Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

  Η εξέλιξη των θαλασσών και των ωκεανών, υπό την επίδραση της κλιματικής αλλαγής και πλήθους άλλων εξωτερικών παραγόντων, είναι ένα ερώτημα ζωτικής σημασίας, καθώς θα επηρεάσει την ίδια την ύπαρξη του ανθρώπου στη Γη. Σε αυτό το πνεύμα, η εκδήλωση που διοργανώνεται στις 4 Μαρτίου, στο Ίδρυμα Ευγενίδου είναι αφιερωμένη στη Μεσόγειο. Ο Xavier Durrieu de Madron και ο Ευάγγελος Παπαθανασίου, δύο επιστήμονες διεθνούς κύρους, θα μας δείξουν γιατί, ελλείψει δυνατότητας πρόβλεψης του μέλλοντος, οι παρατηρήσεις και τα μοντέλα μας επιτρέπουν σήμερα να εξετάσουμε όλη τη γκάμα των πιθανοτήτων. Κλιματική αλλαγή, ακραία φυσικά φαινόμενα, αστικοποίηση, ρύπανση... Κανείς δεν είναι σε θέση σήμερα να αποφανθεί με ακρίβεια για το πώς θα εξελιχθούν οι θάλασσες και οι ωκεανοί υπό την επίδραση μεγάλου αριθμού εξωτερικών πιέσεων. Επειδή ...

Ποια τα πολιτισμικά χαρακτηριστικά της Γουμένισσας; Τι το ιδιαίτερο μπορούμε να δούμε στην περιοχή αυτή; Ποια η μουσική παράδοση του τόπου; Στα ερωτήματα αυτά απάντησε στην Πεμπτουσία ο Αθανάσιος Κάππας, Πρωτοψάλτης της Ι.Μ. Γουμενίσσης και καθηγητής στο Μουσικό Σχολείο Γιαννιτσών. Περιφορά της θαυματουργού εικόνας της Γουμένισσας Π.: Μπορείτε να μας μεταφέρετε στο πολιτισμικό χώρο και  χρόνο της Γουμένισσας; Αθανάσιος Κάππας: Από τον Ιανουάριο του 2005 είμαι δεξιός ψάλτης στο μητροπολιτικό ναό του Αγίου Γεωργίου Γουμένισσας.  Η Γουμένισσα βρίσκεται στην αρχή της Ελλάδος στα βορεινά σύνορα της, είναι πρωτεύουσα της επαρχίας Παιονίας και έδρα της Ιεράς Μητροπόλεως Γουμενίσσης, Γεφύρας, Αξιουπόλεως και Πολυκάστρου. Το όνομά της το οφείλει πιθανότατα σε Ηγούμενη την Ιεράς Μονής της Παναγίας της Γουμένισσας που απαγχονίστηκε   από τους Τούρκους. Στην κεντρική πλατεία  υπάρχει  μια πανέμορφη κρήνη, ...

Αυτή η καλή σε όλα νύμφη του Χριστού ήταν από ένα χωριό της Θεσσαλονίκης, που λεγόταν Αβυσσώκα, τέκνο Χριστιανών γονέων, ήταν δε πολύ όμορφη και ζούσε ζωή σεμνή και συνετή. Αλλά ο διάβολος, που μισεί το καλό, τη φθόνησε για την τόση αρετή της και, μη μπορώντας να την μολύνει με αισχρούς λογισμούς και με άτοπες κρυφές πράξεις, βρήκε ως όργανο της κακίας του έναν Αγαρηνό Γενίτζαρο, που ήταν σε εκείνο το χωριό σούμπασης και συγκέντρωνε τα αρχοντικά εισοδήματα, ο οποίος χτυπήθηκε από σατανικό έρωτα για την κόρη και άρχισε ο μιαρός να την κολακεύει με διαφόρους τρόπους, για να την φέρει στο σκοπό του, αλλά η παρθένος δεν τον δεχόταν καθόλου. Ύστερα εκείνος της έταζε να της δώσει, όσα ...

Ένα βράδυ λοιπόν, που ήταν όρθιος κι έλεγε το « Ο Θεός ιλάσθητί μοι τω αμαρτωλώ» με το νου μάλλον παρά με το στόμα, έξαφνα φανερώθηκε πλούσια από ψηλά μια έλλαμψη θεϊκή και γέμισε από φως όλο τον τόπο και ο νέος αγνόησε και λησμόνησε αν βρισκόταν μέσα σε σπίτι ή αν ήταν κάτω από στέγη, γιατί παντού έβλεπε μόνο φως και δεν ήξερε μήτε αν πατούσε στη γη. Ούτε φόβο είχε μήπως πέσει, ούτε καμία φροντίδα του κόσμου, ούτε τίποτε άλλο από όσα ταιριάζουν σε ανθρώπους που έχουν σώμα περνούσε από το λογισμό του. Αλλά μένοντας τελείως μέσα στο άυλο φως, του φαινόταν πως έγινε και αυτός φως και λησμόνησε όλο τον κόσμο κι ήταν όλος γεμάτος από δάκρυα ...

Συμπληρώνεται σήμερα, 14/27 Φεβρουαρίου, μία δεκαπενταετία όλη από την οσιακή κοιίμηση του χαρισματικού γέροντα Εφραίμ Κατουνακιώτη (1912-1998). Τιμώντας τη μνήμη του, παραθέτουμε στη συνέχεια ένα απόσπασμα από τις διδαχές του σχετικά με την αξία των θλίψεων στη ζωή μας: Oι θλίψεις, καλά είναι τα βάσανα, καλά είναι οι στενοχώριες, ξέρει ο Θεός γιατί τις δίνει. Γιατί έτσι περισσότερο πλησιάζουμε στον Θεό, με τις θλίψεις, με τα βάσανα. «Κύριε, εν θλίψει εμνήσθημέν Σου», λέει (Ησ. 26,16). Με τις θλίψεις πλησιάζουμε. Ο Θεός μας αφαιρεί τις θλίψεις; «Ο φεύγων πειρασμόν επωφελή, φεύγει ζωήν αιώνιον», λέει. Έτσι είναι.  Γι' αυτό ο άνθρωπος να μην απελπίζεται, να μην έρχεται σε απόγνωση για τη μια αποτυχία. Διότι δεν γνωρίζεις ποιο είναι το θέλημα του Θεού. Όταν το ...

 Σήμερα Πέμπτη, 27 Φεβρουαρίου 2014, εξελέγη νέος Μητροπολίτης Κίτρους ο Αρχιμανδρίτης Γεώργιος Χρυσοστόμου, Πρωτοσύγκελος της Ιεράς Μητροπόλεως Βεροίας από την Ιερά Σύνοδο της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος, υπό την Προεδρία του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου. Ο π. Γεώργιος Χρυσοστόμου γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη. Είναι πτυχιούχος της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ., πτυχιούχος και διδάκτωρ της Θεολογικής Σχολής του ιδίου πανεπιστημίου. Σημαντική υπήρξε η συμβολή του στην επιστημονική έρευνα και ανάδειξη του υμνολογικού έργου του αειμνήστου Γέροντος π. Γερασίμου Μικραγιαννανίτου, το οποίο απετέλεσε και το αντικείμενο της διδακτορική του διατριβής. Υπηρέτησε ως ιερεύς και προϊστάμενος του Ι.Ν. Αγ. Αναργύρων Άνω Πόλης της Θεσσαλονίκης και ως πρωτοσύγκελος της Ι.Μ. Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας. Από το 2008 κατόπιν εκλογής είναι Καθηγητής της Ανώτατης ...

Θεραπευτής ήσουν πάντα εσύ! Εμείς παίρναμε την θεραπεία από σένα! Θυμόμαστε, ακόμη, και κάποιοι -εκτός Μονάδας-, που ερχόντουσαν, νοσηλευτές, γιατροί, προσωπικό του Νοσοκομείου να σε δούν, να πάρουν την ευλογία σου, που φεύγανε μ' εκείνη την υπέρτατη γαλήνη στην καρδιά! Αλλά δεν ήταν μόνο αυτοί... Ήταν κι άλλοι άνθρωποι, συνάδελφοι εκεί, συνοδοιπόροι στον δύσκολο αγώνα να ανακουφίσουμε τον ανθρώπινο πόνο, που δήλωναν άθεοι ή αγνωστικιστές και που, όμως, σε είχαν νωρίτερα συναντήσει και ερχόντουσαν να δούν τη μορφή σου και να πάρουν την γαλήνη που τόσο την έχουμε ανάγκη. Θυμάμαι κι εγώ ταπεινός προσκυνητής στο μεγαλείο σου, ακουμπισμένος εκεί, στον πάγκο των νοσηλευτών, ακουμπισμένος, σχεδόν με αδιακρισία, να παρακολουθώ, απέναντι από τους θαλάμους, εκεί στο χώρισμα των θαλάμων 12 και 13, να σε ...

Η γερόντισσα Βαρβάρα Μεταφέρουμε και μια εμπειρία μας από επίσκεψή μας στη Βόρεια Ρωσία το 1994 με τους νέους του Κέντρου Νεότητος της Ι. Μητροπόλεως Θηβών και Λεβαδείας. Στην περιοχή της Καρελίας πριν την επανάσταση υπήρχαν πάνω από 600 εκκλησίες. Όλες γκρεμίστηκαν ή μετατράπηκαν από τους μπολσεβίκους σε θέατρα, αποθήκες, εργοστάσια κ.λπ. Στην πόλη Ολονέτς σώθηκε η μικρή εκκλησία του κοιμητηρίου. Και αυτό χάρη στην αντίσταση μιας γυναίκας. Θελήσαμε να τη γνωρίσουμε. Την επισκεφθήκαμε στο φτωχικό σπιτάκι της. Ηλικιωμένη πλέον, πλησίαζε τα 100 χρόνια της, μας διηγήθηκε την ιστορία της. Το 1925, όταν οι μπολσεβίκοι θέλησαν να γκρεμίσουν την εκκλησία, το έμαθε και έτρεξε εκεί. Μπήκε μέσα στην εκκλησία και παρά τις απειλές δεν έβγαινε. Οι εχθροί της πίστης είτε από φόβο είτε από ...

Όταν στις 19 Αυγούστου του 1839 ο Fransois Arago ανακοίνωσε στην Ακαδημία των επιστημών και καλών τεχνών στο Παρίσι την εφεύρεση της νταγγεροτυπίας τόνισε την ιδιαίτερη σημασία της φωτογραφικής τεχνικής στην αρχαιολογία αλλά και στις τέχνες γενικότερα. Δεν είναι τυχαίο που τρία χρόνια αργότερα, ο Καναδός  Joly de Lotdiniere πραγματοποίησε τις πρώτες λήψεις της Ακρόπολης. Η Ελλάδα και ιδιαίτερα το Άγιον Όρος ως ένας ενδιάμεσος σταθμός του μεγάλου ταξιδιού προς  τις χώρες του Ανατέλλοντος Ηλίου ήταν ένας προορισμός που προσέλκυσε το φωτογραφικό φακό. Μέχρι τα τέλη του 19ου αι. τα ταξίδια προς το Άγιον Όρος και τη Θεσσαλονίκη διεξάγονταν συχνά ακτοπλοϊκώς από τη Μασσαλία και την Κωνσταντινούπολη. Εδώ πρέπει να επισημαίνουμε ότι η νέα τεχνική της φωτογραφίας είχε διαφοροποιήσει σε μεγάλο βαθμό τη ...

  Τα εγκεφαλικά επεισόδια μπορεί να σχετίζονται με τις μεταβολές της θερμοκρασίας του περιβάλλοντος και της υγρασίας λένε αμερικανοί επιστήμονες, που διαπίστωσαν ότι υπάρχει σχέση μεταξύ των καιρικών συνθηκών και των εισαγωγών στα νοσοκομεία – αλλά και των θανάτων – από εγκεφαλικά επεισόδια. Φωτογραφίες: American Heart Association «Ο καιρός δεν είναι κάτι που οι άνθρωποι συνδέουν συνήθως με τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου. Ωστόσο, έχουμε διαπιστώσει οι καιρικές συνθήκες είναι μεταξύ των πολλών παραγόντων που σχετίζονται με τις εισαγωγές από εγκεφαλικό επεισόδιο στο νοσοκομείο», δήλωσε η Judith H. Lichtman (Τζούντιθ Λίχτμαν), συντάκτης σχετικής μελέτης και, αναπληρώτρια καθηγήτρια επιδημιολογίας στη Σχολή Δημόσιας Υγείας του πανεπιστημίου Γιέηλ. Η Judith Lichtman Σε διεθνές συνέδριο για τα εγκεφαλικά (International Stroke Conference 2014), που διοργάνωσε στην Καλιφόρνια η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρία, ...

  Ο Χορός Ψαλτών Τρίκκης Μελωδοί ιδρύθηκε τον Οκτώβριο του 2004 από τον Δημήτριο Μπαλαγεώργο Επίκουρο Καθηγητή του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών. Μέχρι σήμερα έχει διαγράψει μια λαμπρή πορεία στο τομέα των συναυλιών και των εκδόσεων. Δείγμα δουλειάς του χορού είναι η έκδοση της Ιεράς Μονής Βαρλαάμ Αγίων Μετεώρων υπό τον τίτλο: “Χαίροις Μετεώρων ο μελισσών”  με ψάλματα από την ακολουθία των Οσίων Μετεωριτών Πατέρων. %epi%

Εξαιρετικά δείγματα σκιτσογραφικής τέχνης έχουν την ευκαιρία να απολαύσουν οι επισκέπτες της έκθεσης με τίτλο: «Μακεδονικός Αγώνας» του σκιτσογράφου- εικονογράφου Κώστα Βουτσά,  που φιλοξενείται στο Πολεμικό Μουσείο Θεσσαλονίκης.  Μια εικαστική άποψη για την έκθεση έδωσε η η ιστορικός-κριτικός τέχνης Έλλη Κοκκίνη-Καπλάνη: «Με την σχεδιαστική του εμπειρία ο Βουτσάς δημιούργησε μια σειρά έργων λιγότερο ασπρόμαυρων και περισσότερο έγχρωμων, με μαρκαδόρους, υδατοχρώματα, κραγιόνια, στα οποία προέχει ο αφηγηματικός χαρακτήρας, δίνοντας έμφαση σε καθημερινές σκηνές αγωνιστών εκτός πεδίων μάχης. Φιγούρες ανδρικών προτύπων, εκ των οποίων κάποιες λειτουργούν ως πορτρέτα, ενδεδυμένων με την χαρακτηριστική μαύρη μακεδονίτικη στολή πολεμιστή, παρατηρούμε να εικονίζονται σε εξωτερικούς χώρους και τόπους, που, μολονότι δεν θυμίζουν πεδία μάχης, υπαινίσσονται πεδία που συνδέονται με τα ιστορικά γεγονότα… Ο Βουτσάς αποφεύγοντας επιμελώς να επεκταθεί σε άγριες ...

Μαρτύρησε στις 27 Φεβρουαρίου 1749 στην Τραπεζούντα Ο Άγιος καταγόταν από το χωριό Κρυονέρι της Τραπεζούντας και ήταν υιός ιερέως ονόματι Κωνσταντίνου. Συνελήφθη από τους Τούρκους, βασανίστηκε σκληρά και απαγχονίστηκε για την πίστη στον Μόλο της Τραπεζούντας (Μουμ – Χανέ). Το Άγιο λείψανό του το παρέλαβαν οι Χριστιανοί και το έθαψαν στη Μονή Θεοσκεπάστου.

Ποιες είναι οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στη Μεσόγειο και τα οικοσυστήματά της; Μπορεί να υπάρξει έγκαιρος έλεγχος των δασικών πυρκαγιών; Μπορεί να δημιουργηθεί τσουνάμι στο Αιγαίο πέλαγος; Πώς θα μπορούσαμε να ελέγξουμε καλύτερα την ποιότητα του αέρα στις μεγαλουπόλεις; Πώς θα μπορούσε να φανεί χρήσιμη η παρατήρηση των ηφαιστείων της Γης με μεθόδους δορυφορικής τηλεπισκόπησης; Στην τέταρτη χρονιά του, το ελληνογαλλικό Φεστιβάλ «ΓεωΣυναντήσεις» που τελεί υπό την αιγίδα του Δήμου Αθηναίων και του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών σάς προσκαλεί, πριν από τη Διάσκεψη του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή, που θα πραγματοποιηθεί στο Παρίσι το 2015, να ανακαλύψετε τους επιστήμονες που αφουγκράζονται τον πλανήτη και τις τεχνολογικές εφευρέσεις που μας δίνουν τη δυνατότητα μιας ολοένα και πιο προηγμένης παρατήρησης των φαινομένων. Στο ...