτωμα περιγράφει τη συστηματική προσπάθεια που γίνεται από ένα κράτος ή τα όργανα του κράτους να διώξει από τα όριά του ή να εξαφανίσει από προσώπου γης διάφορες εθνικές, κοινωνικές, πολιτικές ή θρησκευτικές ομάδες. Η λέξη "ολοκαύτωμα" προέρχεται από την αρχαία ελληνική γλώσσα και σημαίνει "πλήρως καμμένη προσφορά θυσίας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν η γενοκτονία των Εβραίων της Ευρώπης από τη Ναζιστική Γερμανία, των Ρομά αλλά ...

Ολοκληρώνουμε σήμερα την ενδιαφέρουσα μελέτη του θεολόγου κ. Δημήτρη Ξεσφύγγη, για το ζήτημα της ψυχής και της εμβρυοκτονίας, μέσα από το πρίσμα της εκκλησιαστικής παράδοσης. ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ: Ο ΧΡΟΝΟΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ 1)     Ο χρόνος δημιουργίας της ψυχής στην Π. Διαθήκη και οι απόψεις των Πατέρων. Ο χρόνος δημιουργίας της ψυχής και η ένωσή της με το σώμα είναι ένα κεφάλαιο που έχει προβληματίσει και θα προβληματίζει. Επ’ αυτού του ζητήματος δεν έχουμε αποκεκαλυμμένη αλήθεια από το Θεό, δηλαδή δόγμα, αλλά θεολογικές γνώμες και θεωρίες. Ξεκινώντας από την Αγία Γραφή και συγκεκριμένα από το κεφάλαιο της διηγήσεως περί δημιουργίας του ανθρώπου (Γεν. 1,26) «Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ’ εἰκόνα καὶ ὁμοίωσιν ἡμετέραν», παρατηρούμε ότι δεν γίνεται καμία αναφορά μεταξύ σώματος και ψυχής. Στηριζόμενοι σ’ αυτό το χωρίο ...

Κάποτε, επισκέφτηκαν τον Άγιο Αλέξιο (έναν Ρώσο δια Χριστόν σαλό της επαρχίας Βορονέζ) δύο γυναίκες.   Η πρώτη βασανιζόταν από την συνείδησή της, καθώς είχε διαπράξει ένα φοβερό αμάρτημα, ενώ η άλλη δεν έκανε τίποτα άλλο απ' το να κλαψουρίζει:  "Είμαι αμαρτωλή, όπως όλος ο κόσμος. Όπως ξέρετε πάτερ μου, είναι αδύνατον να ζει κανείς χωρίς ν' αμαρτάνει".  Έδειξε με συγκεκριμένο τρόπο και στις δύο τι σήμαιναν τα λεγόμενά τους, και τις έστειλε σ' ένα χωράφι.   Σ' εκείνη που είχε διαπράξει το μοναδικό αμάρτημα που τη συνέτριβε, ζήτησε να πάει να ψάξει την πιο βαριά πέτρα που μπορούσε να σηκώσει και να του τη φέρει. Στην άλλη έδωσε την εντολή να μαζέψει στην ποδιά της όσα περισσότερα χαλίκια μπορούσε.   Όταν οι δύο γυναίκες γύρισαν πίσω, ...

Αυτός ο μακάριος ήταν από μία περιοχή του Μωριά, που ονομαζόταν Καλαμάτα, μπαρμπέρης στο επάγγελμα, και επειδή ήταν φρόνιμος και έμπειρος στα πολιτικά πράγματα, τον είχαν όλοι οι προεστοί της περιοχής σε υπόληψη και πάντοτε τον συναναστρέφονταν, παίρνοντας την συμβουλή του. Και μία φορά, διηγούμενοι διάφορες υποθέσεις, ανέφεραν και για τα σκληρά και βαρύτατα χρέη και για τα άλλα μύρια βά­σανα, που δοκίμαζαν οι Χριστιανοί του τότε καιρού της πρώτης αιχμα­λωσίας του Μωριά. Αυτός δε ο ευλογημένος με πολύ πόνο και θλίψη της καρδιάς του αποκρίθηκε προς τους προεστούς, λέγοντας, ότι πρέπει να πασχίζουν με κάθε λογής τρόπο να ελαφρύνουν τους Χριστιανούς από τα βαριά δοσίματα, γιατί κινδυνεύουν να αρνηθούν την πίστη τους και να τουρκέψουν. Στο οποίο οι προεστοί ...

Στο πρόσωπο του Κυριάκου Γκουβέντα η βιολιστική ερμηνευτική τέχνη βρήκε έναν δεινό εκτελεστή και δεξιοτέχνη. Η βιολιστική τέχνη διακρίνεται από άποψη τεχνοτροπίας, από την καθιέρωσή της μέχρι τις μέρες μας, σε δυο κατηγορίες στην έντεχνη δυτικοευρωπαική και και στην εξωκλασσική ή εναλακτική βιολιστική. Ο Κυριάκος Γκουβέντας κατάφερε με διεισδυτική μουσική αιασθητική αντίληψη και συστηματική ενασχόληση να χειριστεί και τις δύο κατηγορίας και να μετέχει σε ένα μεγάλο ρεπερτόριο με εξαιρετική εμπείρια στην ερμηνεία των διαφόρων στυλ. Η συνεχής ωρίμανσή του και κατά το περιεχόμενο τής ύλης, αλλά και κατά την πρακτική της διδασκαλίας της, πιστεύουμε ότι τον κατατάσσουν  σ΄ ένα εκ των κορυφαίων δασκάλων της βιολιστικής τέχνης της εποχής μας. %kiriakos%

Μια αναδρομή από τους ιδρυτικούς νόμους της Δημοτικής Εκπαίδευσης στην Ελλάδα (1895-1899) και της σχολικής υγιεινής (1908) μέχρι την ίδρυση και λειτουργία του Πρότυπου Ειδικού Σχολείου Αθηνών (Π.Ε.Σ.Α.)(1937-1940) έρχεται να υπομνηματίσει ότι αποτέλεσε καταστάλαγμα κοινωνικών και εκπαιδευτικών διεργασιών στις οποίες συμμετείχαν πρόσωπα και συλλογικότητες. Πρωτοστάτες στην ίδρυση του Πρότυπου Ειδικού Σχολείου Αθηνών η φιλόλογος και παιδαγωγός Ρόζα Ιμβριώτη και ο καθηγητής της Παιδολογίας και της σχολικής υγιεινής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Εμμ. Λαμπαδάριος, οι οποίοι εφάρμοσαν σ’ αυτό τις αρχές της γερμανικής μεταρρυθμιστικής Παιδαγωγικής και της Παιδολογίας σε παιδιά με νοητική καθυστέρηση και συναισθηματικές ή/και συμπεριφορικές διαταραχές, αντιγράφοντας τα πιο σύγχρονα ευρωπαϊκά παιδαγωγικά πρότυπα της εποχής. Ταυτόχρονα πειραματίστηκαν σε προοδευτικές παιδαγωγικές και υγιεινολογικές πρακτικές, που εφαρμόστηκαν συνδυαστικά για πρώτη φορά στην Ελλάδα. Η ...

Παρόλο που δεν είχε γνωρίσει τη δογματική διδασκαλία των Ελλήνων Πατέρων της εποχής του, ο πνευματέμφορος Εφραίμ έλεγξε την πλάνη των διαφόρων ειδωλολατρών και απογύμνωσε την ασθένεια κάθε αιρετικής επιχειρηματολο­γίας, καταφεύγοντας στις Άγιες Γραφές· «Βρήκα, έγραφε σε μια από τις ωδές του, ένα βιβλίο του Βαρδησάνου, και ταράχθηκα για λίγο από τη θλίψη· γιατί το βιβλίο αυτό εμόλυνε την ακοή μου και την καρδιά μου με τη δυσωδία των βλασφημιών του... Για να διαλύσω το σκοτάδι από τις πλάνες κατέφυγα στην Αγία Γραφή». Ο Όσιος έβλεπε το θράσος και την ασέβεια των οπαδών του Αρείου, και ετρόμαζε με την επιχειρούμενη νόθευση της ορθής πίστεως, και συχνά για να στηρίξει τους ελέγχους του έδειχνε στο λαό τις σύγχρονες φοβερές κρίσεις του Θεού, ...

Από το αδιάκοπο σφυροκόπημα της θάλασσας και του αέρα τα βράχια αυτά έχουνε καταφαγωθεί και χιλιοτρυπηθεί. Φαίνονται έτσι σαν πέτρινα σφουγγάρια κολλημένα πάνω σε μια απέραντη πουρόπετρα. Είναι αδύνατο να περπατήσεις άνετα πάνω σ' αυτά τα πέτρινα σφουγγάρια. Κάπου θα παγιδευτεί το πόδι σου και θα σκοντάψεις. Τα πατάς, για να περάσεις και νιώθεις τις προεξοχές τους κάτω από τα παπούτσια σου. Είναι αδύνατο να τρέξεις χωρίς να πέσεις. Γιατί σπάει καμιά προεξοχή και ταλαντεύεσαι. Αυτή είναι η μορφολογία της ακτής ανατολικά του κάστρου της Κερύνειας. Μα η μορφολογία αυτή διακόπτεται πού και πού από παμπάλαια ορθογώνια λατομεία, στο σχήμα και το μέγεθος ποδοσφαιρικού γηπέδου. Έχουνε λατομηθεί τα κομμάτια αυτά της ακτής, για να μεταφερθεί η κομμένη πέτρα ποιος ξέρει πού, ...

Η ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου πραγματοποιήθηκε τη νύχτα της 25ης Νοεμβρίου 1942 και υπήρξε από τις κορυφαίες εκδηλώσεις της αντίστασης του ελληνικού λαού στον κατακτητή. Ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος μέσα από τα γεγονότα της Αντίστασης, των Γενοκτονιών και των Ολοκαυτωμάτων             Μία παλιά παροιμία έλεγε ότι όταν ο Θεός καταράστηκε τον κόσμο, είπε να γίνεται πόλεμος. Πράγματι, ο πόλεμος αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα δεινά –αν όχι το μεγαλύτερο- για το ανθρώπινο γένος. Η ανθρωπότητα βίωσε τη φρίκη δύο Παγκόσμιων Πολέμων. Ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος αποδείχθηκε τρομακτικότερος από τον Α’. Περίπου σαράντα εκατομμύρια άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και χιλιάδες άλλοι έμειναν ανάπηροι. 3. Η Αντίσταση των Ελλήνων  Τα πρώτα δείγματα ηρωισμού και αντίστασης των Ελλήνων απέναντι στις κατοχικές Δυνάμεις υπήρξαν η ...

Η Ορθόδοξη λειτουργική μουσική ονομάζεται και «βυζαντινή μουσική», αλλά και πιο ορθά "Ψαλτική" ή  "Ψαλτική Τέχνη.« Είναι μια μουσική παράδοση που για πάνω από χίλια χρόνια υπήρχε σε γραπτή μορφή, καθιστώντας την βυζαντινή μουσική το παλαιότερο γραπτό μουσικό σύστημα στον κόσμο το οποίο είναι ακόμα σε χρήση. Τα αρχαιότερα μουσικά εκκλησιαστικά χειρόγραφα χρονολογούνται από τον 9ο αιώνα μ.Χ. Κατά τη διάρκεια των αιώνων, χιλιάδες προικισμένος μουσικοί έχουν συνθέσει βυζαντινά μέλη τα οποία διαδίδονται ακόμα και σήμερα στις Εκκλησίες που ακολουθούν το βυζαντινό λειτουργικό τυπικό. Κατά τη διάρκεια της βυζαντινής και μεταβυζαντινής εποχής, η Κωνσταντινούπολη και η μοναστική πολιτεία του Αγίου Όρους ήταν τα κέντρα της βυζαντινής ψαλτικής. Η μουσική σύνθεση σε αυτούς τους πυλώνες της Ορθόδοξης πίστης επεκτάθηκε σε όλη την αυτοκρατορία. Τα νησιά του Αιγαίου, ...

Είναι πολύ συγκινητικό αλλά είναι πραγματικότητα στην αμαρτωλότητά μας να αποκτούμε υιϊκή σχέση προς τους Αγίους μας Πατέρας, μεσίτες στον ουρανόν. Εδώ εφαρμόζεται το του προφήτου Ησαΐου· «μακάριος ος έχει γνωστούς εν Σιών και οικείους εν Ιερουσαλήμ». Με το παράδειγμά τους, με την προσευχήν τους, με τα συγγράμματά τους μας παρέδωσαν σαν κληρονομιά όλους τους κόπους και τις εμπειρίες τους, ώστε να καυχώμεθα σαν τέκνα των και να ψηλαφούμε στα χέρια μας τη δικήν τους διαθήκη. Ποιά διαθήκη; Να!  Πώς γνωρίζουμε εμείς την θεολογική λεπτομέρεια της πίστεώς μας; Πώς γνωρίζουμε τους τρόπους της εφαρμογής της εκκλησιαστικής μας παραδόσεως; Πώς γνωρίζουμε περί μετανοίας, περί αρετών, περί του κοινού μας εχθρού διαβόλου και όλης του της κακότητος; Πώς γνωρίζουμε το μυστήριον του θανάτου, ...

Την 30ή Ιανουαρίου εορτάζει η Εκκλησία την μνήμη των τριών μεγάλων Ιεραρχών, Βασιλείου του Μεγάλου, Γρηγορίου του Θεολόγου και Ιωάννου του Χρυσοστόμου.Δεν πρόκειται περί «μνήμης» με την κυρία έννοια της λέξεως, δηλαδή επετείου του θανάτου των Πατέρων αυτών, αλλά περί κοινής εορτής, «συνάξεως» κατά την λειτουργική ορολογία. Ο Μέγας Βασίλειος απέθανε την 1η Ιανουαρίου του έτους 379 και η μνήμη του εορτάζεται, ως γνωστόν, την 1η Ιανουαρίου. Ο Γρηγόριος ο Θεολόγος την 25η Ιανουαρίου του έτους 389, και την 25η Ιανουαρίου εωρτάσαμε την μνήμη του. Τέλος ο Χρυσόστομος απέθανε στην εξορία την 14η Σεπτεμβρίου του έτους 407, κατά την ημέρα της εορτής της Υψώσεως του τιμίου Σταυρού, η μνήμη του όμως μετετέθη, λόγω του ύψους της δεσποτικής εορτής της ημέρας ...