Κατηγορία

Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Φεουδαρχία, μία μέθοδος διακυβέρνησης της Δυτικής Ευρώπης του 6ου αιώνα (Σοφία Καυκοπούλου, υπ. δρ Θεολογίας-Μουσικός)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Φραγκοκρατία στην Ηλεία. Το φέουδο ως πυρήνας της κοινωνικής δομής - διαφορές και ομοιότητες με την μεσαιωνική φεουδαρχική οργάνωση τής Δύσης. (Κείμενο από συμμετοχή στον συλλογικό τόμο «Ηλειακό Πανόραμα – Ηλειακή Πρωτοχρονιά 2015 (ιστορική – λαογραφική – λογοτεχνική έκδοση)» Στην αυγή τού 6ου αι., άρχισαν στη δυτική Ευρώπη να αναπτύσσονται θεσμοί χαρακτηριστικοί τής μεσαιωνικής περιόδου. Σε μια κοινωνία αναρχίας και ηθικού ξεπεσμού, η ανάγκη για ασφάλεια έγινε εντονότερη. Έτσι, γεννήθηκε η φεουδαρχία. Επρόκειτο για μία μέθοδο διακυβέρνησης, όπου η εξουσία ασκείτο όχι από κάποια ισχυρή κρατική διοίκηση, όπως στην περίπτωση τού Βυζαντίου, αλλά από μικρά κυβερνητικά κέντρα, τα αποκαλούμενα φέουδα, μέσω ιδιωτικών συμφωνιών μεταξύ προσώπων. Αυτή η εξηρτημένη σχέση, μεταξύ ενός ατόμου από κάποιο άλλο, ισχυρότερο, ωνομάζετο υποτέλεια (vassalage). Αρχικώς, ένας υποτελής τού ...

Περισσότερα

«Απαγορεύουν» τη ζωή οι αστρικές μαγνητικές εκρήξεις;

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Περιγραφή εικόνας: καλλιτεχνική αναπαράσταση έκρηξης στον ερυθρό νάνο αστέρα EV LaCerta, περίπου 16.5 έτη φωτός μακριά από τη Γη. Η μέθοδος που αναπτύσσεται μπορεί να εκτιμήσει το μαγνητικό πεδίο τέτοιων κολοσσιαίων εκρήξεων, τόσο κοντά στον αστέρα όσο και στη γειτονιά πιθανών εξωπλανητών του, με χρήση της ενέργειας των αστρικών εκλάμψεων που μας αποκαλύπτεται από την αστρική εκπομπή ακτίνων Χ και Γάμμα. Πηγή: NASA Ερευνητές του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και του ΚΕΑΕΜ της Ακαδημίας Αθηνών, χρησιμοποιώντας μία καινοτόμο μέθοδο εκτίμησης του μαγνητικού πεδίου ηλιακών και αστρικών εκρήξεων, επιχειρούν να ξαναγράψουν τα κριτήρια κατοικησιμότητας των εξωπλανητών σε τροχιά γύρω από τους μητρικούς τους αστέρες. Χιλιάδες εξωπλανήτες έχουν πλέον ανακαλυφθεί να περιφέρονται γύρω από τους μητρικούς τους αστέρες στο σχετικά κοντινό σύμπαν. Κάποιοι από ...

Περισσότερα

Μονή Φιλοθέου, το πιο αυστηρό αλλά αληθινό μοναστήρι του Άθωνα (Αιμίλιος Γάσπαρης)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Ακόμα πλούσια βιβλιοθήκη με Ευαγγέλια και χειρόγραφα, με περγαμηνές και κώδικες. Στην ερώτηση τίνος είναι οι τοιχογραφίες του παρεκκλησιού στο καθολικό πήραμε από τον παγωμένο αδελφό που επόπτευε την εικόνα και το χώρο την κοφτή απάντηση: «δεν γνωρίζω». Μια ακόμα κακή εντύπωση. Τα παράταιρα βαψίματα στους τοίχους με άσχημα και χτυπητά χρώματα, μπαλώματα για να συντηρήσουν τις φθορές εδώ και εκεί, το ένα στρώμα πάνω στο άλλο, πρόχειρες δουλειές, κακές γραμμές μια δεύτερη εντύπωση. Το μοναστήρι ιδρύθηκε στα 980 από τον Ιωάννη τον Ίβηρα. Στα 1355 καθιερώθηκε στο μοναστήρι η ελληνική γλώσσα. Σήμερα έχει λίγους μοναχούς. Ο ξενώνας έχει απαίσια όψη. Η φιλοξενία δεν είναι και η καλύτερη, ίσως είναι χαρακτηριστικό των ιδιόρρυθμων μοναστηριών. Έτσι αναγκαζόμαστε να φύγουμε για τα ...

Περισσότερα

Γέροντος Σωφρονίου Σαχάρωφ: Βίος του Αγίου Σιλουανού του Αθωνίτου σε ηχητική απόδοση (μέρος 41ο) (Γέροντας Σωφρόνιος του Έσσεξ († 1993))

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Βίος του Αγίου Σιλουανού του Αθωνίτου μέρος 41ο. Ανάγνωση απο το ομώνυμο βιβλίο του Αρχιμανδρίτου Σωφρονίου Σαχάρωφ, εκδ. Ι.Μ. Τιμίου Προδρόμου Έσσεξ Αγγλίας. Η ηχογράφηση έγινε στον ραδιοφωνικό σταθμό της Ι.Μ. Λεμεσού. Διαβάζει η κυρία Όλγα Κοκκίνου.   %audio%

Περισσότερα

Φεστιβάλ Κλασσικής Μουσικής Κουφονησίων (Κατερίνα Χουζούρη)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Τα Κουφονήσια είναι ένα μικρό σύμπλεγμα δύο μικρών νησιών ανατολικά της Νάξου και δυτικά της Αμοργού, στην καρδιά μιας ευρύτερης περιοχής που στο έδαφός της έχουν βρεθεί κατά καιρούς, σημαντικά ευρήματα κυκλαδικής τέχνης. Κάτω Κουφονήσι (www.naxos.gr) Εκεί το 2015, πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά ένα «σπιτικό» φεστιβάλ μουσικής, το Φεστιβάλ Κλασσικής Μουσικής Κουφονησίων.  Ήταν μια έμπνευση ενός ζευγαριού στη ζωή και στη μουσική: της πιανίστα Ναταλίας Μιχαηλίδου και του ομποΐστα Βαγγέλη Χριστόπουλου. Το χαρακτηρίσαμε ως «σπιτικό»,  γιατί πραγματοποιείται στην Οικεία Μιχαηλίδου, στα Κουφονήσια. Ναταλία Μιχαηλίδου Φέτος, το Φεστιβάλ θα γίνει στις 22 και 27 Ιουλίου και στις 9 και 17 Αυγούστου και έχουν προσκληθεί μουσικοί από την Ελλάδα και το εξωτερικό.  Οι συναυλίες θα γίνουν στις 8 το βράδυ, ως εξής: 22 Ιουλίου Οι Jaan ...

Περισσότερα

Απαραίτητη η ανθρωπιστική παιδεία για την αποφυγή του σχολικού εκφοβισμού (Αθανάσιος Κολιοφούτης, Δρ. Θεολογίας – Εκπαιδευτικός)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Κατ΄αρχήν, πρέπει να επισημάνουμε  την ομοφωνία των επιστημόνων σχετικά με προσεκτικά σχεδιασμένες  εκπαιδευτικές παρεμβάσεις, οι οποίες  είναι απαραίτητο να αναπτυχθούν μέσα στο σχολείο, τόσο σε επίπεδο πρόληψης, όσο και αντιμετώπισης της θυματοποίησης, που να εξασφαλίζουν ότι κανένα παιδί δε θα πέσει θύμα εκφοβισμού. Γίνεται παραδεκτό ότι  στο σχολικό περιβάλλον χρειάζεται να αναπτυχθούν και να εφαρμοστούν πολιτικές, που να προωθούν την ανάπτυξη μιας θετικής σχολικής ατμόσφαιρας, την υποστήριξη και επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, και την ενίσχυση των συναισθηματικών και κοινωνικών δεξιοτήτων των μαθητών. Η έμφαση πρέπει να δίδεται στη σημασία των σχέσεων φιλίας, την ανταλλαγή καλών πρακτικών και την προώθηση συμμετοχικών προσεγγίσεων στη συνεργασία με τα παιδιά. Η ενθάρρυνση μορφών διδασκαλίας και μάθησης, που προσανατολίζονται σε μια δημοκρατική παιδαγωγική και οι οποίες ενισχύουν ...

Περισσότερα

Ο οίνος και η σχέση του με την αγάπη στην Αγία Γραφή (Θωμάς Μαυρομούστακος, Καθηγητής Τμήματος Χημείας ΕΚΠΑ)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Αγάπη: Ο οίνος συνδέεται με την αγάπη. Στο βιβλίο Άσμα Ασμάτων  ο αγαπημένος της νέας  είναι σαν ανθισμένο κλήμα που ευωδιάζει στ’ αμπέλια της Εγγαδδί. Είναι η αγάπη της μεθυστική, γι’ αυτό λέγει   εισαγάγετέ με εις οίκον του οίνου, τάξατε επ’ εμέ αγάπην (2,4).  Σε άλλο εδάφιο του ίδιου βιβλίου   ο αγαπημένος λέει προς την αγαπημένη ότι θα σε παραλάβω και θα σε βάλω μέσα στο σπίτι της μητέρας μου και στο ιδιαίτερο δωμάτιο αυτής, η οποία με συνέλαβε και μ’ εγέννησε. Θα σε ποτίζω με μυρωδάτο οίνο, με νάμα κατασκευασμένο από τα ρόδια μου (7,2 ). Εικόνες της Φύσης: Η ευφορία της φύσης, συνοδευόμενη με την παρουσία του αμπελιού, εμφανίζεται συχνά στη Βίβλο μέσα από ωραιότατες φυσικές εικόνες: Η συκιά ...

Περισσότερα

Πατρο-Κοσμάς – Η αρχή της διδασκαλίας

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Αποχαιρέτισε τους αδελφούς στο μοναστήρι κι αναχώρησε από τον Άθω, έχοντας συναίσθηση της αποστολής του και κάπως συνεπαρμένος από τα «θεία σημεία». Πήγαινε στην Κωνσταντινούπολη, όπου βρισκόταν ο αδελφός του Χρύσανθος, που είχε στενές σχέσεις με τα Πατριαρχεία. Ήθελε να πάρει κι επίσημα την άδεια του κηρύγματος. Στο τέλος του 1759 ο Κοσμάς έφθασε στην Πόλη κι αμέσως κατευθύνθηκε στο Φανάρι. Πατριάρχευε τότε ο Σεραφείμ ο Β΄ ο Αλβανίτης, που καταγόταν από το Δέλβινο και συνεπώς γνώριζε τη θρησκευτική κι ηθική κατάπτωση των περιοχών εκείνων. Ο Σεραφείμ, μόλις είδε τον Κοσμά, τον αναμέτρησε. Η φωτεινή φυσιογνωμία του, η καταπληκτική γλώσσα του και προπάντων ο θεόπνευστος ενθουσιασμός του, συγκίνησαν και γοήτεψαν τον Πατριάρχη. Του ΄δωσε πρόθυμα την άδεια, στα 1760. Μάλιστα συνόδευσε ...

Περισσότερα

«Φυτό» ή εγκεφαλικά νεκρός; (Άγγελος Αλεκόπουλος)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Πολύ σημαντικό είναι το γεγονός ότι συχνά γίνεται σύγχυση μεταξύ του εγκεφαλικού θανάτου και της χρόνιας φυτικής κατάστασης. Στην περίπτωση της χρόνιας φυτικής κατάστασης, «προκαλείται σοβαρή βλάβη στους νευρώνες του εγκεφαλικού φλοιού και του θαλάμου ή και στους συνδέσμους της λευκής ύλης, το εγκεφαλικό όμως στέλεχος, ο μεσεγκέφαλος ή παρεγκεφαλίδα και ο υποθάλαμος διατηρούν κατά βάσιν την λειτουργία τους». Επιπλέον, σε αντίθεση με τα άτομα στα οποία έχει διαπιστωθεί ο εγκεφαλικός θάνατος, τα άτομα με χρόνια φυτική κατάσταση έχουν αυτόνομη αναπνοή.  Τα άτομα που βρίσκονται σε χρόνια φυτική κατάσταση, δεν μπορούν να ακούσουν, να δουν, να μυρίσουν, να γευτούν και να μιλήσουν. Επίσης, δεν αισθάνονται πόνο και δεν παρουσιάζουν αντιληπτική λειτουργία. Διατηρούν, όμως, τη λειτουργικότητα του αυτόνομου νευρικού συστήματος, ανοίγοντας συχνά ...

Περισσότερα

Το αιώνιο στοίχημα στη Μαρία Νεφέλη του Ελύτη είναι η πληρότητα της ζωής (Βασιλική Ρούσκα, Θεολόγος)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Στην Παρουσία η Μαρία Νεφέλη ομολογεί την εξάρτησή της στην αγάπη «Έχω πει στην/ αγάπη “γιατί” και την έχω κυλήσει στο πάτωμα». Παρακάτω η Μαρία Νεφέλη εκφράζει την αγάπη της προς τον Αντιφωνητή «Οι άλλοι πάντα θα σε βλέπουν σαν διανοούμενο/ και μόνο εγώ που σ’ αγαπώ: στα όνειρά μου μέσα έναν/ κρατούμενο» ενώ ο τελευταίος δηλώνει την ετοιμότητά του για να ανταποκριθεί στο ερωτικό κάλεσμα «κατεβαίνεις απ’ τον Έρωτα έτοιμος να ιδρύσεις/ μια δική σου λευκή παραλία» καταλήγοντας πως «Είναι διγαμία ν’ αγαπάς και να ονειρεύεσαι», φράση αποφθεγματική που ουσιαστικά προβάλλει τη σύνθεση, το πάντρεμα της αγάπης και του ονείρου στην καθημερινότητα κι όχι την αποσπασματική βίωσή τους για την οποία προειδοποιεί η Μαρία Νεφέλη στην υπεύθυνη δήλωση «Προσέξετε ...

Περισσότερα

π. Συμεών, ένας άνθρωπος με θεολογική γνώση και ταπεινότητα (Γεώργιος Γαλίτης, Ομ. Καθηγητής Θεολογικής Σχολής Αθηνών)

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Ακόμη, ο λόγος του ήταν Θεολογικός. Δεν παραμελούσε το δόγμα, δεν περιοριζόταν σε ξηρά ηθικολογία, δεν είχε ανούσιους βερμπαλισμούς, ούτε φανταχτερές κορώνες. Στρωτός, κατανοητός, χρησιμοποιούσε τη θεολογία όχι ως σύστημα γνώσεων, αλλά ως ουσία ζωής, που διαποτίζει όλη την ανθρώπινη ύπαρξη. Κέντρο της θεολογίας του ήταν η Βίβλος, την οποία κατείχε σε βάθος. Τα κηρύγματά του ήταν βιβλικά κατά βάσιν, και την ανάγνωση της Γραφής συνιστούσε στα «παιδιά» του, ορίζοντας μάλιστα την ανάγνωση ενός κεφαλαίου από την Καινή Διαθήκη κάθε μέρα, κοινό για όλους. Ο ίδιος μελετούσε τη Γραφή ερευνητικά, διαλεγόμενος με το κείμενο και εντρυφώντας στα ερμηνευτικά υπομνήματα, πατερικά και σύγχρονα. Πολλές φορές συζητούσαμε στο τηλέφωνο διεξοδικά για ένα χωρίο η μία λέξη. Ο θεολογικός του λόγος δεν ήταν επιφανειακός. Εγνώριζε τη θεολογία ...

Περισσότερα

Ηχογραφήματα από την Πανήγυρη των αγ. Διονυσίου και Μητροφάνους των Μικραγιαννανιτών

Κατηγορίες: Πεμπτουσία· Ορθοδοξία-Πολιτισμός-Επιστήμες

Ηχητικά αποσπάσματα από την αγρυπνία της εορτής των αγίων Οσίου Διονύσιου του Ρήτορος και Μητροφάνους, των εν τω Αγίω Όρει, στο ομώνυμο κελλί στη Μικρά Αγία Άννα. Πρόκειται για σπάνιο ηχητικό υλικό το οποίο αποκαλύπτει την ιδιαίτερη τιμή των Μικραγιαννανιτών στους πρώτους οικήτορες της σκήτης τους. Ο όσιος Διονύσιος κατοίκησε στην σκήτη των Καρυών, έπειτα στη σκήτη της Αγίας Άννης και τέλος στην ερημική περιοχή, στη σημερινή σκήτη της Μικράς Αγίας Άννης. Εκεί, μαζί με τον μαθητή του όσιο Μητροφάνη, ασκήθηκαν μέσα στο σπήλαιο, στο οποίο από το 1956 ανοικοδομήθηκε σε ωραίο ναό, αφιερωμένο στο όνομα των δύο Μικρανιαννανιτών οσίων. Την ακολουθία και τον βίου του συνέθεσε ο μακαριστός Γέροντας Γεράσιμος Μικραγιαννανίτης ο υμνογράφος. Δοξαστικό Εσπερινού, ήχ. πλ.δ'. %hdjskshdjskappopol% Ιδιόμελα Λιτής, ήχ. α'. %fghjkabacavbmaratespppe%

Περισσότερα